ΔΠΜΣ: Η Βυζαντινή μουσική επιστήμη και καλλιτεχνική δημιουργία

admin

το άρθρο ενημερώθηκε στις 28.12.2025

Σε ποιον ταιριάζει το ΔΠΜΣ Η Βυζαντινή μουσική επιστήμη και καλλιτεχνική δημιουργία;

Το ΔΠΜΣ «Η Βυζαντινή μουσική επιστήμη και καλλιτεχνική δημιουργία» απευθύνεται σε αποφοίτους Μουσικών Σπουδών, Θεολογίας, Φιλολογίας, Ιστορίας, Παιδαγωγικών Τμημάτων, καθώς και σε πτυχιούχους Ωδείων και Ανώτερων Εκκλησιαστικών Σχολών με τεκμηριωμένο υπόβαθρο στη βυζαντινή μουσική. Το πρόγραμμα εστιάζει στη συστηματική μελέτη της βυζαντινής μουσικής ως επιστημονικού πεδίου και ως ζωντανής καλλιτεχνικής πρακτικής, συνδυάζοντας μουσικολογική έρευνα, θεωρία, ανάλυση πηγών, ιστορική τεκμηρίωση και δημιουργική εφαρμογή. Απευθύνεται σε όσους επιθυμούν να εμβαθύνουν τόσο στη θεωρητική κατανόηση όσο και στη σύγχρονη καλλιτεχνική απόδοση της βυζαντινής μουσικής παράδοσης, με ακαδημαϊκή εγκυρότητα και καλλιτεχνική συνέπεια.

Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:

έχουν ενδιαφέρον για τη βυζαντινή μουσική ως επιστημονικό αντικείμενο, ιστορική παράδοση και σύγχρονη καλλιτεχνική πράξη.

θέλουν να εξειδικευτούν στη θεωρία, τη σημειογραφία, την ανάλυση και την ερμηνεία της βυζαντινής μουσικής.

επιθυμούν να μελετήσουν πρωτογενείς μουσικές πηγές, χειρόγραφα και θεωρητικά κείμενα με επιστημονική μεθοδολογία.

αναζητούν ένα πρόγραμμα που συνδυάζει ακαδημαϊκή μουσικολογία με δημιουργική και ερμηνευτική διάσταση.

ενδιαφέρονται για επαγγελματική ή εκπαιδευτική δραστηριοποίηση στη βυζαντινή μουσική, στη μουσική εκπαίδευση και στον πολιτισμό.

θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες έρευνας, τεκμηρίωσης και καλλιτεχνικής σύνθεσης στο πλαίσιο της βυζαντινής παράδοσης.

επιδιώκουν ακαδημαϊκή εξέλιξη ή συνέχιση σπουδών σε διδακτορικό επίπεδο στη μουσικολογία ή σε συναφή πεδία.

Το ΔΠΜΣ αποτελεί κατάλληλη επιλογή για όσους επιθυμούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μελέτη, τη διάδοση και τη σύγχρονη καλλιτεχνική εξέλιξη της βυζαντινής μουσικής, με επιστημονική επάρκεια και δημιουργικό προσανατολισμό.

Συνεργαζόμενα τμήματα 

Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ.

Τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ.

.

ΔΠΜΣ: «Η Βυζαντινή μουσική επιστήμη και καλλιτεχνική δημιουργία»

(Byzantine musical science and artistic creation)

Έδρα:

Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Πανεπιστημιούπολη) Τ.Κ. 54124, Θεσσαλονίκη.

Τηλέφωνα: 2310 995559, 2310 995483 E-mail: striant@auth.gr, efragou@auth.gr.

Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :

Αντικείμενο του Δ.Π.Μ.Σ. του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Τμήματος Θεολογίας του του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης είναι η μελέτη, η έρευνα και η παροχή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) στο γνωστικό πεδίο: «Η Βυζαντινή μουσική επιστήμη και καλλιτεχνική δημιουργία». Ο τίτλος είναι ενιαίος και απονέμεται από κοινού από τα συνεργαζόμενα Τμήματα. Ο τίτλος έχει επίσης ως σκοπό την ανάπτυξη των κριτικών και ερευνητικών δεξιοτήτων που απαιτούνται για σπουδές διδακτορικού επιπέδου και για ερευνητική και συγγραφική δραστηριότητα στις περιγραφόμενες επιστημονικές κατευθύνσεις. Στο πλαίσιο αυτό οι αρτιότερες συγγραφές των μεταπτυχιακών φοιτητών δύναται (επωνύμως και με την άδεια τους) να δημοσιεύονται σε σχετική ηλεκτρονική έκδοση του Δ.Π.Μ.Σ.

Οι Μεταπτυχιακές Σπουδές αποσκοπούν στην προαγωγή της γνώσης, την ανάπτυξη της έρευνας και των τεχνών, καθώς και την ικανοποίηση των εκπαιδευτικών, ερευνητικών, κοινωνικών, πολιτιστικών και αναπτυξιακών αναγκών της χώρας, στην κατάρτιση επιστημόνων υψηλού επιπέδου ικανών να συμβάλουν σε θεωρητικές και εφαρμοσμένες περιοχές συγκεκριμένων γνωστικών κλάδων, ειδικές θεματικές ενότητες ή επιμέρους κλάδους των γνωστικών αντικειμένων του πρώτου κύκλου σπουδών των οικείων Τμημάτων καθώς και στην παραγωγή και μετάδοση γνώσεων, τεχνογνωσίας, μεθοδολογιών εργαλείων και ερευνητικών αποτελεσμάτων στον επιστημονικό χώρο που δραστηριοποιείται το κάθε Τμήμα. Το αναφερθέν Δ.Π.Μ.Σ. των δύο Τμημάτων αποσκοπεί στο να πραγματοποιεί συστηματική επιστημονική έρευνα και να προσφέρει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση στο επιστημονικό πεδίο της Βυζαντινής μουσικής επιστήμης.

Πιο συγκεκριμένα, σκοπός του Προγράμματος είναι η προαγωγή της γνώσης των μεταπτυχιακών φοιτητών και η ανάπτυξη της έρευνας στην επιστήμη της Βυζαντινής Μουσικολογίας σε επίπεδο ιστορίας, μορφολογίας, βαθιάς θεωρητικής και πρακτικής γνώσης της ασματικής πράξης, παλαιογραφικής εξέλιξης και ανάπτυξης, γνώσης και σύγκρισης των κατά τόπους ασματικών παραδόσεων και ιδιαιτεροτήτων, βασικής σπουδής και ενασχόλησης με τις πρωτογενείς πηγές της (χειρόγραφοι κώδικες, έντυπα βιβλία, ηχογραφήσεις) και σχέσης-επίδρασής της στις ασματικές παραδόσεις άλλων λαών (εν γένει σλαβική, ρουμανική, αραβική, αγγλική, κ.ά., καθώς και στις γλώσσες των χωρών της ορθόδοξης ιεραποστολής). Ακόμη, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην λειτουργική και τελετουργική διάσταση της Βυζαντινής μουσικής επιστήμης, καθώς και στην ενδελεχή γνώση και ερμηνεία του βασικού υλικού της υμνογραφίας το οποίο αποτελεί τον λόγο ύπαρξης του μέλους. Τέλος, μελετώνται και διδάσκονται οι σχέσεις με τις ευρύτερες ανατολικές μουσικές παραδόσεις, η επίδραση του βυζαντινού μουσικού πολιτισμού διαχρονικά έως και σήμερα στην διαμόρφωση της σύγχρονης ελληνικής μουσικής, και λόγω της ανάγκης για πληρότητα της παρεχόμενης γνώσης αλλά και λόγω των σύγχρονων αναγκών στις τρέχουσες κοινωνικές συνθήκες, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην μεθοδολογία και την παιδαγωγική διάσταση της διδασκαλίας, στην οργάνωση και διεύθυνση χορών ψαλτών ή ψαλτριών, και στο εποπτικό υλικό που αυτά απαιτούν.

