το άρθρο ενημερώθηκε στις 16.10.2026
Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Αναλυτική Χημεία – Διασφάλιση Ποιότητας;
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Αναλυτική Χημεία – Διασφάλιση Ποιότητας» απευθύνεται σε πτυχιούχους χημείας, χημικών μηχανικών, βιολογίας, επιστημών τροφίμων, φαρμακευτικών και συναφών θετικών επιστημών που επιθυμούν να εμβαθύνουν επιστημονικά στις σύγχρονες αναλυτικές τεχνικές και στα συστήματα διασφάλισης ποιότητας. Το πρόγραμμα εστιάζει στην ποιοτική και ποσοτική ανάλυση, στη χημική μετρολογία, στη στατιστική επεξεργασία δεδομένων, στη διαπίστευση εργαστηρίων, στη νομοθεσία και στα διεθνή πρότυπα ποιότητας, συνδυάζοντας ισχυρό θεωρητικό υπόβαθρο με εντατική εργαστηριακή εκπαίδευση και εφαρμοσμένο προσανατολισμό.
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:
έχουν ενδιαφέρον για την αναλυτική χημεία και την ακρίβεια των μετρήσεων.
θέλουν να εξειδικευτούν στη διασφάλιση και τον έλεγχο ποιότητας.
επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος τα διεθνή πρότυπα, τη μετρολογία και τη διαπίστευση.
αναζητούν ένα ΠΜΣ με ισχυρό εργαστηριακό και εφαρμοσμένο χαρακτήρα.
ενδιαφέρονται για τη σύνδεση ανάλυσης, ποιότητας και κανονιστικής συμμόρφωσης.
θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες αξιολόγησης, επικύρωσης και τεκμηρίωσης μεθόδων.
επιδιώκουν επαγγελματική ή ακαδημαϊκή εξέλιξη σε εργαστήρια, βιομηχανία και ρυθμιστικούς φορείς.
Το ΠΜΣ αποτελεί κατάλληλη επιλογή για όσους στοχεύουν στη συστηματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη εφαρμογή της αναλυτικής χημείας και της διασφάλισης ποιότητας σε απαιτητικά επαγγελματικά περιβάλλοντα.
Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Σχολή Θετικών Επιστημών
Τμήμα Χημείας (Αθήνα)
ΠΜΣ: «Αναλυτική Χημεία – Διασφάλιση Ποιότητας»
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Χημείας Πανεπιστημιούπολη, Αθήνα Τ.Κ. 157 84
Τηλέφωνα: 210 7274098, 210 7274386 Fax : 210 7274097 E-mail: secr@chem.uoa.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Σκοπός του ΠΜΣ “Αναλυτική Χημεία-Διασφάλιση Ποιότητας” είναι η παροχή υψηλού επιπέδου μεταπτυχιακής εκπαίδευσης στο επιστημονικό πεδίο της Αναλυτικής Χημείας, των συστημάτων διασφάλισης ποιότητας και των ελέγχων ποιότητας φαρμάκων, τροφίμων, υλικών και περιβάλλοντος. Το ΠΜΣ οδηγεί στην απονομή Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών μετά την πλήρη και επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών τεσσάρων ακαδημαϊκών εξαμήνων.
Βασικός Στόχος του ΠΜΣ «Αναλυτική Χημεία – Διασφάλιση Ποιότητας» είναι αφ’ ενός η προαγωγή της επιστημονικής γνώσης και η εφαρμογή της νέας γνώσης και τεχνολογίας στις νέες συνθήκες, και αφ’ ετέρου η εξειδίκευση νέων επιστημόνων με έμφαση στη χημική ανάλυση, τη διασφάλιση και τον έλεγχο ποιότητας, την εγκαθίδρυση και διαχείριση συστημάτων ποιότητας και η δημιουργία στελεχών ικανών να αντιμετωπίσουν προβλήματα μεταφοράς και αφομοίωσης νέων διαδικασιών υψηλής αναλυτικής τεχνολογίας, συστημάτων διασφάλισης ποιότητας, ελέγχου ποιότητας και γενικότερα ελέγχου αγοράς, και να συνεισφέρουν στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας.
