Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος οργανώνει την τακτική μιας ποδοσφαιρικής ομάδας, προετοιμάζει τους παίκτες και δίνει οδηγίες από την τεχνική περιοχή;
Ο Προπονητής Ποδοσφαίρου είναι ο επαγγελματίας που έχει την ευθύνη για τη συνολική αγωνιστική κατάσταση μιας ομάδας. Σύμφωνα με τον Κανονισμό Προπονητών Ποδοσφαίρου και τον Κανονισμό Αγώνων Ποδοσφαίρου (Κ.Α.Π.), είναι το πρόσωπο που διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα και δικαιούται να καθοδηγεί επίσημα την ομάδα εντός του αγωνιστικού χώρου.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Αξιολογεί τη φυσική κατάσταση και την τεχνική κατάρτιση των ποδοσφαιριστών, καταρτίζει το προπονητικό πρόγραμμα και επιλέγει τις κατάλληλες μεθόδους και μέσα για τη βελτίωση της ομάδας. Ελέγχει την αποτελεσματικότητα της προπονητικής διαδικασίας και προσαρμόζει την τακτική ανάλογα με τον αντίπαλο και τις συνθήκες του αγώνα.
Αναζητά και αναδεικνύει νέα ταλέντα, εφαρμόζει σύγχρονα προπονητικά προγράμματα ανάλογα με την ηλικία και το επίπεδο των παικτών και φροντίζει για τη διατήρηση του κύρους της ΠΑΕ ή του σωματείου στο οποίο ανήκει.
Κατά τη διάρκεια του αγώνα παίρνει γρήγορες αποφάσεις από τον πάγκο, εμψυχώνει και καθοδηγεί τους ποδοσφαιριστές. Συνεργάζεται με βοηθούς προπονητή, αθλητιάτρους, φυσικοθεραπευτές, ψυχολόγους, εργοφυσιολόγους, διαιτολόγους και άλλα μέλη του τεχνικού επιτελείου.
Οι συνθήκες εργασίας περιλαμβάνουν προπονήσεις σε γήπεδα (ανοιχτά ή κλειστά), ευέλικτο ωράριο και συχνές μετακινήσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το επάγγελμα χαρακτηρίζεται από υψηλή ευθύνη, έντονη πίεση και δημόσια έκθεση.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Προπονητή Ποδοσφαίρου ταιριάζει σε νέους:
που έχουν βαθιά γνώση και πολυετή ενασχόληση με το ποδόσφαιρο,
διαθέτουν ηγετικές ικανότητες και έντονη προσωπικότητα,
μπορούν να οργανώνουν και να συντονίζουν μια ομάδα,
έχουν ψυχραιμία και παίρνουν γρήγορες αποφάσεις,
διακρίνονται για ήθος, υπευθυνότητα και συνεργατικότητα
και μπορούν να εμπνέουν εμπιστοσύνη και αγωνιστικό πνεύμα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλώς «να δείχνεις ασκήσεις», αλλά στρατηγικός σχεδιασμός και διαχείριση ομάδας.
Δεν είναι κατάλληλο για άτομα που δυσκολεύονται να αντέξουν πίεση, κριτική και δημόσια έκθεση.
Δεν περιορίζεται στη φυσική άσκηση, αλλά περιλαμβάνει διοίκηση, επικοινωνία και συνεχή επιμόρφωση.
Δεν έχει σταθερό ωράριο, καθώς εξαρτάται από τις αγωνιστικές υποχρεώσεις.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Προπονητής Ποδοσφαίρου;
Η βασική εκπαίδευση παρέχεται στα Τμήματα Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ).
Παράλληλα, μπορεί κανείς να φοιτήσει στη Σχολή Προπονητών Ποδοσφαίρου της ΕΠΟ και να αποκτήσει δίπλωμα Α’, Β’ ή Γ’ κατηγορίας, σύμφωνα με τον κανονισμό και τις προϋποθέσεις που ισχύουν.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Προπονητών Ποδοσφαίρου, υποχρέωση απασχόλησης προπονητή έχουν οι αθλητικές ομοσπονδίες, οι ενώσεις, οι ΠΑΕ, τα σωματεία που συμμετέχουν σε εθνικά και τοπικά πρωταθλήματα, καθώς και σωματεία με αθλητές κάτω των 18 ετών.
