ΠΜΣ: Ιστορία, Κοινωνιολογία και Φιλοσοφία του Δικαίου (History, Sociology and Philosophy of Law) 

το άρθρο ενημερώθηκε στις 14.10.2026

Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Ιστορία, Κοινωνιολογία και Φιλοσοφία του Δικαίου;

Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ιστορία, Κοινωνιολογία και Φιλοσοφία του Δικαίου» απευθύνεται σε πτυχιούχους νομικής, κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών, καθώς και σε επαγγελματίες που ενδιαφέρονται να προσεγγίσουν το δίκαιο ως ιστορικό, κοινωνικό και φιλοσοφικό φαινόμενο. Το πρόγραμμα εστιάζει στη θεωρητική θεμελίωση του δικαίου, στη μελέτη της ιστορικής του εξέλιξης, στη σχέση δικαίου και κοινωνίας, στις φιλοσοφικές βάσεις της έννομης τάξης και στη διεπιστημονική ανάλυση των νομικών θεσμών, προσφέροντας υψηλού επιπέδου επιστημονική κατάρτιση και κριτικά εργαλεία ερμηνείας του δικαίου στον σύγχρονο κόσμο.

Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:

έχουν ενδιαφέρον για την ιστορική, κοινωνιολογική και φιλοσοφική προσέγγιση του δικαίου.

θέλουν να εξειδικευτούν στη θεωρία και φιλοσοφία του δικαίου.

επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος τη σχέση δικαίου, κοινωνίας και ιστορικού πλαισίου.

αναζητούν ένα ΠΜΣ με έντονο θεωρητικό, διεπιστημονικό και ερευνητικό χαρακτήρα.

ενδιαφέρονται για τη μελέτη των νομικών θεσμών πέρα από τη δογματική προσέγγιση.

θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες κριτικής σκέψης, θεωρητικής ανάλυσης και επιστημονικής σύνθεσης.

επιδιώκουν ακαδημαϊκή ή επαγγελματική εξέλιξη σε τομείς έρευνας, εκπαίδευσης, νομικής θεωρίας ή κοινωνικής ανάλυσης.

Το ΠΜΣ αποτελεί κατάλληλη επιλογή για όσους επιθυμούν να εμβαθύνουν στον θεωρητικό προβληματισμό γύρω από το δίκαιο και να συμβάλουν στον επιστημονικό και κοινωνικό διάλογο με αναλυτική και κριτική επάρκεια.

Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Σχολή Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών

Τμήμα Νομικής (Αθήνα)

ΠΜΣ: «Ιστορία, Κοινωνιολογία και Φιλοσοφία του Δικαίου»
(History, Sociology and Philosophy of Law) 

Έδρα:

Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νομική Σχολή Ακαδημίας 47, 10672 Αθήνα

Τηλέφωνα:  210 368-8656, 210368-8651  E-mail : dathanas@law.uoa.gr ,  andlamp@law.uoa.gr

Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :

Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) αποσκοπεί στην εμβάθυνση και την προαγωγή της γνώσης και στην προώθηση της έρευνας στο γνωστικό αντικείμενο της Ιστορίας, Κοινωνιολογίας και Φιλοσοφίας του Δικαίου, με συνεκτίμηση των αναγκών ανάπτυξης της χώρας. Ειδικότερα η εκπόνηση διπλωματικής εργασίας αποβλέπει στην παραγωγή επιστημονικής έρευνας υψηλού επιπέδου στα ως άνω γνωστικά αντικείμενα και στη δημιουργία επιστημόνων ικανών να συμβάλουν στην πρόοδο της επιστήμης και της διδασκαλίας.

Τίτλος Σπουδών:

Το Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ) στις παρακάτω επιμέρους επιστημονικές
ειδικεύσεις:

α) Ιστορία του Δικαίου

β) Φιλοσοφία του Δικαίου

γ) Κοινωνιολογία του Δικαίου, Επιστήμη και Τεχνολογία. 

Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών:

Το Π.Μ.Σ. «Ιστορία, Κοινωνιολογία και Φιλοσοφία του Δικαίου» εμβαθύνει στις ιστορικές καταβολές, στις κοινωνικές λειτουργίες και στις φιλοσοφικές θεμελιώσεις του δικαίου, συνδέοντας τη νομική επιστήμη με την ιστορία, την κοινωνική θεωρία και την ηθική φιλοσοφία. Μέσα από τη μελέτη πρωτογενών νομικών πηγών, την κριτική ανάλυση θεσμών και επιχειρημάτων και τη διερεύνηση των επιδράσεων της επιστήμης και της τεχνολογίας, καλλιεργεί εξειδικευμένη γνώση και αυτοτελή ερευνητική κρίση. Οι μαθησιακοί στόχοι διαφοροποιούνται ανάλογα με την επίσημη ειδίκευση, ενώ η ερευνητική εργασία ενισχύει την ικανότητα τεκμηριωμένης διεπιστημονικής σύνθεσης.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:

Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Δίκαιο.

