Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Σου αρέσει να μελετάς το θέατρο όχι μόνο ως παράσταση αλλά και ως τέχνη, ιστορία και κοινωνικό φαινόμενο;
Ο θεατρολόγος είναι ο επιστήμονας και μελετητής του θεάτρου. Ασχολείται με τη θεωρία, την ιστορία, την κριτική, τη διδασκαλία και τη γενικότερη προαγωγή της θεατρικής τέχνης. Δεν είναι απαραίτητα ηθοποιός, αλλά γνωρίζει σε βάθος τη δραματουργία, τις παραστάσεις και τη θεατρική δημιουργία.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη μπορεί να:
παρακολουθεί θεατρικές παραστάσεις και να ασκεί κριτική
γράφει άρθρα, μελέτες ή θεατρικά έργα
συνεργάζεται με σκηνοθέτες και ηθοποιούς ως δραματολόγος
διδάσκει θεατρική αγωγή ή θεωρία θεάτρου
συμμετέχει στον σχεδιασμό πολιτιστικών δράσεων
Ως κριτικός θεάτρου αξιολογεί σκηνοθεσία, ερμηνείες, σκηνικά, μουσική και συνολική αισθητική της παράστασης.
Ως δραματολόγος ή σύμβουλος παραγωγής συμβάλλει στη δραματουργική ανάλυση και τεκμηρίωση ενός έργου.
Ως εκπαιδευτικός μεταφέρει γνώσεις και καλλιεργεί τη θεατρική παιδεία σε παιδιά, εφήβους ή ενήλικες.
Συνθήκες Εργασίας
Οι συνθήκες εξαρτώνται από τον ρόλο που αναλαμβάνει.
Ως κριτικός ή ερευνητής εργάζεται κυρίως σε γραφείο, παρακολουθώντας παραστάσεις και συγγράφοντας κείμενα.
Ως συνεργάτης θεατρικών ομάδων μπορεί να έχει ακανόνιστο ωράριο, πρόβες και μετακινήσεις.
Ως εκπαιδευτικός εργάζεται σε σχολεία, δραματικές σχολές ή πανεπιστήμια.
Εάν συνδυάζει θεωρητικές σπουδές με πρακτική κατεύθυνση (σκηνοθεσία, υποκριτική), τότε οι συνθήκες μπορεί να γίνουν ιδιαίτερα απαιτητικές και ακανόνιστες.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Ταιριάζει σε εσένα αν αγαπάς το θέατρο σε βάθος και όχι μόνο ως θέαμα.
Αν σου αρέσει η ανάλυση, η έρευνα και η συγγραφή.
Αν έχεις καλλιτεχνική ευαισθησία αλλά και θεωρητική σκέψη.
Αν θέλεις να συνδυάσεις τέχνη, εκπαίδευση και πολιτισμό.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απαραίτητα επάγγελμα σκηνικής παρουσίας.
Δεν περιορίζεται μόνο στην υποκριτική.
Δεν εγγυάται άμεση επαγγελματική αποκατάσταση χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Θεατρολόγος;
Θεωρητικές σπουδές γίνονται στα Τμήματα Θεατρικών Σπουδών των Α.Ε.Ι.
Τα τμήματα αυτά επικεντρώνονται:
στη θεωρία και ιστορία του θεάτρου
στη δραματολογία
στην ανάλυση θεατρικών παραστάσεων
στη θεατρική αγωγή
Δεν παρέχουν πλήρη πρακτική κατάρτιση ηθοποιών ή σκηνοθετών. Όσοι επιθυμούν πρακτική κατεύθυνση απευθύνονται σε δραματικές σχολές ή σε πανεπιστημιακά τμήματα με κατευθύνσεις υποκριτικής ή σκηνογραφίας.
