Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Μπορεί η μουσική να γίνει εργαλείο θεραπείας και ουσιαστικής επικοινωνίας;
Ο Μουσικοθεραπευτής είναι ο ειδικός που χρησιμοποιεί τη μουσική ως θεραπευτικό μέσο, με στόχο να βοηθήσει παιδιά και ενήλικες να εκφραστούν, να διαχειριστούν δυσκολίες και να βελτιώσουν τη συναισθηματική, γνωστική και κοινωνική τους λειτουργία.
Τι κάνει στην πράξη και πού εργάζεται;
Η μουσικοθεραπεία εφαρμόζεται διαγνωστικά και θεραπευτικά σε άτομα με:
αισθητηριακές και σωματικές δυσκολίες,
μαθησιακές δυσκολίες,
ψυχικές διαταραχές,
νευρολογικά προβλήματα,
συναισθηματικές και συμπεριφορικές δυσκολίες.
Ο μουσικοθεραπευτής:
οργανώνει ατομικές ή ομαδικές συνεδρίες,
χρησιμοποιεί όργανα, τραγούδι, ρυθμό και ακρόαση μουσικής,
ενθαρρύνει την ελεύθερη μουσική έκφραση,
θέτει θεραπευτικούς στόχους (επικοινωνία, κοινωνικές δεξιότητες, ρύθμιση συναισθήματος, κινητική ανάπτυξη),
αξιολογεί την πρόοδο του θεραπευόμενου.
Δεν διδάσκει μουσική. Η μουσική λειτουργεί ως μέσο επικοινωνίας και θεραπευτικής παρέμβασης.
Συχνά αποτελεί μέλος πολυεπιστημονικής ομάδας μαζί με ψυχολόγους, ψυχιάτρους, λογοθεραπευτές, φυσιοθεραπευτές και άλλους επαγγελματίες υγείας.
Συνθήκες εργασίας
Συνήθως εργάζεται:
σε ιδιωτικό θεραπευτικό χώρο,
σε κέντρα ψυχικής υγείας,
σε νοσοκομεία,
σε ειδικά σχολεία,
σε δομές αποκατάστασης.
Η εργασία απαιτεί έντονη συναισθηματική ανθεκτικότητα, καθώς η καθημερινή επαφή με άτομα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες μπορεί να είναι φορτισμένη.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν τη μουσική και επιθυμούν να τη συνδέσουν με την προσφορά,
διαθέτουν ενσυναίσθηση και κατανόηση,
έχουν ανεπτυγμένες επικοινωνιακές δεξιότητες,
μπορούν να δημιουργούν σχέσεις εμπιστοσύνης,
διατηρούν διακριτικότητα και εχεμύθεια,
ενδιαφέρονται για την ψυχολογία και την ανθρώπινη ανάπτυξη.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή διδασκαλία μουσικής.
Δεν είναι ψυχαγωγική δραστηριότητα χωρίς επιστημονικό πλαίσιο.
Δεν εφαρμόζεται χωρίς εξειδικευμένη εκπαίδευση και εποπτεία.
Σπουδές
Η μουσικοθεραπεία σπουδάζεται σε μεταπτυχιακό επίπεδο.
Συνήθως προϋποθέτει βασικό πτυχίο σε:
Ψυχολογία,
Μουσικές Σπουδές ή συναφές αντικείμενο.
Στην Ελλάδα προσφέρεται εξειδίκευση κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, ενώ στο εξωτερικό υπάρχουν αναγνωρισμένα προγράμματα σε διάφορες χώρες.
Πού μπορεί να εργαστεί
Ο μουσικοθεραπευτής μπορεί να εργαστεί:
ως ελεύθερος επαγγελματίας,
σε κέντρα ψυχικής υγείας,
σε νοσοκομεία και μονάδες αποκατάστασης,
σε σχολεία ειδικής αγωγής,
σε δομές κοινωνικής φροντίδας.
Λίγες ερωτήσεις για να το σκεφτείς
Σε συγκινεί η ιδέα να βοηθάς ανθρώπους μέσα από τη μουσική;
Έχεις υπομονή και συναισθηματική αντοχή;
Θα ήθελες να συνδυάσεις καλλιτεχνική έκφραση με επιστημονική γνώση;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Η μουσικοθεραπεία είναι σχετικά μια νέα επιστήμη η οποία έχει αναπτυχθεί τα τελευταία πενήντα χρόνια και όταν εφαρμοστεί μέσα σ’ ένα συγκεκριμένο πλαίσιο, προσφέρει θετικά αποτελέσματα. Συγκεκριμένα, η μουσικοθεραπεία είναι μια μέθοδος αγωγής και θεραπείας που χρησιμοποιεί μουσική, για την επίτευξη διάφορων θεραπευτικών σκοπών και για να βοηθήσει τους ασθενείς να αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες που συναντούν στη ζωή τους.
