το άρθρο ενημερώθηκε στις 09.12.2025
Σε ποιον ταιριάζει το ΔΠΜΣ: Cell and Gene Therapies: from bench to bedside and Good Manufacturing Practices;
Το ΔΠΜΣ «Cell and Gene Therapies: from bench to bedside and Good Manufacturing Practices» ταιριάζει σε αποφοίτους βιολογίας, βιοχημείας, ιατρικής, φαρμακευτικής, βιοτεχνολογίας, μοριακής βιολογίας και συναφών επιστημών που επιθυμούν να εμβαθύνουν στις σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις κυττάρων και γονιδίων. Απευθύνεται σε όσους ενδιαφέρονται να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο η θεμελιώδης εργαστηριακή έρευνα μετατρέπεται σε κλινικά εφαρμόσιμες θεραπείες υψηλής εξειδίκευσης.
Ταιριάζει σε επαγγελματίες που θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες στη σχεδίαση, παρασκευή και αξιολόγηση προχωρημένων θεραπευτικών προϊόντων, να κατανοήσουν τις απαιτήσεις ποιότητας και ασφάλειας σε περιβάλλον GMP και να αποκτήσουν ικανότητα χειρισμού βιολογικών συστημάτων με κλινικό προσανατολισμό. Αφορά επίσης όσους επιδιώκουν να συνδέσουν τη μοριακή βιολογία με την κλινική πράξη, αποκτώντας γνώση των ρυθμιστικών πλαισίων και της ορθής παραγωγικής διαδικασίας.
Είναι κατάλληλο για άτομα που στοχεύουν σε καριέρα σε φαρμακευτικές εταιρείες, βιοτεχνολογικούς οργανισμούς, μονάδες παραγωγής κυτταρικών και γονιδιακών θεραπειών, ερευνητικά κέντρα και νοσοκομεία που αναπτύσσουν και εφαρμόζουν προηγμένες θεραπείες. Ταιριάζει σε όσους διαθέτουν υψηλό ενδιαφέρον για την καινοτομία στην ιατρική, οργανωτικότητα και διάθεση να εργαστούν σε περιβάλλοντα που απαιτούν αυστηρή συμμόρφωση σε πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας.
Συνεργαζόμενα τμήματα:
Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών
Τμήμα Βιοϊατρικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής
ΔΠΜΣ: «Cell and Gene Therapies: from bench to bedside and Good Manufacturing Practices»
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πανεπιστημιούπολη Πατρών, 26504, Ρίο, Πάτρα
Τηλέφωνα: 2610 969 100 – 969 108 Email: secretary@med.upatras.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Τα Τμήματα Ιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Πατρών και Βιοϊατρικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής οργανώνουν και λειτουργούν από το ακαδημαϊκό έτος 2021-2022 Δ.Π.Μ.Σ. με τίτλο «Cell and Gene Therapies: from bench to bedside and Good Manufacturing Practices», σύμφωνα με τις διατάξεις της απόφασης αυτής, καθώς και τις διατάξεις του ν. 4485/2017 (Α΄ 114). Τη διοικητική υποστήριξη του Προγράμματος αναλαμβάνει το Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών.
Το Δ. Π.Μ.Σ. «Cell and Gene Therapies: from bench to bedside and Good Manufacturing Practices» στοχεύει στη παροχή υψηλού επιπέδου μεταπτυχιακής εκπαίδευσης σε πτυχιούχους ΑΕΙ στο γνωστικό αντικείμενο των Θεραπειών με Advanced Therapeutic Medicinal Products (ΑTMPs) (Φάρμακα Προηγμένων Θεραπειών), όπως είναι οι κυτταρικές και οι γονιδιακές θεραπείες (ΚΓΘ). Οι ΚΓΘ βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της σύγχρονης εξατομικευμένης ιατρικής και την τελευταία δεκαετία έχουν δείξει μεγάλη πρόοδο όσον αφορά τη θεραπεία πολλαπλών ασθενειών που μέχρι πρόσφατα θεωρήθηκαν μη ιάσιμες. Οι ΚΓΘ στην παρούσα φάση έχουν εφαρμογή στην Αιματολογία για αντιμετώπιση λευχαιμιών και λεμφωμάτων, όπως και γονιδιακή θεραπεία θαλασσαιμιών (εγκεκριμένα προϊόντα CART από Novartis, Cellgene, Gilead και γονιδιακά προϊόντα Bluebird) αλλά και στην λοιμωξιολογία (multivirus specific cytotoxic T cells) και νευρολογία ενώ στη τελική φάση είναι να εγκριθούν αντίστοιχα προϊόντα στην Ογκολογία αλλά και σε άλλους τομείς, όπως ρευματολογία και αναγεννητική ιατρική.
