το άρθρο ενημερώθηκε στις 13.10.2026
Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Επιστήμες της Αγωγής: Κειμενικά / Λογοτεχνικά είδη – Όψεις της επικοινωνίας στο χαρτί και στην οθόνη;
Το ΠΜΣ «Επιστήμες της Αγωγής: Κειμενικά / Λογοτεχνικά είδη – Όψεις της επικοινωνίας στο χαρτί και στην οθόνη» απευθύνεται σε αποφοίτους Παιδαγωγικών Τμημάτων, Τμημάτων Φιλολογίας, Γλωσσολογίας, Επιστημών της Αγωγής, Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού, καθώς και σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων που ενδιαφέρονται για τη μελέτη του γραπτού λόγου, της λογοτεχνίας και των σύγχρονων μορφών επικοινωνίας σε έντυπα και ψηφιακά περιβάλλοντα. Το πρόγραμμα εστιάζει στη διαχρονική και σύγχρονη προσέγγιση των κειμενικών και λογοτεχνικών ειδών, στη σχέση λόγου, εικόνας και μέσων, καθώς και στη διδακτική αξιοποίησή τους στο σχολείο και σε ευρύτερα εκπαιδευτικά και πολιτισμικά πλαίσια.
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:
έχουν ενδιαφέρον για τη μελέτη των κειμενικών και λογοτεχνικών ειδών και των τρόπων επικοινωνίας σε έντυπα και ψηφιακά μέσα.
θέλουν να εξειδικευτούν στη διδακτική του γραπτού λόγου, της λογοτεχνίας και των πολυτροπικών κειμένων.
επιθυμούν να κατανοήσουν τις μεταβολές της επικοινωνίας από το χαρτί στην οθόνη και τις παιδαγωγικές τους συνέπειες.
αναζητούν ένα πρόγραμμα που συνδυάζει φιλολογική, παιδαγωγική και επικοινωνιακή προσέγγιση.
ενδιαφέρονται για τη σχέση γλώσσας, πολιτισμού και ψηφιακών μέσων στο σύγχρονο σχολείο.
θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες ανάλυσης, ερμηνείας και διδακτικού σχεδιασμού κειμένων και πολυμεσικών αφηγήσεων.
επιδιώκουν επαγγελματική ή ακαδημαϊκή εξέλιξη στους τομείς της εκπαίδευσης, της φιλολογίας και της επικοινωνίας.
Το ΠΜΣ αποτελεί κατάλληλη επιλογή για όσους επιθυμούν να εμβαθύνουν επιστημονικά στη γλώσσα, τη λογοτεχνία και την επικοινωνία, αναγνωρίζοντας τον ρόλο τους στη σύγχρονη εκπαιδευτική και ψηφιακή πραγματικότητα.
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Παιδαγωγική Σχολή
Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης
ΠΜΣ: Επιστήμες της Αγωγής: Κειμενικά / Λογοτεχνικά είδη: Όψεις της επικοινωνίας στο χαρτί και στην οθόνη
(Education Sciences: Literary/Non Literary genres: Aspects of communication in print and multimodal environments)
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Πύργος Παιδαγωγικής Σχολής Πανεπιστημιούπολη Τ.Κ. 541 24, Θεσσαλονίκη
Τηλέφωνα: 2310 995010 Email: info@eled.auth.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Αντικείμενο του Π.Μ.Σ. είναι η μεταπτυχιακή διδασκαλία και έρευνα σε ζητήματα θεωρητικά αλλά και διδακτικά που ανακύπτουν και σχετίζονται με την καλλιέργεια του γραμματισμού και της λογοτεχνικής εκπαίδευσης.
Κατά συνέπεια, τα μαθήματα που διδάσκονται στο Πρόγραμμα καλύπτουν μεγάλο εύρος σχολικών γνωστικών αντικειμένων (Γλώσσα, Λογοτεχνία, Δεύτερη Γλώσσα, Οπτικός γραμματισμός) και οι σκοποί τους θεμελιώνονται γύρω από δύο (2) βασικούς πυλώνες:
(α) την αξιοποίηση των νέων ερευνητικών δεδομένων που καθιστούν αναγκαία τη μετάβαση από την έννοια της γλώσσας και της γλωσσικής διδασκαλίας σε πιο σύνθετες οπτικές που κινούνται γύρω από τις έννοιες του γραμματισμού ως κοινωνικής πρακτικής και του κειμενικού είδους ως μέσου επικοινωνίας σε έντυπα και πολυτροπικά περιβάλλοντα και
(β) την ικανότητα αναστοχασμού της πράξης μέσα από την αξιοποίηση εργαλείων για τη βελτίωση της γλωσσικής και λογοτεχνικής εκπαίδευσης των μαθητών.
