το άρθρο ενημερώθηκε στις 16.10.2026
Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Εθνομουσικολογία και Μουσική Ανθρωπολογία;
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Εθνομουσικολογία και Μουσική Ανθρωπολογία» απευθύνεται σε πτυχιούχους μουσικών σπουδών, ανθρωπολογίας, κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών, καθώς και σε ερευνητές και ενεργούς μουσικούς που επιθυμούν να μελετήσουν τη μουσική ως κοινωνικό, πολιτισμικό και ανθρωπολογικό φαινόμενο. Το πρόγραμμα εστιάζει στη θεωρητική και μεθοδολογική κατάρτιση στην εθνομουσικολογία και τη μουσική ανθρωπολογία, στην επιτόπια έρευνα, στη συμμετοχική παρατήρηση, στη μελέτη μουσικών κοινοτήτων και πρακτικών, καθώς και στη διασύνδεση μουσικής, ταυτότητας, κοινωνίας και πολιτισμού σε τοπικά και παγκόσμια συμφραζόμενα.
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:
έχουν ενδιαφέρον για τη μουσική ως κοινωνικό και πολιτισμικό φαινόμενο.
θέλουν να εξειδικευτούν στην εθνομουσικολογία και τη μουσική ανθρωπολογία.
επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος τη σχέση μουσικής, κοινωνίας και πολιτισμικής ταυτότητας.
αναζητούν ένα ΠΜΣ με έντονο θεωρητικό, ερευνητικό και ανθρωπολογικό χαρακτήρα.
ενδιαφέρονται για την επιτόπια έρευνα και τη μελέτη μουσικών κοινοτήτων.
θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες εθνογραφικής έρευνας και επιστημονικής ανάλυσης.
επιδιώκουν ακαδημαϊκή ή επαγγελματική εξέλιξη στη μουσική έρευνα, την ανθρωπολογία ή τον πολιτισμό.
Το ΠΜΣ αποτελεί κατάλληλη επιλογή για όσους στοχεύουν στη συστηματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη κατανόηση της μουσικής ως ζωντανής κοινωνικής και πολιτισμικής πρακτικής.
Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Φιλοσοφική Σχολή
Τμήμα Μουσικών Σπουδών (Αθήνα)
ΠΜΣ: «Εθνομουσικολογία και Μουσική Ανθρωπολογία»
(Ethnomusicology and Music Anthro pology)
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη, Ζωγράφου, Τ.Κ. 15784, Αθήνα
Τηλέφωνα: 210 7277894 Fax : 210 7277575
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών θα οργανώσει και θα λειτουργήσει από το ακαδημαϊκό έτος 2022- 2023 Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) με τίτλο «Εθνομουσικολογία και Μουσική Ανθρωπολογία» “Ethnomusicology and Music Anthropology”, σύμφωνα με τις διατάξεις της απόφασης αυτής και τις διατάξεις του ν. 4485/2017.
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) στην «Εθνομουσικολογία και Μουσική Ανθρωπολογία» Ethnomusicology and Music Anthropology” έχει ως αντικείμενο την Εθνομουσικολογία και τη Μουσική Ανθρωπολογία.
Σκοπός του ΠΜΣ είναι η παροχή εξειδικευμένων γνώσεων και η κατάκτηση ειδικών ερευνητικών δεξιοτήτων στον χώρο της Εθνομουσικολογίας και της Μουσικής Ανθρωπολογίας. Ειδικότερα, το ΠΜΣ στοχεύει:
i. στην επιστημονική έρευνα των συγκεκριμένων γνωστικών αντικειμένων και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων των φοιτητών σχετικά με τη διαχείριση της μουσικής ως εθνομουσικολογικού και ανθρωπολογικού φαινομένου, όπως εμφαίνεται από το περιεχόμενο των γνωστικών περιοχών που απαρτίζουν το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών,
ii. στην προπαρασκευή στελεχών υψηλού επιπέδου για απασχόληση σε φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ή/και σε θέσεις διεθνούς εκπροσώπησης της χώρας και
iii. στην προπαρασκευή για ανώτερου επιπέδου επιστημονικές ή ερευνητικές δραστηριότητες στα γνωστικά πεδία του ΠΜΣ σε επιστημονικά/ερευνητικά ιδρύματα υψηλών απαιτήσεων του εσωτερικού ή του εξωτερικού,
iv. στην προπαρασκευή για ανώτερου επιπέδου επιστημονικές ή ερευνητικές δραστηριότητες στα γνωστικά πεδία του ΠΜΣ σε ιδρύματα υψηλών απαιτήσεων του εσωτερικού ή του εξωτερικού.
