ΔΠΜΣ: Αρχαιολογία Πεδίου στην Ελλάδα: Διεπιστημονικότητα και Τεχνολογίες Αιχμής

το άρθρο ενημερώθηκε στις 03.10.2026

Σε ποιον ταιριάζει το ΔΠΜΣ Αρχαιολογία Πεδίου στην Ελλάδα: Διεπιστημονικότητα και Τεχνολογίες Αιχμής;

Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Αρχαιολογία Πεδίου στην Ελλάδα: Διεπιστημονικότητα και Τεχνολογίες Αιχμής» απευθύνεται σε αποφοίτους αρχαιολογίας, ιστορίας, ανθρωπολογίας, γεωεπιστημών, πληροφορικής και συναφών ανθρωπιστικών και θετικών επιστημών που επιθυμούν να εμβαθύνουν επιστημονικά στη σύγχρονη αρχαιολογική έρευνα πεδίου με τη συστηματική αξιοποίηση καινοτόμων τεχνολογιών. Το ΔΠΜΣ εστιάζει στη διεπιστημονική προσέγγιση της αρχαιολογίας, συνδυάζοντας κλασικές ανασκαφικές μεθόδους με τεχνολογίες αιχμής, όπως γεωφυσικές διασκοπήσεις, ψηφιακή τεκμηρίωση, GIS, τηλεπισκόπηση και ανάλυση δεδομένων. Συνδέει τη θεωρητική κατάρτιση με την εφαρμοσμένη έρευνα πεδίου, ενισχύοντας την επιστημονική επάρκεια των φοιτητών στη σύγχρονη αρχαιολογική πρακτική.

Ταιριάζει ιδιαίτερα σε υποψηφίους που:

ενδιαφέρονται για την αρχαιολογία πεδίου και τις σύγχρονες ανασκαφικές πρακτικές,

επιδιώκουν να κατανοήσουν τη διεπιστημονική φύση της σύγχρονης αρχαιολογίας,

θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες χρήσης τεχνολογιών αιχμής στην αρχαιολογική έρευνα,

ενδιαφέρονται για την ψηφιακή τεκμηρίωση και ανάλυση αρχαιολογικών δεδομένων,

επιθυμούν να ενισχύσουν το επιστημονικό και τεχνολογικό τους προφίλ,

στοχεύουν σε επαγγελματική ή ακαδημαϊκή πορεία σε ανασκαφικά έργα, ερευνητικά κέντρα ή πολιτιστικούς φορείς,

αναζητούν ένα πρόγραμμα με έντονο πρακτικό, ερευνητικό και τεχνολογικό προσανατολισμό.

Συνολικά, το ΔΠΜΣ Αρχαιολογία Πεδίου στην Ελλάδα: Διεπιστημονικότητα και Τεχνολογίες Αιχμής απευθύνεται σε άτομα με ερευνητική περιέργεια, τεχνολογική αντίληψη και ενδιαφέρον για τη σύγχρονη, επιστημονικά τεκμηριωμένη μελέτη του παρελθόντος. Αν επιθυμείς να συνδέσεις το επαγγελματικό σου μέλλον με την αρχαιολογική έρευνα πεδίου, την αξιοποίηση καινοτόμων τεχνολογιών και τη διεπιστημονική ανάλυση του υλικού πολιτισμού, το πρόγραμμα αυτό μπορεί να ανταποκριθεί ουσιαστικά στις φιλοδοξίες σου.

Συνεργαζόμενα Ιδρύματα:

Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Τμήμα Ιστορίας του Ιόνιου Πανεπιστημίου

Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Roma Tre (Ιταλία)

ΔΠΜΣ: «Αρχαιολογία Πεδίου στην Ελλάδα: Διεπιστημονικότητα και Τεχνολογίες Αιχμής»

(MSc in “Field Archaeology in Greece: Multidisciplinarity and Cutting-Edge Technologies”)

Έδρα:

Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Τμήμα ΙΑΚΑ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Αργοναυτών & Φιλελλήνων 38221 Βόλος

Τηλέφωνα: 24210 74874 E-mail : fa@uth.gr

Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :

Το γνωστικό αντικείμενο του ΞΔΠΜΣ επικεντρώνεται στην ώσμωση μεταξύ των ανθρωπιστικών και των φυσικών/τεχνολογικών επιστημών, που οδηγούν σε μια ουσιαστική, συνεκτική -και όχι παραθετική – διεπιστημονικότητα.

