ΠΜΣ: Ιστορική Έρευνα

το άρθρο ενημερώθηκε στις 11.10.2026

Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Ιστορική Έρευνα;

Το ΠΜΣ «Ιστορική Έρευνα» απευθύνεται κυρίως σε αποφοίτους Ιστορίας, Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πολιτικών Επιστημών, Κοινωνιολογίας, Ανθρωπολογίας, Φιλολογίας, Νομικής, καθώς και σε πτυχιούχους συναφών ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών με ισχυρό ενδιαφέρον για τη μεθοδολογία, τη θεωρία και την πρακτική της ιστορικής έρευνας. Το πρόγραμμα εστιάζει στη συστηματική εκπαίδευση στις ιστορικές μεθόδους, την κριτική των πηγών, την αρχειακή έρευνα, την ιστοριογραφία και τις σύγχρονες ερευνητικές προσεγγίσεις, καλύπτοντας διαφορετικές χρονικές περιόδους και θεματικά πεδία. Απευθύνεται σε όσους επιδιώκουν αυστηρή επιστημονική κατάρτιση με σαφή ερευνητικό και ακαδημαϊκό προσανατολισμό.

Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:

έχουν ενδιαφέρον για τη συστηματική ιστορική έρευνα και την κριτική ανάλυση πηγών.

θέλουν να εξειδικευτούν στη μεθοδολογία, την ιστοριογραφία και τις ερευνητικές τεχνικές της ιστορίας.

επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος ιστορικά φαινόμενα μέσα από πρωτογενές αρχειακό υλικό.

αναζητούν ένα πρόγραμμα που συνδυάζει θεωρητική εμβάθυνση με πρακτική ερευνητική άσκηση.

ενδιαφέρονται για ακαδημαϊκή, ερευνητική ή εκπαιδευτική σταδιοδρομία στον χώρο της ιστορίας.

θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες επιστημονικής γραφής, τεκμηρίωσης και ιστορικής ερμηνείας.

επιδιώκουν να ενισχύσουν το επιστημονικό τους προφίλ σε ένα απαιτητικό και μεθοδολογικά προσανατολισμένο μεταπτυχιακό.

Το ΠΜΣ αποτελεί ιδιαίτερα κατάλληλη επιλογή για όσους στοχεύουν στη συνέχιση σπουδών σε διδακτορικό επίπεδο, στη συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα, καθώς και για επαγγελματίες που επιθυμούν να εμβαθύνουν στην ιστορική τεκμηρίωση και ανάλυση.

 

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Φιλοσοφική Σχολή

Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Θεσσαλονίκη)

ΠΜΣ: «Ιστορική Έρευνα»

Έδρα:

Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Πανεπιστημιούπολη) Τ.Κ. 54124, Θεσσαλονίκη.

Τηλέφωνα:  2310 995223-24-25-26  Fax: 2310 995222 E-mail: info@hist.auth.gr

Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :

Αντικείμενο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) στην Ιστορική Έρευνα είναι ο επιστημονικός κλάδος της Ιστορίας με τις τρεις ειδικεύσεις του, ήτοι α) την Αρχαία Ελληνική και Ρωμαϊκή Ιστορία, τη Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία και γ) τη Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία.

Σκοπός του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) στην Ιστορική Έρευνα είναι: (α) να προσφέρει στους φοιτητές του εξειδικευμένη επαγγελματική ερευνητική κατάρτιση σε επιμέρους γνωστικά αντικείμενα του κλάδου της Ιστορίας, (β) να τους εξοικειώνει με νέες θεωρητικές προσεγγίσεις και τα σύγχρονα εργαλεία που εφαρμόζονται στην ιστορική έρευνα και (γ) να τους διδάσκει τη μέθοδο της διεπιστημονικής προσέγγισης των ιστορικών προβλημάτων.

Τίτλος Σπουδών:

Το Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) με τίτλο «Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Ιστορική Έρευνα» στις εξής ειδικεύσεις:

α) Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας,

β) Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας και

γ) Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας.

Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών

Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ιστορική Έρευνα» του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καλλιεργεί την προηγμένη ιστορική έρευνα μέσα από τη συστηματική αξιολόγηση πρωτογενών πηγών, τη μελέτη της ιστοριογραφίας και την κριτική εφαρμογή θεωρητικών και μεθοδολογικών προσεγγίσεων. Η εκπαίδευση συνδέει την τεκμηριωμένη ερμηνεία ιστορικών φαινομένων με την αρχειακή αναζήτηση, την ανάλυση γραπτών και υλικών τεκμηρίων, την ιστορική γεωγραφία και τις διεπιστημονικές συνομιλίες με τις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες. Στις τρεις επίσημες ειδικεύσεις, Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας, Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας και Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές εμβαθύνουν σε διαφορετικά σώματα πηγών, χρονικές κλίμακες και ερευνητικά ερωτήματα. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην αυτοτελή συγκρότηση ερευνητικού προβλήματος, στη διαφανή τεκμηρίωση των ερμηνευτικών επιλογών και στη συγγραφή πρωτότυπης διπλωματικής εργασίας με επιστημονική συνέπεια.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:

Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Ιστορία και αρχαιολογία

Γνώσεις
  • να κατανοεί τις κύριες ιστοριογραφικές σχολές και τις μεταβολές των ερμηνευτικών παραδειγμάτων, συσχετίζοντας τις ιστορικές αφηγήσεις με τα ερωτήματα και τα τεκμήρια της εποχής παραγωγής τους.
  • να διακρίνει τη φύση, την προέλευση, τον σκοπό και τα όρια αξιοπιστίας διαφορετικών πρωτογενών πηγών, όπως αρχειακά έγγραφα, χρονικά, επιγραφές, μαρτυρίες και διοικητικά κατάστιχα.
  • να γνωρίζει τις αρχές της εξωτερικής και εσωτερικής κριτικής των πηγών και τη σημασία της χρονολόγησης, της πατρότητας, της διαμεσολάβησης και της ιστορικής συμφραζομενοποίησης.
  • να κατανοεί τη σχέση ανάμεσα στην ιστορική ερμηνεία, τη διατύπωση υποθέσεων εργασίας και τη συγκριτική εξέταση εναλλακτικών εξηγήσεων με βάση διαθέσιμα τεκμήρια.
  • να γνωρίζει τις βασικές μεθόδους αρχειακής έρευνας, βιβλιογραφικής χαρτογράφησης και οργάνωσης ερευνητικού υλικού, συμπεριλαμβανομένων των αρχών επιστημονικής παραπομπής.
  • να κατανοεί πώς οι πολιτικοί θεσμοί, οι κοινωνικές ιεραρχίες, οι οικονομικές σχέσεις και οι πολιτισμικές πρακτικές αλληλεπιδρούν σε διαφορετικά ιστορικά περιβάλλοντα.
  • να αναγνωρίζει τη σημασία της ιστορικής γεωγραφίας, της χωρικής κλίμακας και της χρονικής περιοδολόγησης για τη μελέτη δικτύων, μετακινήσεων και μετασχηματισμών.
  • να γνωρίζει τις δυνατότητες και τους περιορισμούς της συγκριτικής, διαχρονικής και διεπιστημονικής ιστορικής προσέγγισης σε σύνθετα ερευνητικά προβλήματα.
  • να κατανοεί τις ιδιαιτερότητες της αρχαίας ελληνικής και ρωμαϊκής ιστορικής τεκμηρίωσης, ιδίως της ιστοριογραφίας, της επιγραφικής και της νομισματικής.
  • να γνωρίζει τη συμβολή των βυζαντινών και μεσαιωνικών γραπτών πηγών, της προσωπογραφίας και της ιστορικής γεωγραφίας στην ανασύνθεση θεσμών και κοινωνικών δικτύων.
