το άρθρο ενημερώθηκε στις: 03/01/2026
Με μία ματιά
Τμήμα: Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Ίδρυμα: Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Τι σπουδάζεις: Κοινωνική ανθρωπολογία και ιστορία με έμφαση στη διαπολιτισμική ανάλυση και τη σύνδεση παρόντος και παρελθόντος
Τίτλος σπουδών: Πτυχίο Ανώτατης Εκπαίδευσης (επίπεδο 6 Εθνικού Πλαισίου Προσόντων)
Διάρκεια: 4 έτη
Τι ανοίγει μετά: Μεταπτυχιακές σπουδές και επαγγελματική δραστηριοποίηση σε έρευνα, πολιτισμό, εκπαίδευση και κοινωνικούς φορείς
Γιατί να σπουδάσω Κοινωνική Ανθρωπολογία και Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου;
Το Τμήμα προσφέρει διεπιστημονικές σπουδές που συνδυάζουν κοινωνική ανθρωπολογία και ιστορία, εστιάζοντας στη συγκριτική και διαπολιτισμική κατανόηση των κοινωνιών και στη μελέτη κοινωνικών και ιστορικών φαινομένων πέρα από εθνοκεντρικές προσεγγίσεις, σε ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον με έντονη έμφαση στην έρευνα και την κριτική σκέψη.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Σε ενδιαφέρει η μελέτη κοινωνιών και πολιτισμών σε βάθος χρόνου.
Θέλεις να κατανοήσεις τη σχέση παρελθόντος και παρόντος.
Σου αρέσει η έρευνα πεδίου και η ιστορική ανάλυση.
Αναζητάς σπουδές με διεπιστημονικό και ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το Τμήμα
Δεν περιορίζεται στη συμβαντολογική ιστορία.
Δεν αφορά απλή περιγραφή πολιτισμών.
Απαιτεί θεωρητική εμβάθυνση και κριτική προσέγγιση.
Τι θα σπουδάσεις – τι θα μάθεις
Θα μελετήσεις κοινωνική και πολιτισμική ανθρωπολογία.
Θα γνωρίσεις νεότερη και σύγχρονη κοινωνική ιστορία.
Θα ασκηθείς σε εθνογραφικές και ιστορικές μεθόδους.
Θα συνδέσεις κοινωνική θεωρία και ιστορική έρευνα.
Ποιες δεξιότητες θα αναπτύξεις
Αναπτύσσεις κριτική και συγκριτική σκέψη.
Καλλιεργείς ερευνητικές και αναλυτικές δεξιότητες.
Μαθαίνεις να ερμηνεύεις κοινωνικά και ιστορικά δεδομένα.
Ενισχύεις δεξιότητες τεκμηρίωσης και επιστημονικής γραφής.
Πού μπορεί να σε οδηγήσει το πτυχίο
Μπορείς να εργαστείς σε πολιτιστικούς και ερευνητικούς φορείς.
Ανοίγονται δυνατότητες σε ΜΚΟ, δημόσιες υπηρεσίες και εκπαιδευτικά προγράμματα.
Το πτυχίο αποτελεί βάση για μεταπτυχιακές σπουδές στην ανθρωπολογία, την ιστορία και τις κοινωνικές επιστήμες.
Αν μέχρι εδώ νιώθεις ότι το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου μπορεί να σου ταιριάζει, παρακάτω θα βρεις όλες τις επίσημες και αναλυτικές πληροφορίες για τη δομή των σπουδών, το πρόγραμμα μαθημάτων, τις επαγγελματικές προοπτικές και τις δυνατότητες συνέχισης σε ανώτερο ακαδημαϊκό επίπεδο.
Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Σχολή Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & Ιστορίας (Μυτιλήνη)
Έδρα :
Διεύθυνση: Χαρ. Τρικούπη & Φάωνος, 81 100 Μυτιλήνη
Τηλέφωνο: 22510 36300, 36302, 36329, 36303 Fax: 22510 36309 E-mail: sec_sa@aegean.gr
Σκοπός του τμήματος :
Tο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, υπηρετεί μια αντίληψη που εστιάζεται στη μελέτη των κοινωνικών, ιστορικών και πολιτισμικών όψεων της ανθρώπινης δράσης. Σε μια εποχή κατά την οποία υπάρχει στροφή στη μερική, και ακαδημαϊκά αποσπασματική γνώση, το Τμήμα εξακολουθεί να υποστηρίζει πολύπλευρες και διεπιστημονικές προσεγγίσεις καθώς πιστεύει ότι μόνο οι προσεγγίσεις αυτές υπηρετούν την καλύτερη κατανόηση των κοινωνικών και πολιτισμικών φαινομένων.
