το άρθρο ενημερώθηκε στις 27.09.2026
Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Σπουδές στην Κινητικότητα;
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Σπουδές στην Κινητικότητα» απευθύνεται σε αποφοίτους ανθρωπιστικών, κοινωνικών και συναφών επιστημών που επιθυμούν να εμβαθύνουν επιστημονικά στη μελέτη της κινητικότητας ανθρώπων, ιδεών, αγαθών και πολιτισμικών πρακτικών στον χώρο και τον χρόνο. Το ΠΜΣ εστιάζει στις σύγχρονες διεπιστημονικές προσεγγίσεις της κινητικότητας, συνδυάζοντας ιστορία, ανθρωπολογία, κοινωνική θεωρία και πολιτισμικές σπουδές, με στόχο την κατανόηση φαινομένων όπως η μετανάστευση, οι μετακινήσεις πληθυσμών, τα δίκτυα ανταλλαγών και οι πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θεωρητική ανάλυση, στη μεθοδολογία της έρευνας και στη σύνδεση ιστορικών και σύγχρονων μορφών κινητικότητας.
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε υποψηφίους που:
ενδιαφέρονται για τη μελέτη της κινητικότητας και των μετακινήσεων στον ανθρώπινο κόσμο,
επιδιώκουν να κατανοήσουν κοινωνικά, ιστορικά και πολιτισμικά φαινόμενα μετακίνησης,
θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες διεπιστημονικής ανάλυσης και ερμηνείας,
ενδιαφέρονται για σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες,
επιθυμούν να ενισχύσουν το επιστημονικό και ερευνητικό τους προφίλ,
στοχεύουν σε ακαδημαϊκή ή ερευνητική πορεία ή σε φορείς πολιτισμού και κοινωνικής ανάλυσης,
αναζητούν ένα πρόγραμμα με έντονο θεωρητικό, ερευνητικό και διεπιστημονικό χαρακτήρα.
Συνολικά, το ΠΜΣ Σπουδές στην Κινητικότητα απευθύνεται σε άτομα με ερευνητική περιέργεια, κριτική σκέψη και ενδιαφέρον για τη δυναμική κατανόηση του ανθρώπινου κόσμου μέσα από τις μετακινήσεις και τις αλληλεπιδράσεις. Αν επιθυμείς να συνδέσεις το επαγγελματικό σου μέλλον με τη μελέτη κοινωνικών και πολιτισμικών φαινομένων κινητικότητας, την έρευνα και τη διεπιστημονική ανάλυση, το πρόγραμμα αυτό μπορεί να ανταποκριθεί ουσιαστικά στις φιλοδοξίες σου.
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (Βόλος)
ΠΜΣ: «Σπουδές στην κινητικότητα»
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: ΠΜΣ: «Σπουδές στην κινητικότητα» Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Αργοναυτών & Φιλελλήνων 38221 Βόλος
Τηλέφωνα: 24210 74794, 24210 74795 Fax: 24210 74781 E-mail:g-ha@uth.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Το ΠΜΣ εμβαθύνει τη γνώση και την έρευνα σχετικά με τη κινητικότητα σε όλες τις εκδοχές της, όπως μεταξύ άλλων τη μετανάστευση, τις βίαιες μετακινήσεις πληθυσμών, τη διακίνηση ιδεών, επιστημονικών γνώσεων και πολιτισμικών αγαθών, τις τεχνολογίες μετακίνησης και κυκλοφορίας, τα διεθνικά οικονομικά δίκτυα και τη δημιουργία ταυτοτήτων και κοινοτήτων βασισμένων στην κινητικότητα.
Σκοπός του ΠΜΣ είναι: α) η επιστημονική μελέτη και κατανόηση των ποικίλων μορφών κινητικότητας και του τρόπου με τον οποίο η κινητικότητα επηρεάζει την ανθρώπινη δράση και τις κοινωνικές σχέσεις στον χώρο και τον χρόνο, β) η ανάπτυξη της βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας της κινητικότητας στο πλαίσιο της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, γ) η επαγγελματική εξειδίκευση με τρόπο που θα διευκολύνει την απορρόφηση των νέων επιστημόνων από την αγορά εργασίας.