Η Αρχαιολογία παρέχει το πεδίο στο οποίο ενεργοποιείται ο εργαλειακός ρόλος των τεχνολογιών αιχμής καθιστώντας εφικτή την ανάπτυξη ενός νέου φάσματος μεθόδων που διευρύνει καταλυτικά το πεδίο παρατήρησης, πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα που μπορούν να τεθούν προς τις υλικές διαστάσεις των παρελθουσών κοινωνιών και τις απαντήσεις που μπορούν να συλλεχθούν.

Παράλληλα, μπορεί να συνδέσει τη γνώση που προκύπτει με την αναζήτηση λύσεων στις σημερινές συνθήκες κοινωνικής και περιβαλλοντικής κρίσης, διερευνώντας, μεταξύ άλλων, την βέλτιστη σχέση των ανθρωπογενών με τα φυσικά στοιχεία και τους πόρους του ταχύτατα μεταβαλλόμενου κόσμου μας. Άλλωστε, η κατανόηση της σχέσης συνεχειών και τομών/αλλαγών/μεταβολών στην διαχρονία των ανθρώπινων κοινωνιών στον πλανήτη μας αποτελεί ζητούμενο της Αρχαιολογικής έρευνας.

Το προτεινόμενο πρόγραμμα απευθύνεται σε φοιτητές της αλλοδαπής που προέρχονται από προπτυχιακές σπουδές τόσο στο χώρο των Ανθρωπιστικών όσο και στο χώρο των Φυσικών/Τεχνολογικών Επιστημών και έχει διττό σκοπό: – να εμβαθύνουν στο ρόλο της Αρχαιολογίας, εντός μιας σύγχρονης διεπιστημονικότητας που απαντά στα καίρια ερωτήματα των σημερινών κοινωνιών, και – να αποκτήσουν ειδικές γνώσεις στην εφαρμογή των μεθόδων της σε συνθήκες εμπλοκής με τεχνολογίες αιχμής.

Στην επίτευξη των παραπάνω συμβάλλει καθοριστικά η δομή δι-ιδρυματικής/διατμηματικής συνεργασίας καθώς ένα ευρύ φάσμα ερευνητικών δράσεων στο πεδίο υλοποιούνται από τους συμμετέχοντες φορείς (ιστορικές αρχειακές έρευνες, εθνοαρχαιολογικές επιτόπιες έρευνες, ανασκαφές και επιφανειακές αρχαιολογικές έρευνες χερσαίες, υποθαλάσσιες και υπόγειες, μελέτες και αναλύσεις αρχαιολογικών συνόλων και ευρημάτων, διαχείριση – από την καταχώριση έως την δημοσιοποίηση – στοιχείων του πολιτισμικού αποθέματος). Κάθε συνεργαζόμενο ίδρυμα συμβάλλει σε διακριτό τομέα εξειδίκευσης. Με αυτόν τον τρόπο, παρέχονται συνθήκες εντατικής εκπαίδευσης και εφαρμογής των μεθόδων στην πράξη, στο πεδίο. Επιμέρους στόχος του προγράμματος αποτελεί, με την επιτυχή ολοκλήρωσή του, να αποκτήσουν οι φοιτητές και επαγγελματικά πολύτιμες δεξιότητες, ως προς την χρήση των τεχνολογιών αιχμής, στον τομέα εξειδίκευσης που θα επιλέξουν.