Γνώσεις
  • να εξηγεί τη συγκρότηση και τη μεταβολή των νομικών θεσμών σε συνάρτηση με τις κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές και πολιτισμικές συνθήκες, διακρίνοντας την ιστορική περιγραφή από την κανονιστική αξιολόγηση του δικαίου.
  • να αναλύει τις κύριες πηγές και τις μεθοδολογικές προσεγγίσεις της ιστορίας του δικαίου, αξιοποιώντας φιλολογικές μαρτυρίες, επιγραφές, παπύρους, νομοθετικά κείμενα και τη σχετική επιστημονική βιβλιογραφία.
  • να ερμηνεύει τη συμβολή του αρχαιοελληνικού, ρωμαϊκού, βυζαντινού και μεταβυζαντινού δικαίου στη διαμόρφωση θεσμών και εννοιών των νεότερων ευρωπαϊκών έννομων τάξεων.
  • να διακρίνει τις θεμελιώδεις φιλοσοφικές θεωρίες περί δικαιοσύνης, ισότητας, ελευθερίας, δικαιωμάτων και υποχρέωσης υπακοής στον νόμο, καθώς και τις μεταξύ τους ουσιώδεις κανονιστικές διαφωνίες.
  • να κατανοεί τις βασικές εκδοχές του νομικού θετικισμού, του φυσικού δικαίου, του νομικού ρεαλισμού και της κριτικής νομικής θεωρίας ως διαφορετικές ερμηνείες της φύσης και της λειτουργίας του δικαίου.
  • να αναγνωρίζει τους μηχανισμούς κοινωνικής παραγωγής, εφαρμογής και αμφισβήτησης των νομικών κανόνων, με αναφορά στις σχέσεις εξουσίας, στις κοινωνικές ανισότητες και στη θεσμική νομιμοποίηση.
  • να εξηγεί τη σημασία της κοινωνιολογίας και της ανθρωπολογίας του δικαίου για τη μελέτη του νομικού πλουραλισμού, της κοινωνικής ρύθμισης και των άτυπων μορφών επίλυσης διαφορών.
  • να αναλύει τις προκλήσεις που δημιουργούν η ψηφιοποίηση, τα πληροφοριακά συστήματα και η τεχνητή νοημοσύνη για τη νομική ευθύνη, τη διαφάνεια, τα δικαιώματα και τη λειτουργία των θεσμών.
  • να συνδέει τη θεωρία της νομικής επιχειρηματολογίας και τις μεθόδους ερμηνείας με τις φιλοσοφικές παραδοχές που καθοδηγούν τη δικαστική κρίση και τη δικαιολογητική θεμελίωση των αποφάσεων.
Δεξιότητες
  • να εντοπίζει, να ταξινομεί και να αξιολογεί πρωτογενείς ιστορικές πηγές δικαίου, ελέγχοντας τη χρονολόγηση, την προέλευση, το είδος και τους περιορισμούς τους πριν διατυπώσει επιστημονικά συμπεράσματα.
  • να πραγματοποιεί συγκριτική ανάλυση νομικών θεσμών διαφορετικών περιόδων και πολιτισμών, αποφεύγοντας αναχρονιστικές αναγωγές και τεκμηριώνοντας τόσο τις συνέχειες όσο και τις ασυνέχειες.
  • να διατυπώνει συνεκτικά φιλοσοφικά επιχειρήματα για αμφισβητούμενα νομικά ζητήματα, ελέγχοντας την εγκυρότητα των συλλογισμών, τις προκείμενες και τις πιθανές αντιρρήσεις.
  • να εφαρμόζει έννοιες της κοινωνικής θεωρίας στην ανάλυση εμπειρικών εκφάνσεων του δικαίου, όπως η πρόσβαση στη δικαιοσύνη, η κανονιστική συμμόρφωση και η επίδραση κοινωνικών ανισοτήτων.
  • να αξιολογεί κριτικά τη νομολογία και τη νομική επιχειρηματολογία, διακρίνοντας το δεσμευτικό νομικό έρεισμα από τις ηθικές, κοινωνιολογικές και πολιτικές παραδοχές μιας κρίσης.
  • να οργανώνει διεπιστημονική βιβλιογραφική έρευνα, διατυπώνοντας σαφές ερευνητικό ερώτημα, αιτιολογημένη μεθοδολογία και διαφανή κριτήρια επιλογής πηγών.
  • να διερευνά νομικά ζητήματα της κοινωνίας της πληροφορίας και της τεχνητής νοημοσύνης, συνεκτιμώντας τεχνικά χαρακτηριστικά, κανονιστικές εγγυήσεις και κοινωνικές συνέπειες.