Τίτλος Σπουδών:
Το ΠΜΣ απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) στην «Εθνομουσικολογία και Μουσική Ανθρωπολογία».
Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών:
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Εθνομουσικολογία και Μουσική Ανθρωπολογία» προσεγγίζει τη μουσική ως κοινωνική και πολιτισμική πρακτική, συνδυάζοντας την εθνογραφική μεθοδολογία με την ανθρωπολογική και ιστορική ανάλυση. Εξετάζει τη μουσική σε θρησκευτικά και τελετουργικά περιβάλλοντα, τη σχέση ήχου, χώρου και μνήμης, τη δημοφιλή μουσική και τις μουσικές βιομηχανίες, καθώς και τη χρήση οπτικοακουστικών μέσων στην έρευνα. Η εκπαίδευση ολοκληρώνεται με ερευνητική εργασία, συμμετοχή στη διοργάνωση επιστημονικής ημερίδας και εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας.
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:
Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Μουσική και παραστατικές τέχνες.
Γνώσεις
- Να εξηγεί τις θεωρητικές αρχές και την ιστορική εξέλιξη της εθνομουσικολογίας και της μουσικής ανθρωπολογίας ως πεδίων μελέτης της μουσικής μέσα στις κοινωνικές και πολιτισμικές της συνθήκες.
- Να διακρίνει τις βασικές επιστημολογικές προσεγγίσεις της εθνογραφίας, από τον εθνογραφικό ρεαλισμό έως την κριτική της αναπαράστασης και τις μεταγενέστερες αναστοχαστικές προσεγγίσεις.
- Να περιγράφει τις αρχές της συμμετοχικής παρατήρησης, της εθνογραφικής συνέντευξης, του ημερολογίου πεδίου και της επιτόπιας μουσικής τεκμηρίωσης.
- Να ερμηνεύει τη μουσική ως φορέα κοινωνικών σχέσεων, πολιτισμικών νοημάτων, συλλογικών ταυτοτήτων και ιστορικών εμπειριών.
- Να αναγνωρίζει τις ανθρωπολογικές προσεγγίσεις του ιερού και τους τρόπους με τους οποίους η μουσική συγκροτεί και εκφράζει θρησκευτικές εμπειρίες και τελετουργικές πρακτικές.
- Να συγκρίνει τη μουσική λειτουργία σε διαφορετικές θρησκευτικές και τελετουργικές παραδόσεις χωρίς να εξισώνει τις ιστορικές και πολιτισμικές ιδιαιτερότητές τους.
- Να αναλύει τη σχέση ήχου, χώρου και κοινωνικής μνήμης μέσα από την ανθρωπολογία του ήχου, την αισθητηριακή ιστορία και τις σπουδές μνήμης.
- Να εξηγεί πώς οι δημόσιες τελετουργίες, οι ηχητικές πρακτικές και οι αναπαραστάσεις του παρελθόντος συμβάλλουν στη συγκρότηση βιωμένων και συμβολικών τόπων.
- Να κατανοεί τις ιστορικές διαδρομές μουσικών ειδών και πρακτικών σε ευρωπαϊκά και εξωευρωπαϊκά περιβάλλοντα με κριτήριο τις κοινωνικές και πολιτισμικές τους συνάφειες.
