το άρθρο ενημερώθηκε στις 08.10.2026
Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Εφαρμοσμένη Βιοπληροφορική – Ανάλυση Βιολογικών Δεδομένων;
Το ΠΜΣ Εφαρμοσμένη Βιοπληροφορική – Ανάλυση Βιολογικών Δεδομένων απευθύνεται σε αποφοίτους που επιθυμούν να κινηθούν σε ένα δυναμικό και ταχέως εξελισσόμενο επιστημονικό πεδίο, όπου η βιολογία συναντά την πληροφορική και την ανάλυση δεδομένων. Το πρόγραμμα δίνει έμφαση στη διεπιστημονική προσέγγιση, συνδυάζοντας θεωρητική κατάρτιση και πρακτική εξάσκηση στον σχεδιασμό και την εφαρμογή μεθόδων βιοπληροφορικής, με στόχο την επεξεργασία και ερμηνεία σύνθετων βιολογικών δεδομένων. Παράλληλα, καλλιεργεί την αναλυτική, συνθετική και ερευνητική σκέψη, προετοιμάζοντας τους φοιτητές τόσο για την αγορά εργασίας σε τομείς αιχμής όσο και για συνέχιση σπουδών σε διδακτορικό επίπεδο
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:
έχουν ενδιαφέρον για τη σύνδεση βιολογίας, γενετικής και πληροφορικής σε σύγχρονα επιστημονικά πεδία
θέλουν να εξειδικευτούν στην ανάλυση μεγάλων και σύνθετων βιολογικών δεδομένων (bio-data, omics δεδομένα κ.ά.)
επιθυμούν να αναπτύξουν δεξιότητες στον σχεδιασμό και τη χρήση εργαλείων βιοπληροφορικής
αναζητούν ένα διεπιστημονικό πρόγραμμα που συνδυάζει επιστήμες υγείας, θετικές επιστήμες και τεχνολογία
ενδιαφέρονται για επαγγελματική εξέλιξη σε ερευνητικά κέντρα, φαρμακευτικές εταιρείες, βιοτεχνολογία ή data science
θέλουν να ενισχύσουν την ικανότητά τους στην επιστημονική έρευνα, την ανάλυση και τη συγγραφή επιστημονικών εργασιών
επιδιώκουν να αποκτήσουν ισχυρό υπόβαθρο για συνέχιση σε διδακτορικές σπουδές ή εξειδικευμένες ερευνητικές κατευθύνσεις.
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Σχολή Επιστημών Υγείας
Τμήμα Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής.
ΠΜΣ: «Εφαρμοσμένη Βιοπληροφορική – Ανάλυση Βιολογικών Δεδομένων».
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Πανεπιστημιούπολη, περιοχή Δραγάνα, 68100 Αλεξανδρούπολη
Τηλέφωνα: 25510 30610 E-mail : secr@mbg.duth.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Αντικείμενο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο «Εφαρμοσμένη Βιοπληροφορική – Ανάλυση Βιολογικών Δεδομένων» (Αpplied Bioinformatics – Biological Data Analysis) είναι η μεταπτυχιακή διδασκαλία μέσω διεπιστημονικών προσεγγίσεων και η πρακτική εκπαίδευση στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή μεθόδων και εργαλείων βιοπληροφορικής και ανάλυσης βιολογικών δεδομένων.
Το παρόν Π.Μ.Σ. αποσκοπεί στην ανάδειξη, υποστήριξη και εις βάθος κατάρτιση επιστημόνων με απώτερο σκοπό τη σταδιοδρομία στην Εφαρμοσμένη Βιοπληροφορική και την Ανάλυση Βιολογικών Δεδομένων και συγκεκριμένα στους τομείς αιχμής που τα αντικείμενα αυτά καλύπτουν.
Τα μαθησιακά αποτελέσματα και τα προσόντα που αποκτώνται από την επιτυχή παρακολούθηση του Π.Μ.Σ. αποσκοπούν στην προετοιμασία των φοιτητών και φοιτητριών για την αγορά εργασίας όπου υπάρχει αυξημένη ανάγκη του συγκεκριμένου διεπιστημονικού αντικειμένου, καθώς και για την εκπόνηση διδακτο ρικής διατριβής, αναπτύσσοντας την κριτική, αναλυτική, συνθετική τους ικανότητα, καθώς και την ικανότητα συγγραφής επιστημονικών κειμένων.
Τίτλος Σπουδών:
Το Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) στην «Εφαρμοσμένη Βιοπληροφορική – Ανάλυση Βιολογικών Δεδομένων» (Αpplied Bioinformatics – Biological Data Analysis).