Με βάση τα παραπάνω επιδιώκεται:

α) Η ειδική σπουδή, καλλιέργεια και προαγωγή της Βυζαντινής μουσικής επιστήμης και η διεπιστημονική μελέτη της ως μέγιστο και διαχρονικό πολιτιστικό γεγονός, β) Η άρτια συγκρότηση νέων επιστημόνων, γ) Η στελέχωση της ευρύτερης μουσικής εκπαίδευσης και της εκκλησίας με καλύτερα και βαθύτερα καταρτισμένους επιστήμονες μουσικούς – κατόχους υψηλής μουσικής, λειτουργικής και υμνολογικής παιδείας, δ) Η διερεύνηση και σπουδή και ευρεία προβολή των ζητημάτων που σχετίζονται με την ιστορική και πολιτιστική διάστασητου Βυζαντινού, μεταβυζαντινού και νεώτερου μουσικού πολιτισμού, των ανθρώπων-καλλιτεχνών και δημιουργών που πρωτοστατούν σε αυτήν και της παγκόσμιας απήχησης του έργου τους.

Ειδικός στόχος του Προγράμματος είναι να συμβάλλει στην καλύτερη προετοιμασία και κατάρτιση των μελλοντικών μουσικών εκπαιδευτικών που θα στελεχώσουν την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, τις εκκλησιαστικές και άλλες μουσικές σχολές και ωδεία, τις πάσης φύσεως Μουσικές Ακαδημίες, στελέχη για πολιτιστικούς και εκκλησιαστικούς οργανισμούς της Ελλάδος και της αλλοδαπής. Επιδιώκεται ακόμη η συνεργασία με ειδικούς φορείς όπως το Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας, η Ελληνική Μουσικολογική Εταιρεία, ο Τομέας Ψαλτικής και Μουσικολογίας της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου και ανάλογοι φορείς της Ελλάδος και του εξωτερικού για την προαγωγή της ατομικής και ομαδικής έρευνας και την μουσική εκτέλεση και καλλιτεχνική παρουσίαση των επιτευγμάτων του Βυζαντινού Μουσικού πολιτισμού. Ο στόχος αυτός εμπίπτει απόλυτα και στις προτροπές της τελικής εξωτερικής αξιολόγησης του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης όπου ρητώς αναφέρεται: Expansion of the research and performance activities.

Τίτλος Σπουδών: Το Δ.Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) με τίτλο «Η  Βυζαντινή μουσική επιστήμη και καλλιτεχνική δημιουργία (Byzantine musical science and artistic creation)»

Διάρκεια σπουδών : Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) στο παρόν Δ.Π.Μ.Σ. ορίζεται σε τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα.

Γλώσσα Διδασκαλίας: Η γλώσσας διδασκαλίας του προγράμματος είναι η Ελληνική και η Αγγλική.

Δίδακτρα: Η παρακολούθηση του Δ.Π.Μ.Σ. προϋποθέτει την καταβολή τέλους εγγραφής ύψους πεντακοσίων πενήντα (550,00) ευρώ για κάθε ένα από τα τρία εξάμηνα φοίτησης, το οποίο καταβάλλεται στην αρχή του κάθε εξαμήνου.

Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:

Στο συγκεκριμένο ΔΠ.Μ.Σ. γίνονται δεκτοί πτυχιούχοι των Τμημάτων Μουσικών Σπουδών του του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του ΕΚΠΑ, του Ιονίου Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Ηπείρου, του Τμήματος Μουσικής Τέχνης και Επιστήμης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, των Θεολογικών Σχολών Αθήνας και Θεσσαλονίκης, καθώς και πτυχιούχοι Τμημάτων ανθρωπιστικών, κοινωνικών, θετικών και τεχνολογικών επιστημών Πανεπιστημίων της ημεδαπής και αναγνωρισμένων ομοταγών ιδρυμάτων της αλλοδαπής. Επίσης, γίνονται δεκτοί πτυχιούχοι ΑΣΕΙ και πτυχιούχοι Τμημάτων ΑΤΕΙ κατά προτίμηση συναφούς γνωστικού αντικειμένου, καθώς και πτυχιούχοι Ανωτάτων Εκκλησιαστικών Ακαδημιών και μάλιστα των Προγραμμάτων εκκλησιαστικής μουσικής αυτών. Εντελώς απαραίτητη προϋπόθεση για την εισαγωγή στο ΔΠ.Μ.Σ. είναι η επαρκέστατη και τεκμηριωμένη γνώση της θεωρίας και πράξης της Βυζαντινής μουσικής επιστήμης, καθώς και μίας τουλάχιστον ξένης γλώσσας με σαφή προτεραιότητα και προτίμηση στην αγγλική.

Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών δεν απονέμεται σε φοιτητή του οποίου ο τίτλος σπουδών πρώτου κύκλου από ίδρυμα της αλλοδαπής δεν έχει αναγνωριστεί από το Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.), σύμφωνα με το ν. 3328/2005 (Α΄ 80).

Μέλη των κατηγοριών Ε.Ε.Π., Ε.ΔΙ.Π. και Ε.Τ.Ε.Π. των διαφόρων Τμημάτων του του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, μπορούν να εγγραφούν ως υπεράριθμοι και μόνο ένας κατ’ έτος στο Δ.Π.Μ.Σ., εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 34 του ν. 4485/2017, και έχουν τίτλο σπουδών και επιτελούν έργο στο οικείο Ίδρυμα το οποίο είναι συναφές με το παρόν Δ.Π.Μ.Σ.

Ο αριθμός εισακτέων στο πρόγραμμα ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο στους δώδεκα (12) μεταπτυχιακούς/ές
φοιτητές/τριες ετησίως.

Διαδικασία επιλογής και εγγραφή επιτυχόντων

Απαραίτητα Δικαιολογητικά:

α) Αίτηση συμμετοχής

β) Αντίγραφο πτυχίου ή πτυχίων Ελληνικού ΑΕΙ και πιστοποιητικό αντιστοιχίας και ισοτιμίας από το ΔΟΑΤΑΠ σε περίπτωση πτυχιούχων Πανεπιστημίων και Πολυτεχνείων της αλλοδαπής (μόλις αυτά είναι διαθέσιμα).

γ) Πιστοποιητικό σπουδών με αναλυτική βαθμολογία όλων των προπτυχιακών μαθημάτων στο οποίο αναγράφεται και o ακριβής βαθμός του πτυχίου.

δ) Αναγνωρισμένο από το ελληνικό κράτος Πτυχίο ή Δίπλωμα ωδείου ή Μουσικής Ακαδημίας με γνωστικό αντικείμενο την Βυζαντινή Μουσική και τυχόν επιπρόσθετες ειδικεύσεις.

ε) Βιογραφικό σημείωμα στο οποίο αναφέρονται αναλυτικά οι σπουδές, η διδακτική ή/και επαγγελματική εμπειρία, η επιστημονική και κοινωνική δραστηριότητα του υποψηφίου.

στ) Υπόμνημα μέχρι 1.000 λέξεις στο οποίο αναφέρονται τα επιστημονικά ενδιαφέροντα του υποψηφίου, καθώς και οι λόγοι για τους οποίους ενδιαφέρεται να σπουδάσει στο Δ.Π.Μ.Σ.

ζ) Πιστοποιητικό γνώσης της Αγγλικής γλώσσας με επιβεβαίωση του επιπέδου (Γ2/C2 ή Γ1/C1).

