το άρθρο ενημερώθηκε στις 18.10.2026
Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Έγκαιρη Παρέμβαση στην Ψύχωση;
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Έγκαιρη Παρέμβαση στην Ψύχωση» απευθύνεται σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας και αποφοίτους συναφών επιστημονικών πεδίων που επιθυμούν να αποκτήσουν υψηλού επιπέδου, επιστημονικά τεκμηριωμένη και κλινικά εφαρμοσμένη γνώση στην έγκαιρη αναγνώριση, αξιολόγηση και παρέμβαση στις ψυχωσικές διαταραχές. Το πρόγραμμα εστιάζει στα πρώιμα στάδια της ψύχωσης, στη βιοψυχοκοινωνική προσέγγιση, στις σύγχρονες θεραπευτικές παρεμβάσεις, στην πρόληψη της χρονιότητας και στη λειτουργική αποκατάσταση, με έμφαση στη διεπιστημονική συνεργασία και στη φροντίδα προσανατολισμένη στο άτομο και την οικογένεια. Χαρακτηρίζεται από έντονο κλινικό και εφαρμοσμένο προσανατολισμό, συνδέοντας τη σύγχρονη έρευνα με την καθημερινή πρακτική των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:
έχουν ενδιαφέρον για την ψύχωση και τις σοβαρές ψυχικές διαταραχές.
θέλουν να εξειδικευτούν στην έγκαιρη παρέμβαση και πρόληψη της χρονιότητας.
επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος τα πρώιμα συμπτώματα και τους μηχανισμούς της ψύχωσης.
αναζητούν ένα ΠΜΣ με έντονο κλινικό, διεπιστημονικό και εφαρμοσμένο χαρακτήρα.
ενδιαφέρονται για τη βιοψυχοκοινωνική προσέγγιση και τη συμμετοχή της οικογένειας στη φροντίδα.
θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες κλινικής αξιολόγησης και τεκμηριωμένης παρέμβασης.
επιδιώκουν επαγγελματική ή ακαδημαϊκή εξέλιξη σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας και έρευνα.
Το ΠΜΣ αποτελεί κατάλληλη επιλογή για όσους στοχεύουν στη συστηματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη αντιμετώπιση της ψύχωσης από τα πρώιμα στάδια, με έμφαση στην πρόληψη, την αποκατάσταση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Σχολή Επιστημών Υγείας
Τμήμα Ιατρικής (Αθήνα)
ΠΜΣ: «Έγκαιρη Παρέμβαση στην Ψύχωση»
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Γραμματεία ΠΜΣ «Προαγωγή Ψυχικής Υγείας – Πρόληψη Ψυχιατρικών Διαταραχών», Αλεξανδουπόλεως 25, 1ος όροφος, Αθήνα, 11527
Τηλέφωνα: 210 7462032, 210 7462002 E-mail: pmsmhp@med.uoa.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) στην Έγκαιρη Παρέμβαση στην Ψύχωση έχει ως αντικείμενο τη μελέτη και εφαρμογή βασικών αρχών για την προαγωγή της ψυχικής και σωματικής ευεξίας. Σύμφωνα με τον ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (2004), η νόσος νοείται ως κατάσταση του οργανισμού που συνεπάγεται: πόνο, αναπηρία, θάνατο και διαταραχή της ευεξίας του ατόμου.
Η ευεξία των ανθρώπων προϋποθέτει θετικό ισοζύγιο εμπειριών σε βασικούς άξονες της ζωής: Δημιουργία/Επάγγελμα, Οικογένεια και Ελεύθερος Χρόνος. Η προαγωγή ψυχικής υγείας και η πρόληψη ψυχιατρικών διαταραχών ως επιστημονικός κλάδος στοχεύει όχι μόνο στη θεραπεία νοσολογικών οντοτήτων αλλά κυρίως στην προαγωγή της ευεξίας, η οποία συνίσταται μεταξύ άλλων:
i) στην αποτελεσματική επίλυση προβλημάτων
ii) στη ρεαλιστική θεώρηση και το χειρισμό της πραγματικότητας
iii) στην αντοχή στο stress/distress
iv) στην επένδυση της δημιουργικότητας σε παραγωγικούς τομείς
v) στην καλλιέργεια ανθρώπινων αξιών όπως η φιλομάθεια, η καλοσύνη και η γενναιοδωρία, η εγκράτεια και ο αυτοέλεγχος, η σωφροσύνη, η ευσπλαχνία, η κοινωνική και συναισθηματική νοημοσύνη και η τέχνη του να διακρίνουμε αυτό που πρέπει να φοβόμαστε από αυτό που δεν πρέπει, καθ΄ υπαγόρευση της έγκυρης λογικής.