Η διδασκαλία επικεντρώνεται στην παροχή ολοκληρωμένων σπουδών στους τομείς της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και της Ιστορίας. Στο Τμήμα υπάρχει συστηματικό ενδιαφέρον για την καλλιέργεια του διαλόγου ανάμεσα στα δύο αυτά γνωστικά αντικείμενα και την προσέγγιση συγκεκριμένων θεμάτων, όπως η οικογένεια, το φύλο και οι συγγενικές σχέσεις, η μετανάστευση, οι μειονότητες και οι εθνοτικές ταυτότητες, κ.ά. τόσο από ανθρωπολογική όσο και από ιστορική σκοπιά.
Η πολύπλευρη και σφαιρική προσέγγιση σύγχρονων κοινωνικών και πολιτισμικών φαινομένων προϋποθέτει την κατανόησή τους ως ιστορικών φαινομένων, συνεπώς αναγνωρίζει την ιστορική τους διάσταση. Η διερεύνηση και κατανόηση της αλληλεπίδρασης παρόντος και παρελθόντος και των ποικίλων χρήσεων του παρελθόντος στο παρόν αποτελούν βασική πλευρά της ερευνητικής και εκπαιδευτικής φυσιογνωμίας του Τμήματος.
Διάρκεια σπουδών : 4 έτη (8 εξάμηνα)
Κατευθύνσεις – Επιδιωκόμενα αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών:
Η διδασκαλία επικεντρώνεται στην παροχή ολοκληρωμένων σπουδών στους τομείς της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και της Ιστορίας. Στο Τμήμα υπάρχει συστηματικό ενδιαφέρον για την καλλιέργεια του διαλόγου ανάμεσα στα δύο αυτά γνωστικά αντικείμενα και την προσέγγιση συγκεκριμένων θεμάτων, όπως η οικογένεια, το φύλο και οι συγγενικές σχέσεις, η μετανάστευση, οι μειονότητες και οι εθνοτικές ταυτότητες, κ.ά., τόσο από ανθρωπολογική όσο και από ιστορική σκοπιά.
Η πολύπλευρη και σφαιρική προσέγγιση σύγχρονων κοινωνικών και πολιτισμικών φαινομένων προϋποθέτει την κατανόησή τους ως ιστορικών φαινομένων, συνεπώς αναγνωρίζει την ιστορική τους διάσταση. Η διερεύνηση και κατανόηση της αλληλεπίδρασης παρόντος και παρελθόντος και των ποικίλων χρήσεων του παρελθόντος στο παρόν αποτελούν βασική πλευρά της ερευνητικής και εκπαιδευτικής φυσιογνωμίας του Τμήματος, ήδη από την εποχή της ίδρυσής του, και έχει αποδώσει μέχρι σήμερα πολλούς καρπούς. Η φυσιογνωμία αυτή αντανακλάται στη δομή του προπτυχιακού και μεταπτυχιακού προγράμματος, στη θεματολογία διδακτορικών διατριβών αλλά και στα τέσσερα συνέδρια που έχει οργανώσει το Τμήμα στη βάση αυτού του διαλόγου.
Η εστίαση του ενδιαφέροντος στις κοινωνικές, ιστορικές και πολιτισμικές όψεις των ανθρωπίνων φαινομένων όσο και η σφαιρική τους θεώρηση συνεπάγονται στενούς δεσμούς με άλλους κλάδους των κοινωνικών επιστημών. Παρότι η διδασκαλία επικεντρώνεται στη συστηματική παιδεία στα πεδία της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και της Ιστορίας, το Τμήμα παρέχει και μαθήματα σε συγγενείς κλάδους των Κοινωνικών Επιστημών όπως η Πολιτική Οικονομία, η Πολιτική Φιλοσοφία και η Γλωσσολογία. Τα μαθήματα αυτά διευρύνουν τις γνωστικές βάσεις του Τμήματος και βοηθούν σημαντικά στην εμπέδωση της παρεχόμενης γνώσης.
Η επιστήμη της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας: Ως κλάδος των επιστημών της κοινωνίας και του ανθρώπου, η ανθρωπολογία αποσκοπεί στη διερεύνηση των διαφορετικών μορφών της ανθρώπινης ύπαρξης και εμπειρίας σε όλη τους την ευρύτητα. Στόχος της είναι η διαπίστωση των γενικών και ειδικών αρχών που διέπουν τις πολιτισμικές διαφορές και ομοιότητες ανάμεσα στις ανθρώπινες κοινωνίες.