Η προτεινόμενη ειδίκευση έχει στόχο να καλύψει τις ανάγκες της βιομηχανίας και του παραγωγικού ιστού, έτσι όπως αυτές διαμορφώνονται μέσα από τις οικονομικές εξελίξεις στη χώρα μας, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, με εξειδικευμένους επιστήμονες στον τομέα της Φαρμακευτικής Ανάλυσης και του Ελέγχου Ποιότητας των φαρμάκων και ενώσεων φαρμακευτικού ενδιαφέροντος, στον τομέα της Ανάλυσης Τροφίμων και την ανάδειξη της Ποιότητας και της Αυθεντικότητας τους, αλλά και του βιοδραστικού περιεχόμενου τους. Οι απόφοιτοι του ΠΜΣ θα εξειδικευθούν σε μοντέρνες τεχνικές της Αναλυτικής Χημείας, καθώς και στο κανονιστικό πλαίσιο ελέγχων των φαρμάκων, τροφίμων, περιβάλλοντος και υλικών τόσο σε θεωρητικό επίπεδο όσο και εργαστηριακά. Με το πέρας της εκπαίδευσης τους οι απόφοιτοι του ΠΜΣ θα έχουν το υπόβαθρο να εργασθούν σε Τμήματα Ελέγχου Ποιότητας και Έρευνας και Ανάπτυξης των Βιομηχανιών Φαρμακευτικών προϊόντων, των Βιομηχανιών Τροφίμων, σε δημόσια και ιδιωτικά αναλυτικά εργαστήρια (για έλεγχο τροφίμων, υδάτων, περιβάλλοντος, υλικών, σε φαρμακοκινητικές μελέτες, τοξικολογικές αναλύσεις, και έλεγχο ντόπινγκ) και σε Δημόσιους φορείς. Επί πλέον η προχωρημένη γνώση των αναλυτικών τεχνικών και των τεχνικών ελέγχου καθιστούν τους νέους επιστήμονες εξ’ αρχής ικανούς στον ποιοτικό έλεγχο και στη δημιουργία φακέλων εγκρίσεων με αποτέλεσμα να είναι κατάλληλοι να εργασθούν και σε διάφορες άλλες θέσεις των φαρμακευτικών εταιρειών (έλεγχος και προετοιμασία φακέλων κ.λ.π). Η προτεινόμενη ειδίκευση καλύπτει σε μεγάλο βαθμό τις απαιτήσεις για την κατάληψη θέσεως Ειδικευμένου Προσώπου (Qualified Person) που διορίζεται με απόφαση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ) ως προϊστάμενοι των Τμημάτων Ελέγχου των φαρμακοβιομηχανιών.
Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών:
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Αναλυτική Χημεία – Διασφάλιση Ποιότητας» εμβαθύνει στις θεωρητικές αρχές και στις σύγχρονες μεθοδολογικές προσεγγίσεις της ποιοτικής και ποσοτικής χημικής ανάλυσης, συνδέοντας την προηγμένη ενόργανη ανάλυση με τη χημική μετρολογία, τη χημειομετρία και τη συστηματική αξιολόγηση της αξιοπιστίας των εργαστηριακών αποτελεσμάτων. Η εκπαιδευτική του συγκρότηση περιλαμβάνει ηλεκτροχημικές και φασματοχημικές τεχνικές, χρωματογραφικούς διαχωρισμούς, βιοαναλυτικές μεθόδους και στατιστική επεξεργασία σύνθετων αναλυτικών δεδομένων, με ιδιαίτερη έμφαση στην επιλογή κατάλληλων μεθόδων, στην επικύρωση των χαρακτηριστικών επίδοσής τους και στην εκτίμηση της αβεβαιότητας των μετρήσεων. Παράλληλα, εξετάζει τις επιστημονικές και οργανωτικές απαιτήσεις των συστημάτων διαχείρισης και διασφάλισης ποιότητας, την ιχνηλασιμότητα, τη διακρίβωση και τη διαπίστευση εργαστηρίων, καθώς και τις εφαρμογές του ελέγχου ποιότητας σε φάρμακα, τρόφιμα, περιβαλλοντικά δείγματα και υλικά, ανάλογα με τα επιλεγόμενα μαθήματα. Η ερευνητική μεθοδολογία, η εργαστηριακή πρακτική και η μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία καλλιεργούν την ικανότητα κριτικής αξιολόγησης της επιστημονικής βιβλιογραφίας, τεκμηριωμένου πειραματικού σχεδιασμού και παραγωγής αναπαραγώγιμων αποτελεσμάτων σε περιβάλλοντα αυξημένων απαιτήσεων ποιότητας και κανονιστικής συμμόρφωσης.
Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Χημεία.
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:
Γνώσεις
- Να ερμηνεύει τις φυσικοχημικές αρχές που διέπουν την ποιοτική και ποσοτική ανάλυση, συσχετίζοντας τη χημική ισορροπία, τις αλληλεπιδράσεις αναλυτών και τα χαρακτηριστικά του δείγματος με την επιλογή της αναλυτικής μεθόδου.
- Να κατανοεί τις αρχές λειτουργίας, την οργανολογία και τα πεδία εφαρμογής της ποτενσιομετρίας, της κουλομετρίας, της βολταμμετρίας και των ηλεκτροχημικών βιοαισθητήρων.
- Να εξηγεί τους μηχανισμούς παραγωγής και ανίχνευσης αναλυτικού σήματος στις τεχνικές UV–Vis, φθορισμομετρίας, υπερύθρου, ατομικής φασματομετρίας, NMR και φασματομετρίας μαζών.
- Να αναλύει τις αρχές διαχωρισμού και τους παράγοντες που καθορίζουν την εκλεκτικότητα, την απόδοση και τη διακριτική ικανότητα χρωματογραφικών και ηλεκτροφορητικών τεχνικών.
- Να κατανοεί τη λειτουργική σύζευξη τεχνικών διαχωρισμού με φασματομετρία μαζών, όπως GC–MS και LC–MS, και τη συμβολή τους στην ταυτοποίηση και ποσοτικοποίηση σύνθετων μιγμάτων.
- Να περιγράφει τις αρχές προετοιμασίας και διαχείρισης βιολογικών και άλλων σύνθετων δειγμάτων, συμπεριλαμβανομένων των επιδράσεων μήτρας στην αναλυτική απόκριση.
- Να τεκμηριώνει τις έννοιες της ορθότητας, της πιστότητας, της εκλεκτικότητας, της γραμμικότητας, της ανθεκτικότητας, της ευαισθησίας και των ορίων ανίχνευσης και ποσοτικοποίησης.
- Να εξηγεί τις αρχές χημικής μετρολογίας, βαθμονόμησης, μετρολογικής ιχνηλασιμότητας, διάδοσης σφαλμάτων και εκτίμησης της αβεβαιότητας μέτρησης.
- Να κατανοεί τη στατιστική συμπερασματολογία, τον πειραματικό σχεδιασμό, την πολυμεταβλητή ανάλυση και τις χημειομετρικές μεθόδους επεξεργασίας αναλυτικών δεδομένων.
- Να ερμηνεύει τις απαιτήσεις συστημάτων διαχείρισης ποιότητας και διαπίστευσης εργαστηρίων, με αναφορά στα πρότυπα ISO 9001, ISO/IEC 17025 και, όπου εφαρμόζεται, ISO 15189.
- Να κατανοεί τις αρχές εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου ποιότητας, της χρήσης πιστοποιημένων υλικών αναφοράς και των διεργαστηριακών δοκιμών ικανότητας.
