το άρθρο ενημερώθηκε στις 16.10.2026
Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας;
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας» απευθύνεται σε πτυχιούχους φιλοσοφίας, ιστορίας, κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών, θετικών επιστημών, μηχανικής και εκπαίδευσης που επιθυμούν να μελετήσουν σε βάθος τη γένεση, την εξέλιξη και τα φιλοσοφικά θεμέλια της επιστημονικής γνώσης και της τεχνολογικής ανάπτυξης. Το πρόγραμμα εστιάζει στην ιστορική ανάλυση επιστημονικών θεωριών, στη φιλοσοφία της επιστήμης και της τεχνολογίας, στη μεθοδολογία, στην επιστημονική αλλαγή, στη γνώση και την τεκμηρίωση, καθώς και στις κοινωνικές και πολιτισμικές διαστάσεις των επιστημονικών πρακτικών. Καλλιεργεί συστηματική ιστορική έρευνα, φιλοσοφική εμβάθυνση και κριτική σκέψη, με σαφή ακαδημαϊκό και διεπιστημονικό προσανατολισμό.
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:
έχουν ενδιαφέρον για την ιστορία και τη φιλοσοφία της επιστήμης και της τεχνολογίας.
θέλουν να εξειδικευτούν στη μελέτη της επιστημονικής γνώσης και των θεωριών της.
επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος τη μεθοδολογία και τη φιλοσοφική θεμελίωση της επιστήμης.
αναζητούν ένα ΠΜΣ με έντονο θεωρητικό, ιστορικό και κριτικό χαρακτήρα.
ενδιαφέρονται για τη σχέση επιστήμης, τεχνολογίας, κοινωνίας και πολιτισμού.
θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες ιστορικής έρευνας, φιλοσοφικής ανάλυσης και τεκμηριωμένης επιχειρηματολογίας.
επιδιώκουν ακαδημαϊκή ή επαγγελματική εξέλιξη στην έρευνα, την εκπαίδευση ή την πολιτισμική τεκμηρίωση.
Το ΠΜΣ αποτελεί κατάλληλη επιλογή για όσους στοχεύουν στη συστηματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη κατανόηση της επιστήμης και της τεχνολογίας ως ιστορικών και φιλοσοφικών φαινομένων, με έμφαση στην κριτική ερμηνεία και την ακαδημαϊκή ακρίβεια.
Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Σχολή Θετικών Επιστημών
Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης (Αθήνα)
ΠΜΣ: «Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας»
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης Πανεπιστημιούπολη, Αθήνα Τ.Κ. 157 84
Τηλέφωνα: 210 7275590 – Fax: 210 727 5530 E-mail: elsavva@phs.uoa.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Σκοπός του ΠΜΣ «Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας» είναι η παροχή υψηλού επιπέδου μεταπτυχιακής εκπαίδευσης στο επιστημονικό πεδίο της Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης και της Τεχνολογίας.
Το ΠΜΣ οδηγεί στην απονομή Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στην «Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας» μετά την πλήρη και επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών με βάση το πρόγραμμα σπουδών.
Το ΠΜΣ «Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας» του Τμήματος Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης προσφέρει κατάρτιση μεταπτυχιακών φοιτητών σε θέματα που αφορούν την Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας και ειδικότερα:
-
-
- την κατανόηση των φιλοσοφικών προβλημάτων που προκύπτουν στην επιστήμη
- την μελέτη της ιστορικής πορείας της επιστήμης και της τεχνολογίας
- την κατανόηση των θεμελιωδών ιδεών στην επιστήμη και την τεχνολογία, την κριτική θεώρηση του ρόλου της επιστήμης και της τεχνολογίας στις ανθρώπινες κοινωνίες του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος
- την ικανότητά σχηματισμού υπεύθυνης γνώμης για την ερευνητική και τεχνολογική πολιτική.
- την ενίσχυση της φιλοσοφικής σκέψης σε αυτούς τους τομείς
-
Το ΠΜΣ στοχεύει στην προαγωγή της γνώσης και την ανάπτυξη της έρευνας στην Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας, καθώς και στην προσφορά εξειδίκευσης σε νέους επιστήμονες, ώστε να καταστούν ικανοί να συμβάλουν στην οικονομική και εκπαιδευτική ανάπτυξη της χώρας.
Τίτλος Σπουδών: Οι τίτλοι απονέμονται από το Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών:
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας» του Τμήματος Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών προσεγγίζει την επιστημονική γνώση και την τεχνολογική δημιουργία ως ιστορικά εξελισσόμενες, εννοιολογικά συγκροτημένες και κοινωνικά ενταγμένες ανθρώπινες δραστηριότητες. Ο κοινός κορμός της ιστορίας της επιστήμης κατά τον 16ο και 17ο αιώνα, της φιλοσοφίας της επιστήμης και της λογικής συγκροτεί το θεωρητικό υπόβαθρο για την ανάλυση της επιστημονικής επανάστασης, της δομής των επιχειρημάτων, των μορφών εξήγησης και των κριτηρίων τεκμηρίωσης. Η περαιτέρω εμβάθυνση οργανώνεται σε τρεις επίσημες ειδικεύσεις: Ιστορία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας, Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας, και Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας. Ανάλογα με τις επιλογές μαθημάτων και το ερευνητικό θέμα, εξετάζονται ζητήματα ιστοριογραφίας, γνωσιολογίας, φιλοσοφίας των επιμέρους επιστημών, επιστημονικής και τεχνολογικής πολιτικής, ηθικής και σχέσεων επιστήμης–κοινωνίας. Η μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία ενισχύει την αυτοτελή διατύπωση ερευνητικού ερωτήματος, την κριτική αξιολόγηση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών και την παραγωγή τεκμηριωμένης επιστημονικής επιχειρηματολογίας. Τα ακόλουθα αποτελέσματα διακρίνουν τις κοινές επιδιώξεις του προγράμματος από τις εξειδικευμένες δυνατότητες που αναπτύσσονται σε κάθε διαδρομή σπουδών.
Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Φιλοσοφία και ηθική
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:
Γνώσεις
- Να εξηγεί τις βασικές ιστορικές μεταβολές της επιστημονικής δραστηριότητας κατά τον 16ο και 17ο αιώνα, συσχετίζοντας τη μαθηματικοποίηση της φύσης, τον πειραματισμό, τις νέες μορφές τεκμηρίωσης και τους θεσμούς παραγωγής γνώσης με το ευρύτερο διανοητικό και κοινωνικό περιβάλλον.
- Να κατανοεί τις κεντρικές προβληματικές της φιλοσοφίας της επιστήμης, όπως η επιβεβαίωση, η διάψευση, η επιστημονική εξήγηση και η θεωρητική αλλαγή, διακρίνοντας τις διαφορετικές φιλοσοφικές παραδοχές που υποστηρίζουν ανταγωνιστικές ερμηνείες της επιστημονικής ορθολογικότητας.
- Να αναγνωρίζει τη δομή της παραγωγικής και μη παραγωγικής επιχειρηματολογίας, τις βασικές έννοιες εγκυρότητας και συνέπειας και τον ρόλο της τυπικής λογικής στην αποσαφήνιση επιστημονικών συλλογισμών, χωρίς να συγχέει τη λογική ορθότητα με την εμπειρική αλήθεια.
- Να κατανοεί την ιστορικότητα των επιστημονικών εννοιών και ταξινομήσεων, αναλύοντας πώς μεταβάλλονται οι σημασίες όρων όπως νόμος, αιτιότητα, αντικειμενικότητα και απόδειξη σε διαφορετικά επιστημονικά πεδία και ιστορικές περιόδους.
- Να διακρίνει μεταξύ πρωτογενών ιστορικών τεκμηρίων, μεταγενέστερων επιστημονικών ανασυγκροτήσεων και φιλοσοφικών ερμηνειών, γνωρίζοντας τις διαφορετικές δυνατότητες και τους περιορισμούς που παρουσιάζει κάθε κατηγορία πηγών.
- Να αναλύει τη σχέση παρατήρησης, πειράματος, θεωρίας και οργάνων μέτρησης στην παραγωγή επιστημονικής γνώσης, λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση των τεχνικών υποδομών και των ερευνητικών κοινοτήτων στη διαμόρφωση αποδεκτών αποτελεσμάτων.
- Να εξηγεί πώς η επιστημονική γνώση συνδέεται με εκπαιδευτικούς θεσμούς, ακαδημίες, επαγγελματικές κοινότητες και μηχανισμούς χρηματοδότησης, αποφεύγοντας τόσο την αποκλειστικά εσωτερική όσο και την αποκλειστικά κοινωνιολογική ερμηνεία της επιστημονικής εξέλιξης.
- Να γνωρίζει βασικές μεθοδολογικές διαφορές μεταξύ ιστορικής έρευνας και εννοιολογικής φιλοσοφικής ανάλυσης, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους οι δύο προσεγγίσεις μπορούν να αλληλοσυμπληρώνονται σε ερωτήματα ιστορίας και φιλοσοφίας της επιστήμης.
- Να κατανοεί τις ηθικές και πολιτικές διαστάσεις της επιστημονικής έρευνας, συμπεριλαμβανομένων της ερευνητικής ακεραιότητας, της δημόσιας λογοδοσίας και της κατανομής των κοινωνικών ωφελειών και κινδύνων από επιστημονικές και τεχνολογικές εφαρμογές.
- Να εξηγεί τον ρόλο της τεχνολογίας όχι μόνο ως εφαρμογής επιστημονικών θεωριών αλλά και ως πεδίου αυτόνομης τεχνικής γνώσης, υλικών πρακτικών και σχεδιαστικών αποφάσεων που επηρεάζουν τη συγκρότηση επιστημονικών προβλημάτων.
- Να αναγνωρίζει τις επιστημολογικές διαφορές ανάμεσα σε φυσικές, κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες, κατανοώντας ότι οι μορφές εξήγησης, τα ερευνητικά δεδομένα και τα κριτήρια εγκυρότητας διαφοροποιούνται ανάλογα με το αντικείμενο μελέτης.