vi) στην ικανότητα του αγαπάν και αγαπάσθαι.
Οι παραπάνω αρχές αποτελούν το περιεχόμενο του γνωστικού αντικειμένου της προαγωγής ψυχικής υγείας-πρόληψης ψυχιατρικών διαταραχών και θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τους σχεδιαστές πολιτικών δημόσιας υγείας. Οι πολιτικές αυτές, στην ολοκληρωμένη τους μορφή περιλαμβάνουν το φάσμα: Προαγωγή (Promotion)-Πρόληψη (Prevention)-Θεραπεία (Treatment)-Αποκατάσταση (Recovery). Σε Ευρωπαϊκό επίπεδο ο σχεδιασμός των πολιτικών δημόσιας υγείας περιλαμβάνει συνδυασμένες δράσεις προαγωγής ψυχικής υγείας και ευεξίας.
Λαμβανομένου υπόψη όπως προαναφέρθηκε ότι ο Π.Ο.Υ. ορίζει την υγεία όχι μόνο ως απουσία πόνου και αναπηρίας αλλά και ως διασφάλιση της ευδαιμονίας, ο στόχος του ΠΜΣ συντάσσεται απολύτως με τις προαναφερόμενες θεμελιακές αρχές. Δηλαδή τη συνεπέστερη δυνατή εξοικείωση των φοιτητών με την επιστημονική μεθοδολογία που διασφαλίζει την υλοποίηση των προαναφερόμενων στόχων.
Σκοπός του ΠΜΣ είναι:
Βασικός σκοπός του ΠΜΣ είναι η εντατική και εξειδικευμένη εκπαίδευση των φοιτητών, ώστε μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσής τους να είναι ικανοί να συμβάλλουν στον υψηλότερο δυνατό βαθμό:
α) στην παραγωγή νέας γνώσης στα επιστημονικά πεδία της προαγωγής της ψυχικής υγείας και της πρόληψης των ψυχιατρικών διαταραχών
β) στην εφαρμογή στις σύγχρονες κοινωνίες των δεξιοτήτων που απέκτησαν για την προαγωγή και ενίσχυση της ψυχικής υγείας και την πρόληψη των ψυχικών διαταραχών.
Είναι, σημαντικό ότι τα εκπαιδευτικά προγράμματα Προαγωγής Ψυχικής Υγείας και Πρόληψης Ψυχιατρικών Διαταραχών καθώς και το συγκεκριμένο ΠΜΣ στοχεύουν στην εξειδικευμένη εκπαίδευση τόσο λειτουργών υγείας, όσο και κοινωνικών φορέων που έχουν καθοριστικούς ρόλους στην κοινότητα και έρχονται σε επαφή με το κοινό, ιδιωτικού ή δημοσίου συμφέροντος. Η ανάγκη εφαρμογής τέτοιων εκπαιδευτικών προγραμμάτων εκφράστηκε και στην «Πράσινη Βίβλο» (2005), που προτάθηκε από την Επιτροπή Δημόσιας Υγείας της Ε.Ε. Για το λόγο αυτό συζητούνται ήδη περαιτέρω προτάσεις συνεργασίας από σημαντικά Πανεπιστήμια του Εξωτερικού, και γίνεται προετοιμασία για την εφαρμογή υψηλού επιπέδου εξ΄ αποστάσεως ηλεκτρονικής εκπαίδευσης.
Τίτλος Σπουδών:
Το ΠΜΣ απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) στην «Έγκαιρη Παρέμβαση στην Ψύχωση».
Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Έγκαιρη Παρέμβαση στην Ψύχωση» εστιάζει στην επιστημονικά τεκμηριωμένη αναγνώριση και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των πρώιμων εκδηλώσεων των ψυχωτικών διαταραχών, με ιδιαίτερη έμφαση στο πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο. Συνδυάζει γνώσεις κλινικής και κοινοτικής ψυχιατρικής, ψυχοπαθολογίας, νευροβιολογίας και ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης με σύγχρονες αρχές διεπιστημονικής φροντίδας. Εξετάζει τη διάρκεια μη θεραπευόμενης ψύχωσης, την κλινική σταδιοποίηση, την εκτίμηση ατόμων υψηλού κινδύνου και την πρόληψη υποτροπών. Παρουσιάζει τη φαρμακολογική αντιμετώπιση, τις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, την ψυχοεκπαίδευση, την οικογενειακή υποστήριξη και την ανάπτυξη κοινοτικών υπηρεσιών έγκαιρης παρέμβασης. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συνεργατική διαμόρφωση θεραπευτικών σχεδίων, στον περιορισμό του στίγματος, στην ενδυνάμωση των ληπτών υπηρεσιών και στην εκπαιδευτική, κοινωνική και επαγγελματική επανένταξη. Παράλληλα, το πρόγραμμα καλλιεργεί ερευνητική επάρκεια μέσω μεθοδολογίας επιστημονικών μελετών, επιδημιολογίας, στατιστικής ανάλυσης και εκπόνησης μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας. Τα μαθησιακά αποτελέσματα αναφέρονται στην ικανότητα επιστημονικής αξιολόγησης και διεπιστημονικής συμβολής, με σεβασμό στα επαγγελματικά δικαιώματα κάθε ειδικότητας.
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:
Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Ιατρική
Γνώσεις
- να ερμηνεύει την ψυχοπαθολογία, την κλινική εικόνα και τη διαφορική διάγνωση των διαταραχών του ψυχωτικού φάσματος,
- να εξηγεί τη νευροβιολογία και την αλληλεπίδραση γενετικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων στην εκδήλωση ψύχωσης,
- να αναγνωρίζει τα πρόδρομα συμπτώματα, τις καταστάσεις υψηλού κλινικού κινδύνου και τα χαρακτηριστικά πρώτου ψυχωτικού επεισοδίου,
- να κατανοεί τη διάρκεια μη θεραπευόμενης ψύχωσης, την κλινική σταδιοποίηση και τους προγνωστικούς παράγοντες,
- να περιγράφει τις αρχές κλινικής συνέντευξης και τη χρήση ψυχομετρικών εργαλείων CAARMS και PANSS,
- να διακρίνει τη συννοσηρότητα, τις επιδράσεις ψυχοδραστικών ουσιών και τις γνωστικές δυσλειτουργίες στις ψυχωτικές διαταραχές,
- να τεκμηριώνει τις ενδείξεις, τις ανεπιθύμητες ενέργειες και τους περιορισμούς των αντιψυχωσικών και άλλων βιολογικών θεραπειών,
- να αναλύει τη γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία, την οικογενειακή παρέμβαση, την ψυχοεκπαίδευση και άλλες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις,
- να εξηγεί την οργάνωση πολυκλαδικών κοινοτικών υπηρεσιών και τη συνέχεια της φροντίδας στην έγκαιρη παρέμβαση,
- να προσδιορίζει κοινωνικούς προσδιοριστές υγείας, μηχανισμούς στιγματισμού και παράγοντες λειτουργικής ή επαγγελματικής αποκατάστασης,
- να κατανοεί τον σχεδιασμό κλινικών μελετών, την επιδημιολογία, τις αρχές βιοστατιστικής και την αξιολόγηση ερευνητικών τεκμηρίων.