  • να συντάσσει τεκμηριωμένες επιστημονικές εργασίες με ακριβείς παραπομπές, κριτική σύνθεση βιβλιογραφίας και σαφή διάκριση μεταξύ ευρημάτων, ερμηνείας και αξιολογικών θέσεων.
  • να παρουσιάζει και να υπερασπίζεται προφορικά ερευνητικά πορίσματα σε επιστημονικό διάλογο, ανταποκρινόμενος με ακρίβεια σε μεθοδολογικές ενστάσεις και εναλλακτικές ερμηνείες.
Ικανότητες
  • να συνθέτει ιστορικές, κοινωνιολογικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις για την κριτική κατανόηση σύνθετων νομικών φαινομένων, χωρίς να συγχέει τα διαφορετικά επιστημολογικά τους επίπεδα.
  • να διατυπώνει αυτοτελείς και επιστημονικά υπερασπίσιμες κρίσεις σε ζητήματα όπου συγκρούονται θεμελιώδεις αξίες, δημόσια συμφέροντα και ατομικά δικαιώματα.
  • να αναλαμβάνει πρωτοβουλία για την οργάνωση πρωτότυπης έρευνας, επιλέγοντας πρόσφορα θεωρητικά εργαλεία και αξιολογώντας κριτικά την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
  • να αντιμετωπίζει την πολυπλοκότητα της νομικής ρύθμισης σε περιβάλλον τεχνολογικών μετασχηματισμών, συνεκτιμώντας την κοινωνική επίδραση και τους κινδύνους αποκλεισμού.
  • να αναγνωρίζει τις ιστορικές και πολιτισμικές προϋποθέσεις της δικής του νομικής κρίσης, καλλιεργώντας αναστοχασμό και αποφεύγοντας την άκριτη καθολίκευση συγκεκριμένων θεσμικών προτύπων.
  • να συνεργάζεται σε διεπιστημονικές ερευνητικές ομάδες, επικοινωνώντας νομικές έννοιες με ακρίβεια προς επιστήμονες των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών.
  • να υποστηρίζει τον δημόσιο και επιστημονικό διάλογο για τη νομιμότητα, τη δικαιοσύνη και τη θεσμική λογοδοσία με τεκμηριωμένο, κριτικό και δεοντολογικά υπεύθυνο τρόπο.
  • να αξιοποιεί την ερευνητική εμπειρία της διπλωματικής εργασίας για τη διαμόρφωση νέων ερωτημάτων και τη συνέχιση της επιστημονικής εξειδίκευσης σε μεταβαλλόμενα νομικά περιβάλλοντα.
Ειδίκευση: Ιστορία του Δικαίου
  • να ερμηνεύει θεσμούς του ιδιωτικού και του δημόσιου δικαίου στην ελληνική αρχαιότητα μέσα από την κριτική ανάγνωση φιλολογικών κειμένων, επιγραφικών μαρτυριών και παπυρικού υλικού, λαμβάνοντας υπόψη την πολλαπλότητα των αρχαίων δικαίων.
  • να αναλύει τη γένεση της ρωμαϊκής νομικής επιστήμης και τις μεταβολές των πολιτειακών και ιδιωτικών θεσμών κατά τη Res Publica, την Ηγεμονία και τη Δεσποτεία, τεκμηριώνοντας τη μεταγενέστερη πρόσληψή τους.
  • να εξετάζει τη συνέχεια και τον μετασχηματισμό νομικών κανόνων στο Βυζάντιο, διακρίνοντας τις πηγές, τους μηχανισμούς κωδικοποίησης και τη σχέση αυτοκρατορικής νομοθεσίας και δικαστηριακής πρακτικής.
  • να αποτιμά τις μεταβολές του δικαίου στη μεταβυζαντινή περίοδο και κατά τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους τον 19ο αιώνα, συνδέοντάς τες με τη θεσμική οργάνωση και την υποδοχή ευρωπαϊκών νομικών προτύπων.
  • να διακρίνει τις κανονικές και πολιτειακές πηγές του εκκλησιαστικού δικαίου, ερμηνεύοντας τις ιστορικές σχέσεις νομιμότητας και κανονικότητας χωρίς να εξομοιώνει τα διαφορετικά κανονιστικά τους συστήματα.
  • να εφαρμόζει μεθόδους ιστορικοσυγκριτικής έρευνας και πηγοκριτικής σε συγκεκριμένο νομικό θεσμό, αναδεικνύοντας τις κοινωνικές προϋποθέσεις της εμφάνισης και της εξέλιξής του.