η) Αποδεικτικά για τυχόν ερευνητική και συγγραφική δραστηριότητα, για συμμετοχή σε εκπαιδευτικά προγράμματα κινητικότητας σπουδαστών, καθώς και για επαγγελματική εμπειρία συναφή προς το πεδίο ειδίκευσης του Δ.Π.Μ.Σ.

θ) Φωτοτυπία της αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατηρίου.

Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECTS)

Για την απόκτηση του Δ.Μ.Σ. ο φοιτητής απαιτείται να συγκεντρώσει συνολικά ενενήντα (90) πιστωτικές μονάδες (ECTS). Κατά το Α΄ και Β΄ εξάμηνο οφείλει να παρακολουθήσει και να ε Επιχειρήσεις ξετασθεί με επιτυχία σε έξι (6) εξαμηνιαία μεταπτυχιακά μαθήματα (τρία [3] μαθήματα ανά εξάμηνο), τα οποία αντιστοιχούν το καθένα σε 8 ή 10 ECTS και συνολικά σε πενήντα (50) ECTS. Επιπρόσθετα, σε αυτά τα δύο πρώτα εξάμηνα υπάρχει η σαφής υποχρέωση της συμμετοχής όλων των μεταπτυχιακών φοιτητριών/φοιτητών στην Πρακτική άσκηση (χορωδιακό σύνολο που θα ασκείται σε εβδομαδιαία βάση) που θα προβάλλει σε καλλιτεχνικό επίπεδο το έργο που παράγεται από την διδασκαλία, έρευνα και συγγραφή που διενεργείται κατά την διάρκεια του Δ.Π.Μ.Σ. Η συμμετοχή στην Πρακτική άσκηση αντιστοιχεί σε τέσσερα (4) ECTS στο Α΄ εξάμηνο και 6 στο Β’, σύνολο δέκα (10) ECTS. Κατά το Γ΄ εξάμηνο οι φοιτητές εκπονούν την μεταπτυχιακή διπλωματική τους εργασία η οποία αντιστοιχεί σε τριάντα (30) ECTS.

Το πρόγραμμα Σπουδών του Δ.Π.Μ.Σ. διαρθρώνεται ως εξής:

Α’ Εξάμηνο: 

      • Βυζαντινή Μουσικολογία: Ιστορία και επιστημολογικά ζητήματα
      • Πρακτική και θεωρητική σπουδή της ψαλτικής
      • Σύγχρονα Λειτουργικά θέματα: ιστορικές, θεολογικές και πολιτισμικές προϋποθέσεις
      • Πρακτική Άσκηση

Β’ Εξάμηνο: 

      • Παλαιογραφία και μουσικολογική ανάλυση του βυζαντινού μέλους
      • Ψαλτικά χειρόγραφα, εξηγήσεις και εξηγητές
      • Μάθημα επιλογής από την προτεινόμενη λίστα
      • Πρακτική Άσκηση

Γ’ Εξάμηνο: 

      • Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία

Το μάθημα επιλογής (Β’ εξάμηνο) θα επιλεγεί από τον παρακάτω κατάλογο μαθημάτων:

      • «Από την ομιλία στον ύμνο: ο ομιλητικός χαρακτήρας της νεκρώσιμης ακολουθίας»
      • «Θεολογία και πολιτισμός στο Εορτολόγιο και Ευχολόγιο».
      • «Θέματα χειρόγραφης παράδοσης και κριτικής κειμένου».

Τι άλλο πρέπει να ξέρω :

Χρήσιμα Έντυπα:

Περισσότερα στοιχεία :

Έλεγχος Καταλληλότητας
Δες αν το Π.Μ.Σ.: «Η Βυζαντινή μουσική επιστήμη και καλλιτεχνική δημιουργία» του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ταιριάζει στις δικές σου φιλοδοξίες;