Η πρώτη ύλη παραγωγής των ΚΓΘ είναι τα κύτταρα ή οι ιστοί του ασθενούς. Αυτά αφού συλλεχθούν από κλινικούς ιατρούς, θα πρέπει εν συνεχεία να διακινηθούν και να επεξεργαστούν σε ειδικές Good Manifacturing Pracice (GMP) εργαστηριακές μονάδες από κατάλληλα εξειδικευμένο προσωπικό και εν συνεχεία να διακινηθούν με ασφαλή και ελεγχόμενο τρόπο εκ νέου προς την νοσηλευτική μονάδα όπου ο κλινικός ιατρός θα τα χορηγήσει στον ασθενή ως εξατομικευμένη θεραπεία. Συνεπώς, οι ΚΓΘ αποτελούν τη επιτομή της μεταφραστικής έρευνας με ιδιαίτερη εφαρμογή στην σύγχρονη Ιατρική όπου επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων με εξειδικευμένη γνώση συμπράττουν στην θεραπεία του ασθενούς.
Η παραγωγική διαδικασία όσο και η διακίνηση και κλινική εφαρμογή αυτών των θεραπειών και διέπετε από σαφές και συνεχώς ανανεούμενο νομοθετικό πλαίσιο (π.χ. Β΄ 4131/2016, Β΄ 229/2016, Β΄ 1152/2018).
Βασικός σκοπός του προτεινόμενου ΠΜΣ είναι να εκπαιδεύσει απόφοιτους επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων στα πεδία της παραγωγής, διακίνησης, κλινικής αξιολόγησης και κλινικής εφαρμογής ΚΓΘ, μελετώντας τόσο το βιολογικό υπόστρωμα των ΚΓΘ όσο και το νομοθετικό ρυθμιστικό πλαίσιο παραγωγής και εφαρμογής τους.
Οι επιπλέον σκοποί του Προγράμματος καλύπτουν τον γενικότερο στρατηγικό σχεδιασμό ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Πατρών και Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και καλύπτουν:
α) Την προαγωγή της γνώσης, την ανάπτυξη της έρευνας και την κάλυψη των εκπαιδευτικών, ερευνητικών και κοινωνικών αναγκών της χώρας.
β) Την υψηλού επιπέδου κατάρτιση επιστημόνων βιοιατρικής κατεύθυνσης στις εφαρμογές της θεραπείας με κυτταρικά και γονιδιακά προϊόντα στα πεδία της προκλινικής έρευνας, της μεταφραστικής έρευνας και της εφαρμογής τους για τη θεραπεία μέχρι τώρα ανίατων νόσων, ώστε να μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη του συγκεκριμένου επιστημονικού πεδίου και στην προαγωγή της υγείας.
γ) Τη διεπιστημονική κατάρτιση των νέων επιστημόνων, ώστε να εξασφαλίζεται και να ενθαρρύνεται η ανάπτυξη της πρωτογενούς επιστημονικής έρευνας είτε στα πλαίσια ερευνητικών προγραμμάτων είτε η απασχόλησή τους ως στελέχη σε χώρους της Βιοτεχνολογίας και της Υγείας και σε αναπτυξιακούς χώρους της εθνικής οικονομίας.
δ) Την προετοιμασία των αποφοίτων για μεταπτυχιακές σπουδές διδακτορικού επιπέδου.