  • να συγκροτεί τεκμηριωμένη ιστορικονομική μελέτη με σαφές ερευνητικό ερώτημα, συνεκτική χρήση πρωτογενών τεκμηρίων και προσεκτική διάκριση μεταξύ ιστορικών δεδομένων και σύγχρονης ερμηνείας.
Ειδίκευση: Φιλοσοφία του Δικαίου
  • να αναλύει συστηματικά τις θεωρίες της δικαιοσύνης και της δικαϊκής ηθικής, διερευνώντας τη σχέση θετικού δικαίου, ηθικής υποχρέωσης, πολιτικής εξουσίας και θεμελιωδών δικαιωμάτων.
  • να αξιολογεί διαφορετικά πρότυπα νομικής επιχειρηματολογίας και ερμηνείας, εξετάζοντας την αιτιολόγηση δικαστικών αποφάσεων, τη στάθμιση αρχών και τα όρια της διακριτικής ευχέρειας.
  • να διερευνά φιλοσοφικά προβλήματα του ιδιωτικού δικαίου, όπως η αυτονομία της βούλησης, η δικαιοσύνη των συμβάσεων και η ευθύνη, σε σύνδεση με τις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.
  • να ερμηνεύει ζητήματα φιλοσοφίας του δημόσιου δικαίου που αφορούν τη νομιμοποίηση της κρατικής εξουσίας, την ισότητα, την προστασία κοινωνικών δικαιωμάτων και τη συνταγματική δημοκρατία.
  • να συγκρίνει τον νομικό ρεαλισμό, την κριτική νομική θεωρία και άλλες σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις ως προς τις αντιλήψεις τους για τη δικαστική κρίση και τη σχέση δικαίου και κοινωνικής εξουσίας.
  • να συσχετίζει τη νομική μεθοδολογία με τη συγκριτική μελέτη νομικών πολιτισμών και παραδόσεων κοινοδικαίου και ηπειρωτικού δικαίου, εντοπίζοντας διαφορετικές μορφές νομικής συλλογιστικής.
  • να αναπτύσσει πρωτότυπη κανονιστική επιχειρηματολογία σε ζητήματα βιοηθικής, τεχνολογίας ή προστασίας δικαιωμάτων, αξιολογώντας εναλλακτικές λύσεις με ρητά και ελέγξιμα κριτήρια.
Ειδίκευση: Κοινωνιολογία του Δικαίου, Επιστήμη και Τεχνολογία
  • να ερμηνεύει τη λειτουργία του δικαίου ως κοινωνικού θεσμού μέσα από θεωρίες κοινωνικής δράσης, εξουσίας, οργάνωσης και κοινωνικού ελέγχου, συσχετίζοντας τους τυπικούς κανόνες με τις πραγματικές πρακτικές εφαρμογής τους.
  • να εξετάζει ζητήματα κοινωνιολογίας του δικαίου με προσοχή στις κοινωνικές ανισότητες, στον νομικό πλουραλισμό, στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη και στις σχέσεις μεταξύ κρατικής ρύθμισης και κοινωνικών προσδοκιών.
  • να αναλύει την κοινωνία της πληροφορίας ως πεδίο ανασχηματισμού των έννομων σχέσεων, εστιάζοντας στις ψηφιακές υποδομές, στην επεξεργασία δεδομένων και στις προκλήσεις λογοδοσίας των οργανισμών.
  • να αξιολογεί τις δυνατότητες και τους περιορισμούς εφαρμογών νομικής πληροφορικής, λαμβάνοντας υπόψη την ποιότητα των δεδομένων, τη δυνατότητα ελέγχου των αποτελεσμάτων και τις απαιτήσεις ορθής νομικής τεκμηρίωσης.
  • να εξετάζει τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στη νομική πρακτική και στη δημόσια διοίκηση, αναγνωρίζοντας κινδύνους αλγοριθμικών διακρίσεων, αδιαφάνειας και ανεπαρκούς ανθρώπινης εποπτείας.
  • να συνδέει τον νομικό ρεαλισμό και την κριτική νομική θεωρία με εμπειρικά ερωτήματα για τη δικαστική συμπεριφορά, τη θεσμική ισχύ και τις κοινωνικές επιπτώσεις της νομικής απόφασης.
  • να σχεδιάζει διεπιστημονική μελέτη για την αλληλεπίδραση δικαίου, επιστήμης και τεχνολογίας, συνδυάζοντας κριτική ανάλυση κανόνων με κοινωνιολογικά δεδομένα και δεοντολογική αξιολόγηση.