Τίτλος Σπουδών: Το Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) με τίτλο: «Σπουδές στην κινητικότητα» (MΑ in Studies on Mobility).
Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Σπουδές στην κινητικότητα» (MSc in Studies on Mobility) παρέχει διεπιστημονική εξειδίκευση στη μελέτη της κινητικότητας ως ιστορικού, κοινωνικού, πολιτισμικού, πολιτικού και υλικού φαινομένου. Εξετάζει διαφορετικές μορφές μετακίνησης ανθρώπων, ιδεών, γνώσης, πολιτιστικών αγαθών και πρακτικών, όπως η μετανάστευση, η βίαιη εκτόπιση και η προσφυγική κινητικότητα, ο τουρισμός και τα ταξίδια, οι τεχνολογίες μεταφορών και τα διεθνικά δίκτυα, καθώς και τις σχέσεις της κινητικότητας με τα σύνορα, τις ταυτότητες, τις κοινωνικές ιεραρχήσεις και τον σχηματισμό κοινοτήτων. Το πρόγραμμα συνδυάζει την Ιστορία και την Κοινωνική Ανθρωπολογία με εργαλεία της πολιτισμικής και κριτικής θεωρίας, των σπουδών φύλου, της εθνομουσικολογίας και των ψηφιακών σπουδών, καλλιεργώντας παράλληλα την ικανότητα σχεδιασμού και διεξαγωγής αυτοδύναμης έρευνας.
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:
Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Κοινωνικές και συμπεριφορικές επιστήμες
Γνώσεις
- να κατανοεί σε προχωρημένο επίπεδο τις βασικές θεωρίες, έννοιες και μεθοδολογικές προσεγγίσεις των σύγχρονων σπουδών κινητικότητας,
- να γνωρίζει τις ιστορικές και κοινωνικές διαστάσεις της ανθρώπινης κινητικότητας και τις μεταβολές των μορφών μετακίνησης σε διαφορετικές εποχές και γεωγραφικά περιβάλλοντα,
- να κατανοεί τη μετανάστευση, τη βίαιη εκτόπιση και τις προσφυγικές μετακινήσεις ως σύνθετες ιστορικές, κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές διεργασίες,
- να γνωρίζει τη σχέση κινητικότητας, συνόρων και συνοριακότητας και τους τρόπους με τους οποίους παράγονται καθεστώτα ένταξης, αποκλεισμού και ελέγχου,
- να κατανοεί τις σχέσεις μεταξύ κινητικότητας, ταυτότητας, ετερότητας, κοινωνικών ιεραρχήσεων και συγκρότησης κοινοτήτων,
- να γνωρίζει τις έμφυλες και διαθεματικές διαστάσεις της κινητικότητας και τη σχέση τους με ανισότητες, εργασία, φροντίδα και κοινωνική αναπαραγωγή,
- να κατανοεί την κυκλοφορία ιδεών, επιστημονικής γνώσης, πολιτιστικών αγαθών και πρακτικών ως μορφές κινητικότητας που μετασχηματίζουν κοινωνίες και πολιτισμούς,
- να γνωρίζει τις κοινωνικές και πολιτισμικές διαστάσεις του τουρισμού, του ταξιδιού και άλλων μορφών προσωρινής ή επαναλαμβανόμενης μετακίνησης,
- να κατανοεί τη σχέση κινητικότητας με τον χώρο, τον τόπο, το τοπίο και τις υλικές υποδομές που διευκολύνουν, κατευθύνουν ή περιορίζουν τη μετακίνηση,
- να γνωρίζει τον ρόλο των τεχνολογιών μεταφορών, επικοινωνίας και ψηφιακής διασύνδεσης στη διαμόρφωση σύγχρονων μορφών κινητικότητας,
- να κατανοεί τις διεθνικές οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές δικτυώσεις και τη σχέση τους με τις ροές ανθρώπων, κεφαλαίων, αγαθών και πληροφοριών,
- να γνωρίζει τις συμβολές της Ιστορίας, της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, της πολιτισμικής κριτικής, της κριτικής θεωρίας, των σπουδών φύλου, της εθνομουσικολογίας και των ψηφιακών σπουδών στη μελέτη της κινητικότητας,
- να κατανοεί τις δυνατότητες και τους περιορισμούς ιστορικών, εθνογραφικών, ποιοτικών και ψηφιακών μεθόδων έρευνας για τη μελέτη φαινομένων κινητικότητας,
- να γνωρίζει τις αρχές σχεδιασμού διεπιστημονικής έρευνας και κριτικής αξιολόγησης επιστημονικής βιβλιογραφίας και ερευνητικών τεκμηρίων,
- να κατανοεί τις δεοντολογικές και πολιτικές διαστάσεις της έρευνας για κινητικούς, εκτοπισμένους, μεταναστευτικούς και άλλους κοινωνικά διαφοροποιημένους πληθυσμούς.