Δεξιότητες
- να εντοπίζει έγκαιρα ενδείξεις ψύχωσης και να τεκμηριώνει την ανάγκη παραπομπής για εξειδικευμένη αξιολόγηση,
- να εφαρμόζει δομημένη κλινική συνέντευξη και να ερμηνεύει κατάλληλες ψυχομετρικές κλίμακες εντός της επαγγελματικής αρμοδιότητάς του,
- να συνθέτει βιοψυχοκοινωνική εκτίμηση λαμβάνοντας υπόψη συννοσηρότητα, χρήση ουσιών, οικογενειακό πλαίσιο και λειτουργικότητα,
- να αναλύει κλινικά περιστατικά πρώτου ψυχωτικού επεισοδίου και να αιτιολογεί εναλλακτικές διαδρομές φροντίδας,
- να συμμετέχει στον σχεδιασμό εξατομικευμένων παρεμβάσεων συνδυάζοντας φαρμακολογική, ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη,
- να αναγνωρίζει ενδείξεις υποτροπής και να διαμορφώνει σχέδια έγκαιρης ανταπόκρισης σε συνεργασία με την ομάδα,
- να οργανώνει ψυχοεκπαιδευτικές δράσεις για λήπτες υπηρεσιών και οικογένειες με σαφή και μη στιγματιστική επικοινωνία,
- να αξιολογεί ανάγκες κοινωνικής επανένταξης και να προτείνει κατάλληλες κοινοτικές, εκπαιδευτικές ή επαγγελματικές διασυνδέσεις,
- να συντονίζει ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ υπηρεσιών ψυχικής υγείας με τήρηση απορρήτου και συναίνεσης,
- να αναζητεί συστηματικά βιβλιογραφία και να αξιολογεί κριτικά την ποιότητα ερευνητικών μελετών και θεραπευτικών αποτελεσμάτων,
- να διατυπώνει ερευνητικά ερωτήματα, να επιλέγει στατιστικές μεθόδους και να παρουσιάζει τεκμηριωμένα ευρήματα διπλωματικής εργασίας.
Ικανότητες
- να ασκεί τεκμηριωμένη επαγγελματική κρίση σε σύνθετα περιστατικά πρώιμης ψύχωσης, αναγνωρίζοντας τα όρια της ειδικότητάς του,
- να συνεργάζεται αποτελεσματικά με ψυχιάτρους, ψυχολόγους, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς και εργοθεραπευτές σε πολυκλαδικές ομάδες,
- να προάγει τη συμμετοχική λήψη αποφάσεων και τον σεβασμό στις προτιμήσεις, την αυτονομία και τα δικαιώματα των ασθενών,
- να διαχειρίζεται με υπευθυνότητα ηθικά διλήμματα, ζητήματα εμπιστευτικότητας και ανάγκες προστασίας ευάλωτων προσώπων,
- να αξιολογεί κριτικά την αποτελεσματικότητα παρεμβάσεων βάσει συμπτωμάτων, λειτουργικότητας, ποιότητας ζωής και υποτροπών,
- να υποστηρίζει την ανάπτυξη προσβάσιμων, συντονισμένων και κοινοτικά προσανατολισμένων υπηρεσιών έγκαιρης παρέμβασης,
- να αντιμετωπίζει στερεότυπα και διακρίσεις με πολιτισμικά ευαίσθητες και αποστιγματιστικές πρακτικές επικοινωνίας,
- να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες συνεχούς επαγγελματικής επιμόρφωσης και αναστοχασμού με βάση νέες επιστημονικές ενδείξεις,
- να συμβάλλει στη βελτίωση διαδικασιών πρόληψης υποτροπών και υποστήριξης κοινωνικής και επαγγελματικής επανένταξης,
- να σχεδιάζει και να υποστηρίζει ανεξάρτητη επιστημονική διερεύνηση με μεθοδολογική αυστηρότητα και ερευνητική δεοντολογία.
Σημείωση τεκμηρίωσης: Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.
Διάρκεια σπουδών : Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ) του Προγράμματος ορίζεται σε τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα.
Γλώσσα Διδασκαλίας: Τα μαθήματα διεξάγονται κατά βάση στην Ελληνική και κατά περίπτωση στην Αγγλική γλώσσα.
Δίδακτρα: Η εγγραφή στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών συνεπάγεται συνεισφορά κάθε Μεταπτυχιακού Φοιτητή στα σχετικά λειτουργικά έξοδα, η οποία ανέρχεται σε 1.200 (χίλια) ευρώ ανά εξάμηνο σπουδών, και συνολικά στις τρεις χιλιάδες εξακόσια ευρώ (3600€).