Η ανθρωπολογία είναι μια κριτική επιστήμη του πολιτισμού. Ο κριτικός της προσανατολισμός στηρίζεται κυρίως στην ευρύτατη εποπτεία των ανθρώπινων πολιτισμών που συναντώνται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη μας, και στη συγκριτική, διαπολιτισμική τους μελέτη. Πεποίθηση των ανθρωπολόγων είναι ότι οι άλλοι πολιτισμοί έχουν πολλά να μας διδάξουν πάνω σε θέματα μεγίστης σημασίας για την ανθρωπότητα, γι’ αυτό και πρέπει να τους προσεγγίσουμε με σοβαρότητα και προσοχή. Η αντίληψη αυτή, που κυριαρχεί στην ευρωπαϊκή ανθρωπολογική παράδοση ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του αιώνα μας, δίνει μικρότερη σχετικά προσοχή σε τομείς όπως η βιολογική ανθρωπολογία ή η προϊστορική αρχαιολογία. Αυτό που κυρίως μας απασχολεί είναι οι τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι οργανώνουν την καθημερινή τους ζωή και το νόημα που αυτοί αποδίδουν στις πράξεις τους.
Αντικείμενο της ανθρωπολογίας είναι η πολιτισμική ετερότητα, η διαφορετικότητα. Η ανθρωπολογία, λοιπόν, ιστορικά, αντλεί τον δυναμισμό της από τη συστηματική, την «από τα μέσα», επιτόπια γνώση και εμπειρία άλλων, διαφορετικών κοινωνιών που ανήκουν στις περιφέρειες του βιομηχανικού κόσμου, στην Αφρική, την Ασία, τη Νότιο Αμερική, την Αυστραλία ή τη Μελανησία. Από την απόσταση που εξασφαλίζει η γνώση του διαφορετικού, η ανθρωπολογία στρέφεται και στη μελέτη του «οικείου», και ειδικότερα, στη διερεύνηση των λεγόμενων «δυτικών», βιομηχανικών κοινωνιών.
Η σύγκριση του διαφορετικού με το οικείο αναιρεί το αυτονόητο και ανατρέπει ό,τι θεωρούμε «φυσικό». Έτσι η ανθρωπολογία αμφισβητεί στερεότυπες θεωρίες και στάσεις που επικρατούν στη σύγχρονη κοινωνική ζωή. Για παράδειγμα, η ανθρωπολογία ελέγχει, κριτικά, θεωρίες που βασίζονται σε γενικεύσεις για την «ανθρώπινη φύση», πολλές από τις οποίες αντανακλούν βαθιά ριζωμένες προκαταλήψεις των δυτικών κοινωνιών για την οικογένεια, την ταυτότητα του κοινωνικού φύλου και τη σεξουαλικότητα, την εθνοτική και κοινωνική ένταξη, την κοινωνική ευταξία, τον χώρο ή τον χρόνο.
Η δουλειά των ανθρωπολόγων καταδεικνύει πόσο αυτές οι θεωρίες είναι οροθετημένες από ιστορικούς και πολιτισμικούς παράγοντες και εκθέτει τους τρόπους με τους οποίους τέτοιες προκαταλήψεις στενεύουν και διαστρεβλώνουν την κατανόηση του ανθρώπινου παρόντος και παρελθόντος. Συγχρόνως δείχνει τους πολιτισμικούς περιορισμούς και τις εξαρτήσεις της ανθρώπινης πρακτικής σε σημαντικούς τομείς όπως είναι, για παράδειγμα, η οικονομική ανάπτυξη, η επικοινωνία, η διοικητική οργάνωση, η παραγωγή της τροφής, η παροχή περίθαλψης, ακόμα και η αντιμετώπιση θεομηνιών και, επομένως, συμβάλλει στην αντιμετώπιση των ανθρωπίνων δυσκολιών.
Η ανθρωπολογία τοποθετείται κατά του «εθνοκεντρισμού», της τάσης δηλαδή να ερμηνεύουμε και να αξιολογούμε άλλους πολιτισμούς ή μη οικείες μορφές κοινωνικής ζωής με ιδέες και κοινωνικές αρχές του δικού μας πολιτισμού. Η συγκριτική, διαπολιτισμική γνώση που παράγει η ανθρωπολογία έχει επανειλημμένα αποδείξει ότι πολλές θεωρίες της Κοινωνικής Επιστήμης δεν έχουν οικουμενική ισχύ – παρά τους αντίθετους ισχυρισμούς της.
