Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος φροντίζει ώστε ένα μόσχευμα, μια μονάδα αίματος να φτάσει έγκαιρα και με ασφάλεια στον άνθρωπο που το χρειάζεται;
Ο Υπεύθυνος Τραπεζών Αίματος, Σπέρματος και Μοσχευμάτων είναι ο επαγγελματίας που οργανώνει, συντονίζει και επιβλέπει όλες τις διαδικασίες που σχετίζονται με τη συλλογή, φύλαξη, καταγραφή, διακίνηση και αξιοποίηση βιολογικού υλικού για μεταμοσχεύσεις, αιμοδοσία και υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.
Με απλά λόγια, είναι ο άνθρωπος που διασφαλίζει ότι η «αλυσίδα ζωής» λειτουργεί σωστά και με ασφάλεια.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Οργανώνει και συντονίζει τη διακίνηση μοσχευμάτων σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Καταγράφει δωρητές, δυνητικούς δότες και υποψήφιους λήπτες.
Συνεργάζεται με μεταμοσχευτικά κέντρα και τράπεζες αίματος και σπέρματος.
Ελέγχει, κωδικοποιεί και παρακολουθεί δείγματα σπέρματος και αίματος.
Συμπληρώνει φύλλα ελέγχου και ιατρικά δεδομένα (εξετάσεις, ημερομηνίες, ποιοτικά χαρακτηριστικά).
Ενθαρρύνει και οργανώνει δράσεις ενημέρωσης για εθελοντική αιμοδοσία και δωρεά οργάνων.
Συμμετέχει –όπου απαιτείται– σε διαδικασίες μεταμόσχευσης.
Παρέχει ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε δότες, λήπτες και συγγενείς.
Συνθήκες Εργασίας
Το έργο του έχει έντονο κοινωνικό και ανθρωπιστικό χαρακτήρα.
Εργάζεται υπό συνθήκες μεγάλης ευθύνης και πίεσης.
Συμμετέχει σε έκτακτες μετακινήσεις, ημέρα και νύχτα.
Μπορεί να μεταφέρεται με ειδικά μέσα για επείγουσες μεταμοσχεύσεις.
Απαιτείται διαρκής εγρήγορση και ψυχραιμία.
Η συνεχής επιμόρφωση και η συμμετοχή σε συνέδρια είναι απαραίτητες.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Υπεύθυνου Τραπεζών Αίματος, Σπέρματος και Μοσχευμάτων ταιριάζει σε νέους που έχουν βαθιά αγάπη για τον άνθρωπο και την προσφορά,
διαθέτουν υψηλό αίσθημα ευθύνης,
μπορούν να διαχειριστούν κρίσιμες καταστάσεις με ψυχραιμία,
είναι μεθοδικοί και οργανωτικοί,
αντέχουν σωματικά και ψυχικά σε απαιτητικές συνθήκες,
τηρούν με απόλυτη συνέπεια το ιατρικό απόρρητο και τη δεοντολογία.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή γραφειοκρατική διαχείριση φακέλων.
Δεν έχει σταθερό και προβλέψιμο ωράριο.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δυσκολεύονται να λειτουργήσουν υπό πίεση.
Δεν περιορίζεται μόνο σε εργαστηριακό ρόλο.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Υπεύθυνος Τραπεζών Αίματος, Σπέρματος και Μοσχευμάτων;
Μπορεί να προέρχεται από τον χώρο της Ιατρικής (π.χ. εντατικολόγος, νεφρολόγος, γυναικολόγος, μικροβιολόγος), της Νοσηλευτικής, της Βιολογίας, της Ψυχολογίας ή της Κοινωνιολογίας.
Απαιτείται εξειδικευμένη εκπαίδευση σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, Μεταμοσχευτικά Κέντρα και Υπηρεσίες Συντονισμού Μεταμοσχεύσεων.
Χρειάζονται ιατρικές, νομικές και τεχνικές γνώσεις.
Η συνεχής επιμόρφωση αποτελεί βασική προϋπόθεση.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
Σε δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία.
Σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.
Σε Μονάδες Μεταμόσχευσης.
Σε τράπεζες αίματος και σπέρματος.
Σε Μονάδες Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής.
Σε ερευνητικά ιατρικά κέντρα.
Σε ανθρωπιστικούς και κοινωνικούς οργανισμούς.
Το επάγγελμα συνδέεται άμεσα με την προστασία της ανθρώπινης ζωής και αποτελεί έναν από τους πιο ουσιαστικούς κρίκους του συστήματος υγείας.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Θα μπορούσες να εργαστείς σε συνθήκες μεγάλης πίεσης;
Σε ενδιαφέρει η ιατρική και η βιοηθική;
Θα άντεχες να συμμετέχεις σε επείγουσες αποστολές;
Σου ταιριάζει η οργανωτική και συντονιστική ευθύνη;
Θα ήθελες να συμβάλλεις άμεσα στη διάσωση ανθρώπινων ζωών;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Ο υπεύθυνος τραπεζών αίματος, σπέρματος και μοσχευμάτων είναι υπεύθυνος για την οργάνωση όλων των διαδικασιών που αφορούν θέματα μεταμόσχευσης οργάνων, φύλαξης, συντήρησης και διακίνησης δειγμάτων σπέρματος και εξασφάλισης αίματος για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Ειδικότερα, οργανώνει και συντονίζει σε τοπικό, κρατικό και διακρατικό επίπεδο τη διακίνηση μοσχευμάτων, σπέρματος και αίματος καταγράφοντας τους δωρητές, τους δυνητικούς δότες και τους υποψήφιους λήπτες.
