ΠΜΣ: Σλαβικός Κόσμος, Βαλκάνια και Ελληνισμός: Ιστορία, Παιδεία, Πολιτισμός

το άρθρο ενημερώθηκε στις 10.10.2026

Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Σλαβικός Κόσμος, Βαλκάνια και Ελληνισμός: Ιστορία, Παιδεία, Πολιτισμός;

Το ΠΜΣ «Σλαβικός Κόσμος, Βαλκάνια και Ελληνισμός: Ιστορία, Παιδεία, Πολιτισμός» απευθύνεται κυρίως σε αποφοίτους Ιστορίας, Φιλολογίας (Κλασικής, Βυζαντινής, Νεοελληνικής και Σλαβικών Σπουδών), Θεολογίας, Φιλοσοφίας, Κοινωνιολογίας, Πολιτικών Επιστημών, Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, Βαλκανικών και Ανατολικοευρωπαϊκών Σπουδών, καθώς και σε αποφοίτους συναφών ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών. Το πρόγραμμα εστιάζει στη διαχρονική μελέτη του σλαβικού κόσμου μέσα από ιστορικές, φιλολογικές, πολιτισμικές και διαθρησκειακές προσεγγίσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στις σχέσεις, τις αλληλεπιδράσεις και τις πολιτισμικές ανταλλαγές με τον ελληνισμό. Απευθύνεται σε όσους επιδιώκουν τεκμηριωμένη επιστημονική εμβάθυνση με ακαδημαϊκό, πολιτισμικό και γεωπολιτικό προσανατολισμό.

Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:

έχουν ενδιαφέρον για την ιστορία, τη γραμματεία και τον πολιτισμό των σλαβικών λαών.

θέλουν να εξειδικευτούν στις διαχρονικές σχέσεις του ελληνισμού με τον σλαβικό κόσμο και τα Βαλκάνια.

επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος ιστορικές, πολιτισμικές, θρησκευτικές και γλωσσικές αλληλεπιδράσεις.

αναζητούν ένα πρόγραμμα που συνδυάζει ιστορική τεκμηρίωση, φιλολογική ανάλυση και πολιτισμική ερμηνεία.

ενδιαφέρονται για επαγγελματική δραστηριοποίηση στην εκπαίδευση, τον πολιτισμό, τη διπλωματία, την επιμόρφωση ή την έρευνα.

θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες ανάλυσης πηγών, συγκριτικής μελέτης και επιστημονικής σύνθεσης.

επιδιώκουν να ενισχύσουν το επιστημονικό και πολιτισμικό τους προφίλ σε ένα πεδίο με ιδιαίτερη γεωπολιτική και ιστορική σημασία.

Το ΠΜΣ αποτελεί ιδιαίτερα κατάλληλη επιλογή για όσους στοχεύουν σε ακαδημαϊκούς, εκπαιδευτικούς, πολιτισμικούς και συμβουλευτικούς ρόλους με έμφαση στη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη.

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Θεολογική Σχολή 

Τμήμα Θεολογίας (Θεσσαλονίκη)

ΠΜΣ: «Σλαβικός Κόσμος, Βαλκάνια και Ελληνισμός: Ιστορία, Παιδεία, Πολιτισμός»

Έδρα:

Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Τμήμα Θεολογίας, Θεολογική Σχολή, 1ος όροφος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη

Τηλέφωνα: 2310 99 6980 Email: info@theo.auth.gr

Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :

Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης οργανώνει και λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος 2021-2022, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο «Σπουδές στον Σλαβικό Κόσμο: Ιστορία, Γραμματεία, Πολιτισμός και Διαχρονικές Σχέσεις με τον Ελληνισμό», σύμφωνα με τις διατάξεις της απόφασης αυτής και τις διατάξεις του ν. 4485/2017 (Α’ 114).

Το γνωστικό αντικείμενο του Π.Μ.Σ. είναι η Σλαβολογία με τους επιμέρους κλάδους της που μελετούν την ιστορία, τη γραμματεία, τη γλώσσα και τον πολιτισμό του σλαβικού κόσμου από τους μέσους χρόνους μέχρι και σήμερα. Επίσης, στο πλαίσιο του Π.Μ.Σ., μελετώνται οι διαχρονικές ιστορικές, θρησκευτικές και πολιτισμικές σχέσεις του σλαβικού κόσμου με τον Ελληνισμό, ο οποίος (Ελληνισμός) με την ισχυρή παρουσία του στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της ταυτότητας των σλαβικών λαών.