Επιπλέον, μπορεί να εργαστεί σε αθλητικούς συλλόγους, σε γυμναστήρια, σε ιδιωτικές σχολές εκμάθησης ποδοσφαίρου, σε κατασκηνώσεις, σε εταιρείες αθλητικών ειδών, σε ερευνητικά κέντρα ή να δραστηριοποιηθεί ως ελεύθερος επαγγελματίας (π.χ. personal training ή ίδρυση ακαδημίας).
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να ηγείσαι και να παίρνεις αποφάσεις σε κρίσιμες στιγμές;
Αντέχεις την πίεση του αποτελέσματος και της δημόσιας κριτικής;
Έχεις πάθος και βαθιά γνώση του ποδοσφαίρου;
Μπορείς να εμπνέεις και να καθοδηγείς μια ομάδα προς έναν κοινό στόχο;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Σύμφωνα με τον Κανονισμό των Προπονητών Ποδοσφαίρου, προπονητής είναι κάθε πρόσωπο που έχει τα απαιτούμενα από τον κανονισμό αυτό προσόντα και δικαιούται κατά τις διατάξεις του Κανονισμού Αγώνων Ποδοσφαίρου (Κ.Α.Π.) να εισέρχεται στον αγωνιστικό χώρο και να δίνει οδηγίες από την τεχνική περιοχή. Καθήκον του είναι, η προετοιμασία, η εκγύμναση και γενικότερα αγωνιστική κατάσταση των ποδοσφαιριστών της ομάδας που προπονεί.
Είναι υπεύθυνος για την εκτίμηση της φυσικής κατάστασης και τεχνικής κατάρτισης των αθλητών, την εκπόνηση του προπονητικού προγράμματος, τη χρήση κατάλληλων μέσων και μεθόδων και τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της προπονητικής διαδικασίας. Επίσης, ασχολείται με την αναζήτηση ταλέντων και την εφαρμογή καινοτόμων προγραμμάτων με βάση την ηλικία, το επίπεδο και τις ικανότητες των αθλητών που προπονεί.
Ακόμη, καθήκον του είναι να διαφυλάττει το καλό όνομα της ΠΑΕ στην οποία ανήκει και του ποδοσφαίρου γενικότερα και να αντιμετωπίζει με σοβαρότητα και υπευθυνότητα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Παράλληλα, έχει την υποχρέωση να χρησιμοποιεί μέσα μεταφοράς (ξηράς, θαλάσσης, αέρος) που καθορίζει η εταιρεία.
Για την εκτέλεση της εργασίας του συνεργάζεται τακτικά με βοηθούς, μεταφραστές, αθλητιάτρους, ορθοπεδικούς, αθλητικούς ψυχολόγους, φυσικοθεραπευτές, εργοφυσιολόγους, διαιτολόγους κ.ά.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας καθορίζονται από τις ανάγκες και τις μεθόδους της προπόνησης, που διεξάγεται τόσο σε κλειστούς όσο και σε ανοιχτούς χώρους. Το ωράριό του προσαρμόζεται στις ανάγκες των προπονήσεων και των αγωνιστικών υποχρεώσεων της ομάδας που προπονεί, ανάλογα με την αθλητική περίοδο.
Επίσης, απαιτείται να μετακινείται συχνά στο εξωτερικό, ανάλογα με την επαγγελματική κατηγορία της ομάδας του και το αγωνιστικό της πρόγραμμα. Σε γενικές γραμμές πρόκειται για ένα ιδιαίτερα απαιτητικό επάγγελμα, που έχει μεγάλη ευθύνη και αρκετό άγχος.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Προϋπόθεση για την άσκηση του επαγγέλματος, είναι η άριστη γνώση των «μυστικών» του ποδοσφαίρου και η πολύχρονη ενασχόληση με αυτό. Ο προπονητής ποδοσφαίρου πρέπει να διαθέτει καλή σωματική και ψυχική υγεία, ήθος, έντονη προσωπικότητα, ηγετικές ικανότητες και ομαδικό πνεύμα.