Σκοπός του Π.Μ.Σ. είναι η προαγωγή της γνώσης, η ανάπτυξη της έρευνας και η ικανοποίηση των εκπαιδευτικών, ερευνητικών, κοινωνικών, πολιτιστικών και αναπτυξιακών αναγκών της χώρας στην κατάρτιση επιστημόνων υψηλού επιπέδου ικανών να συμβάλουν στις θεωρητικές και εφαρμοσμένες περιοχές της Διδακτικής και συγκεκριμένα στους επιμέρους κλάδους της Διδακτικής της Γλώσσας και της Λογοτεχνίας, καθώς και στην προαγωγή και μετάδοση γνώσεων, μεθοδολογιών, εργαλείων και ερευνητικών αποτελεσμάτων στον χώρο των Επιστημών της Αγωγής.
Τίτλος Σπουδών:
Το Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) με τίτλο «Επιστήμες της Αγωγής: Κειμενικά/ Λογοτεχνικά είδη: Όψεις της επικοινωνίας στο χαρτί και στην οθόνη». Το Π.Μ.Σ. δεν έχει ειδικεύσεις.
Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμες της Αγωγής: Κειμενικά/Λογοτεχνικά είδη: Όψεις της επικοινωνίας στο χαρτί και στην οθόνη» εμβαθύνει στη θεωρητική και διδακτική μελέτη του γραμματισμού, της λογοτεχνικής εκπαίδευσης και των μορφών έντυπης και ψηφιακής επικοινωνίας. Συνδέει την ανάλυση του μυθιστορήματος, των αφηγηματικών και μη αφηγηματικών ειδών, των ψηφιακών/πολυτροπικών κειμένων και των κινηματογραφικών διασκευών με την πολυγλωσσία, τον κριτικό γραμματισμό και τη μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας, σε επίπεδο μεταπτυχιακών σπουδών (επίπεδο 7).
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:
Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Επιστήμες της εκπαίδευσης
Γνώσεις
- να ερμηνεύει σύγχρονες θεωρίες γραμματισμού και πολυγραμματισμών σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.
- να αναγνωρίζει τα δομικά, γλωσσικά και επικοινωνιακά χαρακτηριστικά διαφορετικών κειμενικών ειδών.
- να κατανοεί τη σχέση λογοτεχνικού κειμένου, αναγνώστη και κοινωνικοπολιτισμικού πλαισίου.
- να ερμηνεύει τη σχέση λογοτεχνίας, κινηματογραφικής διασκευής και παιδικής ηλικίας με βάση σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις.
- να εξηγεί τις ψυχογλωσσολογικές διεργασίες κατανόησης και παραγωγής αφηγηματικών και μη αφηγηματικών κειμένων.
- να διακρίνει τις ιδιαιτερότητες της πολυτροπικής επικοινωνίας στο χαρτί και στην οθόνη.
- να συσχετίζει τις κοινωνικές και ιδεολογικές λειτουργίες των αφηγήσεων και των επιχειρημάτων με τον κριτικό γραμματισμό.
- να κατανοεί τις αρχές της διδακτικής αξιοποίησης λογοτεχνικών και μη λογοτεχνικών κειμένων.
- να αναγνωρίζει τις επιδράσεις των ψηφιακών μέσων στις μορφές αφήγησης και αναγνωστικής εμπειρίας.
- να τεκμηριώνει τις αρχές ποσοτικής, ποιοτικής και μεικτής εκπαιδευτικής έρευνας και τις διαφορές μεταξύ ερευνητικών σχεδίων.
- να εξηγεί τις αρχές της διγλωσσίας, της πολυγλωσσίας και της κειμενοκεντρικής ανάπτυξης γραμματισμού στη δεύτερη γλώσσα.
- να συνθέτει διεπιστημονικές προσεγγίσεις για την εκπαίδευση στον λόγο και στη λογοτεχνία.
Δεξιότητες
- να αναλύει συγκριτικά έντυπα, ψηφιακά και πολυτροπικά κείμενα με κατάλληλα ερμηνευτικά εργαλεία.
- να σχεδιάζει διδακτικές παρεμβάσεις με βάση συγκεκριμένους στόχους γραμματισμού.
- να επιλέγει λογοτεχνικά έργα και κινηματογραφικές διασκευές κατάλληλες για παιδιά και να σχεδιάζει συναφείς διδακτικές δραστηριότητες.
