Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος «χτίζει» το νόημα, τη συνοχή και την αφήγηση μιας έκθεσης τέχνης;
Ο επιμελητής τέχνης είναι ο επαγγελματίας που οργανώνει, σχεδιάζει και επιμελείται εκθέσεις έργων τέχνης και εικαστικές εκδηλώσεις, φροντίζοντας ώστε τα έργα, τα αρχεία και τα συνοδευτικά κείμενα να επικοινωνούν με το κοινό με σαφήνεια, αισθητική και επιστημονική τεκμηρίωση.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Ο επιμελητής τέχνης οργανώνει εκθέσεις έργων τέχνης, εικαστικές εκδηλώσεις με αρχειακό υλικό, χειρόγραφα, βιβλία, φωτογραφίες και άλλες μορφές πολιτισμικού τεκμηρίου. Αναλαμβάνει την επιμέλεια συλλογών και καταλόγων για μουσεία, γκαλερί, ιδρύματα και ινστιτούτα.
Παράλληλα, γράφει άρθρα και θεωρητικά κείμενα για την αισθητική, τη φιλοσοφία και την ιστορία της τέχνης, συντάσσει μονογραφίες καλλιτεχνών, πραγματοποιεί ομιλίες και διαλέξεις σε μουσεία και πανεπιστήμια και συμμετέχει σε επιτροπές βραβείων και καλλιτεχνικά συμβούλια. Συχνά λειτουργεί και ως σύμβουλος ή κριτικός τέχνης, συνεργαζόμενος με καλλιτέχνες, ιστορικούς τέχνης, αρχαιολόγους, συλλέκτες και γκαλερίστες.
Η εργασία του απαιτεί συχνές μετακινήσεις για επισκέψεις σε εκθέσεις, μουσεία, πινακοθήκες και χώρους δημοπρασιών στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Σε περιόδους προετοιμασίας εκθέσεων εργάζεται συχνά με ένταση και μεγάλα ωράρια.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Ταιριάζει σε εσένα αν σε ελκύει η τέχνη ως πεδίο σκέψης, έρευνας και δημιουργικής αφήγησης.
Αν έχεις ανεπτυγμένο αισθητικό κριτήριο και κριτική σκέψη.
Αν σου αρέσει να οργανώνεις σύνθετα πολιτιστικά έργα και να συνεργάζεσαι με πολλούς διαφορετικούς ανθρώπους.
Αν αντέχεις την πίεση χρόνου και τις απαιτήσεις ενός απαιτητικού δημιουργικού περιβάλλοντος.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι επάγγελμα με σταθερό ωράριο.
Δεν είναι δουλειά χωρίς ένταση ή ευθύνες.
Δεν περιορίζεται μόνο στην αγάπη για την τέχνη χωρίς επιστημονική γνώση.
Δεν είναι επάγγελμα χωρίς ανάγκη συνεχούς μελέτης και ενημέρωσης.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις επιμελητής τέχνης;
Ο επιμελητής τέχνης συνήθως είναι απόφοιτος Σχολών Καλών Τεχνών των Α.Ε.Ι., με κατεύθυνση στις θεωρητικές σπουδές τέχνης ή στις εικαστικές τέχνες. Σπουδές παρέχονται επίσης σε τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Ιστορίας και Εθνολογίας, Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, καθώς και στο τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης. Συνήθως ακολουθεί εξειδίκευση σε συγκεκριμένο πεδίο της τέχνης.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Μπορείς να εργαστείς σε μουσεία, πινακοθήκες, πολιτιστικά κέντρα, ιδρύματα, εκδοτικούς οίκους, διεθνή εικαστικά περιοδικά και αρχαιολογικές υπηρεσίες. Μπορείς επίσης να δραστηριοποιηθείς ως ελεύθερος επαγγελματίας, να οργανώνεις εκθέσεις και πολιτιστικές δράσεις ή να απασχοληθείς στην εκπαίδευση και στη διαχείριση πολιτιστικών έργων και ψηφιακών εφαρμογών πολιτισμού.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να ερμηνεύεις και να «αφηγείσαι» την τέχνη;
Αντέχεις την πίεση και τα απαιτητικά χρονοδιαγράμματα;
Σου ταιριάζει η συνεχής μελέτη και έρευνα;
Σε ενδιαφέρει η συνεργασία με καλλιτέχνες και πολιτιστικούς φορείς;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η οργάνωση εκθέσεων έργων τέχνης, εικαστικών εκδηλώσεων με αρχειακό υλικό, χειρόγραφα, βιβλία, φωτογραφίες κ.λπ., όπως και η επιμέλεια καταλόγων και συλλογών για λογαριασμό μουσείων, γκαλερί, ιδρυμάτων και ινστιτούτων.