  • να κατανοεί τις ιδιαιτερότητες των νεότερων και σύγχρονων αρχείων, της ιστορίας των επαναστάσεων, των προσφυγικών μετακινήσεων και των διαβαλκανικών σχέσεων.
  • να γνωρίζει τις αρχές ακαδημαϊκής δεοντολογίας, πνευματικής ιδιοκτησίας και ερευνητικής διαφάνειας κατά τη χρήση, ερμηνεία και δημοσιοποίηση ιστορικών πηγών.
  • να κατανοεί τη δομή μιας πρωτότυπης ιστορικής μελέτης, από την επισκόπηση της βιβλιογραφίας και τη μεθοδολογία έως την επιχειρηματολογία και τη σύνθεση συμπερασμάτων.
Δεξιότητες
  • να διατυπώνει σαφές και ελέγξιμο ιστορικό ερώτημα, προσδιορίζοντας τη χρονική και γεωγραφική του εμβέλεια, τα διαθέσιμα τεκμήρια και τις κατάλληλες μεθόδους διερεύνησης.
  • να εντοπίζει και να επιλέγει πρωτογενείς πηγές από αρχεία, βιβλιοθήκες, συλλογές και επιστημονικές εκδόσεις, τεκμηριώνοντας τα κριτήρια επιλογής και τις πιθανές ελλείψεις τους.
  • να εφαρμόζει εξωτερική και εσωτερική κριτική σε γραπτά ιστορικά τεκμήρια, εξετάζοντας την προέλευση, τη γλώσσα, το κοινό και τις σκοπιμότητες του δημιουργού τους.
  • να συγκρίνει διαφορετικές μαρτυρίες για το ίδιο γεγονός ή φαινόμενο και να αιτιολογεί συγκλίσεις, αποκλίσεις και σιωπές χωρίς να εξισώνει την ιστορική μαρτυρία με το τεκμηριωμένο γεγονός.
  • να αξιοποιεί εξειδικευμένη ελληνόγλωσση και ξενόγλωσση βιβλιογραφία, αποτιμώντας κριτικά τα επιχειρήματα και τις μεθοδολογικές επιλογές των ιστορικών μελετών.
  • να συγκροτεί οργανωμένο αρχείο σημειώσεων και βιβλιογραφικών παραπομπών, διασφαλίζοντας την ιχνηλασιμότητα των τεκμηρίων και την αναπαραγωγιμότητα της ερευνητικής διαδικασίας.
  • να συνδυάζει ποιοτικές και, όπου το υλικό το επιτρέπει, ποσοτικές ενδείξεις για την ερμηνεία δημογραφικών, οικονομικών, κοινωνικών ή πολιτικών ιστορικών μεταβολών.
  • να αναλύει ιστορικά φαινόμενα σε τοπική, περιφερειακή και υπερτοπική κλίμακα, συνδέοντας συγκεκριμένες περιπτώσεις με ευρύτερα δίκτυα και διαδικασίες.
  • να επεξεργάζεται μεταφραστικά και ερμηνευτικά ιστορικές πηγές παλαιότερων περιόδων, με προσοχή στη σημασιολογική μεταβολή και στο πολιτισμικό τους πλαίσιο.
  • να σχεδιάζει τεκμηριωμένη σύγκριση ανάμεσα σε ιστορικές περιόδους ή κοινωνίες, αποφεύγοντας αναχρονισμούς και ατεκμηρίωτες γενικεύσεις.
  • να παρουσιάζει προφορικά ερευνητικά ευρήματα και να υποστηρίζει τις ερμηνευτικές επιλογές του σε επιστημονική συζήτηση, ανταποκρινόμενος σε τεκμηριωμένη κριτική.
  • να συγγράφει επιστημονική ιστορική εργασία με συνεκτική δομή, σαφή διάκριση πηγών και ερμηνειών, ορθή χρήση παραπομπών και αιτιολογημένα συμπεράσματα.
  • να αναθεωρεί την ερευνητική του υπόθεση όταν νέα τεκμήρια ή αντιπαραδείγματα αποδυναμώνουν την αρχική εξήγηση, καταγράφοντας με διαφάνεια τις αλλαγές.
Ικανότητες
  • να οργανώνει αυτόνομα ένα σύνθετο ιστορικό ερευνητικό έργο, από την επιλογή θέματος έως την ολοκλήρωση της τεκμηριωμένης διπλωματικής εργασίας.
  • να ασκεί ανεξάρτητη επιστημονική κρίση σε περιπτώσεις αντιφατικών, αποσπασματικών ή ιδεολογικά φορτισμένων ιστορικών μαρτυριών.
