Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος μελετά τη μουσική όχι μόνο ως τέχνη, αλλά και ως επιστήμη;
Ο Ειδικός Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης είναι ο επαγγελματίας που ερευνά, αναλύει, διδάσκει και υπηρετεί τη μουσική σε βάθος. Συνδυάζει τη θεωρητική γνώση (ιστορία, μορφολογία, ανάλυση, παιδαγωγική) με την καλλιτεχνική πράξη (ερμηνεία, σύνθεση, μουσικά σύνολα), συμβάλλοντας τόσο στη διάδοση όσο και στην εξέλιξη της μουσικής.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Η εργασία του εκτείνεται σε διαφορετικά περιβάλλοντα και ρόλους.
Μπορεί να απασχολείται:
σε εκπαιδευτικούς χώρους, όπως ωδεία, σχολές μουσικής, σχολεία και πανεπιστήμια, όπου διδάσκει θεωρητικά και πρακτικά μαθήματα μουσικής,
σε πολιτιστικούς φορείς, μουσεία, μουσικούς εκδοτικούς οίκους, ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς και ερευνητικά κέντρα, ασχολούμενος με μελέτη, τεκμηρίωση και προβολή της μουσικής,
σε θέατρα, στούντιο ήχου και εικόνας, συμφωνικές ορχήστρες, χορωδίες και στη Λυρική Σκηνή, συμμετέχοντας σε πρόβες, ηχογραφήσεις και παραστάσεις.
Σε αρκετές περιπτώσεις το ωράριο δεν είναι σταθερό, ενώ οι μετακινήσεις στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό αποτελούν συχνό μέρος της επαγγελματικής ζωής, ιδιαίτερα για όσους δραστηριοποιούνται ως σολίστ ή μέλη μουσικών συνόλων.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Ειδικού Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης ταιριάζει σε μαθητές που:
αγαπούν βαθιά τη μουσική και θέλουν να την κατανοήσουν σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο,
διαθέτουν μουσικό αυτί και ικανότητα ανάλυσης ήχων, δομών και ερμηνειών,
έχουν υπομονή και επιμονή για πολύωρη μελέτη και εξάσκηση,
συνδυάζουν δημιουργικότητα με πειθαρχία και συγκροτημένη σκέψη,
τους ενδιαφέρει η διδασκαλία, η έρευνα ή η καλλιτεχνική παρουσία,
μπορούν να συνεργάζονται με άλλους και να λειτουργούν σε ομαδικά σύνολα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι επάγγελμα χωρίς απαιτήσεις και συνεχή προσπάθεια.
Δεν περιορίζεται μόνο στη σκηνική ερμηνεία ή στη διασκέδαση.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δεν αντέχουν τη συστηματική μελέτη και την πειθαρχία.
Δεν εγγυάται σταθερό ωράριο ή άμεση επαγγελματική αποκατάσταση.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Ειδικός Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης;
Σπουδές πραγματοποιούνται στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.
Παράλληλα, συναφείς σπουδές προσφέρονται και σε άλλα Τμήματα Μουσικών Σπουδών των Α.Ε.Ι., με κατεύθυνση τη μουσικολογία, τη μουσική παιδαγωγική και τις εφαρμοσμένες μουσικές σπουδές.
Σημαντικό συμπληρωματικό ρόλο έχουν τα ωδεία, οι δημοτικές και ιδιωτικές μουσικές σχολές, όπου καλλιεργείται συστηματικά η πρακτική δεξιότητα σε όργανα και φωνή.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά τις σπουδές;
Οι απόφοιτοι μπορούν να εργαστούν:
στη δημόσια και ιδιωτική μουσική εκπαίδευση,
σε πολιτιστικούς οργανισμούς, μουσεία και ερευνητικά κέντρα,
σε ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς και μουσικούς εκδοτικούς οίκους,
σε στούντιο ήχου και εικόνας,
σε συμφωνικές ορχήστρες, χορωδίες, τη Λυρική Σκηνή και μουσικά σύνολα,
ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή σολίστ στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Οι προοπτικές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το επίπεδο εξειδίκευσης, την καλλιτεχνική ποιότητα και τη συνεχή προσωπική εξέλιξη.
