το άρθρο ενημερώθηκε στις 27.12.2025
Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Ιστορική Έρευνα;
Το ΠΜΣ «Ιστορική Έρευνα» απευθύνεται κυρίως σε αποφοίτους Ιστορίας, Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πολιτικών Επιστημών, Κοινωνιολογίας, Ανθρωπολογίας, Φιλολογίας, Νομικής, καθώς και σε πτυχιούχους συναφών ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών με ισχυρό ενδιαφέρον για τη μεθοδολογία, τη θεωρία και την πρακτική της ιστορικής έρευνας. Το πρόγραμμα εστιάζει στη συστηματική εκπαίδευση στις ιστορικές μεθόδους, την κριτική των πηγών, την αρχειακή έρευνα, την ιστοριογραφία και τις σύγχρονες ερευνητικές προσεγγίσεις, καλύπτοντας διαφορετικές χρονικές περιόδους και θεματικά πεδία. Απευθύνεται σε όσους επιδιώκουν αυστηρή επιστημονική κατάρτιση με σαφή ερευνητικό και ακαδημαϊκό προσανατολισμό.
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:
έχουν ενδιαφέρον για τη συστηματική ιστορική έρευνα και την κριτική ανάλυση πηγών.
θέλουν να εξειδικευτούν στη μεθοδολογία, την ιστοριογραφία και τις ερευνητικές τεχνικές της ιστορίας.
επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος ιστορικά φαινόμενα μέσα από πρωτογενές αρχειακό υλικό.
αναζητούν ένα πρόγραμμα που συνδυάζει θεωρητική εμβάθυνση με πρακτική ερευνητική άσκηση.
ενδιαφέρονται για ακαδημαϊκή, ερευνητική ή εκπαιδευτική σταδιοδρομία στον χώρο της ιστορίας.
θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες επιστημονικής γραφής, τεκμηρίωσης και ιστορικής ερμηνείας.
επιδιώκουν να ενισχύσουν το επιστημονικό τους προφίλ σε ένα απαιτητικό και μεθοδολογικά προσανατολισμένο μεταπτυχιακό.
Το ΠΜΣ αποτελεί ιδιαίτερα κατάλληλη επιλογή για όσους στοχεύουν στη συνέχιση σπουδών σε διδακτορικό επίπεδο, στη συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα, καθώς και για επαγγελματίες που επιθυμούν να εμβαθύνουν στην ιστορική τεκμηρίωση και ανάλυση.
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Φιλοσοφική Σχολή
Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Θεσσαλονίκη)
ΠΜΣ: «Ιστορική Έρευνα»
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Πανεπιστημιούπολη) Τ.Κ. 54124, Θεσσαλονίκη.
Τηλέφωνα: 2310 995223-24-25-26 Fax: 2310 995222 E-mail: info@hist.auth.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Αντικείμενο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) στην Ιστορική Έρευνα είναι ο επιστημονικός κλάδος της Ιστορίας με τις τρεις ειδικεύσεις του, ήτοι α) την Αρχαία Ελληνική και Ρωμαϊκή Ιστορία, τη Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία και γ) τη Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία.
Σκοπός του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) στην Ιστορική Έρευνα είναι: (α) να προσφέρει στους φοιτητές του εξειδικευμένη επαγγελματική ερευνητική κατάρτιση σε επιμέρους γνωστικά αντικείμενα του κλάδου της Ιστορίας, (β) να τους εξοικειώνει με νέες θεωρητικές προσεγγίσεις και τα σύγχρονα εργαλεία που εφαρμόζονται στην ιστορική έρευνα και (γ) να τους διδάσκει τη μέθοδο της διεπιστημονικής προσέγγισης των ιστορικών προβλημάτων.
Τίτλος Σπουδών:
Το Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) με τίτλο «Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Ιστορική Έρευνα» στις εξής ειδικεύσεις:
α) Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας,
β) Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας και
γ) Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας.
Διάρκεια σπουδών : Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) ορίζεται σε τέσσερα ακαδημαϊκά εξάμηνα.
Γλώσσα Διδασκαλίας: Γλώσσα διδασκαλίας του ΠΜΣ είναι η ελληνική, ενώ γλώσσα εκπόνησης της διπλωματικής εργασίας η ελληνική ή η αγγλική.
Δίδακτρα: Χωρίς Τέλη Φοίτησης.