  • να συνθέτει πορίσματα από διαφορετικά είδη πηγών και επιστημονικές προσεγγίσεις σε πρωτότυπη, συνεκτική ιστορική ερμηνεία.
  • να αναγνωρίζει και να δηλώνει τα όρια των συμπερασμάτων του, διακρίνοντας την τεκμηριωμένη υπόθεση από τη βεβαιότητα που δεν δικαιολογείται από τις πηγές.
  • να προσαρμόζει την ερευνητική στρατηγική σε νέες αρχειακές ανακαλύψεις, μεθοδολογικές δυσκολίες και απρόβλεπτα κενά τεκμηρίωσης.
  • να συνεργάζεται δημιουργικά με ειδικούς συναφών κλάδων, διατηρώντας την ιστορική μεθοδολογική αυστηρότητα σε διεπιστημονικά εγχειρήματα.
  • να αξιολογεί τις κοινωνικές και πολιτισμικές συνέπειες της δημόσιας χρήσης της ιστορίας, αντιμετωπίζοντας κριτικά στερεότυπα, αποσιωπήσεις και εργαλειοποιήσεις του παρελθόντος.
  • να υποστηρίζει τεκμηριωμένες θέσεις σε ακαδημαϊκά περιβάλλοντα, αποδεχόμενος τον επιστημονικό διάλογο και τη δυνατότητα αναθεώρησης.
  • να τηρεί υψηλά πρότυπα ακαδημαϊκής ακεραιότητας κατά την πρόσβαση, επεξεργασία, παράθεση και δημοσιοποίηση ιστορικού υλικού.
  • να μεταδίδει σύνθετη ιστορική γνώση με σαφήνεια σε εξειδικευμένο και μη εξειδικευμένο κοινό, χωρίς απώλεια της επιστημονικής τεκμηρίωσης.
  • να αναπτύσσει ερευνητική αυτονομία και συνεχή μεθοδολογική ενημέρωση, ως βάση για περαιτέρω διδακτορική ή επαγγελματική ερευνητική δραστηριότητα.
Ειδίκευση: Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας
  • να αξιολογεί κριτικά αρχαιοελληνικές και λατινικές ιστοριογραφικές πηγές, συνεκτιμώντας το λογοτεχνικό είδος, τις πολιτικές επιδιώξεις και το ιστορικό πλαίσιο της συγγραφής τους.
  • να συνδυάζει δεδομένα ελληνικής και λατινικής επιγραφικής με φιλολογικές και αρχαιολογικές μαρτυρίες, προκειμένου να διερευνά θεσμούς, συλλογικές ταυτότητες και κοινωνικές σχέσεις.
  • να αξιοποιεί τη νομισματική τεκμηρίωση για την εξέταση οικονομικών δικτύων, πολιτικής εξουσίας και συμβολικών αναπαραστάσεων στον ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο.
  • να αναλύει τη μετάβαση από την αρχαϊκή στην κλασική και ελληνιστική εποχή, συσχετίζοντας πολιτειακές αλλαγές, διακρατικές σχέσεις και μετασχηματισμούς της κοινωνικής οργάνωσης.
  • να ερμηνεύει τη λειτουργία θεσμών και μορφών πολιτικής, κοινωνικής και θρησκευτικής οργάνωσης σε ελληνικές πόλεις και στο ρωμαϊκό κράτος.
  • να εξετάζει τις διακρατικές και διπλωματικές σχέσεις με βάση διαφορετικά είδη μαρτυριών, διακρίνοντας τη ρητορική νομιμοποίησης από τις ιστορικές πρακτικές.
  • να διερευνά τις ιδιαιτερότητες της ρωμαϊκής ρεπουμπλικανικής και αυτοκρατορικής περιόδου, με έμφαση στη διακυβέρνηση, την κοινωνική ιεράρχηση και τις σχέσεις κέντρου και επαρχιών.
  • να συγκρίνει ελληνικές και ρωμαϊκές ιστορικές εμπειρίες χωρίς να παραγνωρίζει τις διαφορετικές χρονολογικές, γλωσσικές και θεσμικές τους συνθήκες.
  • να σχεδιάζει πρωτότυπη έρευνα στην αρχαία ιστορία με τεκμηριωμένη επιλογή φιλολογικών, επιγραφικών και νομισματικών πηγών και σαφές ερμηνευτικό επιχείρημα.
Ειδίκευση: Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας
  • να αναλύει βυζαντινές και μεσαιωνικές γραπτές πηγές με προσοχή στο είδος, τη γλωσσική μορφή, την ιδεολογική στόχευση και τις συνθήκες παραγωγής τους.
  • να εξετάζει την οργάνωση της βυζαντινής διοίκησης και των θεσμών, συσχετίζοντας κανονιστικές διατάξεις με μαρτυρίες για την πραγματική εφαρμογή τους.
  • να διερευνά την οικονομία και την κοινωνία του Βυζαντίου μέσα από στοιχεία για την εργασία, την ιδιοκτησία, την κοινωνική διαστρωμάτωση και τις ανταλλαγές.
  • να εφαρμόζει προσωπογραφική ανάλυση και μελέτη κοινωνικών δικτύων για την ανασύνθεση σχέσεων συγγένειας, εξουσίας και κινητικότητας.
  • να ερμηνεύει ζητήματα απονομής δικαιοσύνης στο Βυζάντιο, διακρίνοντας θεσμικά πρότυπα, νομικά κείμενα και ιστορικές πρακτικές.
  • να αξιοποιεί την ιστορική γεωγραφία για τη μελέτη του βυζαντινού χώρου, των συνόρων, των διαδρομών επικοινωνίας και της περιφερειακής διαφοροποίησης.
  • να εξετάζει την αλληλεπίδραση πολιτικής και εκκλησιαστικής ιστορίας, αποφεύγοντας την απομόνωση θρησκευτικών φαινομένων από τα κοινωνικά τους συμφραζόμενα.
  • να αναλύει τις σχέσεις του Βυζαντίου με τους Σλάβους και τη δυτική μεσαιωνική Ευρώπη, λαμβάνοντας υπόψη ανταγωνισμούς, ανταλλαγές και διαμορφώσεις ταυτοτήτων.
  • να εκπονεί πρωτότυπη ιστορική μελέτη για τον βυζαντινό ή μεσαιωνικό κόσμο με κριτική σύνθεση γραπτών πηγών και σύγχρονης διεθνούς βιβλιογραφίας.
Ειδίκευση: Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας
  • να αξιολογεί αρχεία και πηγές της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας, αναγνωρίζοντας τη διοικητική, πολιτική ή προσωπική προέλευσή τους και τις συνακόλουθες μεροληψίες.
  • να αναλύει τις ιδέες του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και τα ιστορικά νοήματα της ελευθερίας, συσχετίζοντας τις διανοητικές μεταβολές με τα κοινωνικά και πολιτικά συμφραζόμενα.
  • να διερευνά επαναστάσεις και μορφές συλλογικής δράσης, εξετάζοντας τις σχέσεις ανάμεσα στην πολιτική νομιμοποίηση, τη βία και τις κοινωνικές διεκδικήσεις.
  • να ερμηνεύει τις αναπαραστάσεις παρανομίας και ηρωισμού, διακρίνοντας ιστορικές πρακτικές, συλλογική μνήμη και μεταγενέστερες αφηγηματικές κατασκευές.
  • να μελετά τις προσφυγικές μετακινήσεις στα Βαλκάνια του 19ου και 20ού αιώνα με αναφορά σε πολιτικές συγκρούσεις, κρατικές παρεμβάσεις και κοινωνικές εμπειρίες.
  • να εξετάζει τις διαβαλκανικές σχέσεις μέσα από διπλωματικές, οικονομικές και κοινωνικές πηγές, αποφεύγοντας αποκλειστικά εθνοκεντρικές ερμηνείες.
  • να αναλύει θεσμούς, ιδεολογίες και οικονομικοκοινωνικές δομές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, λαμβάνοντας υπόψη χρονικές και περιφερειακές διαφοροποιήσεις.
  • να αξιοποιεί κριτικά την εθνογραφική προοπτική της κοινωνικής και πολιτισμικής ανθρωπολογίας για την ερμηνεία ιστορικών ταυτοτήτων, πρακτικών και βιωμάτων.
  • να σχεδιάζει τεκμηριωμένη έρευνα νεότερης ή σύγχρονης ιστορίας συνδυάζοντας αρχειακά τεκμήρια, ιστοριογραφικό διάλογο και συγκριτική βαλκανική ή οθωμανική οπτική.