- Να αναγνωρίζει τις επιστημονικές και κανονιστικές ιδιαιτερότητες των ελέγχων φαρμάκων, τροφίμων, περιβάλλοντος και υλικών ως διακριτών εφαρμογών της αναλυτικής χημείας.
Δεξιότητες
- Να σχεδιάζει αναλυτική στρατηγική με βάση τον σκοπό της εξέτασης, τη φύση του δείγματος, τα αναμενόμενα επίπεδα συγκέντρωσης και τις απαιτήσεις ποιότητας των αποτελεσμάτων.
- Να επιλέγει και να εφαρμόζει κατάλληλες τεχνικές δειγματοληψίας, συντήρησης, εκχύλισης, καθαρισμού και προετοιμασίας δειγμάτων, περιορίζοντας τις απώλειες και τις επιδράσεις μήτρας.
- Να χειρίζεται και να αξιολογεί πειραματικά δεδομένα ηλεκτροχημικών τεχνικών, ερμηνεύοντας την αναλυτική απόκριση και τις πιθανές πηγές παρεμβολών.
- Να επεξεργάζεται φασματοσκοπικά και φασματομετρικά δεδομένα για τον χαρακτηρισμό, την ταυτοποίηση και τον ποσοτικό προσδιορισμό αναλυτών.
- Να βελτιστοποιεί χρωματογραφικές συνθήκες και να αξιολογεί χρόνους κατακράτησης, διαχωριστική ικανότητα, σχήμα κορυφών και απόδοση συστήματος.
- Να συνδυάζει τεχνικές χρωματογραφίας και φασματομετρίας μαζών για τη διερεύνηση σύνθετων χημικών ή βιολογικών μιγμάτων.
- Να κατασκευάζει και να ελέγχει καμπύλες βαθμονόμησης, επιλέγοντας κατάλληλα μοντέλα παλινδρόμησης και μεθόδους ποσοτικοποίησης.
- Να σχεδιάζει και να εκτελεί μελέτες επικύρωσης ή επαλήθευσης αναλυτικών μεθόδων με τεκμηριωμένα κριτήρια αποδοχής.
- Να υπολογίζει και να τεκμηριώνει την αβεβαιότητα μετρήσεων με κατάλληλες προσεγγίσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις κυριότερες συνιστώσες της αναλυτικής διαδικασίας.
- Να εφαρμόζει στατιστικές και χημειομετρικές τεχνικές για τον εντοπισμό τάσεων, την αναγνώριση προτύπων και την αξιολόγηση πολυπαραμετρικών δεδομένων.
- Να οργανώνει εσωτερικό έλεγχο ποιότητας με δείγματα ελέγχου, υλικά αναφοράς, διαγράμματα παρακολούθησης και κατάλληλες διορθωτικές ενέργειες.
- Να συντάσσει τυποποιημένες διαδικασίες, αρχεία οργάνων, εκθέσεις αποτελεσμάτων και τεκμηρίωση αναλυτικών μεθόδων σύμφωνα με τις απαιτήσεις ενός συστήματος ποιότητας.
- Να αξιολογεί τη λειτουργική κατάσταση και τη διακρίβωση εργαστηριακού εξοπλισμού, αναγνωρίζοντας αποκλίσεις που επηρεάζουν τη μετρολογική ιχνηλασιμότητα.
- Να αναζητά, να συγκρίνει και να αξιολογεί κριτικά πρωτογενείς επιστημονικές δημοσιεύσεις και τεχνικές οδηγίες για την υποστήριξη εργαστηριακών αποφάσεων.
- Να σχεδιάζει και να υλοποιεί ερευνητική εργασία στην αναλυτική χημεία, καταγράφοντας με συστηματικό τρόπο πρωτογενή δεδομένα, περιορισμούς και συμπεράσματα.