Η χώρα μας, λόγω της πολιτιστικής της σημασίας και πλούτου, αποτελεί πόλο έλξης αρχαιολόγων και άλλων επιστημόνων και πεδίο και σε αυτήν δραστηριοποιούνται δεκάδες επιστημονικά ιδρύματα του Εξωτερικού. Η προοπτική απόκτησης ενός μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης δίπλα στα εξεταζόμενα μνημεία, τόσο στους αρχαιολογικούς χώρους όσο και στα μουσεία και η ένταξη των φοιτητών σε αρχαιολογικές έρευνες πεδίου αποτελούν ένα βασικό κίνητρο για τους αλλοδαπούς φοιτητές, που δεν έχουν αυτήν την δυνατότητα άμεσης σχέσης με το πεδίο και τα μνημεία κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Ως εκ τούτου, είναι προφανές ότι οι δυνατότητες που θα προσφέρει το προτεινόμενο ΞΔΠΜΣ θα προσελκύσουν το έντονο ενδιαφέρον όσων αλλοδαπών φοιτητών θα επιθυμούσαν, πέρα από την όποια θεωρητική κατάρτιση, να βιώσουν την έρευνα πεδίου στον τόπο που θα αποτελεί το αντικείμενο των σπουδών τους, κάτι που δεν είναι σε θέση να προσφέρουν τα πανεπιστήμια του Εξωτερικού.

Το προτεινόμενο μεταπτυχιακό πρόγραμμα θα ενισχύσει και θα γεφυρώσει ένα κενό στις μεταπτυχιακές σπουδές αρχαιολογίας στην χώρα μας αλλά και στις αντίστοιχες του Εξωτερικού.

Τίτλος Σπουδών:

Το ΞΔΠΜΣ απονέμει Κοινό Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Κ.Δ.Μ.Σ.) με τίτλο “Field Archaeology in Greece: Interdisciplinarity and Cutting-Edge Technologies”.

Στην περίπτωση που οι φοιτητές/τριες επιλέξουν παράλληλα με το Ξ.Δ.Π.Μ.Σ. να παρακολουθήσουν το μεταπτυχιακό πρόγραμμα με τίτλο «Archaeology» στο πανεπιστήμιο της Roma Tre (Double Degree), εκτός από το Κοινό Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Field Archaeology in Greece: Interdisciplinarity and Cutting Edge Technologies» που θα λάβουν από το ΠΘ, το πανεπιστήμιο Roma Tre θα τους απονείμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Archaeology».

Διάρκεια σπουδών :

Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Κοινού Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Κ. Δ.Μ.Σ.) ορίζεται σε τρία (3) εξάμηνα, εκ των οποίων το τελευταίο εξάμηνο διατίθεται για τη συγγραφή διπλωματικής ερευνητικής ή συνθετικής εργασίας, καθώς και μία θερινή περίοδος, κατά την οποία γίνεται η έρευνα πεδίου. Κατ’ εξαίρεση, και μετά από απόφαση της συντονιστικής επιτροπής και του διευθυντή του ΞΔΠΜΣ, η ανώτατη διάρκεια φοίτησης ορίζεται σε τέσσερα (4) εξάμηνα.

Γλώσσα Διδασκαλίας:

Η γλώσσα διδασκαλίας του ΞΔΠΜΣ είναι η Αγγλική. Η γλώσσα εκπόνησης διπλωματικής εργασίας είναι η Αγγλική

Δίδακτρα:  τέλη φοίτησης 4000 ευρώ.

Χρήσιμα Έντυπα:

• Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2025-2026)
• ΦΕΚ ίδρυσης (ή επανίδρυσης) : ΦΕΚ 1815 τ.Β΄/11.04.2025
• Κανονισμός Σπουδών : ΦΕΚ 1815 τ.Β΄/11.04.2025

Περισσότερα στοιχεία :

• Ηλεκτρονική διεύθυνση ΔΠΜΣ:  Field Archaeology Master

Διάρκεια Λειτουργίας

Το ΞΔΠΜΣ θα λειτουργήσει μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2029-2030 με την επιφύλαξη της μη πιστοποίησής του κατά την περιοδική αξιολόγησή του.