Σημείωση τεκμηρίωσης: Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.

Διάρκεια σπουδών : Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ) του Προγράμματος ορίζεται σε ένα (1) ακαδημαϊκό έτος.

Γλώσσα Διδασκαλίας: Ως γλώσσα διδασκαλίας του Π.Μ.Σ. ορίζεται η ελληνική ή και η αγγλική, ύστερα από πρόταση και έγκριση της Συνέλευσης.

Δίδακτρα: Τα τέλη φοίτησης των μεταπτυχιακών φοιτητών τα οποία ανέρχονται στα 600,00 € για κάθε εξάμηνο.

Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:

Προϋποθέσεις εισαγωγής και κριτήρια επιλογής υποψηφίων

1. Στο Π.Μ.Σ. για κτήση Δ.Μ.Σ. γίνονται δεκτοί όσοι:

α) έχουν πτυχίο Νομικής Σχολής ημεδαπής ή αντιστοίχου Τμήματος ή Σχολής αλλοδαπού Α.Ε.Ι., του οποίου ο τίτλος έχει αναγνωριστεί από τον ΔΟΑΤΑΠ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 34, παρ. 7 του ν. 4485/2017, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 101 παρ. 5 του ν.4547/2018 και

β) έχουν πολύ καλή γνώση (επιπέδου Cl και άνω) μίας τουλάχιστον από τις εξής γλώσσες: αγγλική, γαλλική ή γερμανική. Με απόφαση της Σ. Ε., μπορούν να γίνουν δεκτοί και πτυχιούχοι Ανωτάτων Σχολών σε συναφή προς το αντικείμενο της ειδίκευσης γνωστικά αντικείμενα.

2. Για την εισαγωγή στο Π.Μ.Σ. της Νομικής Σχολής, απαιτείται η επιτυχής συμμετοχή σε αξιολόγηση, γραπτή ή προφορική, από τριμελή επιτροπή που συγκροτείται από τη Συνέλευση, έπειτα από πρόταση της Συντονιστικής Επιτροπής (Σ.Ε.). Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όσοι υποψήφιοι απέκτησαν το πτυχίο τους με βαθμό τουλάχιστον «Λίαν Καλώς» ή συγκεντρώνουν βαθμό «Λίαν Καλώς» στα συναφή με τη δηλούμενη ειδίκευση μαθήματα ή είναι κάτοχοι μεταπτυχιακού τίτλου σε συναφές με τη δηλούμενη ειδίκευση γνωστικό αντικείμενο.

3. Τα εξεταστέα αντικείμενα και η μορφή της αξιολόγησης καθορίζονται ετησίως με απόφαση της Συνέλευσης, με εισήγηση της ΣΕ του Π.Μ.Σ. Η απόφαση αυτή λαμβάνεται το αργότερο μέχρι τα μέσα Ιουνίου κάθε έτους και δημοσιοποιείται στην ιστοσελίδα του ΠΜΣ. Περιγραφή των εξεταστέων αντικειμένων και της μορφής των εξετάσεων περιλαμβάνεται στην Προκήρυξη του Προγράμματος, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 8 παρ. 1 του κανονισμού.

4. Σε περίπτωση που ο υποψήφιος δεν διαθέτει τίτλο επαρκούς γλωσσομάθειας για μία από τις γλώσσες
της παραγράφου 1, μαζί με την αίτηση υποψηφιότητας υποβάλλει δήλωση σχετικά με τη γλώσσα στην οποία επιθυμεί να εξετασθεί. Η εξέταση αυτή διενεργείται από μέλος Δ.Ε.Π. της Σχολής, μετά τη διενέργεια των εισαγωγικών εξετάσεων του άρθρου 8, επί νομικού κειμένου. Η βαθμολογία της ξένης γλώσσας καταχωρίζεται με τον τελικό χαρακτηρισμό «επιτυχώς» ή «ανεπιτυχώς» και όχι με αριθμητικό βαθμό.

Αριθμός εισακτέων
1. Ο αριθμός εισακτέων στο Π.Μ.Σ. δεν μπορεί να υπερβαίνει τους είκοσι πέντε (25) ανά ειδίκευση και καθορίζεται κατ’ έτος με απόφαση της Συνέλευσης, με εισήγηση της Σ.Ε.

2. Με την ίδια απόφαση, μπορούν να γίνονται επιπροσθέτως δεκτοί έως τρεις (3) δικαστικοί λειτουργοί ανά ειδίκευση, επιλεγόμενοι με βάση το βαθμό πτυχίου, την τυχόν κατοχή μεταπτυχιακού τίτλου και προφορική συνέντευξη.

3. Στην Προκήρυξη του Προγράμματος ανακοινώνεται ο ακριβής αριθμός εισακτέων και ο τρόπος εισαγωγής, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 8 παρ. 1 του κανονισμού.