- Να κατανοεί τη λογική συγκρότηση μιας μεταπτυχιακής ερευνητικής εργασίας, από τη διατύπωση πρωτότυπου ερωτήματος και τη βιβλιογραφική χαρτογράφηση έως την επιλογή τεκμηρίων, τη σύνθεση επιχειρημάτων και την αναγνώριση μεθοδολογικών ορίων.
Δεξιότητες
- Να διατυπώνει σαφή και ερευνητικά ελέγξιμα ερωτήματα για ιστορικά ή φιλοσοφικά ζητήματα της επιστήμης, οριοθετώντας το αντικείμενο, τη χρονική περίοδο ή το εννοιολογικό πρόβλημα και αιτιολογώντας την καταλληλότητα της επιλεγμένης μεθόδου.
- Να αναζητεί, να ταξινομεί και να αξιολογεί επιστημονική βιβλιογραφία σε ελληνικές και διεθνείς πηγές, διακρίνοντας την πρωτογενή τεκμηρίωση από τη δευτερογενή ερμηνεία και ελέγχοντας την αξιοπιστία των βιβλιογραφικών αναφορών.
- Να αναλύει ιστορικά επιστημονικά κείμενα στο αρχικό τους εννοιολογικό πλαίσιο, αποφεύγοντας αναχρονιστικές αποδόσεις σύγχρονων κατηγοριών και τεκμηριώνοντας τις ερμηνείες με προσεκτική ανάγνωση του υλικού.
- Να ανασυγκροτεί φιλοσοφικά επιχειρήματα σε διακριτές προκείμενες και συμπεράσματα, να εντοπίζει αμφισημίες ή λογικά άλματα και να διατυπώνει τεκμηριωμένες αντιρρήσεις με σεβασμό στη θέση που εξετάζει.
- Να συγκρίνει εναλλακτικές ιστοριογραφικές ερμηνείες ενός επιστημονικού επεισοδίου, εξετάζοντας τις πηγές, τις εξηγητικές τους παραδοχές και την επίδραση της επιλογής κλίμακας στην εξαγωγή συμπερασμάτων.
- Να εφαρμόζει βασικά εργαλεία εννοιολογικής ανάλυσης σε όρους όπως αντικειμενικότητα, αιτιότητα, αναγωγή και πρόοδος, προσδιορίζοντας το περιεχόμενο και τη λειτουργία τους σε συγκεκριμένα επιστημονικά επιχειρήματα.
- Να αξιοποιεί στοιχεία της τυπικής λογικής για τον έλεγχο της μορφής ενός επιχειρήματος, διακρίνοντας τις συντακτικές σχέσεις συνεπαγωγής από τις πραγματολογικές προϋποθέσεις της εμπειρικής τεκμηρίωσης.
- Να συνδέει ιστορικά γεγονότα με ευρύτερα θεσμικά και κοινωνικά συμφραζόμενα, τεκμηριώνοντας με σαφήνεια ποιες συσχετίσεις υποστηρίζονται από τις πηγές και ποιες αποτελούν ερμηνευτικές υποθέσεις.
- Να αξιολογεί δημόσιους ισχυρισμούς για την επιστήμη και την τεχνολογία με κριτήρια επιστημονικής τεκμηρίωσης, εννοιολογικής σαφήνειας και ηθικής ευθύνης, χωρίς να εξισώνει την επιστημονική διαφωνία με την απουσία γνώσης.
- Να οργανώνει συγκριτικές αναλύσεις θεωριών και ερευνητικών πρακτικών, προσδιορίζοντας τις ιστορικές συνθήκες εμφάνισής τους και τα φιλοσοφικά ερωτήματα που εγείρει η αποδοχή ή η αντικατάστασή τους.
- Να συντάσσει επιστημονικά κείμενα με συνεκτική διάρθρωση, ακριβή ορολογία, τεκμηριωμένες παραπομπές και σαφή διάκριση ανάμεσα σε δεδομένα, ερμηνεία και αξιολογική κρίση.
- Να παρουσιάζει προφορικά σύνθετα ιστορικά και φιλοσοφικά ζητήματα σε διεπιστημονικό ακροατήριο, προσαρμόζοντας το επίπεδο εξειδίκευσης χωρίς να παραλείπει κρίσιμες μεθοδολογικές επιφυλάξεις.
- Να σχεδιάζει τη μεθοδολογία της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας, καθορίζοντας ερευνητικά στάδια, κριτήρια επιλογής πηγών και διαδικασίες ελέγχου της συνοχής και της πρωτοτυπίας των συμπερασμάτων.
- Να συνθέτει ιστορικά, φιλοσοφικά και κοινωνικά επιχειρήματα σε μια ενιαία μελέτη, διατηρώντας τη διακριτή επιστημονική συμβολή κάθε προσέγγισης και αποφεύγοντας ατεκμηρίωτες αιτιακές γενικεύσεις.
- Να διαχειρίζεται κριτικά ανατροφοδότηση από διδάσκοντες και ομοτίμους, αναθεωρώντας ερευνητικές υποθέσεις, ενισχύοντας την τεκμηρίωση και αιτιολογώντας με διαφάνεια τις τελικές ερμηνευτικές επιλογές.