Παράλληλα, ενισχύεται η μεταφορά πληροφοριών και τεχνογνωσίας από και προς τα Πανεπιστήμια Πατρών και Δυτικής Αττικής, τόσο προς τους φοιτητές όσο και προς τα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας. Ειδικότερα, με τη συνεργασία των δύο Τμημάτων του Πανεπιστημίου Πατρών και του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, επιδιώκεται: (α) Η αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού των δύο Τμημάτων το οποίο εξειδικεύεται στη διεπιστημονική γνωστική περιοχή του προγράμματος, (β) η αξιοποίηση της υλικοτεχνικής υποδομής των Τμημάτων που συνεργάζονται και (γ) η αξιολόγηση του Π.Μ.Σ. από ανεξάρτητο φορέα αξιολόγησης και μελλοντικά, η αναγνώρισή του σε διεθνές επίπεδο.
Τίτλος Σπουδών:
Το Δ. Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) στην «Cell and Gene Therapies: from bench to bedside and Good Manufacturing Practices». Ο μεταπτυχιακός τίτλος είναι ενιαίος και απονέμεται από κοινού από τα συνεργαζόμενα ιδρύματα.
Διάρκεια σπουδών : Η ελάχιστη διάρκεια σπουδών είναι δύο (2) ακαδημαϊκά εξάμηνα, ως ο νόμος ορίζει. Η ανώτατη διάρκεια φοίτησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το διπλάσιο του χρόνου της κανονικής διάρκειας φοίτησης, όπως αυτή ορίζεται στην απόφαση ίδρυσης εκάστου Π.Μ.Σ. Ως εκ τούτου, η ανώτατη διάρκεια φοίτησης στο ΔΠΜΣ ανέρχεται στα τέσσερα (4) εξάμηνα.
Γλώσσα Διδασκαλίας: Τα μαθήματα του Π.Μ.Σ. διεξάγονται στην Αγγλική γλώσσα.
Δίδακτρα: Συνολικά Τέλη Φοίτησης 4.000 €.
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Στο Δ. Π.Μ.Σ. γίνονται δεκτοί μετά από ανοικτή προκήρυξη και επιλογή, κάτοχοι τίτλου πρώτου κύκλου σπουδών των ακόλουθων Τμημάτων/Σχολών της ημεδαπής ή ομοταγών ιδρυμάτων της αλλοδαπής: Ιατρικής, Φαρμακευτικής, Βιολογίας, Μοριακής Βιολογίας, Βιοϊατρικών Επιστημών, Χημείας, Βιοχημείας, Xημικών Μηχανικών, Ιατρικών Εργαστηρίων, των Πανεπιστημίων της χώρας, καθώς και κάτοχοι ισότιμων και αντίστοιχων τίτλων σπουδών της ημεδαπής και αλλοδαπής, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
Γίνονται δεκτοί και υπεράριθμοι, μέλη των κατηγοριών ΕΕΠ, ΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 34 του ν. 4485/2017.
Ο αριθμός εισακτέων στο Δ. Π.Μ.Σ. κατ’ έτος ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο σε τριάντα (30) μεταπτυχιακούς φοιτητές. Γίνονται δεκτοί ως υπεράριθμοι μέλη των κατηγοριών Ε. Ε. Π., καθώς και Ε. ΔΙ. Π. και Ε.Τ.Ε.Π. σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 34 του ν. 4485/2017.
Διαδικασία επιλογής:
Για την εισαγωγή ΜΦ διενεργείται προκήρυξη (Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος) με εισήγηση της ΣΕ και απόφαση της ΕΔΕ του Δ.Π.Μ.Σ. κάθε ακαδημαϊκό έτος με καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων και δικαιολογητικών το αργότερο εντός του μηνός Σεπτεμβρίου.
Κατά την πρώτη λειτουργία του προγράμματος το έτος 2021-2022, δύναται η έναρξή του να γίνει το εαρινό εξάμηνο. Η δημοσίευση της προκήρυξης γίνεται από το Πανεπιστήμιο Πατρών με ευθύνη του Τμήματος, ενώ το σχετικό κόστος βαρύνει το Δ.Π.Μ.Σ.
