Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος φροντίζει ώστε ένα παλιό βιβλίο, ένα χειρόγραφο ή ένα ιστορικό έγγραφο να διατηρηθεί ζωντανό στον χρόνο;
Ο Τεχνικός Συντήρησης Βιβλιακού και Αρχειακού Υλικού είναι ο επαγγελματίας που προστατεύει, καθαρίζει, αποκαθιστά και διασώζει βιβλία, αρχεία και έντυπο ή οπτικοακουστικό υλικό με ιστορική και πολιτιστική αξία.
Στόχος του είναι να επιμηκύνει τον χρόνο ζωής των τεκμηρίων και να διασφαλίσει τη σωστή φύλαξη και παρουσίασή τους.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Καθαρίζει και αποκαθιστά φθαρμένα βιβλία και έγγραφα.
Εφαρμόζει χημικές και βιολογικές μεθόδους συντήρησης.
Επιλέγει κατάλληλα υλικά για την ενίσχυση και προστασία του χαρτιού.
Μελετά τις συνθήκες φθοράς και προτείνει λύσεις αποκατάστασης.
Φροντίζει για τις σωστές συνθήκες φύλαξης ανάλογα με το είδος του υλικού.
Συμμετέχει στη μεταφορά τεκμηρίων σε άλλο υπόστρωμα, όπως μικροφωτογράφηση ή ψηφιακή σάρωση.
Συνεργάζεται με βιβλιοθηκονόμους, χημικούς, βιολόγους και άλλους ειδικούς.
Εργάζεται σε εργαστήρια συντήρησης, βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία.
Συνθήκες Εργασίας
Εργάζεται σε εργαστηριακό ή βιβλιοθηκονομικό περιβάλλον.
Μπορεί να εκτίθεται σε χημικές ουσίες που απαιτούν αυστηρά μέτρα προστασίας.
Το ωράριο ακολουθεί συνήθως τον φορέα απασχόλησης, αλλά ενδέχεται να υπάρχουν υπερωρίες.
Ενδέχεται να πραγματοποιεί μετακινήσεις για συμμετοχή σε έρευνες ή συνέδρια.
Η εργασία απαιτεί ηρεμία, συγκέντρωση και ακρίβεια.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Τεχνικού Συντήρησης Βιβλιακού και Αρχειακού Υλικού ταιριάζει σε νέους που αγαπούν τα βιβλία και την πολιτιστική κληρονομιά,
διαθέτουν υπομονή και επιμονή στη λεπτομέρεια,
είναι παρατηρητικοί και μεθοδικοί,
ενδιαφέρονται για χημικές και τεχνικές διαδικασίες συντήρησης,
έχουν καλή γνώση ηλεκτρονικών εφαρμογών και τεχνολογιών ψηφιοποίησης,
γνωρίζουν ξένες γλώσσες και επιθυμούν επιστημονική ενημέρωση.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν περιορίζεται σε απλή ταξινόμηση βιβλίων.
Δεν είναι εργασία χωρίς τεχνική και επιστημονική γνώση.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δεν έχουν υπομονή και ακρίβεια.
Δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και σύγχρονες μεθόδους ψηφιακής διατήρησης.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Τεχνικός Συντήρησης Βιβλιακού και Αρχειακού Υλικού;
Σπουδές παρέχονται στο Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
Σπουδές προσφέρονται επίσης σε τμήματα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης των Α.Ε.Ι., όπου διδάσκονται μαθήματα σχετικά με την προστασία και συντήρηση βιβλιοθηκών και αρχείων.
Η κατάρτιση περιλαμβάνει γνώσεις συντήρησης χαρτιού, αρχειονομίας, προληπτικής προστασίας και αξιολόγησης τεκμηρίων.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
Μπορεί να εργαστεί σε εργαστήρια συντήρησης βιβλιακού και αρχειακού υλικού.
Μπορεί να απασχοληθεί σε δημόσιες ή ιδιωτικές βιβλιοθήκες και αρχεία.
Μπορεί να εργαστεί σε μουσεία και κέντρα τεκμηρίωσης.
Μπορεί να απασχοληθεί στο Γενικό Αρχείο του Κράτους ή σε μοναστηριακά συγκροτήματα.