Ικανότητες
- Να διαμορφώνει αυτόνομη και υπεύθυνη επιστημονική κρίση για ζητήματα ιστορίας και φιλοσοφίας της επιστήμης, αξιολογώντας ανταγωνιστικές προσεγγίσεις με βάση την ποιότητα των επιχειρημάτων και την επάρκεια των διαθέσιμων τεκμηρίων.
- Να αναλαμβάνει την ευθύνη για την ακαδημαϊκή ακεραιότητα της εργασίας του, εφαρμόζοντας κανόνες ορθής αναφοράς πηγών, διαφάνειας στη χρήση ερευνητικού υλικού και σαφούς αναγνώρισης των ορίων της δικής του συμβολής.
- Να αντιμετωπίζει ανοιχτά προβλήματα στα οποία δεν υπάρχει μία οριστική ιστορική ή φιλοσοφική απάντηση, διατυπώνοντας εύλογες υποθέσεις και επανεξετάζοντάς τες υπό το φως νέων τεκμηρίων ή αντιρρήσεων.
- Να συνεργάζεται δημιουργικά με ερευνητές διαφορετικών επιστημονικών ειδικοτήτων, κατανοώντας τις διαφοροποιήσεις στην ορολογία, στις μεθόδους και στα κριτήρια αξιολόγησης που επηρεάζουν τον διεπιστημονικό διάλογο.
- Να ασκεί κριτική σε ισχυρισμούς περί αναπόφευκτης επιστημονικής ή τεχνολογικής προόδου, εξετάζοντας ιστορικές ασυνέχειες, εναλλακτικές αναπτυξιακές διαδρομές και τις κοινωνικές συνέπειες των τεχνικών επιλογών.
- Να διατυπώνει τεκμηριωμένη δημόσια θέση για τη σχέση επιστήμης, τεχνολογίας και κοινωνίας, διακρίνοντας τα εμπειρικά πορίσματα από τις πολιτικές ή ηθικές αξιολογήσεις που προϋποθέτουν πρόσθετη επιχειρηματολογία.
- Να προσαρμόζει το ερευνητικό του σχέδιο σε απρόβλεπτες δυσκολίες πρόσβασης σε πηγές ή σε νέες θεωρητικές προκλήσεις, διατηρώντας τη μεθοδολογική συνοχή και την επιστημονική αξιοπιστία του εγχειρήματος.
- Να αναγνωρίζει τη σημασία της ιστορικής και πολιτισμικής ποικιλομορφίας των επιστημονικών παραδόσεων, αποφεύγοντας μονογραμμικές αφηγήσεις και εξετάζοντας κριτικά τις σχέσεις εξουσίας στην παραγωγή και διάδοση της γνώσης.
- Να αναπτύσσει διαρκή ικανότητα αυτομόρφωσης σε νέα ιστοριογραφικά και φιλοσοφικά πεδία, αξιολογώντας τη συνάφεια των νέων θεωρητικών εργαλείων με τα ερωτήματα και τις απαιτήσεις της δικής του έρευνας.
- Να υποστηρίζει με επιστημονική αυτονομία τα συμπεράσματα της μεταπτυχιακής του εργασίας, απαντώντας σε κριτικές ερωτήσεις, αναγνωρίζοντας εύλογες εναλλακτικές ερμηνείες και προσδιορίζοντας δυνατότητες περαιτέρω διερεύνησης.
Ιστορία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας
- Να ανασυγκροτεί την ιστορική εξέλιξη επιστημονικών πρακτικών και τεχνολογικών συστημάτων μέσα από πρωτογενείς πηγές, εντάσσοντας τις εννοιολογικές μεταβολές στις ιδιαίτερες θεσμικές, οικονομικές και πολιτισμικές συνθήκες κάθε περιόδου.
- Να αναλύει τη μετάβαση από τις επιστημονικές παραδόσεις της αρχαιότητας και των πρώιμων νεότερων χρόνων στη συγκρότηση νεότερων ερευνητικών θεσμών, αποφεύγοντας τελεολογικές αφηγήσεις που προβάλλουν τη σύγχρονη επιστήμη στο παρελθόν.
- Να εφαρμόζει ιστοριογραφικές μεθόδους στην εξέταση επιστημονικών αντιπαραθέσεων, συγκρίνοντας την εσωτερική εξέλιξη θεωριών με τις πρακτικές εργαστηρίων, τις τεχνικές υποδομές και τα δίκτυα διάδοσης γνώσης.
- Να ερευνά τη σχέση επιστημονικών οργάνων, υλικών τεχνουργημάτων και κοινωνικής οργάνωσης της έρευνας, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο οι τεχνολογίες επηρεάζουν τόσο την παραγωγή όσο και την αποδοχή επιστημονικών αποτελεσμάτων.
- Να συνθέτει τεκμηριωμένες ιστορικές μελέτες για επιλεγμένες επιστήμες ή τεχνολογίες, χρησιμοποιώντας κατάλληλη περιοδολόγηση και κριτική αντιπαραβολή πηγών, χωρίς να γενικεύει αυθαίρετα συμπεράσματα πέρα από το εξεταζόμενο υλικό.
- Να αξιολογεί τη συμβολή της ιστορίας της επιστήμης στον σύγχρονο δημόσιο διάλογο για την τεχνολογική αλλαγή, αναγνωρίζοντας ιστορικά προηγούμενα αλλά και τις ουσιαστικές διαφορές μεταξύ παλαιότερων και σημερινών προβλημάτων.
Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας
- Να αναλύει συστηματικά τα φιλοσοφικά προβλήματα της επιστημονικής εξήγησης, της επιβεβαίωσης και της θεωρητικής αλλαγής, αξιολογώντας τη δύναμη και τα όρια εναλλακτικών επιστημολογικών μοντέλων.
- Να διερευνά τη σχέση επιστημονικού ρεαλισμού, παρατηρησιακής τεκμηρίωσης και θεωρητικών οντοτήτων, ανασυγκροτώντας επιχειρήματα υπέρ και κατά συγκεκριμένων θέσεων με λογική ακρίβεια και εννοιολογική συνέπεια.
- Να εξετάζει ζητήματα αιτιότητας, νόμων της φύσης και αναγωγής, διακρίνοντας τις μεταφυσικές δεσμεύσεις από τις μεθοδολογικές πρακτικές και αποφεύγοντας την άκριτη μεταφορά συμπερασμάτων μεταξύ διαφορετικών επιστημών.
- Να αξιολογεί φιλοσοφικά τον σχεδιασμό και τη χρήση τεχνολογικών συστημάτων, αναλύοντας έννοιες τεχνικής ορθολογικότητας, ευθύνης και ανθρώπινης δράσης σε συνάρτηση με τις κοινωνικές συνέπειες των εφαρμογών.
- Να εφαρμόζει εργαλεία λογικής και ανάλυσης επιχειρημάτων σε διαφωνίες σχετικά με την επιστημονική μέθοδο, αναγνωρίζοντας κρυφές προκείμενες, αντιπαραδείγματα και σημεία όπου η εμπειρική τεκμηρίωση δεν αρκεί για κανονιστικά συμπεράσματα.
- Να συγκροτεί πρωτότυπη φιλοσοφική θέση για ένα οριοθετημένο πρόβλημα επιστήμης ή τεχνολογίας, συνδέοντας τη σύγχρονη βιβλιογραφία με σαφώς διατυπωμένη επιχειρηματολογία και κριτική εξέταση ισχυρών αντιρρήσεων.
Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας
- Να συνδυάζει ιστορική τεκμηρίωση και φιλοσοφική ανάλυση σε ενιαία ερευνητικά ερωτήματα, προσδιορίζοντας ποια συμπεράσματα προκύπτουν από πηγές και ποια από εννοιολογική επεξεργασία.
- Να εξετάζει τη μεταβολή επιστημολογικών κριτηρίων σε συγκεκριμένα ιστορικά επεισόδια, αναδεικνύοντας τη σχέση ανάμεσα στις φιλοσοφικές προϋποθέσεις των θεωριών και στις πραγματικές ερευνητικές πρακτικές.
- Να αξιολογεί κριτικά ιστορικές αφηγήσεις περί επιστημονικής προόδου υπό το πρίσμα φιλοσοφικών εννοιών ορθολογικότητας, εξήγησης και αντικειμενικότητας, χωρίς να υποκαθιστά την ιστορική έρευνα με αφηρημένα σχήματα.
- Να διερευνά τη συνδιαμόρφωση επιστημονικών ιδεών, τεχνολογικών μέσων και κοινωνικών θεσμών, τεκμηριώνοντας τις ιστορικές σχέσεις και ελέγχοντας τη φιλοσοφική συνέπεια των ερμηνειών.
- Να σχεδιάζει διεπιστημονική μελέτη που αξιοποιεί ιστοριογραφικά εργαλεία, ανάλυση εννοιών και κριτική βιβλιογραφική σύνθεση, με σαφείς κανόνες επιλογής πηγών και αναγνώριση των ορίων κάθε μεθόδου.
- Να υποστηρίζει σύνθετα συμπεράσματα για τη σχέση επιστήμης, τεχνολογίας και κοινωνίας, διαχωρίζοντας ιστορικές διαπιστώσεις, φιλοσοφικά επιχειρήματα και κανονιστικές κρίσεις ώστε η τελική θέση να είναι ελέγξιμη και επιστημονικά υπεύθυνη.
Σημείωση τεκμηρίωσης: Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.
Διάρκεια σπουδών :
Η χρονική διάρκεια φοίτησης στο ΠΜΣ που οδηγεί στη λήψη Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ) ορίζεται σε τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα, στα οποία περιλαμβάνεται και ο χρόνος εκπόνησης διπλωματικής εργασίας. Ο ανώτατος επιτρεπόμενος χρόνος ολοκλήρωσης των σπουδών, ορίζεται στα έξι (6) ακαδημαϊκά εξάμηνα, έπειτα από αίτηση του φοιτητή και απόφαση της Συνέλευσης.
Για τους εργαζόμενους μεταπτυχιακούς φοιτητές προβλέπεται η δυνατότητα μερικής φοίτησης. Οι φοιτητές αυτής της κατηγορίας πρέπει αποδεδειγμένα να εργάζονται τουλάχιστον δώδεκα (12) ώρες την εβδομάδα και να προσκομίσουν σχετική σύμβαση εργασίας ή βεβαίωση εργοδότη. Μερική φοίτηση προβλέπεται και για μη εργαζόμενους φοιτητές που αδυνατούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της πλήρους φοίτησης για λόγους υγείας, οικογενειακούς, στράτευσης κ.ά.