Με εισήγηση της Συντονιστικής Επιτροπής και απόφαση της ΕΔΕ ορίζεται κάθε έτος η Επιτροπή Αξιολόγησης Υποψηφίων, η οποία απαρτίζεται από (3) τρία μέλη (τρία τακτικά και τρία αναπληρωματικά), τα οποία προκύπτουν από τη Συντονιστική Επιτροπή και την ΕΔΕ του Προγράμματος.
Η επιλογή ολοκληρώνεται μέχρι τέλος του μηνός Σεπτεμβρίου κάθε ακαδημαϊκού έτους. Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά περιλαμβάνονται στο Παράρτημα 1, καθώς και στην προκήρυξη κάθε έτους.
Οι υποψήφιοι υποβάλλουν την αίτησή τους ηλεκτρονικά στο portal:
https://matrix.upatras.gr/sap/bc/webdynpro/sap/zups_pg_adm#
Για περισσότερες πληροφορίες, μπορούν να απευθύνονται: Α. Πανεπιστήμιο Πατρών, Γραμματεία Τμήματος Ιατρικής, Ισόγειο Κτιρίου Προκλινικών Λειτουργιών, Τ.Κ. 26500, Ρίο, Πάτρα.
Β. Στην ιστοσελίδα του Τμήματος Ιατρικής ΠΠ: www.med.upatras.gr
Γ. Στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βιοϊατρικών Επιστημών ΠαΔΑ:
https://bisc.uniwa.gr/category/announcements/metap tychiaka
Η επιλογή γίνεται κυρίως με συνεκτίμηση των εξής κριτηρίων: το γενικό βαθμό του πτυχίου/διπλώματος, τη βαθμολογία στα προπτυχιακά μαθήματα που είναι σχετικά με το γνωστικό αντικείμενο του ΔΠΜΣ, την επίδοση σε διπλωματική εργασία, όπου αυτή προβλέπεται στο προπτυχιακό επίπεδο και την τυχούσα ερευνητική ή επαγγελματική εμπειρία του υποψηφίου.
H επιλογή γίνεται από ειδική επιτροπή αξιολόγησης των υποψηφίων (ΕΑΥ), η οποία μπορεί να καλέσει σε συνέντευξη, όσους από τους υποψηφίους κρίνει ότι πληρούν τις τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις, σύμφωνα με το βιογραφικό τους. Η Αγγλική είναι απαραίτητη (κύρια γλώσσα του ΔΠΜΣ). Ειδικά για την ξένη γλώσσα ή την Ελληνική και όταν δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ο έλεγχος της γνώσης γίνεται με ευθύνη της ΕΑΥ.
Η Επιτροπή Αξιολόγησης Υποψηφίων καταρτίζει πίνακα αξιολογικής σειράς των επιτυχόντων, ο οποίος
(με τη σύμφωνη γνώμη της Συντονιστικής Επιτροπής) επικυρώνεται από την ΕΔΕ, λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα κριτήρια επιλογής:
1. Τον βαθμό πτυχίου/διπλώματος.
2. Τη διπλωματική εργασία (όπου προβλέπεται σε προπτυχιακό επίπεδο) ή/και πιθανή ερευνητική (δημοσιεύσεις)/επαγγελματική εμπειρία, σχετική με το γνωστικό αντικείμενο του ΔΠΜΣ.
3. Συνέντευξη του υποψηφίου (συνεκτίμηση της προσωπικότητας, της επιστημονικής συγκρότησης και των συστατικών επιστολών).
4. Άριστη γνώση της Αγγλικής γλώσσας
5. Άλλα προσόντα (π.χ. γνώση άλλων ξένων γλωσσών, ικανότητα χρήσης Η/Υ κ.τ.λ.).
6. Πιθανή ερευνητική (δημοσιεύσεις)/επαγγελματική εμπειρία, σχετική με το γνωστικό αντικείμενο του ΔΠΜΣ, συμμετοχή σε επιστημονικές εκδηλώσεις και επιστημονικές δημοσιεύσεις.