Το Π.Μ.Σ. στοχεύει στην εξειδίκευση των φοιτητών/-τριών που θα το παρακολουθήσουν και θα μελετήσουν την ιστορία, τη γραμματεία και τον πολιτισμό του σλαβικού κόσμου, όπως διαμορφώθηκαν μέσα από τη διαχρονική σχέση του με τον ελληνικό κόσμο.

Οι απόφοιτοι/-ες του Π.Μ.Σ. θα διαθέτουν υψηλή εξειδίκευση στις θεματικές ενότητες που καλύπτουν τα γνωστικά του πεδία, η οποία θα τους δίνει τη δυνατότητα να κατανοούν τον σλαβικό κόσμο, μέσα από την ιστορική του εξέλιξη, καθώς και την παρουσία του στον σύγχρονο κόσμο. Ως εκ τούτου οι απόφοιτοι/-ες του συγκεκριμένου Π.Μ.Σ., θα έχουν τη δυνατότητα να ακολουθήσουν ερευνητική καριέρα και να εμβαθύνουν τις σπουδές τους σε ζητήματα που αφορούν την ιστορία, τη γλώσσα, τη γραμματεία ή την τέχνη του σλαβικού κόσμου.

Θα μπορούν ακόμα να αξιοποιήσουν τις γνώσεις τους σε διάφορες υπηρεσίες του ελληνικού κράτους, όπου απαιτείται ειδική γνώση του σλαβικού κόσμου, προκειμένου να καλυφθούν ποικίλες ανάγκες (π.χ. διδακτικές, διπλωματικές, εθνικής ασφάλειας, κ.ά.). Επίσης, θα μπορούν με τις ειδικές γνώσεις τους να ενισχύσουν τον χώρο της δημοσιογραφίας, όπου συχνά απαιτούνται ειδικές γνώσεις προκειμένου να παρουσιαστεί και να ερμηνευτεί η παρουσία των σλαβικών λαών στον σύγχρονο κόσμο.

Τέλος, θα είναι σε θέση να παρέχουν τις υπηρεσίες τους  στον ιδιαίτερα ανταγωνιστικό χώρου της σύγχρονης οικονομίας και του εμπορίου (όπου ο σλαβικός κόσμος κατέχει ιδιαίτερη θέση και μάλιστα για τη χώρα μας, η οποία σε σημαντικό βαθμό έχει προσανατολιστεί προς αυτόν με αποτέλεσμα να αυξάνεται συνεχώς ο κύκλος των συναλλαγών και των εμπορικών σχέσεων).

Τίτλος Σπουδών:

Το Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) με τίτλο «Σλαβικός Κόσμος, Βαλκάνια και Ελληνισμός: Ιστορία, Παιδεία, Πολιτισμός».

Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών:

Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Σλαβικός Κόσμος, Βαλκάνια και Ελληνισμός: Ιστορία, Παιδεία, Πολιτισμός» προσεγγίζει διεπιστημονικά την ιστορική εξέλιξη, τη γλωσσική και γραμματειακή παράδοση, τη θρησκευτική ζωή και τις πολιτισμικές εκφράσεις των σλαβικών λαών, με ιδιαίτερη έμφαση στα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Εξετάζει τις διαχρονικές σχέσεις με τον Ελληνισμό, τις βυζαντινές και ευρωπαϊκές επιρροές, τη συγκρότηση των νεότερων κρατών και τις πολιτικές και θρησκευτικές μεταβολές της σύγχρονης εποχής. Η εκπαίδευση συνδυάζει τη μεθοδολογία της σλαβολογικής έρευνας με την κριτική μελέτη ιστορικών και γραμματειακών πηγών, της τέχνης και της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Περιλαμβάνει επίσης την αξιοποίηση ψηφιακών συλλογών και εφαρμογών, καθώς και τον σχεδιασμό ερευνητικών και εκπαιδευτικών δράσεων. Τα μαθησιακά αποτελέσματα αποτυπώνουν τις γνώσεις και τις σύνθετες ερευνητικές, αναλυτικές και συνθετικές ικανότητες που καλλιεργούνται στο επίπεδο 7, ανεξάρτητα από την επιλογή μαθημάτων ή διπλωματικής εργασίας στο τελευταίο εξάμηνο.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:

Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Ιστορία και αρχαιολογία

Γνώσεις
  • να ερμηνεύει την ιστορική συγκρότηση της Σλαβολογίας, τους επιμέρους κλάδους της και τις σύγχρονες διεπιστημονικές ερευνητικές προσεγγίσεις.
  • να αναλύει τις μετακινήσεις, την εγκατάσταση και τη διαμόρφωση των μεσαιωνικών σλαβικών κρατών σε συνάρτηση με τον βυζαντινό και τον ευρύτερο ελληνικό κόσμο.
  • να εξηγεί την ιστορική εξέλιξη της παλαιοσλαβικής γραμματειακής παράδοσης και τη διαφοροποίηση των σλαβικών γλωσσών.
  • να αξιολογεί την επίδραση της ελληνικής γραμματείας, της μετάφρασης και των βυζαντινών πνευματικών παραδόσεων στη σλαβική παιδεία.
  • να συσχετίζει την εξέλιξη της εκκλησιαστικής και κοσμικής τέχνης των σλαβικών κοινωνιών με τις ιστορικές και θρησκευτικές συνθήκες παραγωγής της.
  • να ερμηνεύει τη διάδοση και την πρόσληψη ελληνικών και ευρωπαϊκών θρησκευτικών, φιλοσοφικών και πολιτισμικών ρευμάτων στον σλαβικό κόσμο.
  • να αναλύει τη συγκρότηση νεότερων σλαβικών εθνικών ταυτοτήτων και τη σχέση πολιτικών, γλωσσικών και θρησκευτικών μετασχηματισμών.
  • να εξηγεί τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από την εποχή των αυτοκρατοριών έως τη μεταψυχροπολεμική περίοδο.
  • να διακρίνει τις μορφές υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς των βαλκανικών κοινωνιών και τα προβλήματα τεκμηρίωσης και ερμηνείας τους.
  • να κατανοεί τις αρχές της ιστορικής τεκμηρίωσης, της κριτικής πηγών και της επιστημονικής δεοντολογίας στη σλαβολογική και βαλκανική έρευνα.
Δεξιότητες
  • να εντοπίζει, να ταξινομεί και να αξιολογεί πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές για την ιστορία, τη γλώσσα και τον πολιτισμό των σλαβικών λαών.
  • να εφαρμόζει συγκριτική ιστορική μεθοδολογία για τη διερεύνηση των ελληνοσλαβικών σχέσεων σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.
  • να αναλύει επιλεγμένα γραμματειακά τεκμήρια με συνεκτίμηση της γλωσσικής παράδοσης, του ιστορικού πλαισίου και των πολιτισμικών επιρροών.
  • να εξετάζει κριτικά έργα εκκλησιαστικής και κοσμικής τέχνης ως τεκμήρια διαπολιτισμικών ανταλλαγών.
  • να συνθέτει τεκμηριωμένες μελέτες για τη διαμόρφωση των βαλκανικών κοινωνιών και των θρησκευτικών τους παραδόσεων.
  • να ερμηνεύει ιστορικά τις πολιτικές και διπλωματικές αντιπαραθέσεις στην περιοχή, αποφεύγοντας αναχρονιστικές και μονοδιάστατες προσεγγίσεις.
  • να αξιοποιεί ψηφιακές βιβλιοθήκες, επιστημονικές βάσεις δεδομένων και ηλεκτρονικά αρχεία για τη συγκέντρωση και διασταύρωση τεκμηρίων.
  • να σχεδιάζει ψηφιακή παρουσίαση ή εκπαιδευτική εφαρμογή για την ανάδειξη στοιχείων του υλικού και άυλου βαλκανικού πολιτισμού.
  • να οργανώνει ερευνητικό ή εκπαιδευτικό σχέδιο με σαφή ερωτήματα, κατάλληλες πηγές, μεθοδολογία και κριτήρια αξιολόγησης.
  • να παρουσιάζει προφορικά και γραπτά σύνθετα σλαβολογικά ζητήματα με ακαδημαϊκή ακρίβεια και επαρκή βιβλιογραφική τεκμηρίωση.
Ικανότητες
  • να διαμορφώνει αυτόνομη και κριτικά τεκμηριωμένη επιστημονική κρίση για τη διαχρονική αλληλεπίδραση σλαβικού κόσμου και Ελληνισμού.
  • να συνδυάζει ιστορικές, φιλολογικές, θεολογικές και πολιτισμικές προσεγγίσεις κατά την αντιμετώπιση σύνθετων ερευνητικών ερωτημάτων.
  • να αξιολογεί ανταγωνιστικές ιστοριογραφικές ερμηνείες και να αναγνωρίζει τη χρήση ιστορικών αφηγήσεων στη σύγχρονη δημόσια συζήτηση.
  • να προσεγγίζει με επιστημονική νηφαλιότητα ζητήματα θρησκευτικής και εθνικής ταυτότητας, μνήμης και πολιτισμικής ετερότητας.
  • να αναλαμβάνει την τεκμηρίωση και επικοινωνία της βαλκανικής πολιτιστικής κληρονομιάς σε εκπαιδευτικά ή πολιτιστικά περιβάλλοντα.
  • να σχεδιάζει υπεύθυνες δράσεις διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και ιστορικού γραμματισμού με βάση αξιόπιστες επιστημονικές πηγές.
  • να συνεργάζεται με ερευνητές διαφορετικών επιστημονικών πεδίων για την επεξεργασία προβλημάτων της ιστορίας και του πολιτισμού της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
  • να χρησιμοποιεί ψηφιακά τεκμήρια και εφαρμογές με σεβασμό στην επιστημονική εγκυρότητα, στα δικαιώματα χρήσης και στη δεοντολογία.
  • να μεταφέρει σύνθετη ιστορική και πολιτισμική γνώση σε μη ειδικό κοινό χωρίς απλουστεύσεις που αλλοιώνουν τα τεκμήρια.
  • να σχεδιάζει την περαιτέρω επιστημονική του εξέλιξη μέσω ανεξάρτητης έρευνας και διαρκούς ενημέρωσης στη Σλαβολογία και τις Βαλκανικές Σπουδές.