Η διάρκεια μερικής φοίτησης δεν μπορεί να ξεπερνάει τα οκτώ (8) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Ο μεταπτυχιακός φοιτητής με αίτηση του μπορεί να ζητήσει αιτιολογημένα αναστολή φοίτησης, για λόγους υγείας, οικογενειακούς, στράτευσης κ.ά. Κάθε ενδιαφερόμενος μεταπτυχιακός φοιτητής υποβάλλει αίτηση και σχετικά δικαιολογητικά, τα οποία εξετάζει η Συνέλευση, προκειμένου να αποφασίσει αν θα του χορηγηθεί ή όχι αναστολή φοίτησης. Η αναστολή φοίτησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δύο συνεχόμενα εξάμηνα, εκτός εάν συντρέχουν σοβαρότατοι λόγοι, οπότε η αναστολή μπορεί να επεκταθεί για άλλα δύο συνεχόμενα εξάμηνα. Τα εξάμηνα αναστολής της φοιτητικής ιδιότητας δεν προσμετρούνται στην προβλεπόμενη ανώτατη διάρκεια κανονικής φοίτησης.
Γλώσσα Διδασκαλίας: Τα μαθήματα οργανώνονται σε εξάμηνα, πραγματοποιούνται σε εβδομαδιαία βάση και διεξάγονται στην ελληνική/αγγλική γλώσσα.
Δίδακτρα: Η παρακολούθηση του Προγράμματος προϋποθέτει την καταβολή τέλους φοίτησης συνολικού ύψους εξακοσίων (600,000) ευρώ (εκατόν πενήντα ευρώ για κάθε εξάμηνο φοίτησης).
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Στο ΠΜΣ «Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας» γίνονται δεκτοί κάτοχοι τίτλου του Α’ κύκλου σπουδών όλων των Τμημάτων ΑΕΙ της ημεδαπής ή ομοταγών, αναγνωρισμένων από τον ΔΟΑΤΑΠ, ιδρυμάτων της αλλοδαπής, καθώς και απόφοιτοι άλλων Τμημάτων ΑΕΙ της ημεδαπής ή ομοταγών, αναγνωρισμένων της αλλοδαπής.
Γίνονται δεκτοί ως υπεράριθμοι υπότροφοι και μέλη των κατηγοριών ΕΕΠ, ΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ σύμφωνα με την παρ. 8 του άρ. 34 του ν. 4485/2017.
Το ΠΜΣ «Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας» θα δέχεται μέχρι τριάντα (30) φοιτητές ανά ακαδημαϊκό έτος.
Διαδικασία επιλογής και εγγραφή επιτυχόντων
Ηεπιλογή τωνφοιτητών γίνεται σύμφωνα με το ν. 4485/ 2017 και τις προβλέψεις του Κανονισμού Μεταπτυχιακών Σπουδών. Κάθε Μάιο, με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του Ε.Κ.Π.Α, δημοσιεύεται και αναρτάται στην ιστοσελίδα του Τμήματος και του Ιδρύματος προκήρυξη για την εισαγωγή μεταπτυχιακών φοιτητών στο ΠΜΣ. Οι σχετικές αιτήσεις μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά κατατίθενται στη Γραμματεία του ΠΜΣ, σε προθεσμία που ορίζεται κατά την προκήρυξη και μπορεί να παραταθεί με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος.
Απαραίτητα δικαιολογητικά είναι:
1. Αίτηση Συμμετοχής.
2. Βιογραφικό σημείωμα.
3. Επικυρωμένο αντίγραφο πτυχίου ή βεβαίωση περάτωσης σπουδών.
4. Δημοσιεύσεις σε περιοδικά με κριτές, εάν υπάρχουν
5. Αποδεικτικά επαγγελματικής ή ερευνητικής δραστηριότητας, εάν υπάρχουν.
6. Φωτοτυπία δύο όψεων της αστυνομικής ταυτότητας.
7. Δύο συστατικές επιστολές.
8. Πιστοποιητικό γλωσσομάθειας αγγλικής γλώσσας, επιπέδου Β2.
Οι φοιτητές από ιδρύματα της αλλοδαπής πρέπει να προσκομίσουν πιστοποιητικό αντιστοιχίας και ισοτιμίας από τον ΔΟΑΤΑΠ, σύμφωνα με το άρ. 34, παρ. 7 του ν. 4485/2017.
Η επιλογή των εισακτέων πραγματοποιείται με βάση την απόδοση των υποψήφιων μεταπτυχιακών φοιτητών σε γραπτές εισαγωγικές εξετάσεις για το ΠΜΣ σε ποσοστό 100 %. Με βάση τα συνολικά κριτήρια, η ΣΕ καταρτίζει τον Πίνακα αξιολόγησης των φοιτητών και τον καταθέτει προς έγκριση στη Συνέλευση.