Σημείωση τεκμηρίωσης: Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.

Διάρκεια σπουδών : Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) ορίζεται σε τέσσερα ακαδημαϊκά εξάμηνα.

Γλώσσα Διδασκαλίας: Γλώσσα διδασκαλίας του ΠΜΣ είναι η ελληνική, ενώ γλώσσα εκπόνησης της διπλωματικής εργασίας η ελληνική ή η αγγλική.

Δίδακτρα: Χωρίς Τέλη Φοίτησης.

Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:

Στο Π.Μ.Σ. γίνονται δεκτοί κάτοχοι τίτλων πρώτου κύκλου σπουδών Πανεπιστημίων και Τ.Ε.Ι. της ημεδαπής και κάτοχοι τίτλων πρώτου κύκλου σπουδών ομοταγών Ιδρυμάτων της αλλοδαπής. Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών δεν απονέμεται σε φοιτητή του οποίου ο τίτλος σπουδών πρώτου κύκλου από ίδρυμα της αλλοδαπής δεν έχει αναγνωριστεί από το Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.), σύμφωνα με το ν. 3328/2005 (Α΄ 80).

Μέλη των κατηγοριών Ε.Ε.Π., Ε.ΔΙ.Π. και Ε.Τ.Ε.Π., εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 34 και ο τίτλος σπουδών τους αλλά και το έργο που επιτελούν στο Ίδρυμα είναι συναφή με το αντικείμενο και τους σκοπούς του προγράμματος, μπορούν να εγγραφούν ως υπεράριθμοι/ες και μόνο ένας/μία κατ’ έτος.

Ο αριθμός εισακτέων στο ΠΜΣ ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο στους τριάντα (30) μεταπτυχιακούς/ές φοιτητές/τριες ετησίως (δέκα ανά ειδίκευση).

Διαδικασία επιλογής και εγγραφή επιτυχόντων

Κριτήρια επιλογής: Τα κριτήρια επιλογής των υποψηφίων περιλαμβάνουν:

(α) Βαθμό Πτυχίου/Διπλώματος, όπως προκύπτει από έγγραφο της Γραμματείας (40%).

(β) Στοιχεία φακέλου: Αναλυτική βαθμολογία σε προπτυχιακά μαθήματα μεγάλης βαρύτητας σε ECTS και συνάφειας με το γνωστικό αντικείμενο του ΠΜΣ και της επιλεγείσας ειδίκευσης (10%), επιπλέον γλώσσες (5%), δημοσιεύσεις/ερευνητική προϋπηρεσία (5%).