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Ο αριθμός των εισακτέων είναι κατ’ ανώτατο όριο 45 (σαράντα πέντε).
Διαδικασία επιλογής και εγγραφή επιτυχόντων
Απαραίτητα δικαιολογητικά:
-
-
- Αίτηση σε ειδικό έντυπο, που αναρτάται μαζί με την προκήρυξη του Π.Μ.Σ. στην ιστοσελίδα school.med.uoa.gr.
- Αντίγραφο Πτυχίου
- Αντίγραφο Αναλυτικής Βαθμολογίας προπτυχιακών μαθημάτων.
- Αντίγραφο Διπλωματικής Εργασίας (όπου αυτή προβλέπεται στο προπτυχιακό επίπεδο).
- Πλήρες Βιογραφικό Σημείωμα.
- Πιστοποιητικά, βεβαιώσεις, κ.λ.π. που πιστοποιούν όσα αναφέρονται στο Βιογραφικό Σημείωμα.
- Βεβαιώσεις Κλινικού ή αντίστοιχα κοινωνικού έργου (εάν υπάρχει, με σφραγίδα του ιδρύματος που τις χορηγεί).
- Βεβαιώσεις Ερευνητικής δραστηριότητας (εάν υπάρχει, με σφραγίδα του ιδρύματος που τις χορηγεί).
- Πιστοποιήσεις Ξένης Γλώσσας (Κατώτατο Επίπεδο B2).
- Δύο Συστατικές Επιστολές (σε χωριστούς κλειστούς φακέλους, από άτομα με μόνιμη σχέση εργασίας σε δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα).
- Σύντομο Σημείωμα στο οποίο οι υποψήφιοι αναφέρουν τα κριτήρια βάσει των οποίων επέλεξαν το συγκεκριμένο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών.
- Υπεύθυνη Δήλωση του υποψηφίου όπου δηλώνεται η εγκυρότητα των στοιχείων που αναφέρονται στο βιογραφικό σημείωμα και στην αίτηση υποψηφιότητας.
-
Η επιλογή των Μεταπτυχιακών Φοιτητών θα γίνει από την Επιτροπή Επιλογής Μεταπτυχιακών Φοιτητών (Ε.Ε.Μ.Φ.) με βάση τα ανωτέρω δικαιολογητικά και την συνέντευξη, όπου θα εκτιμηθούν μεταξύ άλλων η δυνατότητα και το κίνητρο των υποψηφίων να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του Π.Μ.Σ.
Ενστάσεις επί της διαδικασίας επιλογής υποψηφίων Μεταπτυχιακών Φοιτητών είναι δυνατόν να κατατεθούν σε προθεσμία επτά εργάσιμων ημερών από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της επιλογής.
Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECΤS)
Για την απόκτηση ΔΜΣ απαιτούνται συνολικά Ενενήντα (90) πιστωτικές μονάδες (ECTS). Κατά τη διάρκεια των σπουδών, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές υποχρεούνται σε παρακολούθηση και επιτυχή εξέταση μεταπτυχιακών μαθημάτων, ερευνητική απασχόληση και συγγραφή επιστημονικών εργασιών, καθώς και σε εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας.
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2026-2027)
ΦΕΚ Ίδρυσης : ΦΕΚ 4718 τ.Β’/08.09.2022 & ΦΕΚ 3695 τ.Β΄/29.08.2018
Κανονισμός Σπουδών : ΦΕΚ 4779 τ.Β’/12.09.2022 & ΦΕΚ 1605 τ.Β’/11.03.2024
Περισσότερα στοιχεία :
Ηλεκτρονική διεύθυνση ΠΜΣ: https://eip.med.uoa.gr/
Ηλεκτρονική διεύθυνση του τμήματος: https://school.med.uoa.gr/
Διάρκεια Λειτουργίας
Το ΠΜΣ θα λειτουργήσει μέχρι το ακαδημαϊκό έτος 2031 – 2032 εφόσον πληροί τα κριτήρια της εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 32 και την παρ. 6 του άρθρου 44 του ν. 4485/2017.