Προκρίνονται οι υποψήφιοι κατ’ αξιολογική σειρά των επιτυχόντων, έως τον μέγιστο αριθμό θέσεων. Οι υπόλοιποι επιτυχόντες χαρακτηρίζονται ως επιλαχόντες και μπορούν να καταλάβουν θέση στο ΔΠΜΣ εάν αρνηθεί(ουν) την εγγραφή κάποιος(οι) από τους επιτυχόντες. Στην περίπτωση ισοβαθμίας, εάν έχουν καλυφθεί οι θέσεις, θα προηγηθούν όσοι έχουν το καλύτερο βιογραφικό (εκπαιδευτικά/μετεκπαιδευτικά προγράμματα πάνω στο αντικείμενο του ΔΠΜΣ, ερευνητική εμπειρία κ.ά.). Εάν δεν έχουν καλυφθεί οι θέσεις, γίνονται δεκτοί όλοι οι ισοβαθμούντες. Ο κατάλογος των επιτυχόντων επικυρώνεται από την ΕΔΕ.
Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECDS)
Τα μαθήματα του Π.Μ.Σ. είναι εξαμηνιαία και περιλαμβάνουν 8 θεωρητικά και 5 πρακτικά μαθήματα κορμού και διεξάγονται στην Αγγλική γλώσσα. Με απόφαση της Ειδικής Διιδρυματικής Επιτροπής, μαθήματα δύνανται να διδαχθούν και στην Ελληνική γλώσσα. Για τη λήψη Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) οι φοιτητές υποχρεούνται να παρακολουθήσουν και να εξεταστούν επιτυχώς σε όλα τα μαθήματα, τα σεμινάρια, τις ασκήσεις προσομοίωσης και την επιτυχή συγγραφή εργασιών που θα τους ανατεθούν. Το σύνολο των πιστωτικών μονάδων (Π. Μ. ή E.C.T.S.) που απαιτούνται για την απόκτηση του Δ.Μ.Σ. ανέρχεται σε 60, ήτοι 30 Π.Μ. το πρώτο εξάμηνο και 30 Π.Μ. το δεύτερο εξάμηνο.
Το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά εξάμηνο ως εξής:
Α’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
- (Μεικτό θεωρία και εργαστήριο) Introduction to CGT GMP/Cell Production
- (Μεικτό θεωρία και εργαστήριο) Biological aspects of CGT/Basic cell biology
- (Μεικτό θεωρία και εργαστήριο) CGT regulations/Αseptic processing
- (Θεωρία) Biostatistics and medical data analysis
Β’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
- (Μεικτό θεωρία και εργαστήριο) From development to GMP/ΕΜ
- (Μεικτό θεωρία και εργαστήριο) QC for CGT/Εquipment
- (Θεωρία) Preclinical and Clinical aspects in CTG
- (Θεωρία) Scientific/Lab Management
Με πρόταση της ΕΔΕ και έγκριση της Συγκλήτου μπορεί να γίνεται τροποποίηση του προγράμματος των μαθημάτων και ανακατανομή μεταξύ των εξαμήνων.
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
- Προκήρυξη – Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2024-2025)
- ΦΕΚ ίδρυσης (ή επανίδρυσης) : ΦΕΚ 2572 τ.Β’/16.06.2021
- Κανονισμός Σπουδών: ΦΕΚ 2572 τ.Β’/16.06.2021
Περισσότερα στοιχεία :
-
- Ηλεκτρονική διεύθυνση του ΠΜΣ: Master CGT – From Bench to Bedside
Διάρκεια Λειτουργίας
Το Δ. Π.Μ.Σ. θα λειτουργήσει μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2031-2032, σύμφωνα με τις ισχύουσες κάθε φορά διατάξεις. Με τη συμπλήρωση της πενταετίας, θα πραγματοποιηθεί εξωτερική αξιολόγηση, τα αποτελέσματα της οποίας θα καθορίσουν την ανάγκη τυχόν τροποποιήσεων, ώστε το Πρόγραμμα να συνεχίσει να είναι ανταγωνιστικό και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της επιστήμης.