Ικανότητες
- Να αναλαμβάνει επιστημονική ευθύνη για την αξιοπιστία των αναλυτικών αποτελεσμάτων, διακρίνοντας την τεκμηριωμένη μέτρηση από την ανεπαρκώς ελεγχόμενη εκτίμηση.
- Να αξιολογεί κριτικά εναλλακτικές αναλυτικές προσεγγίσεις και να αιτιολογεί επιλογές με κριτήρια καταλληλότητας, κόστους, χρόνου, αβεβαιότητας και κανονιστικών απαιτήσεων.
- Να αντιμετωπίζει σύνθετα προβλήματα εργαστηριακής ανάλυσης με συνδυασμό θεωρητικής γνώσης, πειραματικών δεδομένων και συστηματικής διερεύνησης αποκλίσεων.
- Να ενσωματώνει την κουλτούρα ποιότητας, την επιστημονική δεοντολογία και την ακεραιότητα δεδομένων στον σχεδιασμό και στην εκτέλεση αναλυτικών εργασιών.
- Να υποστηρίζει διαδικασίες συνεχούς βελτίωσης εργαστηρίων, προτείνοντας τεκμηριωμένες προληπτικές και διορθωτικές ενέργειες.
- Να συνεργάζεται αποτελεσματικά με διεπιστημονικές ομάδες σε εργαστηριακά και παραγωγικά περιβάλλοντα με διαφορετικές τεχνικές και κανονιστικές απαιτήσεις.
- Να παρουσιάζει σύνθετα αναλυτικά ευρήματα σε ειδικό και μη ειδικό κοινό, διατυπώνοντας σαφώς την ερμηνεία, τους περιορισμούς και την αβεβαιότητά τους.
- Να λαμβάνει τεκμηριωμένες αποφάσεις σε συνθήκες ελλιπών δεδομένων ή αντικρουόμενων αποτελεσμάτων, αναγνωρίζοντας την ανάγκη πρόσθετων ελέγχων.
- Να παρακολουθεί κριτικά τις εξελίξεις στις αναλυτικές τεχνολογίες, στη μετρολογία και στα πρότυπα ποιότητας, ανανεώνοντας αυτοδύναμα τις επαγγελματικές του γνώσεις.
- Να συνθέτει πρωτότυπη ερευνητική εργασία επιπέδου μεταπτυχιακών σπουδών, με σαφή ερευνητικά ερωτήματα, τεκμηριωμένη μεθοδολογία και υπεύθυνη παρουσίαση συμπερασμάτων.
Σημείωση τεκμηρίωσης: Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.
Διάρκεια σπουδών : τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα.
Γλώσσα Διδασκαλίας: Τα μαθήματα διεξάγονται στην Ελληνική γλώσσα, αλλά είναι δυνατό μέρος αυτών να γίνεται και στην Αγγλική γλώσσα.
Δίδακτρα: Για την παρακολούθηση του ΠΜΣ προβλέπεται η καταβολή συνολικού ποσού διδάκτρων 3.200 ευρώ κατανεμημένο σε τέσσερις ισόποσες δόσεις των 800ευρώ, οι οποίες καταβάλλονται στην αρχή κάθε εξαμήνου.
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Στο ΠΜΣ γίνονται δεκτοί απόφοιτοι Τμημάτων/σχολών Χημείας, Χημικών Μηχανικών, Φαρμακευτικής, Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας, Βιολογίας, Επιστήμης & Τεχνολογίας Τροφίμων και συναφών Τμημάτων Α.Ε.Ι. της ημεδαπής αναγνωρισμένων ομοταγών Ιδρυμάτων της αλλοδαπής
Γίνονται δεκτοί ως υπεράριθμοι υπότροφοι και μέλοι των κατηγοριών ΕΕΠ, ΕΔΙΠ και ΕΤΕΣ σύμφωνα με την παρ. 8 του άρ. 34 του Ν.4485/17.
Στο ΠΜΣ «Αναλυτική Χημεία – Διασφάλιση Ποιότητας» δέχεται δεκαπέντε (15) φοιτητές ανά ακαδημαϊκό έτος.