- Να ερμηνεύει τις βασικές έννοιες και συζητήσεις γύρω από τη δημοφιλή μουσική, τις μουσικές βιομηχανίες, την εμπορευματοποίηση και την καλλιτεχνική εργασία.
- Να αναγνωρίζει τις σχέσεις τοπικών και διεθνικών μουσικών σκηνών με τις τεχνολογικές μεταβολές, τις αποικιακές και μετααποικιακές δυναμικές και τη δημιουργικότητα.
- Να εξηγεί τις θεωρητικές, μεθοδολογικές και δεοντολογικές διαστάσεις της παραγωγής και χρήσης οπτικοακουστικών τεκμηρίων στην εθνομουσικολογική έρευνα.
Δεξιότητες
- Να διατυπώνει σαφή, ερευνητικά εφικτά ερωτήματα για συγκεκριμένες μουσικές πρακτικές, κοινότητες και πολιτισμικά περιβάλλοντα.
- Να σχεδιάζει μικρής κλίμακας εθνογραφική επιτόπια έρευνα με κατάλληλη επιλογή πεδίου, μεθόδων, συμμετεχόντων και τρόπων τεκμηρίωσης.
- Να πραγματοποιεί συμμετοχική παρατήρηση και να τηρεί συστηματικό εθνογραφικό ημερολόγιο, διακρίνοντας την περιγραφή από την ερμηνεία.
- Να σχεδιάζει και να διεξάγει ημιδομημένες συνεντεύξεις με μουσικούς, ακροατές ή άλλους εμπλεκομένους, λαμβάνοντας υπόψη το κοινωνικό πλαίσιο.
- Να καταγράφει μουσικά και ηχητικά γεγονότα με κατάλληλα μέσα ηχογράφησης και οπτικοακουστικής τεκμηρίωσης, με σεβασμό στη συναίνεση των συμμετεχόντων.
- Να οργανώνει, να περιγράφει και να αναλύει ποιοτικά δεδομένα πεδίου, συνδυάζοντας σημειώσεις, προφορικές μαρτυρίες και ηχητικές ή οπτικές πηγές.
- Να συνδέει την ανάλυση συγκεκριμένων μουσικών παραδειγμάτων με θεωρητικές έννοιες της κοινωνικής ανθρωπολογίας και της ιστορικής εθνομουσικολογίας.
- Να συγκρίνει τελετουργικές μουσικές πρακτικές ως προς τη βιωματική εμπειρία, τη συμβολική λειτουργία και τους τρόπους κοινωνικής επικοινωνίας.
- Να διερευνά τη σχέση ηχητικών τοπίων, χωρικών εμπειριών και συλλογικής μνήμης μέσα από εθνογραφικές και ιστορικές μαρτυρίες.
- Να αξιολογεί κριτικά βιβλιογραφικές και αρχειακές πηγές για τη μουσική, αναγνωρίζοντας το ιστορικό τους πλαίσιο και τους περιορισμούς τους.
- Να αναλύει παραδείγματα δημοφιλούς μουσικής ως προς την παραγωγή, τη διανομή, την πρόσληψη και τις σχέσεις εξουσίας στις μουσικές βιομηχανίες.
- Να εξετάζει με κριτικό τρόπο τον ρόλο των ψηφιακών τεχνολογιών και των οπτικοακουστικών αναπαραστάσεων στη διαμόρφωση της ερευνητικής γνώσης.
- Να συνθέτει τεκμηριωμένη επιστημονική εργασία με συνεπή μεθοδολογία, κατάλληλη βιβλιογραφία και σαφή διάκριση πρωτογενών και δευτερογενών δεδομένων.
- Να οργανώνει σε συνεργασία με άλλους επιστημονική ημερίδα, από τον θεματικό σχεδιασμό και την κατάρτιση προγράμματος έως την υλικοτεχνική προετοιμασία.