Εφαρμόζεται διαγνωστικά και θεραπευτικά, κυρίως σε παιδιά και ενήλικες με αισθητηριακές, φυσικές και μαθησιακές δυσκολίες, ψυχικές ασθένειες, συναισθηματικές και συμπεριφοριστικές διαταραχές και νευρολογικά προβλήματα, όπως ο αυτισμός, η γεροντική άνοια, οι φυσικές αναπηρίες, η σχιζοφρένεια και η κατάθλιψη. Επίσης συμβάλλει σημαντικά στη φροντίδα ασθενών που κακοποιήθηκαν σεξουαλικά και βρίσκονται σε κατάσταση μετατραυματικού στρες κ.ά.
Η εξελικτική μουσικοθεραπεία εφαρμόζεται κυρίως σε παιδιά και ενήλικες με σωματικά, ψυχικά, μαθησιακά προβλήματα (Σύνδρομο Asperger, Αυτισμός, Εγκεφαλική παράλυση, Σύνδρομο Down, Δυσλεξία, Αλεξία, Αγραφία, συναισθηματικές και συμπεριφορικές διαταραχές, Ενούρηση, Τύφλωση, Κώφωση, κ.ά.) Οι στόχοι της Εξελικτικής Μουσικοθεραπείας είναι: η αποκατάσταση του αναπτυξιακού παρελθόντος και η υποστήριξη – διατήρηση – ενίσχυση – τροποποίηση σε θέματα που αφορούν στη Φυσική – Αισθητηριακή, Νοητική – Γνωστική, Ψυχική – Συναισθηματική και Επικοινωνία – Κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών. Ακόμα οι στόχοι της στην πρώιμη παρέμβαση μπορεί να είναι: Τροποποίηση Συμπεριφοράς, Βελτίωση Επικοινωνίας, Ανάπτυξη Διαπροσωπικών Σχέσεων, Εγκαθίδρυση Κώδικα Επικοινωνίας, Κινητικές Δεξιότητες και Γλωσσική – Λεκτική Επικοινωνία κ.ά.
Κατά τη διάρκεια της μουσικοθεραπείας, ο θεραπευτής και ο θεραπευόμενος παίρνουν ενεργό μέρος στη διαδικασία παίζοντας, τραγουδώντας και ακούγοντας μουσική. Σκοπός του θεραπευτή δεν είναι να διδάξει μουσική στον ασθενή αλλά να τον οδηγήσει σε έναν εναλλακτικό τρόπο έκφρασης, ο οποίος προωθεί θετικές αλλαγές στη συμπεριφορά και στη συναισθηματική του κατάσταση.
Συνθήκες Εργασίας:
Ο μουσικοθεραπευτής κατά κύριο λόγο εργάζεται ως ελεύθερος επαγγελματίας σε δικό του θεραπευτήριο χωρίς να αποκλείεται η πιθανότητα εργασίας και στην κατοικία των ασθενών του. Μπορεί όμως να εργαστεί και στο δημόσιο τομέα. Συνήθως το δυσκολότερο κομμάτι της εργασίας του είναι η συναισθηματική φόρτιση που προέρχεται από την επαφή με τους ασθενείς.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Το κύριο χαρακτηριστικό του μουσικοθεραπευτή είναι οι ιδιαίτερα ανεπτυγμένες επικοινωνιακές ικανότητες και δεξιότητες. Επίσης θα πρέπει είναι διακριτικός και εχέμυθος και να εμπνέει εμπιστοσύνη στον ασθενή. Ακόμα, πρέπει να συνδυάζει γνώσεις από τα γνωστικά πεδία της ψυχολογίας και της μουσικής.
Σπουδές:
Σπουδές στη μουσικοθεραπεία παρέχονται αποκλειστικά σε μεταπτυχιακό επίπεδο, εφόσον ο ενδιαφερόμενος διαθέτει πτυχίο ψυχολογίας ή μουσικής, χωρίς να αποκλείονται όμως και άλλες ειδικότητες.
Στην Ελλάδα μεταπτυχιακό πρόγραμμα μουσικοθεραπείας παρέχεται μόνο στον ιδιωτικό τομέα μέσω της Ελληνικής Εταιρίας Μουσικοθεραπείας και Δημιουργικής Έκφρασης. Στο εξωτερικό παρέχονται ποικίλα προγράμματα σπουδών, κυρίως στη Γαλλία, την Αμερική και την Αγγλία.
Τομείς Απασχόλησης:
Ο μουσικοθεραπευτής μπορεί να εργαστεί ως ελεύθερος επαγγελματίας σε δικό του θεραπευτήριο και ως υπάλληλος σε κέντρα ψυχικής υγείας, σε νοσοκομεία, σε σχολεία για παιδιά με ειδικές ανάγκες, σε φυλακές και σε δήμους. Συνήθως είναι μέλος μιας πολυεπιστημονικής ομάδας, που ανάλογα με την περίπτωση, αποτελείται από παιδίατρους, ψυχίατρους, παθολόγους ψυχολόγους, ψυχοθεραπευτές, λογοθεραπευτές, φυσιοθεραπευτές κ.ά.