Δεξιότητες
- να αναλύει φαινόμενα κινητικότητας συνδυάζοντας ιστορικές, ανθρωπολογικές, κοινωνικές και πολιτισμικές προσεγγίσεις,
- να διακρίνει και να συσχετίζει διαφορετικές μορφές κινητικότητας ανθρώπων, ιδεών, γνώσης, αντικειμένων και πολιτισμικών πρακτικών,
- να εντάσσει συγκεκριμένες μετακινήσεις και ροές στο ιστορικό, κοινωνικό, πολιτικό και γεωγραφικό τους πλαίσιο,
- να αναλύει κριτικά τις σχέσεις κινητικότητας, συνόρων, εξουσίας και ανισότητας και τους μηχανισμούς που επιτρέπουν ή περιορίζουν τη μετακίνηση,
- να διερευνά τους τρόπους με τους οποίους οι μετακινήσεις επηρεάζουν ταυτότητες, κοινωνικές σχέσεις, κοινότητες και αντιλήψεις περί ετερότητας,
- να ενσωματώνει αναλυτικά τις διαστάσεις φύλου, τάξης, εθνότητας, φυλής και άλλων κοινωνικών διαφοροποιήσεων στη μελέτη της κινητικότητας,
- να μελετά τη σχέση ανάμεσα στην κινητικότητα και στις υλικές, τεχνολογικές και ψηφιακές υποδομές που οργανώνουν σύγχρονες και ιστορικές ροές,
- να αναλύει πολιτισμικές μορφές και πρακτικές, όπως η μουσική, το ταξίδι και ο τουρισμός, ως πεδία παραγωγής και εμπειρίας της κινητικότητας,
- να συγκρίνει φαινόμενα κινητικότητας σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους και κοινωνίες αποφεύγοντας αναχρονιστικές ή απλουστευτικές ερμηνείες,
- να επιλέγει και να συνδυάζει κατάλληλες ιστορικές, εθνογραφικές και άλλες ποιοτικές ερευνητικές μεθόδους ανάλογα με το ερευνητικό πρόβλημα,
- να αξιοποιεί κριτικά αρχειακές, προφορικές, εθνογραφικές, οπτικοακουστικές και ψηφιακές πηγές για τη μελέτη μορφών και εμπειριών κινητικότητας,
- να αναζητά, να αξιολογεί και να συνθέτει ελληνική και διεθνή διεπιστημονική βιβλιογραφία γύρω από τις σπουδές κινητικότητας,
- να αναγνωρίζει τις θεωρητικές παραδοχές διαφορετικών επιστημονικών προσεγγίσεων και να αξιολογεί την καταλληλότητά τους για συγκεκριμένα ερευνητικά ερωτήματα,
- να διατυπώνει πρωτότυπα ερευνητικά ερωτήματα και να σχεδιάζει συνεκτική έρευνα για σύνθετα φαινόμενα κινητικότητας,
- να συλλέγει, να οργανώνει και να ερμηνεύει ερευνητικά δεδομένα με μεθοδολογική συνέπεια και επίγνωση των περιορισμών τους,
- να εφαρμόζει αρχές ερευνητικής δεοντολογίας και αναστοχαστικότητας κατά την έρευνα κοινωνικών ομάδων, μετακινήσεων και εμπειριών εκτοπισμού,
- να συνθέτει και να συγγράφει αυτοτελή επιστημονική εργασία με σαφή επιχειρηματολογία, κατάλληλη μεθοδολογία και πλήρη τεκμηρίωση,
- να παρουσιάζει σύνθετα ερευνητικά ευρήματα και ερμηνείες με σαφήνεια σε ακαδημαϊκό, επαγγελματικό και ευρύτερο κοινωνικό κοινό.