- να οργανώνει βιωματικές δραστηριότητες αναγνωστικής ανταπόκρισης και αφηγηματικής εμβύθισης στη διδασκαλία του μυθιστορήματος.
- να αξιοποιεί στρατηγικές διαδικτυακής ανάγνωσης, αναζήτησης, αξιολόγησης και παραγωγής πληροφοριών σε γλωσσικά μαθήματα.
- να αναπτύσσει πρακτικές κριτικού γραμματισμού απέναντι σε ποικίλα μέσα επικοινωνίας.
- να διαμορφώνει διδακτικό υλικό που αναδεικνύει τις ιδεολογικές αναπαραστάσεις και τις εναλλακτικές οπτικές σε αφηγήσεις και επιχειρήματα.
- να σχεδιάζει ερευνητικά ερωτήματα σχετικά με την αναγνωστική και συγγραφική πρακτική.
- να επιλέγει ερευνητικά σχέδια και να συλλέγει, κωδικοποιεί και αναλύει ποσοτικά και ποιοτικά εκπαιδευτικά δεδομένα με κατάλληλα εργαλεία.
- να αξιολογεί μαθησιακές δραστηριότητες και αποτελέσματα με σαφή κριτήρια.
- να σχεδιάζει κειμενοκεντρικές παρεμβάσεις γραμματισμού στη δεύτερη γλώσσα για δίγλωσσους και πολύγλωσσους μαθητές.
- να παρουσιάζει επιστημονικά ευρήματα με σαφήνεια και ορθή βιβλιογραφική τεκμηρίωση.
- να συνδέει τη θεωρητική μελέτη των κειμενικών ειδών με εφαρμογές στην τάξη.
- να εκπονεί αυτοτελή μεταπτυχιακή έρευνα με μεθοδολογική συνέπεια.
Ικανότητες
- να αντιμετωπίζει κριτικά τις μεταβολές των μορφών επικοινωνίας και γραμματισμού.
- να αναλαμβάνει υπεύθυνα τον σχεδιασμό και την αποτίμηση σύνθετων εκπαιδευτικών δράσεων.
- να συνδυάζει θεωρητικές και ερευνητικές γνώσεις για την αντιμετώπιση αυθεντικών διδακτικών προβλημάτων.
- να διαμορφώνει συμπεριληπτικά περιβάλλοντα ανάγνωσης, γραφής και λογοτεχνικής μάθησης.
- να αξιολογεί αυτόνομα την αξιοπιστία πηγών και ψηφιακού περιεχομένου.
- να υποστηρίζει τεκμηριωμένες παιδαγωγικές επιλογές σε διεπιστημονικές ομάδες.
- να αναστοχάζεται συστηματικά πάνω στις προσωπικές του διδακτικές και ερευνητικές πρακτικές.
- να αναπτύσσει πρωτότυπες, ερευνητικά τεκμηριωμένες προσεγγίσεις στη διδασκαλία μυθιστορήματος, πολυτροπικών κειμένων και κινηματογράφου.
- να εφαρμόζει αρχές επιστημονικής και ερευνητικής δεοντολογίας.
- να συμβάλλει στην προαγωγή της φιλαναγνωσίας και της ισότιμης συμμετοχής στον γραμματισμό.
- να συνεχίζει αυτόνομα την επιστημονική του ανάπτυξη στο πεδίο της γλωσσικής και λογοτεχνικής εκπαίδευσης.
Σημείωση τεκμηρίωσης: Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.
Διάρκεια σπουδών :
H χρονική διάρκεια για την απονομή του Δ.Μ.Σ. ορίζεται κατ’ ελάχιστο στα τέσσερα (4) εξάμηνα, στα οποία περιλαμβάνεται και ο χρόνος εκπόνησης και κρίσης της Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας (Μ.Δ.Ε.).
Ο ανώτατος επιτρεπόμενος χρόνος ολοκλήρωσης των σπουδών καθορίζεται σε πέντε (5) εξάμηνα.
Η φοίτηση στο Π.Μ.Σ. είναι υποχρεωτική
Γλώσσα Διδασκαλίας:
Η επίσημη γλώσσα διεξαγωγής του Προγράμματος είναι η ελληνική και η γλώσσα εκπόνησης της Μ.Δ.Ε. είναι η ελληνική.
Δίδακτρα:
Στο Π.Μ.Σ. δεν προβλέπονται τέλη φοίτησης.