Σε πολλά πανεπιστημιακά τμήματα της Ευρώπης και της Αμερικής, όπως και στο δικό μας, η έμφαση στη σχέση της ανθρωπολογίας με μη-βιομηχανικούς «εξωτικούς» πολιτισμούς, εξισορροπείται από τη συστηματική αναφορά και στον δυτικό πολιτισμό. Οι φοιτητές/-τριες καλούνται να αναπτύξουν ζητήματα που έχουν σχέση όχι μόνο με άλλες κοινωνίες αλλά και με τη δική τους, να ανιχνεύσουν και να συζητήσουν τις συνέχειες και τις ασυνέχειες ανάμεσα στον αγροτικό χώρο και την πόλη, ανάμεσα στις λεγόμενες «αναπτυσσόμενες» και τις «ανεπτυγμένες» χώρες.
Η ανθρωπολογία δίνει ιδιαίτερη σημασία σε έναν ειδικό τύπο έρευνας, την επιτόπια παρατήρηση, που εμπλέκει τον ερευνητή σε άμεση, καθημερινή και μακρόχρονη σχέση με τους ανθρώπους που μελετά. Η ερευνητική αυτή πρακτική, εφαρμοσμένη στον Ελλαδικό χώρο, αποτελεί βασικό στοιχείο των μεταπτυχιακών ανθρωπολογικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Ήδη από τα πρώτα του βήματα, το Τμήμα ανέπτυξε έντονο ερευνητικό προσανατολισμό στο μεταπτυχιακό επίπεδο, επιδιώκοντας τον συστηματικό συνδυασμό της διδασκαλίας με την έρευνα.
Με δεδομένα την πλούσια ερευνητική εμπειρία του διδακτικού μας προσωπικού στη μελέτη της ελληνικής κοινωνίας, τις αξιόλογες διδακτορικές διατριβές που εκπονούνται από μεταπτυχιακούς φοιτητές/-τριές μας και τη διεθνή αναγνώριση του ερευνητικού έργου που επιτελούμε, μπορούμε δικαίως να υποστηρίξουμε ότι το Τμήμα μας έχει συμβάλει σημαντικά στην ανθρωπολογία της Νότιας Ευρώπης και της Βαλκανικής.
Οι Ιστορικές Σπουδές στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας: Η ιστορία ασχολείται με τη μελέτη του παρελθόντος και αποτελεί κλάδο των κοινωνικών επιστημών. Η μελέτη του παρελθόντος είναι πολύ πιο πολύπλοκη απ’ ό,τι εκ πρώτης όψεως φαίνεται, και κυρίως από την εικόνα που έχουν τόσο οι μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όσο και ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας. Συνήθως η αντίληψη που επικρατεί για την Ιστορία είναι ότι πρόκειται για μια ενότητα σταθερών γνώσεων για το παρελθόν, στις οποίες μπορεί να ανατρέχει κανείς όποτε χρειαστεί. Μια πολύ συνηθισμένη εκδοχή αυτής της αντίληψης εκλαμβάνει την Ιστορία ως ένα διαχρονικό άθροισμα συμβαντολογικών πληροφοριών σχετικών με ημερομηνίες σημαντικών γεγονότων, διαδοχές αυτοκρατόρων, μοναρχών ή πολιτικών κυβερνήσεων, μάχες κ.ά. Αυτή η αντίληψη υποβαθμίζει τόσο τις συστηματικές προσπάθειες αποκατάστασης του παρελθόντος, στο βαθμό που αυτό μπορεί να αποκατασταθεί, όσο και τον πλούσιο μεθοδολογικό και θεωρητικό προβληματισμό των ιστορικών στην Ελλάδα και διεθνώς. Οι ιστορικές σπουδές δεν συνδέονται απλώς με την ανακύκλωση ήδη γνωστών πραγμάτων αλλά με την επέκταση της ιστορικής σκέψης σχετικά με το τι ακριβώς συνιστά το παρελθόν.