Μπορεί να συμμετέχει σε ερευνητικές ομάδες ή σε εκπαιδευτικές δομές.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να εργάζεσαι με παλιά βιβλία και ιστορικά τεκμήρια;
Έχεις υπομονή και προσοχή στη λεπτομέρεια;
Σε ενδιαφέρουν οι μέθοδοι συντήρησης και προστασίας υλικών;
Θα ήθελες να συμβάλλεις στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς;
Μπορείς να εργάζεσαι μεθοδικά σε εργαστηριακό περιβάλλον;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Η μέριμνα για την εποπτεία, την προστασία, τον καθαρισμό, τη διάσωση, την αποκατάσταση, τη συγκέντρωση και την αισθητική παρουσίαση του βιβλιακού και αρχειακού υλικού είναι το κύριο αντικείμενο της εργασίας του.
Ειδικότερα, ο τεχνικός αυτός αναζητά σύγχρονες μεθόδους (π.χ. χημικές, βιολογικές κ.ά.) και υλικά για την αποτελεσματική συντήρηση και την αποκατάσταση των βιβλίων και αρχείων (δημόσια και ιδιωτικά έγγραφα κάθε είδους με ιστορική και αρχειακή αξία, συλλογές βιβλίων, χειρόγραφα, χάρτες, οπτικοακουστικό υλικό, επιστημονικά περιοδικά κ.ά.), με σκοπό την επιμήκυνση του χρόνου ζωής τους.
Ακόμη, μεριμνά για τις κατάλληλες συνθήκες φύλαξης ανάλογα με το είδος του υλικού (έγγραφα, φωτογραφίες, ταινίες, αφίσες, χάρτες κ.ά.) καθώς και για τη μεταφορά τους σε άλλο υπόστρωμα (π.χ. μικροφωτογραφία, ψηφιακή σάρωση) κ.λπ.
Συνθήκες Εργασίας:
Ο τεχνικός συντήρησης βιβλιακού και αρχειακού υλικού μπορεί να εργάζεται μόνος του, αλλά και να συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες, όπως βιβλιοθηκονόμους, χημικούς, βιολόγους. Εργάζεται με βάση το ωράριο του φορέα στον οποίο απασχολείται, ενώ οι υπερωρίες είναι πιθανές στην περίπτωση φόρτου εργασίας.
Οι συνθήκες στο χώρο εργασίας είναι πολλές φορές ανθυγιεινές εξαιτίας των χημικών που χρησιμοποιεί για τη συντήρηση και την αποκατάσταση του υλικού Συχνά απαιτούνται μετακινήσεις και ταξίδια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, για συμμετοχή σε διεθνή συνέδρια και έρευνες στο αντικείμενό του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η εργασία του απαιτεί προσοχή, επιμονή στη λεπτομέρεια, παρατηρητικότητα και μεθοδικότητα. Τέλος, η πολύ καλή γνώση εξειδικευμένων προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή και η άριστη γνώση ξένων γλωσσών είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στο τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
Σπουδές παρέχονται επίσης στα τμήματα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης των Α.Ε.Ι, όπου διδάσκονται σε προπτυχιακό επίπεδο μαθήματα, όπως Προστασία και Συντήρηση Υλικού Βιβλιοθηκών, Αρχειονομία, Αρχειονομία κ.ά., που ασχολούνται με τις μεθόδους προληπτικής συντήρησης και αξιολόγησης του αρχειακού και βιβλιακού υλικού καθώς και την επιλογή ειδικών επιστημόνων για τη σωστή συντήρηση του έντυπου και του μη έντυπου υλικού των βιβλιοθηκών.
Τομείς Απασχόλησης:
Εργάζεται στον ιδιωτικό ή το δημόσιο τομέα, σε εργαστήρια συντήρησης και αναπαραγωγής βιβλιακού και αρχειακού υλικού, σε κάθε είδους βιβλιοθήκες (ακαδημαϊκές, δημοτικές, ειδικής έρευνας, Εθνική Βιβλιοθήκη κ.ά.), σε υπηρεσίες πληροφόρησης, σε κέντρα τεκμηρίωσης, σε μουσεία, σε μοναστηριακά συγκροτήματα, στο Γενικό Αρχείο του Κράτους κ.ά.
Μπορεί, ακόμη, να απασχοληθεί σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης ή ως μέλος ερευνητικής ομάδας σε θέματα της ειδικότητάς του.