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Στο Π.Μ.Σ. γίνονται δεκτοί κάτοχοι τίτλων πρώτου κύκλου σπουδών Πανεπιστημίων και Τ.Ε.Ι. της ημεδαπής και κάτοχοι τίτλων πρώτου κύκλου σπουδών ομοταγών Ιδρυμάτων της αλλοδαπής. Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών δεν απονέμεται σε φοιτητή του οποίου ο τίτλος σπουδών πρώτου κύκλου από ίδρυμα της αλλοδαπής δεν έχει αναγνωριστεί από το Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.), σύμφωνα με το ν. 3328/2005 (Α΄ 80).
Μέλη των κατηγοριών Ε.Ε.Π., Ε.ΔΙ.Π. και Ε.Τ.Ε.Π., εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 34 και ο τίτλος σπουδών τους αλλά και το έργο που επιτελούν στο Ίδρυμα είναι συναφή με το αντικείμενο και τους σκοπούς του προγράμματος, μπορούν να εγγραφούν ως υπεράριθμοι/ες και μόνο ένας/μία κατ’ έτος.
Ο αριθμός εισακτέων στο ΠΜΣ ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο στους τριάντα (30) μεταπτυχιακούς/ές φοιτητές/τριες ετησίως (δέκα ανά ειδίκευση).
Διαδικασία επιλογής και εγγραφή επιτυχόντων
Κριτήρια επιλογής: Τα κριτήρια επιλογής των υποψηφίων περιλαμβάνουν:
(α) Βαθμό Πτυχίου/Διπλώματος, όπως προκύπτει από έγγραφο της Γραμματείας (40%).
(β) Στοιχεία φακέλου: Αναλυτική βαθμολογία σε προπτυχιακά μαθήματα μεγάλης βαρύτητας σε ECTS και συνάφειας με το γνωστικό αντικείμενο του ΠΜΣ και της επιλεγείσας ειδίκευσης (10%), επιπλέον γλώσσες (5%), δημοσιεύσεις/ερευνητική προϋπηρεσία (5%).
(γ) Συνέντευξη και επιτυχή προφορική εξέταση (≥6/10) από τριμελή Επιτροπή, την οποία ορίζει η Συνέλευση του Τμήματος. Ο βαθμός της συνέντευξης–εξέτασης προσμετράται κατά 15% για τις ειδικεύσεις της Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας και της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας και κατά 40% για την ειδίκευση της Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας.
(δ) Επιτυχή γραπτή εξέταση (≥6/10) στη μετάφραση και τον ιστορικό σχολιασμό γραπτών πηγών, συναφών με τις ειδικεύσεις της Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας, καθώς και της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας από τριμελή Επιτροπή, την οποία ορίζει η Συνέλευση του Τμήματος (25%).
Διαδικασία επιλογής:
Η διαδικασία επιλογής των υποψηφίων, με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος, γίνεται από τη Συντονιστική Επιτροπή του ΠΜΣ. Η Επιτροπή καταρτίζει πλήρη κατάλογο με όλους/ες τους/ις υποψηφίους/ες και, ύστερα από σχετικό έλεγχο, απορρίπτει όσους/ες δεν πληρούν τα ελάχιστα τυπικά κριτήρια που έχουν καθοριστεί από το Τμήμα. Εν συνεχεία καλεί σε γραπτή εξέταση ή/και σε συνέντευξη και προφορική εξέταση, ανάλογα με την ειδίκευση, τους/ις προκρινόμενους/ες υποψηφίους/ες που έχουν συγκεντρώσει τα προαπαιτούμενα.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας καταρτίζεται ο τελικός πίνακας των επιτυχόντων/ουσών. Αν υπάρχουν περισσότεροι/ες υποψήφιοι/ες με τον ίδιο συνολικό αριθμό μορίων, τότε για την τελική τους κατάταξη λαμβάνονται υπόψη ο βαθμός του πτυχίου και η επίδοση στα προπτυχιακά μαθήματα ειδίκευσης. Ο τελικός πίνακας επιτυχόντων/ουσών και τυχόν επιλαχόντων/ουσών, αφού επικυρωθεί από τη Συνέλευση του Τμήματος, αναρτάται στον Πίνακα Ανακοινώσεων της Γραμματείας και στην ιστοσελίδα του Τμήματος.
Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECΤS)
Το σύνολο των πιστωτικών μονάδων (ECTS) που απαιτούνται για την απόκτηση του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Δ.Μ.Σ. είναι 120. Το αναλυτικό πρόγραμμα μαθημάτων ανά εξάμηνο και ειδίκευση διαμορφώνεται ως εξής:
1η Ειδίκευση: Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας,
Α΄ Εξάμηνο:
-
-
- Πηγές της Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας
- Επιλεγόμενο (από τον κατάλογο των επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΑΕ)
-
Β΄ Εξάμηνο:
-
-
- Μεθοδολογία Έρευνας και Ασκήσεις
- Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΡΩ)
-
Γ΄ Εξάμηνο:
-
-
- Εξειδικευμένη και Εξατομικευμένη Διδασκαλία
- Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας Ι
-
Δ΄ Εξάμηνο:
-
-
- Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας II
-
Κατάλογος Επιλεγόμενων Μαθημάτων (ΙΑΕ, ΙΡΩ)
-
-
- Ελληνική Επιγραφική
- Αρχαία Ελληνική
- Ιστοριογραφία
- Νομισματική
- Αρχαϊκή Εποχή
- Κλασική εποχή
- Ελληνιστική Εποχή
- Μορφές και Θεσμοί Κοινωνικής, Πολιτικής και Θρησκευτικής Οργάνωσης
- Διακρατικές και Διπλωματικές Σχέσεις
- Λατινική Επιγραφική
- Λατινική Ιστοριογραφία
- Ρεπουμπλικανική Περίοδος
- Αυτοκρατορική Περίοδος
- Οι επαρχίες του Ρωμαϊκού Κράτους
-
2η Ειδίκευση: Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας
Α΄ Εξάμηνο:
-
-
- Γραπτές πηγές της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας
- Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΒΥ)
-
Β΄ Εξάμηνο:
-
-
- Μεθοδολογία Έρευνας και Ασκήσεις
- Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΒΥ ή ΙΣΛ ή ΙΜΕ)
-
Γ΄ Εξάμηνο:
-
-
- Εξειδικευμένη και Εξατομικευμένη Διδασκαλία
- Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας Ι
-
Δ΄ Εξάμηνο:
-
-
- Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας II
-
Κατάλογος Επιλεγόμενων Μαθημάτων (ΙΒΥ, ΙΣΛ, ΙΜΕ)
-
-
- Διοίκηση και Θεσμοί του Βυζαντίου
- Οικονομία και Κοινωνία του Βυζαντίου
- Προσωπογραφία και Κοινωνικά Δίκτυα στο Βυζάντιο
- Απονομή Δικαιοσύνης στο Βυζάντιο
- Ιστορική Γεωγραφία του Βυζαντινού Κόσμου
- Ειδικά Θέματα Πολιτικής και Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Βυζαντίου
- Βυζάντιο και Σλάβοι
- Ιστορία και Πολιτισμός των Νοτιοσλαβικών Λαών
- Βυζάντιο και Δύση (9ος – 15ος αι.)
- Ταυτότητες και Ετερότητες στην Δυτική Μεσαιωνική Ευρώπη (10ος – 13ος αι.
-
3η Ειδίκευση: Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας.
Α΄ Εξάμηνο:
-
-
- Αρχεία και Πηγές της Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας
- Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο των επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΝΣ, IAT, ΙΑΛ)
-
Β΄ Εξάμηνο:
-
-
- Μεθοδολογία Έρευνας και Ασκήσεις
- Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο των επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΝΣ, ΙΑΤ, ΙΑΛ)
-
Γ΄ Εξάμηνο:
-
-
- Εξειδικευμένη και Εξατομικευμένη Διδασκαλία
- Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας Ι
-
Δ΄ Εξάμηνο:
-
-
- Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας II
-
Κατάλογος Επιλεγόμενων Μαθημάτων (ΙΝΣ, ΙΑΤ, ΙΑΛ)
-
-
- Το Όραμα της Ελευθερίας στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό
- Κλέφτες, Παλικάρια και Αντάρτες: Έλληνες Παράνομοι και Ήρωες
- Πρόσφυγες στα Βαλκάνια (19ος-20ός αι.)
- Επαναστάσεις στη Νεότερη και Σύγχρονη Εποχή
- Διαβαλκανικές Σχέσεις στον 19ο/20ό αιώνα
- Θεσμοί και Ιδεολογία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (15ος18ος αι.)
- Οικονομική και Κοινωνική Ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
- Η Εθνογραφική Προοπτική της Κοινωνικής/ Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας
- Εθνογραφία της Ελλάδας: Ιστορία, θεματικές και Γεωγραφικές Εξειδικεύσεις, Μεθοδολογικές Τάσεις.
-
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
- Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2025-2026)
- ΦΕΚ Ίδρυσης : ΦΕΚ 3650 τ.Β΄/27.08.2018
- Κανονισμός Σπουδών: ΦΕΚ 2109 τ.Β΄/05.06.2019
Περισσότερα στοιχεία :
- Ηλεκτρονική διεύθυνση ΠΜΣ: https://www.hist.auth.gr/