Το Π.Μ.Σ. «Εφαρμοσμένη Βιοπληροφορική – Ανάλυση Βιολογικών Δεδομένων» (Αpplied Bioinformatics – Biological Data Analysis) δεν προσφέρει ειδικεύσεις.
Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών εστιάζει στη διεπιστημονική αξιοποίηση της μοριακής βιολογίας, της γενετικής, της υπολογιστικής επιστήμης και της στατιστικής για την επεξεργασία και ερμηνεία βιολογικών δεδομένων. Η εκπαίδευση συνδέει τις θεμελιώδεις αρχές της βιοπληροφορικής με τον σχεδιασμό αναπαραγώγιμων υπολογιστικών ροών εργασίας, την οργάνωση και ποιοτική αξιολόγηση συνόλων δεδομένων, την εφαρμογή κατάλληλων αναλυτικών μεθόδων και την κριτική ερμηνεία των ευρημάτων στο βιολογικό τους πλαίσιο. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην επιλογή υπολογιστικών εργαλείων με βάση το ερευνητικό ερώτημα, στη διαχείριση αβεβαιότητας και πιθανών μεροληψιών, καθώς και στην τεκμηριωμένη επικοινωνία των αποτελεσμάτων. Μέσα από εφαρμογές ανάλυσης βιολογικών δεδομένων και την εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες αναπτύσσουν ερευνητική αυτονομία και ικανότητα συνεργασίας μεταξύ βιοεπιστημόνων και ειδικών της πληροφορικής, με προοπτικές αξιοποίησης των γνώσεων σε ερευνητικά εργαστήρια, στη βιοτεχνολογία και σε συναφείς επιστημονικούς και επαγγελματικούς χώρους.
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:
Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Βιολογία
Γνώσεις
- Εξηγεί τις βασικές αρχές της μοριακής βιολογίας και της γενετικής που απαιτούνται για την ερμηνεία βιολογικών δεδομένων.
- Αναλύει τις αρχές, το πεδίο εφαρμογής και τους περιορισμούς της σύγχρονης βιοπληροφορικής.
- Περιγράφει τις κατηγορίες, τις δομές και τις ιδιαιτερότητες δεδομένων από μοριακές και γενετικές μελέτες.
- Ερμηνεύει τις αρχές οργάνωσης, επισημείωσης, αποθήκευσης και ανάκτησης βιολογικής πληροφορίας.
- Εξηγεί τη λογική των αλγοριθμικών προσεγγίσεων και των υπολογιστικών ροών εργασίας για βιολογικές αναλύσεις.
- Αναγνωρίζει τις βασικές στατιστικές παραδοχές που διέπουν τη διερευνητική ανάλυση και τον έλεγχο υποθέσεων.
- Διακρίνει την τεχνική ποιότητα των δεδομένων από τη βιολογική σημασία των παρατηρούμενων ευρημάτων.
- Αναλύει τις πηγές σφάλματος, αβεβαιότητας και μεροληψίας κατά τη συλλογή και επεξεργασία βιολογικών δεδομένων.
- Εξηγεί τις αρχές αναπαραγωγιμότητας, τεκμηρίωσης και ιχνηλασιμότητας των υπολογιστικών αναλύσεων.
- Συσχετίζει τις επιλογές αναλυτικής μεθοδολογίας με τη φύση του βιολογικού ερωτήματος και τον σχεδιασμό της μελέτης.
- Προσδιορίζει τις αρχές ερευνητικής δεοντολογίας, ακεραιότητας και υπεύθυνης διαχείρισης επιστημονικών δεδομένων.
Δεξιότητες
- Μετατρέπει ένα βιολογικό ερευνητικό ερώτημα σε σαφές και εφαρμόσιμο σχέδιο ανάλυσης δεδομένων.
- Εντοπίζει, ανακτά και οργανώνει κατάλληλα βιολογικά δεδομένα και σχετικές επιστημονικές πληροφορίες.
- Ελέγχει την πληρότητα, τη συνέπεια και την ποιότητα συνόλων δεδομένων πριν από την ανάλυση.
- Προεπεξεργάζεται, καθαρίζει και μετασχηματίζει δεδομένα με τεκμηριωμένα κριτήρια.
- Επιλέγει και εφαρμόζει κατάλληλα υπολογιστικά εργαλεία βιοπληροφορικής ανάλογα με το ερευνητικό πρόβλημα.
- Συνδυάζει διαδοχικά βήματα επεξεργασίας σε συνεκτικές και ελέγξιμες αναλυτικές ροές εργασίας.
- Εφαρμόζει βασικές και προχωρημένες, όπου ενδείκνυται, στατιστικές προσεγγίσεις για την εξαγωγή συμπερασμάτων.
