το άρθρο ενημερώθηκε στις 22.12.2025
Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Ορθόδοξη Θεολογία και Χριστιανικός Πολιτισμός;
Το ΠΜΣ «Ορθόδοξη Θεολογία και Χριστιανικός Πολιτισμός» απευθύνεται κυρίως σε αποφοίτους Θεολογίας, Φιλολογίας, Φιλοσοφίας, Ιστορίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, Παιδαγωγικών Τμημάτων και Επιστημών της Αγωγής, καθώς και σε αποφοίτους συναφών ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών. Το πρόγραμμα εστιάζει στη θεολογική παράδοση της Ορθοδοξίας και στη διαχρονική της συμβολή στη διαμόρφωση του χριστιανικού πολιτισμού, με έμφαση στη θεολογική σκέψη, τη λατρεία, την εκκλησιαστική τέχνη, την ιστορία, την παιδεία και τη σύγχρονη πολιτισμική παρουσία της Ορθοδοξίας. Απευθύνεται σε όσους επιδιώκουν επιστημονική εμβάθυνση με σαφή θεολογικό, πολιτισμικό και παιδαγωγικό προσανατολισμό.
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:
έχουν ενδιαφέρον για την ορθόδοξη θεολογία και τη θεολογική της παράδοση.
θέλουν να εξειδικευτούν στη σχέση Ορθοδοξίας, ιστορίας και χριστιανικού πολιτισμού.
επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος τη θεολογική, λατρευτική και πολιτισμική διάσταση της Εκκλησίας.
αναζητούν ένα πρόγραμμα που συνδυάζει θεολογική τεκμηρίωση, ιστορική ανάλυση και πολιτισμική ερμηνεία.
ενδιαφέρονται για επαγγελματική δραστηριοποίηση στην εκπαίδευση, την επιμόρφωση, τον πολιτισμό ή την εκκλησιαστική διακονία.
θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες ερμηνείας θεολογικών κειμένων, ιστορικών πηγών και πολιτισμικών φαινομένων.
επιδιώκουν να ενισχύσουν το επιστημονικό και παιδαγωγικό τους προφίλ σε ένα πεδίο με διαχρονική πνευματική και πολιτισμική σημασία.
Το ΠΜΣ αποτελεί ιδιαίτερα κατάλληλη επιλογή για όσους στοχεύουν σε εκπαιδευτικούς, πολιτισμικούς και ερευνητικούς ρόλους με έμφαση στην ορθόδοξη θεολογία και τον χριστιανικό πολιτισμό.
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Θεολογική Σχολή
Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού (Θεσσαλονίκη)
ΠΜΣ: «Ορθόδοξη Θεολογία και Χριστιανικός Πολιτισμός»
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας, Θεολογική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Πανεπιστημιούπολη) ΤΚ 54124, Θεσσαλονίκη.
Τηλέφωνα: 2310 996681-83, Fax : 2310 996689 Ε-mail: info@past.auth.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Αντικείμενο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) «Ορθόδοξη Θεολογία και Χριστιανικός Πολιτισμός» του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας είναι η προαγωγή της γνώσης και η ανάπτυξη της έρευνας, μελέτης και επιστημονικής εξειδίκευσης στο χώρο της Ορθόδοξης Θεολογίας, όπως ορίζεται στους ειδικότερους επιστημονικούς τομείς.
Σκοπός του Π.Μ.Σ. είναι η καλλιέργεια και η προαγωγή της θεολογικής γνώσης καθώς κι η ανάπτυξη της έρευνας στο χώρο της Ορθόδοξης Θεολογίας και γενικότερα του Χριστιανικού Πολιτισμού. Επιπλέον, αποσκοπεί στην ικανοποίηση θεολογικών, ερευνητικών, εκπαιδευτικών, κοινωνικών και εκκλησιαστικών αναγκών αλλά και στην παραγωγή και μετάδοση γνώσεων, μεθοδολογικών εργαλείων και ερευνητικών αποτελεσμάτων στον θεολογικό χώρο. Ειδικότερα, το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα αποσκοπεί:
α) στην κατάρτιση εξειδικευμένων επιστημόνων ικανών για τη μελέτη θεολογικών, εκκλησιαστικών και
κοινωνικών θεμάτων, για ακαδημαϊκό έργο σ’ αυτούς τους τομείς και για επιστημονική στήριξη υπηρεσιών, ιδρυμάτων και κοινωνικών θεσμών
β) στην εξειδίκευση θεολόγων με δεξιότητες, γνώσεις και εμπειρίες, ώστε να μπορούν να προσφέρουν υψηλής ποιότητας έργο σε εκπαιδευτικά και κοινωνικά ιδρύματα, στη δημόσια εκπαίδευση και σε ειδικές θέσεις επιμορφωτών και άλλων στελεχών της Εκκλησίας.