Ικανότητες
- να συνθέτει γνώσεις από διαφορετικά επιστημονικά πεδία για την ερμηνεία σύνθετων και μεταβαλλόμενων μορφών κινητικότητας,
- να αντιμετωπίζει την κινητικότητα ως πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο και να αποφεύγει μονοδιάστατες ή αιτιοκρατικές ερμηνείες,
- να αναπτύσσει κριτική επιστημονική κρίση απέναντι σε καθιερωμένες έννοιες και κατηγορίες όπως μετανάστης, πρόσφυγας, σύνορο, ταυτότητα, κοινότητα και τόπος,
- να αξιολογεί σύνθετες σχέσεις ανάμεσα στη μετακίνηση, την εξουσία, τις ανισότητες και τους θεσμούς με βάση τεκμηριωμένα ιστορικά και κοινωνικά δεδομένα,
- να συνδέει τοπικές εμπειρίες κινητικότητας με διεθνικές, παγκόσμιες και ιστορικές διαδικασίες χωρίς να παραβλέπει τις ιδιαιτερότητες κάθε πλαισίου,
- να αναγνωρίζει την ενεργό συμβολή των κινητικών υποκειμένων στη διαμόρφωση κοινωνικών σχέσεων, ταυτοτήτων, πολιτισμών και κοινοτήτων,
- να προσεγγίζει με αναστοχαστικότητα ζητήματα διαφορετικότητας, ανισότητας, εκτοπισμού και ευαλωτότητας κατά την έρευνα και την επαγγελματική πρακτική,
- να συνεργάζεται δημιουργικά σε διεπιστημονικές ομάδες και να γεφυρώνει διαφορετικές θεωρητικές και μεθοδολογικές παραδόσεις,
- να αξιολογεί κριτικά δημόσιους λόγους, πολιτικές και κοινωνικές αναπαραστάσεις σχετικά με τη μετανάστευση, τα σύνορα και άλλες μορφές κινητικότητας,
- να μεταφέρει τη διεπιστημονική γνώση των σπουδών κινητικότητας σε ερευνητικά, εκπαιδευτικά, πολιτιστικά και άλλα επαγγελματικά περιβάλλοντα,
- να λαμβάνει τεκμηριωμένες ερευνητικές αποφάσεις σε συνθήκες σύνθετων, ελλιπών ή αντιφατικών δεδομένων,
- να εφαρμόζει με συνέπεια τις αρχές επιστημονικής δεοντολογίας, ακαδημαϊκής ακεραιότητας και υπεύθυνης διαχείρισης ερευνητικού υλικού,
- να σχεδιάζει και να ολοκληρώνει αυτοδύναμα πρωτότυπη μεταπτυχιακή έρευνα που συμβάλλει στη μελέτη της κινητικότητας,
- να επικοινωνεί υπεύθυνα επιστημονικές γνώσεις για κοινωνικά και πολιτικά ευαίσθητα ζητήματα κινητικότητας, διακρίνοντας τα ερευνητικά τεκμήρια από αξιολογικές ή στερεοτυπικές κρίσεις,
- να συνεχίζει αυτοδύναμα την επιστημονική και επαγγελματική του ανάπτυξη παρακολουθώντας τις θεωρητικές, μεθοδολογικές και κοινωνικές εξελίξεις στο διεπιστημονικό πεδίο των σπουδών κινητικότητας.