Στο πλαίσιο αυτό το παρελθόν αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα μάλλον, παρά ως σαφώς οριοθετημένη πηγή γνώσεων. Μετά την εισαγωγή και εδραίωση της κοινωνικής ιστορίας που ήρθε σε ρήξη με παλαιότερα παραδείγματα ιστορικής έρευνας που επικεντρώνονταν στην διερεύνηση των «μεγάλων γεγονότων» και των επιφανών προσώπων, η συζήτηση για το παρελθόν και την ιστορία διευρύνεται συνεχώς με αποτέλεσμα το πεδίο των ιστορικών σπουδών να απασχολούν πλέον θέματα όπως η ιστορία του φύλου, η πολιτισμική ιστορία, ο τρόπος γραφής της ιστορίας κ.ά. Η ιστορικοποίηση, η απόπειρα κατανόησης των φαινομένων στο πλαίσιο της εποχής τους, η διερεύνηση της τομής και της συνέχειας στον ιστορικό χρόνο αποτελούν πλέον βασικά μελήματα της ιστορικής έρευνας. Ταυτόχρονα όλο και περισσότερο αναγνωρίζεται η σημασία των χρήσεων του παρελθόντος στο παρόν, ο τρόπος δηλαδή που συγκεκριμένες κοινωνίες επανερμηνεύουν το παρελθόν, θετικά ή αρνητικά, και το χρησιμοποιούν συστηματικά στα συμφραζόμενα της δικής τους εποχής, συχνά πολύ απομακρυσμένης από το παρελθόν που επικαλούνται.
Αν και δεν υπάρχει συναίνεση στον χώρο των ιστορικών σχετικά με επιστημολογικά ζητήματα (όπως το ιδεώδες της αντικειμενικότητας, η δυνατότητα πλήρους και οριστικής αποκατάστασης του παρελθόντος, η ανάγκη της διεπιστημονικότητας, κ.ά.) ή με ζητήματα που αφορούν τις προτεραιότητες της ιστορικής έρευνας (όπως η έμφαση στη μακρά ή τη μικρή διάρκεια, η προτεραιότητα στην κοινωνική ιστορία σε σχέση με την παλαιότερη προτίμηση στην διπλωματική ιστορία, κ.ά.) οι συζητήσεις που γίνονται στους κόλπους της ιστορικής κοινότητας είναι ιδιαίτερα πλούσιες και οι καρποί της ιστορικής έρευνας έχουν επηρεάσει πολλαπλά άλλες συγγενείς επιστήμες.
Οι ιστορικές σπουδές στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας παρακολουθούν αυτόν τον πλούσιο προβληματισμό και προσαρμόζονται συνεχώς στα νέα δεδομένα της ιστορικής έρευνας. Μακριά από την «ελληνοκεντρική» αντίληψη των ιστορικών σπουδών που κυριάρχησε στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση και εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να ισχύει σε πολλά προγράμματα ιστορικών σπουδών, οι ιστορικές σπουδές στο Τμήμα έχουν προσανατολιστεί στην προσφορά ενός σύγχρονου και πλούσιου προγράμματος που παρέχει γνώσεις τόσο σε γενικά όσο και σε εξειδικευμένα θέματα.
Η οργάνωση των σπουδών αυτών διακρίνεται σε δύο αλληλένδετα επίπεδα. Το πρώτο αφορά την παροχή μαθημάτων γενικού χαρακτήρα τα οποία εξετάζουν μεγάλες ή μικρότερες χρονικές ενότητες εστιασμένες στην ιστορία συγκεκριμένων χώρων. Στο πλαίσιο αυτό διδάσκεται η Νεότερη και η Σύγχρονη Ευρωπαϊκή Iστορία, η Νεότερη και Σύγχρονη Ελληνική Iστορία, η Iστορία του Αρχαίου Κόσμου, η Iστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κ.ά. Τα μαθήματα αυτά διαχέονται, ανάλογα με τον βαθμό δυσκολίας και στους δύο κύκλους σπουδών του Τμήματος. Στόχος τους είναι η παροχή γνώσεων, η εξοικείωση των φοιτητών/-τριών με τα θέματα αυτά και ο εμπλουτισμός της κριτικής τους σκέψης.
Το δεύτερο επίπεδο οργάνωσης των ιστορικών σπουδών αφορά εξειδικευμένα μαθήματα που εξετάζουν θέματα όπως η πολιτισμική μνήμη, ο εθνικισμός, το αστικό φαινόμενο, η ιστορική δημογραφία, η ιστορία του τοπίου, η δουλεία στην αρχαιότητα, κ.ά. Στα μαθήματα αυτά οι φοιτητές/-τριες όχι μόνο έρχονται σε επαφή με την έρευνα και τον προβληματισμό που αναπτύσσεται, αλλά και σε συστηματική επαφή με πηγές για τα συγκεκριμένα αντικείμενα. Το Τμήμα θεωρεί ότι η προσφορά των ιστορικών μαθημάτων δίνει ένα σύγχρονο και ευέλικτο στίγμα για τις ιστορικές σπουδές και την κατεύθυνση που πρέπει να έχουν. Επιπλέον, υπάρχει μέριμνα έτσι ώστε οι ιστορικές σπουδές στο Τμήμα να επικοινωνούν με τα μαθήματα της ανθρωπολογίας παρέχοντας έτσι στους φοιτητές/-τριες ολοκληρωμένη και όχι αποσπασματική εικόνα για την αλληλεπίδραση παρελθόντος και παρόντος.