γ) στην ανάπτυξη ερευνητικών δεξιοτήτων και της κριτικής σκέψης ως προϋποθέσεων για τη διδακτορική έρευνα και
δ) στην ανάπτυξη διεπιστημονικών και διϊδρυματικών συνεργασιών οι οποίες θα συμβάλουν στην προαγωγή της διεπιστημονικής έρευνας και στην ανάδειξη της Ορθόδοξης Θεολογίας
Τίτλος Σπουδών:
Το Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) με τίτλο: «Ορθόδοξη Θεολογία και Χριστιανικός Πολιτισμός», στις εξής ειδικεύσεις:
1. Βιβλικών, Πατερικών, Aγιολογικών και Θρησκειολογικών Σπουδών
2. Ιστορίας, Δόγματος, Φιλοσοφίας και Αρχαιολογίας και
3. Εφαρμοσμένης Θεολογίας
Διάρκεια σπουδών : Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) ορίζεται κατ’ ελάχιστο στα τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα.
Γλώσσα Διδασκαλίας: Η γλώσσα διδασκαλίας των μαθημάτων του Π.Μ.Σ. είναι η ελληνική. Στα μαθήματα που προσφέρονται στο πρόγραμμα ανταλλαγής Erasmus δίνεται η δυνατότητα διδασκαλίας για τους εισερχόμενους φοιτητές στην αγγλική ή κάποια άλλη δυτικοευρωπαϊκή γλώσσα, η οποία δηλώνεται στο απογραφικό του μαθήματος.
Δίδακτρα: –
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Στο Π.Μ.Σ. γίνονται δεκτοί μεταπτυχιακοί/κές φοιτητές/τριες, πτυχιούχοι Τμημάτων Α.Ε.Ι. (Πανεπιστημίων και ΤΕΙ) της ημεδαπής και αναγνωρισμένων ομοταγών Ιδρυμάτων της αλλοδαπής καθώς και μέλη των κατηγοριών Ε.Ε.Π., Ε.ΔΙ.Π. και Ε.Τ.Ε.Π., εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 34 του ν. 4485/2017.
Διαδικασία επιλογής και εγγραφή επιτυχόντων
Ο αριθμός εισακτέων στο πρόγραμμα ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο στους εξήντα τέσσερεις (64) μεταπτυχιακούς/ές φοιτητές/τριες ετησίως. Ειδικότερα, στην πρώτη ειδίκευση εισάγονται δεκαεννέα (19), στη δεύτερη ειδίκευση εισάγονται είκοσι (20) και στην τρίτη είκοσι πέντε (25) μεταπτυχιακοί φοιτητές. Για να λειτουργήσει κάθε ειδίκευση απαιτείται κατ΄ελάχιστον ο αριθμός των οκτώ (8) φοιτητών
Ο τρόπος επιλογής εισακτέων, η διαδικασία και τα κριτήρια επιλογής, καθορίζονται στον οικείο Κανονισμό Μεταπτυχιακών Σπουδών, ο οποίος έχει εγκριθεί από τη Σύγκλητο του ΑΠΘ (συνεδρίαση με αριθμό 2958/12 και 13-4-2018) και αναφέρονται στην προκήρυξη.
Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECTS)
Το σύνολο των πιστωτικών μονάδων (ECTS) που απαιτούνται για την απόκτηση του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Δ.Μ.Σ. είναι 120. Κάθε εξάμηνο του Π.Μ.Σ. πιστώνεται με τριάντα (30) μονάδες ECTS σύμφωνα με το άρθρο 14 του ν. 3374/2005. Για την απονομή του Δ.Μ.Σ. οι φοιτητές/τριες πρέπει να παρακολουθήσουν και να εξετασθούν με επιτυχία σε εννέα (9) εξαμηνιαία μεταπτυχιακά μαθήματα, συγκεντρώνοντας στο σύνολο ενενήντα (90) πιστωτικές μονάδες (ECTS), δηλαδή τρία μαθήματα στο Α΄ εξάμηνο με τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες (ECTS), τρία στο Β΄ εξάμηνο με τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες (ECTS), και τρία μαθήματα στο Γ΄ εξάμηνο με τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες (ECTS), και να εκπονήσουν τη Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία (Μ.Δ.Ε.) κατά το Δ΄ εξάμηνο, η οποία αντιστοιχεί επίσης σε τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες (ECTS).
Το αναλυτικό πρόγραμμα μαθημάτων ανά εξάμηνο διαμορφώνεται ως εξής:
Ειδίκευση 1: Βιβλικών, Πατερικών, Αγιολογικών και Θρησκειολογικών Σπουδών
Α΄ Εξάμηνο:
-
-
- Θέματα Μεθοδολογίας της Πατρολογικής, Αγιολογικής και Βιβλικής Έρευνας
- Ερμηνεία και θεολογία των προφητικών βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης
- Τεχνική και Ερμηνεία της Μεταφράσεως της Παλαιάς Διαθήκης
- Φιλολογικά και ιστορικά ζητήματα της Καινής Διαθήκης
- Ειδικά θέματα θεολογίας των Καππαδοκών Πατέρων
- Θέματα μεθοδολογίας και επιστημονικής θεωρίας στη Θρησκειολογία
-
Β΄ Εξάμηνο:
-
-
- Ιστορία της πρόσληψης της Παλαιάς Διαθήκης στην Καινή Διαθήκη και στην Εκκλησιαστική Παράδοση
- Ζητήματα γλώσσας και ερμηνείας της Καινής Διαθήκης
- Ερμηνευτικά και θεολογικά ζητήματα των Ευαγγελίων
- Βασικά γνωρίσματα της Πατερικής θεολογίας
- Ειδικά θέματα της χαλκηδόνιας και μεταχαλκηδόνιας Γραμματείας
- Οι πατερικές σπουδές μετά την Αναγέννηση
- Σταθμοί στη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Αγιολογία
- Θέματα Ιστορίας των Θρησκειών
-
Γ΄ Εξάμηνο:
-
-
- Θεολογία της Μεταφράσεως των Ο
- Ζητήματα Ερμηνευτικής της Καινής Διαθήκης
- Ερμηνευτικά και θεολογικά ζητήματα των Επιστολών και των Πράξεων των Αποστόλων
- Θέματα Εκκλησιαστικής Γραμματολογίας και Πατερικής Θεολογίας από τον 2ο ως τον 8ο αι.
- Θέματα Εκκλησιαστικής Γραμματολογίας και Πατερικής Θεολογίας από τον Θ΄ έως τον ΙΕ΄ αι.