Σημείωση τεκμηρίωσης: Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.
Διάρκεια σπουδών :
Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) ορίζεται σε τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα, τα οποία περιλαμβάνουν έξι (6) μαθήματα και την εκπόνηση διπλωματικής εργασίας. Η ελάχιστη χρονική διάρκεια για την ολοκλήρωση του προγράμματος σπουδών είναι δύο (2) έτη. Για την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος απαιτείται η συμπλήρωση 120 πιστωτικών μονάδων (ECTS).
Γλώσσα Διδασκαλίας: Η γλώσσα διδασκαλίας του Π.Μ.Σ είναι η ελληνική, εκτός εάν λάβει άλλη απόφαση κατά περίπτωση η Συνέλευση Τμήματος. Η γλώσσα εκπόνησης διπλωματικής εργασίας είναι η ελληνική, εκτός εάν λάβει άλλη απόφαση κατά περίπτωση η Συνέλευση Τμήματος.
Δίδακτρα: –
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Στο ΠΜΣ γίνονται δεκτές/-οί απόφοιτες/-οι Α.Ε.Ι. Σχολών Ανθρωπιστικών, Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, Σχολών Καλών Τεχνών και Πολυτεχνικών Σχολών της ημεδαπής, καθώς και ομοταγών αναγνωρισμένων Ιδρυμάτων της αλλοδαπής. To ΠΜΣ «Σπουδές στην κινητικότητα», δέχεται κάθε χρόνο έως 20 φοιτητές.
Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECTS)
Η επιτυχής ολοκλήρωση του προγράμματος περιλαμβάνει την παρακολούθηση και εξέταση έξι (6) μαθημάτων και την εκπόνηση διπλωματικής εργασίας.
Η δομή του προγράμματος είναι η ακόλουθη:
Α’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
-
- Σπουδές στην Κινητικότητα: Θεωρίες και Μεθοδολογίες
Μαθήματα υποχρεωτικά κατ’ επιλογή
-
- Διεπιστημονικές προσεγγίσεις στην Κινητικότητα Ι
- Ιστορικές προσεγγίσεις στην Κινητικότητα Ι
Β’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
-
- Διεπιστημονικές προσεγγίσεις στην Κινητικότητα ΙΙ
- Ανθρωπολογικές προσεγγίσεις στην Κινητικότητα Ι
- Κινητικότητα, πολιτισμική θεωρία και κριτική Ι
- Ιστορικές προσεγγίσεις στην Κινητικότητα ΙΙ
Γ’ εξάμηνο:
Μαθήματα υποχρεωτικά κατ’ επιλογή
-
- Ανθρωπολογικές προσεγγίσεις στην Κινητικότητα ΙΙ
- Κινητικότητα, πολιτισμική θεωρία και κριτική ΙΙ
- Ιστορικές προσεγγίσεις στην Κινητικότητα ΙΙΙ
- Ανθρωπολογικές προσεγγίσεις στην Κινητικότητα ΙΙΙ
Δ’ εξάμηνο:
-
- Εκπόνηση Διπλωματικής Εργασίας Ειδίκευσης.
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
- Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2025-2027)
- ΦΕΚ ίδρυσης (ή επανίδρυσης) : ΦΕΚ 5540 τ.Β’/17.12.2020
Περισσότερα στοιχεία :
-
- Ηλεκτρονική διεύθυνση του τμήματος: http://www.ha.uth.gr/
Διάρκεια Λειτουργίας
Το Π.Μ.Σ. θα λειτουργήσει μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρ. 8 του άρθρου 32 του ν. 4485/2017 (Α’ 114).