Προκήρυξη – Υποβολή υποψηφιότητας

1. Το Π.Μ.Σ. προκηρύσσεται μέχρι το τέλος Μαΐου κάθε έτους, με απόφαση της Συνέλευσης, έπειτα από εισήγηση της Σ.Ε.. Στην Προκήρυξη περιλαμβάνονται, ανά ειδίκευση, τουλάχιστον:

α) οι προϋποθέσεις συμμετοχής υποψηφίων στη διαδικασία επιλογής
β) ο αριθμός εισακτέων
γ) τα δικαιολογητικά που πρέπει να υποβληθούν και η προθεσμία υποβολής
δ) η διαδικασία και τα κριτήρια επιλογής
ε) η ημερομηνία των εξετάσεων.

2. Κάθε υποψήφιος μπορεί να υποβάλει κατ’ έτος αίτηση υποψηφιότητας σε δύο -κατ’ ανώτατο όριο- ειδικεύσεις, είτε του ίδιου, είτε διαφορετικών Π.Μ.Σ., αλλά, εφόσον επιτύχει και στις δύο, μπορεί να εγγραφεί μόνο στην ειδίκευση που έχει δηλώσει ως πρώτη επιλογή. Το έντυπο της «αίτησης υποψηφιότητας» είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του ΠΜΣ.

3. Η αίτηση κατατίθεται στη Γραμματεία της Σχολής (Τμήμα Μεταπτυχιακών Σπουδών), συνοδευόμενη από όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, εντός της προθεσμίας που ορίζεται στην Προκήρυξη.

Διαδικασία επιλογής και εγγραφή επιτυχόντων

1. Η αξιολόγηση διενεργείται εντός των δύο πρώτων εβδομάδων του μηνός Σεπτεμβρίου. Μετά το πέρας της, οι συμμετέχοντες κατατάσσονται με βάση τη σειρά της βαθμολογίας τους, η οποία αποτυπώνεται με ακέραιο αριθμό και μέχρι δύο δεκαδικά ψηφία. Η οριστική σειρά επιτυχίας καταρτίζεται από τη Σ.Ε. μετά την ολοκλήρωση και των εξετάσεων ξένης γλώσσας και εγκρίνεται από τη Συνέλευση της Σχολής.

2. Επιτυχών θεωρείται ο υποψήφιος που έχει λάβει προβιβάσιμο βαθμό (5 και άνω). Σε περίπτωση εξέτασης υποψηφίων σε περισσότερα του ενός γνωστικά αντικείμενα, επιτυχών θεωρείται ο υποψήφιος που έχει λάβει προβιβάσιμο βαθμό σε κάθε ένα από αυτά.

3. Αν ο αριθμός επιτυχόντων σε μία ειδίκευση είναι μικρότερος από τον προβλεπόμενο στην ετήσια προκήρυξη του Π.Μ.Σ, εγγράφονται όλοι οι επιτυχόντες στις εξετάσεις υποψήφιοι. Αν ο αριθμός των επιτυχόντων στις εισαγωγικές εξετάσεις είναι μεγαλύτερος από τον προβλεπόμενο αριθμό εισακτέων, οι υποψήφιοι επιλέγονται με σειρά κατάταξης. Αν υπάρχουν ισοβαθμούντες με τον τελευταίο, εγγράφονται όλοι οι ισοβαθμούντες. Αν ο αριθμός των επιτυχόντων υπολείπεται των οκτώ (8), το Πρόγραμμα ή η επί μέρους ειδίκευση δύναται να μην προσφερθεί, μετά από εισήγηση της ΣΕ και απόφαση της Συνέλευσης.

4. Ο πίνακας κατάταξης περιλαμβάνει εκτός από τους επιλεγόμενους μεταπτυχιακούς φοιτητές και κατάλογο επιλαχόντων κατά σειρά επιτυχίας. Τυχόν κενές θέσεις καλύπτονται από επιλαχόντες εντός δέκα ημερών από τη λήξη της προθεσμίας εγγραφής.

5. Οι εγγραφές των μεταπτυχιακών φοιτητών αρχίζουν την επόμενη μέρα από τη συνεδρίαση της Συνέλευσης στην οποία επικυρώνεται ο πίνακας των επιτυχόντων. Η προθεσμία για τις εγγραφές είναι δεκαπέντε (15) ημέρες. Εντός της προθεσμίας αυτής, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές υποχρεούνται να δηλώνουν τα μαθήματα επιλογής τους για το πρώτο εξάμηνο. Τα μαθήματα επιλογής για το δεύτερο εξάμηνο δηλώνονται τη δεύτερη εβδομάδα μετά την έναρξη των μαθημάτων του εξαμήνου αυτού.