Υπάρχουν επίσης μεταπτυχιακά προγράμματα με εξειδίκευση στη θεωρία, την ιστορία και την πρακτική της θεατρικής παράστασης.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Ως κριτικός θεάτρου σε εφημερίδες, περιοδικά και εκδοτικούς οίκους
Ως υπεύθυνος πολιτιστικών δράσεων σε οργανισμούς και φορείς
Ως εκπαιδευτικός θεατρικής αγωγής (ΠΕ32)
Ως δραματολόγος σε θεατρικούς οργανισμούς
Ως ελεύθερος επαγγελματίας στον χώρο του πολιτισμού
Εφόσον αποκτήσεις και πρακτική κατάρτιση σε δραματική σχολή, μπορείς να εργαστείς και ως ηθοποιός ή σκηνοθέτης.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να αναλύεις μια παράσταση και να εντοπίζεις τα βαθύτερα νοήματά της;
Θα ήθελες να διδάσκεις θεατρική παιδεία;
Σε ελκύει περισσότερο η σκηνή ή η μελέτη πίσω από τη σκηνή;
Αντέχεις έναν χώρο με καλλιτεχνική αβεβαιότητα και έντονο ανταγωνισμό;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Ορισμός:
Ο θεατρολόγος ασχολείται με την έρευνα, τη μελέτη και την κριτική του θεάτρου.
Περιγραφή:
Ο θεατρολόγος γενικά, διερευνά και αναλύει τη δομή και την ιστορία του θεάτρου. Με την ιδιότητα του κριτικού θεάτρου, παρακολουθεί θεατρικές παραστάσεις, διαβάζει θεατρικά έργα, σχηματίζει κριτική άποψη αναλύοντας τα βασικά στοιχεία των θεατρικών έργων και παραστάσεων, όπως το θέμα, τη σκηνοθεσία, την υποκριτική και την έκφραση, τη μουσική, τα σκηνικά, τις χορογραφίες, εκθέτει την κριτική του, είτε γραπτά σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες, είτε προφορικά σε σχετικές ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές.
Με την ιδιότητα του συγγραφέα θεατρικών έργων, αντλεί θέματα από ιστορικές ή και μυθιστορηματικές πηγές καθώς και από τη δική του φαντασία και γράφει θεατρικά έργα για έκδοση ή για παραστάσεις. Προκειμένου να μετατρέψει το θέμα του σε γραπτό έργο, δημιουργεί και αναπτύσσει ορισμένα βασικά στοιχεία όπως πλοκή, χαρακτήρες, ψυχολογική ανάλυση, ιστορικό περιβάλλον, δράση και διαλόγους.
Εάν του ζητηθεί, ο θεατρολόγος μπορεί να συνεργαστεί με τους συντελεστές μιας θεατρικής παράστασης κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της (υπεύθυνος δραματολογίου, επιμέλεια προγράμματος, θεωρητική στήριξη του θιάσου, γλωσσική-δραματουργική επεξεργασία του κειμένου-έργου σύμφωνα με τις ανάγκες του εκάστοτε θιάσου).
Με την ιδιότητα του ερευνητή, εκπονεί συγκριτικές μελέτες, πρωτότυπες έρευνες, καταγράφει τη θεατρική δραστηριότητα μιας εποχής, ταξινομεί, αναλύει, κωδικοποιεί το θεατρικό υλικό κ.λπ).
Προϋποθέσεις άσκησης: Δεν απαιτείται άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία ενός ηθοποιού ή ενός σκηνοθέτη είναι το ταλέντο. Από κει και πέρα θα πρέπει να διαθέτει φαντασία, καλλιτεχνική ευαισθησία, εκφραστικότητα και καλή σκηνική παρουσία.
Η ικανότητα αποστήθισης και απαγγελίας, η ορθοφωνία και η έντονη προσωπικότητα βοηθούν στο να αναδειχτεί περισσότερο το υποκριτικό του ταλέντο. Ως σκηνοθέτης, πρέπει να διαθέτει πλούσια καλλιτεχνική παιδεία, φαντασία, εφευρετικότητα, παρατηρητικότητα και αίσθηση του χώρου.
Ακόμη, πρέπει να είναι συνεργάσιμος, με ιδιαίτερες επικοινωνιακές και διδακτικές ικανότητες, έτσι ώστε να βοηθά τους ηθοποιούς και τους υπόλοιπους συντελεστές μιας παράστασης να αφομοιώνουν και να αποδίδουν σωστά το ρόλο τους.