Σημείωση τεκμηρίωσης: Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.

Διάρκεια σπουδών :  Η χρονική διάρκεια φοίτησης που οδηγεί στη λήψη του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) είναι τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα στα οποία περιλαμβάνεται και ο χρόνος εκπόνησης της Μεταπτυχιακής Διπλωματικής  Εργασίας. Το Π.Μ.Σ. παρέχει τη δυνατότητα μερικής φοίτησης διάρκειας έξι (6) ακαδημαϊκών εξαμήνων.

Γλώσσα Διδασκαλίας: Η γλώσσα διδασκαλίας του Προγράμματος είναι η ελληνική και η γλώσσα εκπόνησης της Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας μπορεί να είναι η ελληνική ή διάφορη της ελληνικής κατόπιν απόφασης της Συνέλευσης του Τμήματος.

Δίδακτρα:  Τα τέλη φοίτησης που ανέρχονται στο ποσό των δύο χιλιάδων πεντακοσίων ευρώ (2.500 €) για ένα κύκλο σπουδών [τα τρία (3) εξάμηνα φοίτησης].

Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:

Στο Π.Μ.Σ. γίνονται δεκτοί/-ές:

1. Κάτοχοι πτυχίου πρώτου κύκλου σπουδών Τμημάτων Α.Ε.Ι., Α.Ε.Α. και Α.ΤΕ.Ι. της ημεδαπής ή αναγνωρισμένων ως ισότιμων Ιδρυμάτων της αλλοδαπής.

2. Κάτοχοι τίτλων πρώτου κύκλου σπουδών ομοταγών Ιδρυμάτων της αλλοδαπής. Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών δεν απονέμεται σε φοιτητή/-τρια του/της οποίου/-ας ο τίτλος σπουδών πρώτου κύκλου από Ίδρυμα της αλλοδαπής δεν έχει αναγνωριστεί από τον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.), σύμφωνα με τον ν. 3328/2005 (Α’ 80).