Οι επιτυχόντες θα πρέπει να εγγραφούν στη Γραμματεία του ΠΜΣ εντός τριάντα (30) ημερών από την απόφαση της Συνέλευσης. Σε περίπτωση ισοβαθμίας, γίνονται δεκτοί όλοι οι υποψήφιοι που ισοβάθμησαν με τον τελευταίο επιτυχόντα. Σε περίπτωση μη εγγραφής ενός ή περισσοτέρων φοιτητών, θα κληθούν αν υπάρχουν, οι επιλαχόντες, με βάση τη σειρά τους στον εγκεκριμένο αξιολογικό πίνακα, να εγγραφούν στο Πρόγραμμα.
Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECTS)
Το ΠΜΣ ξεκινά το χειμερινό εξάμηνο εκάστου ακαδημαϊκού έτους. Για την απόκτηση ΔΜΣ απαιτούνται συνολικά εκατό είκοσι (120) πιστωτικές μονάδες (ECTS). Κατά τα πρώτα τρία εξάμηνα φοίτησης, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές υποχρεούνται σε παρακολούθηση και επιτυχή εξέταση εννέα (9) μεταπτυχιακών μαθημάτων από τα προσφερόμενα και, κατά το τέταρτο εξάμηνο, σε παρακολούθηση και επιτυχή εξέταση σε ένα (1) μεταπτυχιακό μάθημα από τα προσφερόμενα, καθώς και σε εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας.
Ειδικότερα, από τα προσφερόμενα μαθήματα (υποχρεωτικά/κατ’επιλογήν υποχρεωτικά/επιλογής) ανά
ακαδημαϊκό εξάμηνο, κάθε φοιτητής/τρια οφείλει να παρακολουθήσει και να εξεταστεί επιτυχώς σε μαθήματα που αντιστοιχούν σε τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες ECTS, ικανοποιώντας τις απαιτήσεις που αναφέρονται παρακάτω. Η διδασκαλία των μαθημάτων γίνεται διά ζώσης.
Α. Το πρόγραμμα των προσφερόμενων μαθημάτων ανά ειδίκευση διαμορφώνεται ως εξής:
1. Ειδίκευση: Ιστορία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας
Α’ Εξάμηνο:
Μαθήματα Υποχρεωτικά
-
-
- Ιστορία Επιστήμης 16ος – 17ος αιώνας
- Φιλοσοφία Επιστήμης Ι
- Ιστορία Επιστήμης στην Αρχαιότητα
-
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Ιστορική Επιστημολογία
- Δίκαιο, Επιστήμη, Τεχνολογία
- Θέματα Ιστορίας Νεότερης Επιστήμης.
-
Β’ Εξάμηνο:
Μαθήματα Υποχρεωτικά
-
-
- Λογική
- Ιστορία της Τεχνολογίας
- Επιστήμη, Τεχνολογία, Κοινωνία
-
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Ανάπτυξη της Φυσικής μετά τον 2°π.π.
- Επιστημονική και τεχνολογική πολιτική
- Ψηφιακές σπουδές
-
Γ’ Εξάμηνο:
Μαθήματα/Κατ Έπιλογήν
-
-
- Ιστορία Επιστήμης 18ος – 20ος αιώνας
- Ιστορία Μαθηματικών
-
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Οι αξίες της επιστήμης
- Ιστορία της Λογικής
- Περιβάλλον, Επιστήμη, Τεχνολογία
- Θέματα Ιστορίας Επιστήμης στην Αρχαιότητα
- Θέματα Ιστορίας της Τεχνολογίας
- Θέματα Ιστορίας Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών
-
Δ’ Εξάμηνο:
Μαθήματα Επιλογής
- Διάκριση επιστήμης και ψευδο-επιστήμης
- Μεθοδολογία της Ιστορίας της Τέχνης
- Τεχνοεπιστήμες, Διακυβέρνηση, Πολιτική
- Θέματα Ιστορίας Μαθηματικών
- Θέματα Ιστορίας Βιολογικών και Ιατρικών Επιστημών
- Θέματα Ιστορίας Φυσικών Επιστημών
- Θέματα Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας
- Θέματα Ιστορίας της Λογικής
- Εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας
2. Ε Ειδίκευση: Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας:
Α’ Εξάμηνο:
Μαθήματα Υποχρεωτικά/
-
-
- Ιστορία Επιστήμης 16ος – 17ος αιώνας
- Φιλοσοφία Επιστήμης Ι
- Αρχαία Φιλοσοφία
- Φιλοσοφία Κοινωνικών Επιστημών
-
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Φιλοσοφία και Λογοτεχνία
- Φιλοσοφικοί διάλογοι
- Φιλοσοφία της αντίληψης
-
Β’ Εξάμηνο:
Μαθήματα Υποχρεωτικά/
-
-
- Λογική
- Φιλοσοφία Επιστήμης II
- Νεότερη Φιλοσοφία
-
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Επιστημονική εξήγηση
- Θέματα Φιλοσοφίας της Γλώσσας
- Θέματα Αρχαίας Φιλοσοφίας
-
Γ’ Εξάμηνο:
Μαθήματα/Κατ Έπιλογήν Υποχρεωτικά