Οργάνωση Σπουδών: Tο πρόγραμμα σπουδών στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας προσφέρει μαθήματα κατανεμημένα σε δύο κύκλους σπουδών καθένας από τους οποίους διαρκεί τέσσερα εξάμηνα. Η οργάνωση του προγράμματος σπουδών στηρίζεται στην προσφορά μαθημάτων εισαγωγικού ή εξειδικευμένου χαρακτήρα και την κατανομή τους στους δύο κύκλους σπουδών αναλόγως του βαθμού δυσκολίας. Στόχος της οργάνωσης αυτής είναι η καλύτερη δυνατή άρθρωση των μαθημάτων και η μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογής των φοιτητών/-τριών. Στον πρώτο κύκλο σπουδών προσφέρεται ο βασικός κορμός μαθημάτων στην Κοινωνική Ανθρωπολογία και την Ιστορία αλλά και υποστηρικτικά μαθήματα, όπως Πολιτική Οικονομία, Γλωσσολογία, Πολιτική Φιλοσοφία κ.ά., τα οποία διευρύνουν τους γνωστικούς ορίζοντες των φοιτητών/-τριών προσφέροντάς τους τη δυνατότητα καλύτερης εξοικείωσης με τα δύο κύρια γνωστικά αντικείμενα που υπηρετεί το Τμήμα.
Στον δεύτερο κύκλο σπουδών προσφέρεται ένας μεγάλος αριθμός μαθημάτων στη βάση των οποίων οι φοιτητές/-τριες μπορούν να αναπτύξουν τα ενδιαφέροντά τους ή να εξειδικευτούν επιλέγοντας μαθήματα με συγγενή θεματολογία. Για την επιλογή των μαθημάτων του δεύτερου κύκλου οι φοιτητές/-τριες μπορούν να συμβουλευτούν το/τη σύμβουλο σπουδών τους. Στον ίδιο κύκλο σπουδών προσφέρεται και μια ειδική κατηγορία μαθημάτων, οι πρακτικές ασκήσεις/σεμινάρια.
Ο πρώτος κύκλος σπουδών αποτελείται στο σύνολό του από υποχρεωτικά μαθήματα γενικού υποβάθρου. Με την υλοποίηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων κάθε μαθήματος του πρώτου κύκλου σπουδών, ως συνέχεια της επιτυχούς εκπαίδευσης και αξιολόγησής του, αναμένεται οι φοιτητές και φοιτήτριες να έχουν αποδεδειγμένη γνώση και κατανόηση θεμάτων που άπτονται του γνωστικού αντικειμένου κάθε μαθήματος και απόψεις επί των σύγχρονων εξελίξεων αιχμής του γνωστικού πεδίου
τους. Πιο συγκεκριμένα αναμένεται:
να έχουν εξοικειωθεί με το αντικείμενο, τη μεθοδολογία και τις θεωρητικές προσεγγίσεις της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και της Ιστορίας,
να έχουν εξοικειωθεί με μεθοδολογίες άλλων κοινωνικών επιστημών και να είναι σε θέση να κατανοούν διεπιστημονικές προσεγγίσεις,
να έχουν ασκηθεί στη κριτική σκέψη και τον κριτικό λόγο,
να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν διαφορετικά είδη πηγών και να έχουν εξοικειωθεί με τα θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα που θέτει η χρήση τους.