Διαδικασία επιλογής και εγγραφή επιτυχόντων
Απαραίτητα δικαιολογητικά:
-
- Αίτηση συμμετοχής
- Βιογραφικό σημείωμα
- Αντίγραφο πτυχίου ή βεβαίωση περάτωσης σπουδών
- Πιστοποιητικό Αναλυτικής Βαθμολογίας
- Δημοσιεύσεις σε περιοδικά με κριτές, εάν υπάρχουν
- Αποδεικτικά επαγγελματικής ή ερευνητικής δραστηριότητας, εάν υπάρχουν
- Φωτοτυπία αστυνομικής ταυτότητας
- Δύο συστατικές επιστολές
- Πιστοποιητικό γλωσσομάθειας Αγγλικής γλώσσας επιπέδου τουλάχιστον Β2. Στην περίπτωση που ο υποψήφιος είναι αλλοδαπός απαιτείται επάρκεια Ελληνικής γλώσσας επιπέδου τουλάχιστον C1, εκτός αν είναι απόφοιτος Ελληνικού εκπαιδευτικού ιδρύματος.
- Πιστοποιητικό αντιστοιχίας και ισοτιμίας από το ΔΟΑΤΑΠ για όσους προέρχονται από Πανεπιστήμια της αλλοδαπής σύμφωνα με το αρ.34, παρ.7 του Ν. 4485/17.
Η επιλογή των μεταπτυχιακών φοιτητών γίνεται μετά από εισαγωγικές εξετάσεις στην Αναλυτική Χημεία (Χημική Ισορροπία, Υγροχημική Ανάλυση, Στατιστική, Ενόργανη Ανάλυση) και με συνεκτίμηση των εξής κριτηρίων:
-
- Την απόδοση στις εισαγωγικές εξετάσεις για το ΠΜΣ.
- Το γενικό βαθμό του πτυχίου. Η επιτροπή αξιολόγησης διατηρεί το δικαίωμα να μην αξιολογήσει αιτήσεις υποψηφίων με βαθμό πτυχίου <6,0.
- Το μέσο όρο βαθμολογίας σε προπτυχιακά μαθήματα σχετικά με το γνωστικό αντικείμενο του ΠΜΣ.
- Την επίδοση σε συναφή πτυχιακή εργασία, όπου προβλέπεται σε προπτυχιακό επίπεδο.
- Την τυχόν επαγγελματική δραστηριότητα του υποψηφίου σχετική με το αντικείμενο του ΠΜΣ.
- Τις τυχόν δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά με κριτές και ερευνητική δραστηριότητα σχετική με το αντικείμενο του ΠΜΣ.
- Την προφορική συνέντευξη και λοιπά προσόντα.
Οι φοιτητές από ιδρύματα της αλλοδαπής πρέπει να προσκομίσουν πιστοποιητικό αντιστοιχίας και ισοτιμίας από τον ΔΟΑΤΑΠ, σύμφωνα με το αρ.34, παρ.7 του Ν. 4485/17.
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2025-2026)
ΦΕΚ Ίδρυσης : ΦΕΚ 3555 τ.Β’/22.08.2018
Κανονισμός Σπουδών : ΦΕΚ 2974 τ.Β’/20.07.2020
Περισσότερα στοιχεία :
Ηλεκτρονική διεύθυνση ΠΜΣ: ΠΜΣ “Αναλυτική Χημεία – Διασφάλιση Ποιότητας” (uoa.gr)
Ηλεκτρονική διεύθυνση του τμήματος: http://www.chem.uoa.gr/
Διάρκεια Λειτουργίας
Το ΠΜΣ θα λειτουργήσει μέχρι το ακαδημαϊκό έτος 2027 – 2028 εφόσον πληροί τα κριτήρια της εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 32 και την παρ. 6 του άρθρου 44 του ν. 4485/2017.