- Να παρουσιάζει προφορικά ερευνητικά πορίσματα σε επιστημονικό ακροατήριο και να υποστηρίζει με επιχειρήματα τις μεθοδολογικές και ερμηνευτικές επιλογές του.
Ικανότητες
- Να αναλαμβάνει αυτοδύναμα τον σχεδιασμό και την ολοκλήρωση πρωτότυπης μεταπτυχιακής έρευνας στο πεδίο της εθνομουσικολογίας και της μουσικής ανθρωπολογίας.
- Να ασκεί αναστοχαστική κριτική στον ρόλο του ερευνητή, στη σχέση του με το πεδίο και στους τρόπους αναπαράστασης των ανθρώπων και των μουσικών πρακτικών τους.
- Να λαμβάνει υπεύθυνες δεοντολογικές αποφάσεις για τη συναίνεση, την εμπιστευτικότητα, την πρόσβαση και τη δημοσιοποίηση ευαίσθητου εθνογραφικού υλικού.
- Να συνθέτει ιστορικές, κοινωνικές, ανθρωπολογικές και μουσικολογικές οπτικές για την ερμηνεία σύνθετων μουσικών φαινομένων.
- Να αποφεύγει εθνοκεντρικές γενικεύσεις και να προσεγγίζει τις πολιτισμικές διαφορές με επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμό προς τις κοινότητες.
- Να αξιολογεί κριτικά τις κοινωνικές συνέπειες της εμπορευματοποίησης της μουσικής, των διεθνικών πολιτισμικών ροών και των τεχνολογικών μετασχηματισμών.
- Να διαχειρίζεται με επιστημονική υπευθυνότητα σύνθετα ηχητικά, οπτικά, προφορικά και γραπτά ερευνητικά τεκμήρια.
- Να συνεργάζεται αποτελεσματικά σε διεπιστημονικά ερευνητικά περιβάλλοντα και σε συλλογικές διαδικασίες οργάνωσης και διάχυσης επιστημονικής γνώσης.
- Να επικοινωνεί σύνθετα ερευνητικά ευρήματα με σαφήνεια τόσο σε ειδικό επιστημονικό κοινό όσο και σε ενδιαφερόμενους πολιτιστικούς φορείς.
- Να τεκμηριώνει και να υπερασπίζεται με ακαδημαϊκή ακεραιότητα τα συμπεράσματα της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας, αναγνωρίζοντας όρια και δυνατότητες περαιτέρω έρευνας.
Σημείωση τεκμηρίωσης: Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.
Διάρκεια σπουδών:
Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ) του Προγράμματος ορίζεται για σε τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα.
Γλώσσα Διδασκαλίας : Τα μαθήματα διεξάγονται στην ελληνική γλώσσα.
Δίδακτρα: Το ΠΜΣ δεν προβλέπει τέλη φοίτησης.
Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECDS)
Για την απόκτηση ΔΜΣ απαιτούνται εκατόν είκοσι (120) πιστωτικές μονάδες (ECTS).
Κατά τη διάρκεια των σπουδών, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές υποχρεούνται σε παρακολούθηση και επιτυχή εξέταση μεταπτυχιακών μαθημάτων, συγγραφή επιστημονικών εργασιών, εκπλήρωση ερευνητικών/πρακτικών υποχρεώσεων και καθώς και σε εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας.
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
Προκήρυξη – Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2026-2027)
ΦΕΚ ίδρυσης : ΦΕΚ 744 τ.Β’/18.02.2022
Κανονισμός Σπουδών : ΦΕΚ 4914 τ.Β’/16.09.2022
Περισσότερα στοιχεία :
Ηλεκτρονική διεύθυνση του ΠΜΣ : Postgraduate Program in ‘Ethnomusicology and Music Anthropology – Music Studies Departement NKUA (uoa.gr)
Διάρκεια Λειτουργίας
Το ΠΜΣ θα λειτουργήσει μέχρι το ακαδημαϊκό έτος 2031-32 εφόσον πληροί τα κριτήρια της εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.