(γ) Συνέντευξη και επιτυχή προφορική εξέταση (≥6/10) από τριμελή Επιτροπή, την οποία ορίζει η Συνέλευση του Τμήματος. Ο βαθμός της συνέντευξης–εξέτασης προσμετράται κατά 15% για τις ειδικεύσεις της Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας και της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας και κατά 40% για την ειδίκευση της Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας.

(δ) Επιτυχή γραπτή εξέταση (≥6/10) στη μετάφραση και τον ιστορικό σχολιασμό γραπτών πηγών, συναφών με τις ειδικεύσεις της Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας, καθώς και της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας από τριμελή Επιτροπή, την οποία ορίζει η Συνέλευση του Τμήματος (25%).

Διαδικασία επιλογής:

Η διαδικασία επιλογής των υποψηφίων, με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος, γίνεται από τη Συντονιστική Επιτροπή του ΠΜΣ. Η Επιτροπή καταρτίζει πλήρη κατάλογο με όλους/ες τους/ις υποψηφίους/ες και, ύστερα από σχετικό έλεγχο, απορρίπτει όσους/ες δεν πληρούν τα ελάχιστα τυπικά κριτήρια που έχουν καθοριστεί από το Τμήμα. Εν συνεχεία καλεί σε γραπτή εξέταση ή/και σε συνέντευξη και προφορική εξέταση, ανάλογα με την ειδίκευση, τους/ις προκρινόμενους/ες υποψηφίους/ες που έχουν συγκεντρώσει τα προαπαιτούμενα.

Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας καταρτίζεται ο τελικός πίνακας των επιτυχόντων/ουσών. Αν υπάρχουν περισσότεροι/ες υποψήφιοι/ες με τον ίδιο συνολικό αριθμό μορίων, τότε για την τελική τους κατάταξη λαμβάνονται υπόψη ο βαθμός του πτυχίου και η επίδοση στα προπτυχιακά μαθήματα ειδίκευσης. Ο τελικός πίνακας επιτυχόντων/ουσών και τυχόν επιλαχόντων/ουσών, αφού επικυρωθεί από τη Συνέλευση του Τμήματος, αναρτάται στον Πίνακα Ανακοινώσεων της Γραμματείας και στην ιστοσελίδα του Τμήματος.

Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECΤS)

Το σύνολο των πιστωτικών μονάδων (ECTS) που απαιτούνται για την απόκτηση του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Δ.Μ.Σ. είναι 120. Το αναλυτικό πρόγραμμα μαθημάτων ανά εξάμηνο και ειδίκευση διαμορφώνεται ως εξής:

1η Ειδίκευση: Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας,

Α΄ Εξάμηνο:

      • Πηγές της Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας
      • Επιλεγόμενο (από τον κατάλογο των επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΑΕ)

Β΄ Εξάμηνο:

      • Μεθοδολογία Έρευνας και Ασκήσεις
      • Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΡΩ)

Γ΄ Εξάμηνο:

      • Εξειδικευμένη και Εξατομικευμένη  Διδασκαλία
      • Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας Ι

Δ΄ Εξάμηνο:

      • Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας II

Κατάλογος Επιλεγόμενων Μαθημάτων (ΙΑΕ, ΙΡΩ)

      • Ελληνική Επιγραφική
      • Αρχαία Ελληνική
      • Ιστοριογραφία
      • Νομισματική
      • Αρχαϊκή Εποχή
      • Κλασική εποχή
      • Ελληνιστική Εποχή
      • Μορφές και Θεσμοί Κοινωνικής, Πολιτικής και Θρησκευτικής Οργάνωσης
      • Διακρατικές και Διπλωματικές Σχέσεις
      • Λατινική Επιγραφική
      • Λατινική Ιστοριογραφία
      • Ρεπουμπλικανική Περίοδος
      • Αυτοκρατορική Περίοδος
      • Οι επαρχίες του Ρωμαϊκού Κράτους