Σπουδές:
Θεατρικές σπουδές σε θεωρητικό επίπεδο μπορούν να γίνουν στα τμήματα Θεατρικών Σπουδών των Πανεπιστημίων. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα ότι τα παραπάνω τμήματα των Θεατρικών Σπουδών, δεν παρέχουν συστηματική πρακτική εκπαίδευση για την επαγγελματική κατάρτιση ηθοποιών, σκηνοθετών, σκηνογράφων κλπ., αλλά αποστολή τους είναι η θεμελίωση και καλλιέργεια θεατρικής μόρφωσης και η προαγωγή της θεατρικής επιστήμης. Όσοι επιθυμούν πρακτική κατάρτιση στο χώρο του θεάτρου παραπέμπονται στις υπάρχουσες Δραματικές Σχολές, που παρέχουν την αντίστοιχη εκπαίδευση, ή στο Τμήμα Θεάτρου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (κατεύθυνση σκηνογραφίας – ενδυματολογίας ή υποκριτικής, με προαπαιτούμενο μάθημα).
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο παρέχονται επίσης από τα τμήματα Τμήμα Θεατρικών Σπουδών των Πανεπιστημίου Αθηνών, σε σχετικά Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών όπως : Θεωρία και Πράξη – Ιστορία και Παρόν, Η θεατρική παράσταση: ιστορία, θεωρία και πρακτική, κ.α.
Σπουδές θεάτρου μπορούν να γίνουν στις κρατικές ανώτερες σχολές δραματικής τέχνης.
Σπουδαιότητα:
Ο θεατρολόγος πρέπει να έχει επαρκή καλλιτεχνική παιδεία, θεωρητική υποδομή και κατάρτιση στην ιστορία του θεάτρου, χρειάζεται να είναι δημιουργικός, ευρηματικός, να έχει κριτική σκέψη, καλή αντίληψη και πλούσιο ταλέντο. Θα πρέπει να διαθέτει γλωσσική ικανότητα, ευρύτητα γνώσεων, ικανότητα παραγωγής ιδεών και πρωτοτυπία σκέψης. Επίσης, θα πρέπει να είναι δεκτικός σε νέα ερεθίσματα, να μπορεί να συγκρατεί πληροφορίες και να διαθέτει αυτοσυγκέντρωση.
Περιβάλλον ενασχόλησης:
Ο θεατρολόγος μπορεί να εργάζεται ως στέλεχος σε κρατικούς θεατρικούς οργανισμούς, να συνεργάζεται με θεατρικούς παραγωγούς και συντελεστές κατά την προετοιμασία μιας παράστασης. Επίσης, μπορεί να γράφει θεατρικά έργα ή να παρουσιάζει κριτικές σε διάφορα έντυπα ή και σε τηλεοπτικές εκπομπές. Ακόμη, μπορεί να διδάσκει σε σχολεία, σε Δραματικές Σχολές ή και σε Σχολές Θεάτρου, σε πολιτιστικά κέντρα ή άλλους φορείς.
Επαγγελματικές συνθήκες:
Η εργασία του θεατρολόγου είναι πνευματικής φύσεως. Πρόκειται για μια δημιουργική δουλειά. Είναι ημερήσια αλλά και νυχτερινή εργασία, καθώς πέρα από την συγγραφή της κριτικής ή και των έργων, η παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων βρίσκεται στις άμεσες προτεραιότητες των εργασιακών καθηκόντων του. Είναι περισσότερο ατομική εργασία, που όμως περιλαμβάνει και κοινωνικές επαφές με άλλα άτομα.
Οι χώροι εργασίας είναι κλειστοί (θέατρα, γραφεία κ.α.).
Γενικά σχόλια:
Ο θεατρολόγος, χρησιμοποιεί τον πλούτο των γνώσεών του προκειμένου να διενεργήσει έρευνα στην ιστορία του θεάτρου, σε συνδυασμό με το κριτικό πνεύμα για να ασκήσει κριτική σε θεατρικές παραστάσεις, ή τη δημιουργική του φαντασία για να συγγράψει ή να διασκευάσει ένα θεατρικό έργο.