- Οπτικοποιεί σύνθετα αποτελέσματα με τρόπο που διευκολύνει την επιστημονική ερμηνεία.
- Αξιολογεί την ευρωστία των ευρημάτων μέσω ελέγχων ποιότητας και κατάλληλων συγκρίσεων.
- Τεκμηριώνει παραμέτρους, ενδιάμεσα αποτελέσματα και περιορισμούς ώστε η ανάλυση να μπορεί να επαναληφθεί.
- Συνθέτει τη διεθνή βιβλιογραφία και τα αναλυτικά αποτελέσματα σε επιστημονική εργασία με σαφή επιχειρηματολογία.
- Παρουσιάζει και υποστηρίζει τα πορίσματα μιας μεταπτυχιακής ερευνητικής εργασίας σε διεπιστημονικό ακροατήριο.
Ικανότητες
- Σχεδιάζει και υλοποιεί με επιστημονική αυτονομία ένα ολοκληρωμένο έργο ανάλυσης βιολογικών δεδομένων.
- Κρίνει την καταλληλότητα και την αξιοπιστία υπολογιστικών προσεγγίσεων πριν από την εξαγωγή βιολογικών συμπερασμάτων.
- Αναλαμβάνει την ευθύνη τεκμηριωμένων μεθοδολογικών επιλογών σε συνθήκες αβεβαιότητας.
- Συνδυάζει γνώσεις βιοεπιστημών, πληροφορικής και στατιστικής για την αντιμετώπιση σύνθετων προβλημάτων.
- Αναγνωρίζει τα όρια γενίκευσης των αποτελεσμάτων και αποφεύγει μη τεκμηριωμένες ερμηνείες.
- Συνεργάζεται αποτελεσματικά με επιστήμονες διαφορετικών ειδικοτήτων, χρησιμοποιώντας κοινή επιστημονική γλώσσα.
- Εφαρμόζει αρχές επιστημονικής ακεραιότητας και υπεύθυνης διαχείρισης δεδομένων σε όλη την ερευνητική διαδικασία.
- Αξιολογεί κριτικά νέες μεθόδους και εργαλεία και προσαρμόζει την πρακτική του στις εξελίξεις του πεδίου.
- Αναπτύσσει πρωτοβουλία για περαιτέρω έρευνα, εξειδίκευση ή καινοτόμες εφαρμογές της βιοπληροφορικής.
Σημείωση τεκμηρίωσης: Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.
Διάρκεια σπουδών :
Η χρονική διάρκεια των σπουδών για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) ορίζεται σε ένα ακαδημαϊκό έτος πλήρους φοίτησης, δηλαδή σε δύο (2) ακαδημαϊκά εξάμηνα και τη θερινή περίοδο (εντατικό πρόγραμμα) σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
Γλώσσα Διδασκαλίας:
Ως γλώσσα διδασκαλίας των μαθημάτων καθώς και της συγγραφής της Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας ορίζεται η Ελληνική ή/και η Αγγλική.
Δίδακτρα:
Για το σύνολο του προγράμματος τα τέλη φοίτησης ανέρχονται σε 2.500 ευρώ.
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Στο Π.Μ.Σ. γίνονται δεκτοί πτυχιούχοι των Σχολών και Τμημάτων πρώτου κύκλου σπουδών, στα πεδία των Βιοεπιστημών, των Θετικών Επιστημών, των Επιστημών Υγείας, Φαρμακευτικής, Κτηνιατρικής, Πληροφορικής, Στατιστικής, Διατροφής και Διαιτολογίας, Γεωπονικών Επιστημών, ή Τμημάτων συναφούς γνωστικού αντικειμένου Πανεπιστημίων της ημεδαπής ή αναγνωρισμένων ομοταγών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, καθώς και πτυχιούχοι Τ.Ε.Ι. συναφούς γνωστικού αντικειμένου.
Η αρμόδια Γραμματεία ελέγχει αν το ίδρυμα απονομής του τίτλου της αλλοδαπής ανήκει στο Εθνικό Μητρώο Αναγνωρισμένων Ιδρυμάτων της Αλλοδαπής και αν ο τύπος του τίτλου αυτού ανήκει στο Εθνικό Μητρώο Τύπων Τίτλων Σπουδών Αναγνωρισμένων Ιδρυμάτων της Αλλοδαπής που είναι αναρτημένα στον ιστότοπο του Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.
Ο αριθμός εισακτέων στο Π.Μ.Σ. ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο σε τριάντα (30) σε κάθε κύκλο σπουδών. O κατώτατος αριθμός εισακτέων μεταπτυχιακών φοιτητών ορίζεται σε δώδεκα (12).