6. Οι πίνακες των επιτυχόντων στο Πρόγραμμα και ανά ειδίκευση και οι πίνακες των τελικώς εγγεγραμμένων μεταπτυχιακών φοιτητών καταχωρίζονται στο Μητρώο του άρθ. 15 και αναρτώνται στην ιστοσελίδα του ΠΜΣ.

Τρόπος παρακολούθησης:

Για την απόκτηση ΔΜΣ απαιτούνται συνολικά εβδομήντα πέντε (75) πιστωτικές μονάδες (ECTS). Κατά τη διάρκεια των σπουδών, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές υποχρεούνται σε υποχρεωτική παρακολούθηση και επιτυχή εξέταση μεταπτυχιακών μαθημάτων, ερευνητική εργασία και συγγραφή επιστημονικών εργασιών, καθώς και σε εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας.

Πρόγραμμα Σπουδών 

Η φοίτηση στο εντατικό Π.Μ.Σ. «Ιστορία, Κοινωνιολογία και Φιλοσοφία του Δικαίου» της Νομικής Σχολής και η απόκτηση του Δ.Μ.Σ. αντιστοιχούν σε εβδομήντα πέντε (75) πιστωτικές μονάδες. Ειδικότερα, ο φόρτος εργασίας με τον οποίο επιβαρύνεται ο φοιτητής αποτιμάται σε δέκα (10) πιστωτικές μονάδες ανά μάθημα πρώτου και δεύτερου εξαμήνου. Η μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία αποτιμάται σε δεκαπέντε (15) πιστωτικές μονάδες. Με τα δεδομένα αυτά, το ΠΜΣ απεικονίζεται, σε επίπεδο πιστωτικών μονάδων, ως εξής:

Το πρόγραμμα των μαθημάτων ανά ακαδημαϊκό εξάμηνο και ανά ειδίκευση διαμορφώνεται ως εξής:

1. Ειδίκευση: Ιστορία Δικαίου

Α’ εξάμηνο

Υποχρεωτικά μαθήματα

ΚωδικόςΜάθημαECTS
1.1Θέματα Ιδιωτικού/Δημοσίου Δικαίου στην Ελληνική Αρχαιότητα10
1.2Θέματα Ιδιωτικού/Δημοσίου Δικαίου στη Ρώμη10

Μαθήματα Επιλογής (Ένα μάθημα επιλογής)

ΚωδικόςΜάθημαECTS
1.3Θέματα Δικαϊκής Ηθικής10
1.4Κοινωνική θεωρία: Δίκαιο και εφαρμογές10
1.5Θέματα Κοινωνιολογίας του Δικαίου10
1.6Πηγές Εκκλησιαστικού Δικαίου10
1.7Ανθρωπολογία του Δικαίου10
1.8Διαπάλη Νομιμότητας και Κανονικότητας10

Β’ εξάμηνο

Υποχρεωτικά μαθήματα

ΚωδικόςΜάθημαECTS
2.1Θέματα Ιδιωτικού/Δημοσίου Δικαίου στο Βυζάντιο10
2.2Θέματα Ιδιωτικού/Δημοσίου Δικαίου στη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Περίοδο και στο Ελληνικό κράτος κατά τον 19ο αιώνα10
2.3Διπλωματική Εργασία15

Μαθήματα Επιλογής (Ένα μάθημα επιλογής)

ΚωδικόςΜάθημαECTS
2.4Θέματα Φιλοσοφίας του Ιδιωτικού Δικαίου10
2.5Θέματα Φιλοσοφίας του Δημοσίου Δικαίου10
2.6Κοινωνία της πληροφορίας και Δίκαιο10
2.7Ερευνητική μεθοδολογία της Κοινωνιολογίας του Δικαίου10
2.8Διατοπικό Εκκλησιαστικό Δίκαιο10
2.9Δίκαιο και Τέχνη10
2.10Εκκλησιαστικό Δίκαιο και Δικαστηριακή Πρακτική10

2. Ειδίκευση: Κοινωνιολογία Δικαίου, Επιστήμη και Τεχνολογία 

Α’ εξάμηνο

Υποχρεωτικά μαθήματα

ΚωδικόςΜάθημαECTS
1.1Κοινωνική θεωρία : Δίκαιο και εφαρμογές10
1.2Θέματα Κοινωνιολογίας Δικαίου 10

Μαθήματα Επιλογής (Ένα μάθημα επιλογής)

ΚωδικόςΜάθημαECTS
1.3Νομική Πληροφορική 10
1.4Θέματα Δικαϊκής Ηθικής10
1.5Νομική Επιχειρηματολογία 10
1.6Θέματα Ιδιωτικού / Δημοσίου Δικαίου στην Ελληνική Αρχαιότητα10
1.7Θέματα Ιδιωτικού / Δημοσίου Δικαίου στη Ρώμη10
1.8Διαπάλη νομιμότητας και κανονικότητας 10