Ο δεύτερος κύκλος σπουδών αποτελείται από μαθήματα ειδίκευσης γενικών γνώσεων καθώς και ειδικού υποβάθρου-ανάπτυξης δεξιοτήτων. Με την επιτυχή ολοκλήρωση του δεύτερου κύκλου σπουδών οι φοιτητές και φοιτήτριες αναμένεται:
να έχουν αποκτήσει τις δεξιότητες που απαιτούνται για την ανθρωπολογική και ιστορική έρευνα,
να έχουν αποκτήσει εξειδικευμένες γνώσεις σε σημαντικό αριθμό θεματικών πεδίων που θεραπεύει το πρόγραμμα σπουδών,
να είναι σε θέση να εκπονήσουν αυτόνομη βιβλιογραφική, ανθρωπολογική και ιστορική έρευνα,
να έχουν ασκηθεί στην εκπόνηση ομαδικών και ατομικών εργασιών,
να είναι ικανοί/ές να συνεχίσουν περαιτέρω τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό επίπεδο με μεγάλο βαθμό ερευνητικής αυτονομίας,
να μπορούν να αξιοποιήσουν τις ακαδημαϊκές τους γνώσεις σε επαγγελματικούς εξωακαδημαϊκούς χώρους.
Οι πτυχιούχοι του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας έχουν ένα ευρύ υπόβαθρο γνώσεων στις επιστήμες της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και της Ιστορίας. Τα μαθησιακά αποτελέσματα του προγράμματος σπουδών στο σύνολό τους αποσκοπούν στη συστηματική εμπέδωση της μεθοδολογίας των δύο αυτών γνωστικών αντικειμένων, καθώς και τη δημιουργία μιας σταθερής βάσης για την επικοινωνία μεταξύ τους αλλά και μεταξύ των κοινωνικών επιστημών ευρύτερα. Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας προσφέρει σύγχρονες και ολοκληρωμένες σπουδές σε καίρια πεδία, απολύτως απαραίτητα για την κατανόηση των κοινωνικών και πολιτισμικών φαινομένων στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τον κόσμο.
Ενδεικτικά Μαθήματα :
Εισαγωγή στην Κοινωνική Ανθρωπολογία, Εισαγωγή στην Κοινωνική Ανθρωπολογία, Ζητήματα Αφρικανικής Εθνογραφίας, Γνωστική Ανθρωπολογία, Εθνογραφία Μη-Δυτικών Κοινωνιών, Ελληνική Εθνογραφία, Πολιτισμός και Κοινωνία στη Σύγχρονη Ελλάδα, Εθνογραφία της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ασίας, Μετανάστευση και Ρατσισμός: Ανθρωπολογικές Προσεγγίσεις, Ανθρωπολογία της Συγγένειας, Ανθρωπολογία των Φύλων, Ανθρωπολογία της Θρησκείας, Ανθρωπολογία της Εκπαίδευσης, Ανθρωπολογία του Ήχου, Ανθρωπολογία της Μουσικής, Μνήμη, Ιστορία, Αναπαράσταση στην Ευρώπη του Α΄ και Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, Σλαβικοί Λαοί στα Βαλκάνια (15ος-18ος αι.), Καθημερινή Ζωή στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, Η Ευρώπη και η Ιστορία των «Λαών Χωρίς Ιστορία», Τέχνη και Πολιτική: Φιλοσοφικές Προσεγγίσεις, Μειονότητες και Μετανάστευση Πληθυσμοί, Ιστορική Δημογραφία, κ.α.
Αναλυτικά όλα τα μαθήματα ανά εξάμηνο: Πρόγραμμα Σπουδών
Περισσότερα στοιχεία :
Ηλεκτρονική διεύθυνση του τμήματος: Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Οδηγός σπουδών του τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας (ισχύει από το ακαδ. έτος 2021-2022)
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Επαγγελματικά Δικαιώματα – Προοπτικές :
Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας προσφέρει σπουδές γενικής παιδείας που συνδέονται με μεγάλο φάσμα επαγγελματικών επιλογών.
Τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων του Τμήματος ορίζονται με βάση Προεδρικό Διάταγμα 405 το οποίο δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 228 τ.Α’/06.11.1995. Σύμφωνα με το διάταγμα αυτό, οι απόφοιτοι του Τμήματος μπορούν να απασχοληθούν :
στην έρευνα και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, σε μουσεία, στους ευρύτερους χώρους της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, της κοινωνικής ιατρικής και της επιδημιολογίας, της ψυχολογίας, της πολεοδομίας και του προγραμματισμού.
Επίσης μπορούν να βρουν απασχόληση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και άλλους δημόσιους οργανισμούς και υπηρεσίες, καθώς και σε τομείς, όπως της διαφήμισης, των δημοσκοπήσεων και ερευνών αγοράς, αλλά και στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο.