2η Ειδίκευση: Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας 

Α΄ Εξάμηνο:

      • Γραπτές πηγές της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας
      • Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΒΥ)

Β΄ Εξάμηνο:

      • Μεθοδολογία Έρευνας και Ασκήσεις
      • Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΒΥ ή ΙΣΛ ή ΙΜΕ)

Γ΄ Εξάμηνο:

      • Εξειδικευμένη και Εξατομικευμένη Διδασκαλία
      • Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας Ι

Δ΄ Εξάμηνο:

      • Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας II

Κατάλογος Επιλεγόμενων Μαθημάτων (ΙΒΥ, ΙΣΛ, ΙΜΕ)

      • Διοίκηση και Θεσμοί του Βυζαντίου
      • Οικονομία και Κοινωνία του Βυζαντίου
      • Προσωπογραφία και Κοινωνικά Δίκτυα στο Βυζάντιο
      • Απονομή Δικαιοσύνης στο Βυζάντιο
      • Ιστορική Γεωγραφία του Βυζαντινού Κόσμου
      • Ειδικά Θέματα Πολιτικής και Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Βυζαντίου
      • Βυζάντιο και Σλάβοι
      • Ιστορία και Πολιτισμός των Νοτιοσλαβικών Λαών
      • Βυζάντιο και Δύση (9ος – 15ος αι.)
      • Ταυτότητες και Ετερότητες στην Δυτική Μεσαιωνική Ευρώπη (10ος – 13ος αι.

3η Ειδίκευση: Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας.

Α΄ Εξάμηνο:

      • Αρχεία και Πηγές της Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας
      • Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο των επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΝΣ, IAT, ΙΑΛ)

Β΄ Εξάμηνο:

      • Μεθοδολογία Έρευνας και Ασκήσεις
      • Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο των επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΝΣ, ΙΑΤ, ΙΑΛ)

Γ΄ Εξάμηνο:

      • Εξειδικευμένη και Εξατομικευμένη Διδασκαλία
      • Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας Ι

Δ΄ Εξάμηνο:

      • Εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας II

Κατάλογος Επιλεγόμενων Μαθημάτων (ΙΝΣ, ΙΑΤ, ΙΑΛ)

      • Το Όραμα της Ελευθερίας στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό
      • Κλέφτες, Παλικάρια και Αντάρτες: Έλληνες Παράνομοι και Ήρωες
      • Πρόσφυγες στα Βαλκάνια (19ος-20ός αι.)
      • Επαναστάσεις στη Νεότερη και Σύγχρονη Εποχή
      • Διαβαλκανικές Σχέσεις στον 19ο/20ό αιώνα
      • Θεσμοί και Ιδεολογία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (15ος18ος αι.)
      • Οικονομική και Κοινωνική Ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
      • Η Εθνογραφική Προοπτική της Κοινωνικής/ Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας
      • Εθνογραφία της Ελλάδας: Ιστορία, θεματικές και Γεωγραφικές Εξειδικεύσεις, Μεθοδολογικές Τάσεις.

Τι άλλο πρέπει να ξέρω :

Χρήσιμα Έντυπα:

Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2026-2027)

ΦΕΚ Ίδρυσης : ΦΕΚ 3650 τ.Β΄/27.08.2018 & ΦΕΚ 3961 τ.Β΄/08.07.2024

Κανονισμός Σπουδών: ΦΕΚ 2109 τ.Β΄/05.06.2019

Περισσότερα στοιχεία :

Ηλεκτρονική διεύθυνση ΠΜΣ: https://www.hist.auth.gr/

ΔΚΣ – Ιστορική Έρευνα

Δες αν το ΠΜΣ «Ιστορική Έρευνα» του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ταιριάζει στα ενδιαφέροντα και στις αξίες σου;