Β’ εξάμηνο

Υποχρεωτικά μαθήματα

ΚωδικόςΜάθημαECTS
2.1Κοινωνία της πληροφορίας και Δίκαιο10
2.2Ερευνητική Μεθοδολογία της Κοινωνιολογίας Δικαίου 10
2.3Διπλωματική Εργασία15

Μαθήματα Επιλογής (Ένα μάθημα επιλογής)

ΚωδικόςΜάθημαECTS
2.4Τεχνητή νοημοσύνη 10
2.5Θέματα Φιλοσοφίας του Ιδιωτικού Δικαίου 10
2.6Θέματα Φιλοσοφίας του Δημοσίου Δικαίου 10
2.7Θέματα Ιδιωτικού / Δημοσίου Δικαίου στο Βυζάντιο10
2.8Θέματα Ιδιωτικού / Δημοσίου Δικαίου στη Μεταβυζαντινή Περίοδο και στο Ελληνικό κράτος κατά τον 19ο αιώνα10
2.9Εκκλησιαστικό Δίκαιο και Δικαστηριακή Πρακτική 10

3. Ειδίκευση: Φιλοσοφία του Δικαίου

Α’ εξάμηνο

Υποχρεωτικά μαθήματα

ΚωδικόςΜάθημαECTS
1.1Θέματα Δικαϊκής Ηθικής10
1.2Νομική Επιχειρηματολογία10

Μαθήματα Επιλογής (Ένα μάθημα επιλογής)

ΚωδικόςΜάθημαECTS
1.3Θεσμοί Αγγλοσαξονικού και Αμερικανικού Αστικού Δικαίου10
1.4Μορφές διαλόγου των εθνικών με τα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια 10
1.5Θέματα Ιδιωτικού /Δημοσίου Δικαίου στη Ρώμη 10
1.6Θέματα Ιδιωτικού /Δημοσίου Δικαίου στην Ελληνική Αρχαιότητα10
1.7Κοινωνική θεωρία: Δίκαιο και εφαρμογές10
1.8Η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση 10

Β’ εξάμηνο

Υποχρεωτικά μαθήματα

ΚωδικόςΜάθημαECTS
2.1Θέματα Φιλοσοφίας του Ιδιωτικού Δικαίου 10
2.2Θέματα Φιλοσοφίας του Δημοσίου Δικαίου 10
2.3Διπλωματική Εργασία15

Μαθήματα Επιλογής (Ένα μάθημα επιλογής)

ΚωδικόςΜάθημαECTS
2.4Βιοηθική 10
2.5Διαφθορά10
2.6Ερευνητική και Μεθοδολογία της Εγκληματολογίας 10
2.7Εθνική και Ευρωπαϊκή Προστασία των Θεμελιωδών Κοινωνικών Δικαιωμάτων10
2.8Θέματα Ιδιωτικού/ Δημοσίου Δικαίου στο Βυζάντιο10
2.9Θέματα Ιδιωτικού/Δημοσίου Δικαίου
στη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Περίοδο και στο Ελληνικό κράτος κατά τον 19ο αιώνα
10
2.10Ερευνητική Μεθοδολογία της Κοινωνιολογίας του Δικαίου10
2.11Επιχειρήσεις και Ανθρώπινα Δικαιώματα10

Τι άλλο πρέπει να ξέρω :

Χρήσιμα Έντυπα:

Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2026-2027)

ΦΕΚ ίδρυσης (ή επανίδρυσης) : ΦΕΚ 3914 τ.Β’/10.09.2018 & ΦΕΚ 1208 τ.Β’/06.03.2026

Κανονισμός Σπουδών: ΦΕΚ 5540 τ.Β’/11.12.2018 & ΦΕΚ 1208  τ.Β’/06.03.2026

Περισσότερα στοιχεία :

Ηλεκτρονική διεύθυνση ΠΜΣ: https://www.law.uoa.gr/metaptychiakes_spoydes/ & Ιστορία, Κοινωνιολογια & Φιλοσοφία του Δικαίου

Ηλεκτρονική διεύθυνση του τμήματος: http://www.law.uoa.gr/

Διάρκεια Λειτουργίας

Το Π.Μ.Σ. θα λειτουργήσει μέχρι το ακαδημαϊκό έτος 2035-2036, εφόσον πληροί τα κριτήρια της εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Έλεγχος Καταλληλότητας
Δες αν το Π.Μ.Σ.: «Ιστορία, Κοινωνιολογία και Φιλοσοφία του Δικαίου» του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.) ταιριάζει στις δικές σου φιλοδοξίες;