Πρέπει να είναι παρατηρητικός, συνεπής, συνεργάσιμος, να διαθέτει υπομονή, επιμονή και να διακρίνεται για την ψυχραιμία και την ικανότητά του να μεταδίδει την εμπειρία και τις γνώσεις του. Ακόμη πρέπει να διαθέτει την ικανότητα να αξιολογεί τις δυνατότητες και να αξιοποιεί τα προσόντα των αθλητών που προπονεί.
Τέλος η ικανότητα να παίρνει πρωτοβουλίες, γρήγορες αποφάσεις, να εμψυχώνει και να καθοδηγεί από τον «πάγκο» τους παίχτες της ομάδας του, κατά τη διάρκεια του αγώνα, είναι προσόντα που συμπληρώνουν τα χαρακτηριστικά του γνωρίσματα.
Σπουδές:
Η εκπαίδευση των προπονητών αθλημάτων γίνεται στα τμήματα Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Με κύρια ή πρώτη ειδικότητα το άθλημα της καλαθοσφαίρισης, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα ειδίκευσης στην «Προπονητική», όπου η φοίτηση διαρκεί οκτώ εξάμηνα και απαιτείται πρακτική εξάσκηση.
Επίσης, μπορεί κανείς να φοιτήσει στη Σχολή Προπονητών Ποδοσφαίρου της ΕΠΟ και να λάβει δίπλωμα Α’, Β’ και Γ’ κατηγορίας.
Με κανονισμό του Ελληνικού Κέντρου Αθλητικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΕΚΑΕΤ) ρυθμίζονται τα θέματα που αφορούν τη λειτουργία και το πρόγραμμα της σχολής αυτής, τα προσόντα του εκπαιδευτικού προσωπικού, τα προσόντα των υποψήφιων προπονητών, το επίπεδο των σπουδών και την κατάταξη των αποφοίτων σε κατηγορίες, καθώς και κάθε άλλο συναφές θέμα.
Τομείς Απασχόλησης:
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Προπονητών Ποδοσφαίρου, προπονητή έχουν υποχρέωση να απασχολούν: α) οι αθλητικές ομοσπονδίες και οι αθλητικές ενώσεις, β) οι αθλητικές ανώνυμες εταιρείες και τα τμήματα αμειβόμενων αθλητών, γ) τα αθλητικά σωματεία τα οποία καλλιεργούν ομαδικό άθλημα και συμμετέχουν σε πρωταθλήματα εθνικών κατηγοριών και σε τοπικό πρωτάθλημα πρώτης κατηγορίας και δ) τα αθλητικά σωματεία που καλλιεργούν ατομικό άθλημα και έχουν στη δύναμή τους αθλητές ηλικίας κάτω των δεκαοκτώ ετών.
Επίσης, ανάλογα με το επίπεδο των σπουδών του, ο προπονητής ποδοσφαίρου μπορεί να εργαστεί σε αθλητικούς συλλόγους και οργανισμούς, στο υπουργείο Υγείας και στο υπουργείο Αθλητισμού, σε ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα της Ελλάδας και του εξωτερικού, σε δημοτικά και ιδιωτικά γυμναστήρια, σε ιδιωτικές σχολές εκμάθησης αθλημάτων, σε βιομηχανίες και εταιρείες αθλητικών ειδών, σε ιδιωτικές και κρατικές κατασκηνώσεις, σε ιδιωτικά σχολεία, αλλά μπορεί ακόμη να ασχοληθεί και με την εξατομικευμένη εκγύμναση (personal training) ατόμων κάθε ηλικίας.
Επιπλέον, μπορεί να απασχοληθεί σε σχολές προπονητών και σε πανεπιστημιακά ιδρύματα ή να ανοίξει δικό του γυμναστήριο. Οι απολαβές είναι πολύ καλές και αποτελούν ισχυρό κίνητρο για την ενασχόληση με το συγκεκριμένο επάγγελμα.