-
-
- Γνωσιολογία και Μεταφυσική
- Φιλοσοφία Φυσικής
-
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Φιλοσοφία της Γλώσσας
- Κριτική του καθαρού λόγου
- Θέματα Φιλοσοφίας της Φυσικής
- Θέματα Φιλοσοφίας της Επιστήμης
- Θέματα Ιστορίας της Φιλοσοφίας
- Θέματα Φιλοσοφίας Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών
- Θέματα Λογικής
-
Δ’ Εξάμηνο:
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Θέματα Φιλοσοφικής Λογικής
- Μεταηθική
- Η έννοια της επιστημονικής επανάστασης
- Ερμηνευτική
- Φιλοσοφία Χώρου-Χρόνου
- Φιλοσοφία του Νου
- Θέματα Φιλοσοφίας Μαθηματικών
- Θέματα Φιλοσοφίας Φυσικών Επιστημών
- Θέματα Φιλοσοφίας Βιολογικών και Ιατρικών Επιστημών
- Εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας
-
3. Eιδίκευση: Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας:
Α’ Εξάμηνο:
Μαθήματα Υποχρεωτικά/
-
-
- Ιστορία Επιστήμης 16ος-17ος αιώνας
- Φιλοσοφία Επιστήμης Ι
- Ιστορία Επιστήμης στην Αρχαιότητα
- Αρχαία Φιλοσοφία
- Φιλοσοφία Κοινωνικών Επιστημών
-
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Ιστορική Επιστημολογία
- Δίκαιο, Επιστήμη, Τεχνολογία
- Θέματα Ιστορίας Νεότερης Επιστήμης
- Φιλοσοφία και Λογοτεχνία
- Φιλοσοφικοί διάλογοι
- Φιλοσοφία της αντίληψης
-
Β’ Εξάμηνο:
Μαθήματα Υποχρεωτικά
-
-
- Λογική
- Ιστορία της Τεχνολογίας
- Επιστήμη, Τεχνολογία, Κοινωνία
- Φιλοσοφία της Επιστήμης II
- Νεότερη Φιλοσοφία
-
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Ανάπτυξη της Φυσικής μετά τον 2°π.π.
- Επιστημονική και τεχνολογική πολιτική
- Ψηφιακές σπουδές
- Επιστημονική εξήγηση
- Θέματα Φιλοσοφίας της Γλώσσας
- Θέματα Αρχαίας Φιλοσοφίας
-
Γ’ Εξάμηνο
Μαθήματα/Κατ Έπιλογήν Υποχρεωτικά
-
-
- Ιστορία Επιστήμης 18ος – 20ος αιώνας
- Ιστορία Μαθηματικών
- Γνωσιολογία και Μεταφυσική
- Φιλοσοφία Φυσικής
-
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Οι αξίες της επιστήμης
- Ιστορία της Λογικής
- Περιβάλλον, Επιστήμη, Τεχνολογία
- Θέματα Ιστορίας Επιστήμης στην Αρχαιότητα
- Θέματα Ιστορίας της Τεχνολογίας
- Θέματα Ιστορίας Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών
- Φιλοσοφία της Γλώσσας
- Κριτική του καθαρού λόγου
- Θέματα Φιλοσοφίας της Φυσικής
- Θέματα Φιλοσοφίας της Επιστήμης
- Θέματα Ιστορίας της Φιλοσοφίας
- Θέματα Φιλοσοφίας Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών
- Θέματα Λογικής
-
Δ’ Εξάμηνο
Μαθήματα Επιλογής
-
-
- Διάκριση επιστήμης και ψευδο-επιστήμης
- Μεθοδολογίατης Ιστορίας της Τέχνης
- Τεχνοεπιστήμες, Διακυβέρνηση, Πολιτική
- Θέματα Ιστορίας Μαθηματικών
- Θέματα Ιστορίας Βιολογικών και Ιατρικών Επιστημών
- Θέματα Ιστορίας Φυσικών Επιστημών
- Θέματα Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας
- Θέματα Ιστορίας της Λογικής
- Θέματα Φιλοσοφικής Λογικής
- Μεταηθική
- Η έννοια της επιστημονικής επανάστασης
- Ερμηνευτική
- Θέματα Φιλοσοφίας Μαθηματικών
- Φιλοσοφία του Νου
- Φιλοσοφία Χώρου-Χρόνου
Θέματα Φιλοσοφίας Φυσικών Επιστημών - Θέματα Φιλοσοφίας Βιολογικών και Ιατρικών Επιστημών
- Εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας
-
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2026-2027)
ΦΕΚ Ίδρυσης : ΦΕΚ 3279 τ.Β΄/08.08.2018
Κανονισμός Σπουδών : ΦΕΚ 3593 τ.Β’/23.08.2018 & ΦΕΚ 4276 τ.Β’/03.07.2023
Περισσότερα στοιχεία :
Ηλεκτρονική διεύθυνση ΠΜΣ: https://hpst.phs.uoa.gr/
Ηλεκτρονική διεύθυνση του τμήματος: http://www.phs.uoa.gr/
Διάρκεια Λειτουργίας
Το ΠΜΣ θα λειτουργήσει μέχρι το ακαδημαϊκό έτος 2027 – 2028 εφόσον πληροί τα κριτήρια της εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 32 και την παρ. 6 του άρθρου 44 του ν. 4485/2017.