Γράφει άρθρα και κείμενα για την αισθητική, τη φιλοσοφία και την ιστορία της τέχνης σε διεθνή εικαστικά περιοδικά, συντάσσει μονογραφίες καλλιτεχνών, πραγματοποιεί ομιλίες, δίνει διαλέξεις σε μουσεία και σε πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο, παίρνει μέρος σε επιτροπές βραβείων και είναι μέλος πολλών συμβουλίων ως κριτικός τέχνης, επιμελητής εκθέσεων αλλά και ως σύμβουλος και έμπορος τέχνης.
Συνθήκες Εργασίας:
Μπορεί να δουλεύει μόνος του, αλλά και να συνεργάζεται με καλλιτέχνες, ιστορικούς τέχνης, αρχαιολόγους, φωτογράφους, ιδιοκτήτες έργων τέχνης, γκαλερίστες κ.λπ. Χρειάζεται να ταξιδεύει αρκετά συχνά για να επισκέπτεται καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, πινακοθήκες, χώρους δημοπρασιών, μουσεία και εκθέσεις, προκειμένου να ενημερώνεται σχετικά με τον τομέα του τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Επίσης, μπορεί μια έκθεση να μεταφερθεί σε διάφορους χώρους, γεγονός που απαιτεί μετακινήσεις, συνεννοήσεις με πολλά πρόσωπα και αρκετή ένταση. Πολλές φορές, όταν υπάρχει πίεση χρόνου για την εκτέλεση μιας συγκεκριμένης εργασίας, είναι δυνατόν να δουλεύει πολλές ώρες, από το πρωί ως αργά το βράδυ.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Ο επιμελητής τέχνης χαρακτηρίζεται από υψηλό αισθητικό κριτήριο, καλλιτεχνική παιδεία και ευαισθησία. Χρειάζεται να διαθέτει κριτική σκέψη, φαντασία, ευρύτητα πνεύματος και παρατηρητικότητα, μεθοδικότητα και οργανωτικότητα.
Απαιτείται, επίσης, να διαθέτει κοινωνικές δεξιότητες, εφόσον οι δημόσιες σχέσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην εργασία του, όπως και η δυνατότητα πρόσβασης σε καλλιτεχνικούς και κοσμικούς κύκλους. Στα επιπρόσθετα προσόντα του συγκαταλέγονται η γνώση ξένων γλωσσών και η χρήση Η/Υ.
Σπουδές:
Ο επιμελητής τέχνης συνήθως είναι απόφοιτος Σχολών Καλών Τεχνών των Α.Ε.Ι. , με ειδίκευση στις θεωρητικές σπουδές τέχνης ή στις εικαστικές τέχνες. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σπουδές παρέχονται και στα τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Επίσης, σπουδές παρέχονται στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, στο Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.
Ακόμη, στο Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Επίσης, ο επιμελητής τέχνης μπορεί να είναι απόφοιτος του τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
Συνήθως, ο επιμελητής τέχνης εξειδικεύεται σε έναν τομέα, στον οποίο εμβαθύνει τις γνώσεις του.
Τομείς Απασχόλησης:
Ο επιμελητής τέχνης μπορεί να καλύψει θέσεις εργασίας σε τομείς ανάλογους με τις σπουδές και την εξειδίκευσή του.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μπορεί να απασχοληθεί ως δημόσιος ή ιδιωτικός υπάλληλος ή ως ελεύθερος επαγγελματίας συνεργαζόμενους με το υπουργείο Πολιτισμού και τον Οργανισμό Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού, με πολιτιστικά κέντρα, μουσεία τέχνης, πινακοθήκες, πνευματικά ιδρύματα, εκδοτικούς οίκους, διεθνή εικαστικά περιοδικά, αρχαιολογικές υπηρεσίες κ.λπ. Ακόμη μπορεί να αναλάβει την οργάνωση εκθέσεων (ατομικών, ομαδικών ή αναδρομικών) και άλλων καλλιτεχνικών εκδηλώσεων.
Επίσης, μπορεί να εργαστεί ως καθηγητής σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης ή σε χώρους που εξειδικεύονται στην προβολή και διαχείριση προϊόντων, δράσεων και υπηρεσιών του πολιτισμού, όπως βιομηχανία πολυμέσων, εικαστικές εκδόσεις, διαφήμιση, εκπαιδευτική τεχνολογία και εξ αποστάσεως εκπαίδευση, οργάνωση και διαχείριση μουσείων, ψηφιακές – εικονικές εφαρμογές, πολιτιστική καταγραφή, προβολή και διαχείριση της πολιτισμικής κληρονομιάς.