- Θέματα Εκκλησιαστικής Γραμματολογίας και Πατερικής Θεολογίας των μετά την Άλωση χρόνων
-
Δ΄ Εξάμηνο
-
-
- Εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας
-
Ειδίκευση 2: Ιστορίας, Δόγματος, Φιλοσοφίας και Αρχαιολογίας
Α΄ Εξάμηνο
-
-
- Θέματα Δογματικής της Ορθοδόξου Εκκλησίας Α΄
- Θέματα Ιστορίας της Οικουμενικής Κινήσεως
- Θέματα ερμηνείας των δογματικών και συμβολικών κειμένων της Ορθοδόξου Εκκλησίας
- Θέματα Σύγχρονων Χριστιανικών Αιρέσεων Α
- Θεολογία και Νέες Τεχνολογίες
- Θέματα Εκκλησιαστικής Ιστορίας
- Οικουμενικό Πατριαρχείο και Σλαβικές Εκκλησίες
- Χριστιανική Τοπογραφία – Τοπική Εκκλησιαστική Ιστορία
-
Β΄ Εξάμηνο
-
-
- Θέματα Διορθοδόξων Σχέσεων και Διαχριστιανικών Διαλόγων
- Θέματα σύγχρονων Χριστιανικών Αιρέσεων
- Θέματα Ιστορίας Δογμάτων
- Το πρόβλημα του εθνικισμού στις Εκκλησίες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης
- Πηγές Εκκλησιαστικής και Βυζαντινής Ιστορίας
- Η γεωπολιτική του Χριστιανισμού στην Ανατολική Μεσόγειο
- Η πολιτική θεωρία του Χριστιανισμού
- Θέματα χριστιανικής και βυζαντινής αρχαιολογίας και τέχνης Α
-
Γ΄ Εξάμηνο:
-
-
- Θέματα Δογματικής της Ορθοδόξου Εκκλησίας Β΄
- Θέματα ιστορίας του πνευματικού βίου του Βυζαντίου
- Θέματα σχέσεων Εκκλησίας-Πολιτείας (Ιστορική θεώρηση)
- Θείος έρωτας. Οι απαρχές της μυστικής θεολογίας.
- Θέματα χριστιανικής και βυζαντινής αρχαιολογίας και τέχνης Β΄
-
Δ΄ Εξάμηνο
-
-
- Εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας
-
Ειδίκευση 3: Εφαρμοσμένη Θεολογία
Α΄ Εξάμηνο:
-
-
- Εισαγωγή στην Ειδίκευση-Εφαρμοσμένη Θεολογία και Επιστημονική Μεθοδολογία
- Πηγές Κανονικού Δικαίου
- H Εκκλησία ως λατρεύουσα κοινότητα
- Αρχές και μέθοδοι του ποιμαντικού έργου
- Χριστιανική Παιδαγωγική
- Γάμος και Οικογένεια. Ηθική και κοινωνιολογική θεώρηση
-
Β΄ Εξάμηνο:
-
-
- Σύγχρονα θέματα Ποιμαντικής Διακονίας, Κανονικού Δικαίου και Θείας Λατρείας. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις (Σεμινάριο)
- Ο συνοδικός θεσμός (Σεμινάριο)
- Ο Χριστιανικός Ναός: Ορθόδοξη λειτουργική και βυζαντινή καλλιτεχνική παράδοση
- Ειδικά θέματα βυζαντινής μουσικολογίας
- Παιδαγωγική Ψυχολογία
- Βιοηθική (Σεμινάριο)
- Θέματα Κοινωνιολογίας του Χριστιανισμού
-
Γ΄ Εξάμηνο:
-
-
- Θεία λατρεία και πνευματική ζωή
- Ομιλητική – Αισθητική του λόγου και της τέχνης
- Μεθοδολογία και κατευθύνσεις στη σύγχρονη λειτουργιολογική έρευνα
- Ειδικά θέματα βυζαντινής και μεταβυζαντινής υμνογραφίας.
- Πρακτική άσκηση στην ψαλτική τέχνη
- Ειδική διδακτική του μαθήματος των Θρησκευτικών
- Εφαρμογές της Ποιμαντικής
- Θέματα κοινωνικής και οικολογικής ηθικής
- Χριστιανισμός, Πολιτική Οικονομία και Κράτος Πρόνοιας
- Σχέσεις Πολιτείας και Εκκλησίας
- Ερμηνεία Ιερών Κανόνων.
-
Δ΄ Εξάμηνο
-
-
- Εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας
-
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
- Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2025-2026)
- ΦΕΚ Ίδρυσης : ΦΕΚ 2891 τ.Β΄/19.07.2018
- Κανονισμός Σπουδών: εδώ
Περισσότερα στοιχεία :
- Ηλεκτρονική διεύθυνση ΠΜΣ: Ορθόδοξη Θεολογία & Χριστιανικός Πολιτισμός
Διάρκεια Λειτουργίας
Το ΠΜΣ θα λειτουργήσει μέχρι το ακαδημαϊκό έτος 2027 – 2028 εφόσον πληροί τα κριτήρια της εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 32 και την παρ. 6 του άρθρου 44 του ν. 4485/2017.