Ακόμη, συνεργάζεται με αντίστοιχους οργανισμούς (μεταμοσχευτικά κέντρα, τράπεζες αίματος και σπέρματος κ.ά.) του εξωτερικού για την προμήθεια και την ανταλλαγή δειγμάτων σπέρματος, αίματος και μοσχευμάτων και επιδιώκει με κάθε πρόσφορο τρόπο και ιδίως με την οργάνωση κατάλληλης ενημέρωσης και πληροφόρησης του κοινού, την αύξηση του αριθμού των αντίστοιχων δωρητών.
Σε περίπτωση μεταμόσχευσης οργάνων, μεριμνά για τη ψυχοκοινωνική υποστήριξη των ληπτών, των ζώντων δοτών και των συγγενών των δοτών καθώς και για την παροχή σωστής ιατρικής φροντίδας στους δότες και λήπτες. Σε περίπτωση δωρεάς σπέρματος καταγράφει τους κωδικούς δειγμάτων σπέρματος, συμπληρώνει τα φύλλα ελέγχου των δειγμάτων, αναφέροντας τις εξετάσεις που έχουν γίνει, τις ημερομηνίες τους πριν και μετά την κατάψυξη και τη σύσταση του υλικού (αριθμό σπερματοζωαρίων, κινητικότητα και χρόνο κατάψυξης) για γονιμοποίηση.
Τέλος, την ίδια οργάνωση και διαδικασία ακολουθεί για τη διακίνηση δειγμάτων αίματος ενθαρρύνοντας την αναγκαιότητα και τη διάδοση της εθελοντικής αιμοδοσίας ώστε να εξασφαλίζονται τα απαραίτητα αποθέματα για περιπτώσεις ανάγκης.
Συνθήκες Εργασίας:
Ο υπεύθυνος τραπεζών αίματος, σπέρματος και μοσχευμάτων προσφέρει τεράστιο κοινωνικό έργο σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο και η εθελοντική, και εκτός ωραρίου, συνεισφορά του είναι ανεκτίμητη.
Πολλές φορές, όταν πρόκειται για μεταμοσχεύσεις, συμμετέχει και ο ίδιος στις ιατρικές ομάδες (ιατροί, νοσηλευτικό προσωπικό κ.ά.), που μεταφέρονται σε διάφορα σημεία της Ελλάδας και του εξωτερικού, οποιαδήποτε ώρα μέρας ή νύχτας, συχνά κάτω από πολύ επικίνδυνες συνθήκες, με «παντός καιρού» αεροπορικά μέσα, του στρατού, του ναυτικού κ.ά., διακινδυνεύοντας τη ζωή του, με ασήμαντη υπερωριακή αποζημίωση, χωρίς ουσιαστική κάλυψη σε περίπτωση δυστυχήματος και δουλεύοντας υπό συνθήκες πίεσης και άγχους, για πολλές ώρες και συγκεκριμένα όσο διαρκεί η μετάβαση, η αφαίρεση, η επιστροφή και η μεταμόσχευση των οργάνων.
Συχνά, απαιτείται να μετακινείται στην Ελλάδα ή το εξωτερικό προκειμένου να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις που αφορούν στη δωρεά οργάνων, αίματος και σπέρματος, να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια, διαλέξεις και έρευνες και συνεργάζεται με τις αντίστοιχες ιατρικές υπηρεσίες και άλλους διεπιστημονικούς επαγγελματίες για την εκτέλεση του έργου του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η αγάπη για τον άνθρωπο γενικά χαρακτηρίζει την προσωπικότητά του. Ακόμη, χρειάζεται υψηλό αίσθημα ευθύνης, μεθοδικότητα και τάξη στην εργασία του, η σωματική και ψυχική αντοχή, η ψυχραιμία και εχεμύθεια.
Σπουδές:
Ο υπεύθυνος τραπεζών αίματος, σπέρματος και μοσχευμάτων μπορεί να είναι γιατρός (εντατικολόγος, νεφρολόγος, γυναικολόγος, μικροβιολόγος κ.ά.), νοσηλευτής, ψυχολόγος, κοινωνιολόγος ή βιολόγος, που (εκτός από την ειδικότητά του) έχει εκπαιδευτεί σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, σε Μεταμοσχευτικά Κέντρα και, κυρίως, στην Υπηρεσία Συντονισμού Μεταμοσχεύσεων, για να αποκτήσει τις απαιτούμενες ιατρικές, νομικές, τεχνικές γνώσεις.
Τομείς Απασχόλησης:
Ο υπεύθυνος τραπεζών αίματος, σπέρματος και μοσχευμάτων μπορεί να εργαστεί σε μεγάλα δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία, σε δημόσιες και ιδιωτικές κλινικές, σε κοινωνικές υπηρεσίες και σε διάφορους ανθρωπιστικούς οργανισμούς.
Ειδικότερα, μπορεί να απασχοληθεί σε Μονάδες Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, σε Μονάδες Εμβρυομητρικής Ιατρικής, σε Μονάδες Γενετικής, σε Μονάδες Εντατικής θεραπείες, σε διάφορα Κέντρα και Μονάδες Μεταμόσχευσης, σε τράπεζες αίματος και σπέρματος, σε ερευνητικά εργαστήρια κ.ά.