3. Απόφοιτοι/-ες παραγωγικών Σχολών των Ενόπλων Δυνάμεων, Σχολών της Αστυνομίας και λοιπών Σωμάτων Ασφαλείας ισότιμων με τις Σχολές Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων.

4. Μέλη των κατηγοριών Ε.Ε.Π., Ε.ΔΙ.Π. και Ε.Τ.Ε.Π., εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 34 του ν. 4485/2017, μπορούν να εγγραφούν ως υπεράριθμοι/-ες και μόνο ένας/μία κατ’ έτος

Ο αριθμός εισακτέων στο πρόγραμμα κατ’ έτος ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο σε τριάντα πέντε (35) μεταπτυχιακούς/-ές φοιτητές/-τριες.

Διαδικασία επιλογής:

Ο τρόπος επιλογής εισακτέων, η διαδικασία και τα κριτήρια επιλογής, καθορίζονται στον οικείο Κανονισμό Μεταπτυχιακών Σπουδών, ο οποίος έχει εγκριθεί από τη Σύγκλητο του Α.Π.Θ. (έκτακτη συνεδρίαση υπ’ αρ. 3063/28-4-2021) και αναφέρονται στην προκήρυξη.

Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECTS)

Το σύνολο των πιστωτικών μονάδων (ECTS) που απαιτούνται για την απόκτηση του Δ.Μ.Σ. είναι ενενήντα (90).

Κάθε μεταπτυχιακός/-ή φοιτητής/-τρια υποχρεούται να παρακολουθήσει επιτυχώς έξι (6) εξαμηνιαία υποχρεωτικά μαθήματα σε κύκλους [εξήντα (60) ECTS], από τα οποία τρία (3) στο πρώτο (Α’ ) εξάμηνο και τρία (3) στο δεύτερο (Β’ ) εξάμηνο που αντιστοιχούν σε δέκα (10) ECTS το καθένα. Η παρακολούθηση των μαθημάτων από τους/τις φοιτητές/-τριες είναι υποχρεωτική, όπως επίσης και η εκπόνηση της Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας (Μ.Δ.Ε.), η οποία πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια του τρίτου (Γ’ ) εξαμήνου και αντιστοιχεί σε τριάντα (30) ECTS.

Σε περίπτωση μερικής φοίτησης ο/η φοιτητής/-τρια υποχρεούται να παρακολουθήσει είτε δύο (2) μαθήματα κατά το Α’ και το Β’ εξάμηνο και ένα (1) μάθημα κατά το Γ’ και το Δ’ εξάμηνο είτε αντίστοιχα ένα (1) μάθημα κατά το Α’ και το Β’ εξάμηνο και δύο (2) μαθήματα κατά το Γ’ και το Δ’ εξάμηνο (το σύνολο των ΕCTS δεν μεταβάλλεται). Στο τέλος του Δ’ εξαμήνου στην περίπτωση μερικής φοίτησης κατατίθεται το θέμα της Μ.Δ.Ε. (30 ECTS), η οποία συγγράφεται και κατατίθεται κατά το Ε’ εξάμηνο, με δυνατότητα παράτασης του χρόνου κατάθεσής της κατά ένα έτος σύμφωνα με όσα προβλέπονται.

Τι άλλο πρέπει να ξέρω :

Χρήσιμα Έντυπα:

Προκήρυξη – Πρόκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2026-2027)

ΦΕΚ ίδρυσης  &  Κανονισμός Σπουδών : ΦΕΚ 4575 τ.Β’/06.08.2024

Περισσότερα στοιχεία :

Ηλεκτρονική διεύθυνση του τμήματος: https://www.theo.auth.gr/

ΠΜΣ Σλαβικός Κόσμος, Βαλκάνια και Ελληνισμός: Ιστορία, Παιδεία, Πολιτισμός — Δείκτης Καταλληλότητας Σπουδών
Δες αν το ΠΜΣ «Σλαβικός Κόσμος, Βαλκάνια και Ελληνισμός: Ιστορία, Παιδεία, Πολιτισμός» του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ταιριάζει στα ενδιαφέροντα και στις αξίες σου;