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Στο Π.Μ.Σ. γίνονται δεκτοί κάτοχοι τίτλων πρώτου κύκλου σπουδών Τμημάτων Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής και της αλλοδαπής και ειδικότερα:
1. Κάτοχοι τίτλων πρώτου κύκλου σπουδών Α.Ε.Ι. της ημεδαπής
2. Κάτοχοι τίτλων πρώτου κύκλου σπουδών Α.Ε.Ι. της αλλοδαπής.
3. Απόφοιτοι των Διδασκαλείων Δημοτικής Εκπαίδευσης και Νηπιαγωγών.
Ο αριθμός εισακτέων κατ’ έτος ορίζεται κατά κατώτατο όριο σε οκτώ (8) και κατ’ ανώτατο όριο σε είκοσι (20) μεταπτυχιακούς φοιτητές.
Διαδικασία επιλογής:
Βαθμός πτυχίου [(βαθμός πτυχίου Χ 30) : 10] τριάντα (30) μόρια
Μέσος όρος βαθμολογίας σε συναφή μαθήματα [τουλάχιστον έξι (6)] [(μέσος όρος βαθμολογίας Χ 30) : 10] τριάντα (30) μόρια
Επιπλέον προσόντα (διπλωματική εργασία, επιπλέον πτυχίο ή πτυχία, δέκα (10) μόρια
μεταπτυχιακό, διδακτορικό, δημοσιεύσεις) με συνάφεια με το Π.Μ.Σ. (καθορίζεται από την Ε.Ε.Ε.) [δύο (2) μόρια για κάθε επιμέρους στοιχείο]
Συνέντευξη (καθορίζεται από την επιτροπή) τριάντα (30) μόρια
Σύνολο εκατό (100) μόρια
Πρόγραμμα Σπουδών
Το Π.Μ.Σ. «Επιστήμες της Αγωγής: Κειμενικά/Λογοτεχνικά είδη: Όψεις της επικοινωνίας στο χαρτί και στην οθόνη» διαρθρώνεται σε τέσσερα (4) εξάμηνα.
Στο πρώτο (Α’ ) εξάμηνο διδάσκονται τρία (3) μαθήματα. Και τα τρία (3) μαθήματα είναι υποχρεωτικά και πιστώνονται με δέκα (10) πιστωτικές μονάδες (ECTS) το καθένα.
Στο δεύτερο (Β’ ) εξάμηνο διδάσκονται τρία (3) μαθήματα. Και τα τρία (3) μαθήματα είναι υποχρεωτικά και πιστώνονται με δέκα (10) ECTS το καθένα.
Στο τρίτο (Γ’ ) εξάμηνο διδάσκονται δύο (2) μαθήματα.
Και τα δύο (2) μαθήματα είναι υποχρεωτικά και πιστώνονται με δεκαπέντε (15) ECTS το καθένα.
Στο τέταρτο (Δ’ ) εξάμηνο εκπονείται Μ.Δ.Ε. που πιστώνεται με τριάντα (30) ECTS.
Α’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
Θεωρία και πράξη της διδασκαλίας του μυθιστορήματος
Ψηφιακά/Πολυτροπικά κείμενα: Κριτικές προσεγγίσεις ανάλυσης και διδακτικές πρακτικές
Πολυγλωσσία και γραμματισμός στη δεύτερη γλώσσα
Β’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
Κατανόηση και παραγωγή αφηγηματικών και μη αφηγηματικών κειμένων: Ψυχογλωσσολογικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές
Λογοτεχνία, κινηματογράφος και παιδική ηλικία. Θεωρητικές προσεγγίσεις και διδακτικές πρακτικές
Αφηγήσεις και επιχειρήματα στην κοινωνία και το σχολείο: Ιδεολογία και διδακτικές εφαρμογές
Γ’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
Μεθοδολογία έρευνας
Ανάλυση δεδομένων
Δ’ εξάμηνο:
Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία.
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
Προκήρυξη – Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2026 – 2027)
ΦΕΚ ίδρυσης : ΦΕΚ 5716 τ.Β’/29.10.2025
Περισσότερα στοιχεία :
Ηλεκτρονική διεύθυνση του ΠΜΣ: Επιστήμες της Αγωγής: Κειμενικά/Λογοτεχνικά είδη: Όψεις της επικοινωνίας στο χαρτί και στην οθόνη
Ηλεκτρονική διεύθυνση του τμήματος: Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ
Διάρκεια Λειτουργίας
Το Π.Μ.Σ. θα λειτουργήσει έως και το ακαδημαϊκό έτος 2029-2030, με δυνατότητα παράτασης, με την επιφύλαξη της μη πιστοποίησής του κατά την περιοδική αξιολόγηση του Τμήματος.