Διαδικασία επιλογής:
Η διαδικασία της επιλογής των μεταπτυχιακών φοιτητών περιλαμβάνει τρία στάδια:
– Α’ στάδιο: Υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης στην ηλεκτρονική διεύθυνση: bioinf@mbg.duth.gr
α. Αίτηση συμμετοχής στη διαδικασία επιλογής για το μεταπτυχιακό πρόγραμμα.
β. Βιογραφικό σημείωμα στο οποίο να αναφέρονται αναλυτικά οι σπουδές τους, η διδακτική τους εμπειρία, η επιστημονική και κοινωνική τους δραστηριότητα.
γ. Αντίγραφο πτυχίου ή πτυχίων.
δ. Αναλυτική βαθμολογία.
ε. Πτυχίο κατοχής αγγλικής γλώσσας επιπέδου Β2.
στ. Δημοσιεύσεις και κάθε είδους επιστημονική/ερευνητική συγγραφική δραστηριότητα (εφόσον υπάρχουν).
η. Αποδεικτικά λοιπών δραστηριοτήτων και προσόντων, σε περίπτωση που υπάρχουν (π.χ. πιστοποιημένη γνώση χρήσης Η/Υ, δεύτερο πτυχίο α’ κύκλου σπουδών, άλλος μεταπτυχιακός ή διδακτορικός τίτλος σπουδών, συστατικές επιστολές, δημοσιεύσεις, συνέδρια).
Η ακριβής διαδικασία περιγράφεται κάθε φορά στην προκήρυξη.
– Β’ στάδιο
Κατά το Β’ στάδιο εξετάζονται και αξιολογούνται (μοριοδοτούνται) οι φάκελοι των υποψηφίων. Οι φάκελοι που δεν θα είναι πλήρεις δεν θα εξετάζονται. Το μέγιστο της μοριοδότησης του κάθε φακέλου είναι 60 μόρια.
– Γ’ στάδιο (συνέντευξη)
συνεντεύξεις γίνονται από μέλη της Σ.Ε. σε θέματα τεχνογνωσίας – εξοικείωσης με την εκπαίδευση και την ειδική αγωγή, σε θέματα έρευνας καθώς και σε θέματα ευρύτερου παιδαγωγικού, επιστημονικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος. Οι συνεντεύξεις βαθμολογούνται ξεχωριστά από το κάθε μέλος της Επιτροπής.
Το μέγιστο της μοριοδότησης της συνέντευξης είναι 40 μόρια.
Στην τελική βαθμολογία συνεκτιμώνται:
α) ο βαθμός του φακέλου σε ποσοστό 60% και β) ο βαθμός της συνέντευξης σε ποσοστό 40%.
Η τελική επιλογή των υποψηφίων γίνεται βάσει της μοριοδότησης των στοιχείων και των πιστοποιητικών που θα κατατεθούν στο φάκελο καθώς και της βαθμολογίας της συνέντευξης με μέγιστο αριθμό μορίων τα 100 μόρια.
Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECTS)
Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (ECTS) που απαιτούνται για την απόκτηση του Π.Μ.Σ. ανέρχεται σε εβδομήντα πέντε (75).
Απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση όλων των προσφερόμενων μαθημάτων, όπως αυτά κατανέμονται στα δύο (Α’ και Β’) εξάμηνα, καθώς και η συγγραφή Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας. Επιπλέον, είναι δυνατή και η υλοποίηση Πρακτικής Άσκησης.
Το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά εξάμηνο, ως εξής:
Α’ Εξάμηνο:
Θεμελιώδεις Γνώσεις Fundamental Knowledge
Αρχές Βιοπληροφορικής Principles of Bioinformatics
Β’ Εξάμηνο:
Αρχές Ανάλυσης Δεδομένων Principles of Data Analysis
Εφαρμογές Βιοπληροφορικής και Ανάλυσης Δεδομένων Bioinformatics and Data Analysis Applications
Μεθοδολογία Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας Methodology for Postgraduate Diploma Thesis
Θερινή Περίοδος:
Εκπόνηση Διπλωματικής Εργασίας
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
Προκήρυξη – Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2026-2027)
ΦΕΚ ίδρυσης (ή επανίδρυσης) : ΦΕΚ 2166 τ.Β’/17.04.2026
Κανονισμός Σπουδών : ΦΕΚ 2165 τ.Β’/17.04.2026
Περισσότερα στοιχεία :
Ηλεκτρονική διεύθυνση του τμήματος: https://www.mbg.duth.gr/index.php
Διάρκεια Λειτουργίας
Το Π.Μ.Σ. θα λειτουργήσει μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2029-2030.