Σε αρκετά από αυτά τα επαγγέλματα η απαραίτητη επαγγελματική εκπαίδευση προσφέρεται στον ίδιο τον χώρο απασχόλησης, υπό τη μορφή μιας επιπλέον εξειδίκευσης στην ευρύτερη διαπολιτισμική παιδεία που διαθέτει ο πτυχιούχος.
Πάντως η υψηλή ποιότητα σπουδών δίνει σημαντικά εφόδια στους αποφοίτους για μεταπτυχιακές σπουδές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Στην κατεύθυνση αυτή ο πτυχιούχος του Τμήματος μπορεί να αξιοποιήσει τις γνώσεις του προκειμένου να προχωρήσει στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος Masters, ή και διδακτορικού διπλώματος. Σε αυτή την περίπτωση οι δυνατότητες απασχόλησης στον χώρο της έρευνας και της εκπαίδευσης αυξάνονται σημαντικά.
Επαγγελματικά Δικαιώματα:
Τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου έχουν κατοχυρωθεί και ορίζονται ρητά, σύμφωνα με το Π. Δ. 405 το οποίο δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 228 τ. Α’ /06.11.1995.
Μεταπτυχιακές σπουδές του τμήματος :
Το τμήμα προσφέρει τα παρακάτω Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών:
ΠΜΣ: Κοινωνική και Ιστορική Ανθρωπολογία
ΠΜΣ: Φύλο, Πολιτισμός και Κοινωνία
ΠΜΣ: Κρίση και Ιστορική Αλλαγή.
Σχετικά επαγγέλματα:
Κοινωνικός Ανθρωπολόγος – Ειδικός Ερευνητής Φυλετικών Θεμάτων
Ιστορικός Ελληνοαραβικών Σπουδών
Ιστορικός με Ειδίκευση στη Μεθοδολογία Κριτικής και Έκδοσης των Ιστορικών Πηγών
Μετεγγραφές Φοιτητών: Αντίστοιχα τμήματα άλλων Α.Ε.Ι. με βάση το ΦΕΚ 3487 τ.Β’/04.07.2025
Ιστορίας Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (Βόλος) – Παν. Θεσσαλίας
Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (Αθήνα) – Πάντειο Παν.
Στατιστικά στοιχεία Βάσεων Εισαγωγής
Πανελλαδικές 2025
Κωδικός Μηχανογραφικού : 0167
Συντελεστής Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής : 0,80
Προβλεπόμενες Θέσεις εισακτέων ακαδ. έτος 2025-2026: 160
Υπολογισμός Μορίων – Συντελεστές βαρύτητας πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων
Γενικό Λύκειο
1ο Επιστημονικό πεδίο: Ανθρωπιστικές, Νομικές & Πολιτικές Επιστήμες
Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία : 30 %
Αρχαία Ελληνικά : 20 %
Ιστορία : 30 %
Λατινικά : 20 %
Γενικό Λύκειο (με 90%):
Βαθμολογία Πρώτου Εισαγόμενου 2025 : 10.500
Βαθμολογία Τελευταίου Εισαγόμενου 2025 : 9.075
Επαγγελματικό Λύκειο:
Δεν προβλέπεται πρόσβαση στους αποφοίτους των Επαγγελματικών Λυκείων για το ανωτέρω τμήμα.
Διαχρονική Εξέλιξη των Βάσεων Εισαγωγής Μαθητών Γενικού Λυκείου (GEL) με το 90%
Διαχρονική Εξέλιξη του Αριθμού των Εισακτέων
Εκ κατακλείδι:
Αν σου αρέσει να μελετάς πώς εξελίσσονται οι κοινωνίες, πώς σκέφτονται και ζουν διαφορετικοί άνθρωποι στον κόσμο και στον χρόνο, τότε αυτό το τμήμα μπορεί να σου ταιριάζει. Συνδυάζει την Ιστορία με την Κοινωνική Ανθρωπολογία και σου δίνει τα εργαλεία να κατανοείς την κοινωνία, τον πολιτισμό, τις αλλαγές και τις προκλήσεις του χθες και του σήμερα.
Απευθύνεται σε φοιτητές με περιέργεια, παρατηρητικότητα, ανοιχτό μυαλό και αγάπη για την έρευνα. Ιδανικό για όσους θέλουν να σπουδάσουν ένα αντικείμενο που συνδυάζει θεωρία και πράξη και να εργαστούν στο μέλλον σε μουσεία, πολιτιστικά ιδρύματα, ΜΚΟ, σχολεία, ερευνητικά κέντρα ή οργανισμούς που ασχολούνται με τον άνθρωπο, την ιστορία και τον πολιτισμό.