Μικρές ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να μελετάς σε βάθος ένα αντικείμενο;
Έχεις υπομονή για πολύωρη εξάσκηση και επανάληψη;
Σε ενδιαφέρει η μουσική και ως επιστήμη και ως τέχνη;
Θα σου άρεσε να διδάσκεις ή να συμμετέχεις σε μουσικά σύνολα;
Αντέχεις ένα επάγγελμα με ασταθές ωράριο;
Σε εκφράζει η συνεργασία με άλλους μουσικούς;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη χωρίς άγχος, όχι για να αποφασίσεις, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Ο ειδικός μουσικής επιστήμης και τέχνης έχει υψηλό μουσικο-θεωρητικό επίπεδο και αντίστοιχες υψηλές καλλιτεχνικές δεξιότητες, ασχολούμενος επαγγελματικά με τη μουσική παιδαγωγική, την ιστορία της μουσικής, τη μορφολογία και ανάλυση της μουσικής, την οργανογνωσία, τη μουσική τεχνολογία και την προβολή παραδοσιακών μουσικών θεμάτων που άπτονται των γενικότερων μουσικών προσεγγίσεων.
Πιο συγκεκριμένα, ασχολείται με τη θεωρητική μελέτη και την έρευνα της οργανικής και φωνητικής ευρωπαϊκής κλασικής ή σύγχρονης μουσικής, της βυζαντινής ή ελληνικής παραδοσιακής μουσικής, καθώς επίσης με την καλλιέργεια και ανάπτυξη των τεχνικών και των ερμηνευτικών δυνατοτήτων στα παραπάνω επιστημονικά πεδία, τη δημιουργία και την κατάρτιση πρότυπων ορχηστρών, χορωδιών, μονωδών (solists) και άλλων οργανικών και φωνητικών συνόλων, που εκπροσωπούν υπεύθυνα την ελληνική παρουσία και συμμετοχή στα εθνικά ή διεθνή μουσικά δρώμενα.
Παράλληλα δε, συνδυάζοντας το γνωστικό πεδίο των ιστορικών, θεωρητικών και παιδαγωγικών θεμάτων της μουσικής και την εξειδίκευση στα διάφορα μουσικά όργανα, όπως πιάνο, βιολί κ.λπ, ακολουθεί καριέρα σολίστ στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας του ειδικού μουσικής επιστήμης και Τέχνης διαφέρουν ανάλογα με το αντικείμενο της επαγγελματικής του ενασχόλησης και απαιτείται πολύωρη άσκηση και πολλές ώρες εργασίας.
Εάν εργάζεται σε γραφείο, απασχολούμενος σε μουσείο, πολιτιστικό φορέα, μουσικό εκδοτικό οίκο, ραδιοτηλεοπτικό σταθμό ενημέρωσης και επικοινωνίας του, τότε οι συνθήκες εργασίας είναι άνετες και ευχάριστες έχοντας τακτικό ωράριο εργασίας, εάν όμως απασχολείται σε θέατρα, studio ήχου και εικόνας, συμφωνικές ορχήστρες, χορωδίες, Λυρική Σκηνή κλπ, τότε δεν έχει συγκεκριμένο και τακτικό ωράριο ή συγκεκριμένες ημέρες ανάπαυσης, ενώ είναι δυνατόν λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων και αναγκών να ηχογραφεί όλο το πρωί ένα μουσικό κομμάτι και το βράδυ να εργάζεται σε ένα θέατρο, κέντρο ψυχαγωγίας, ορχήστρα κ.λπ.
Συχνά μετακινείται ως σολίστ, με την ορχήστρα ή τη χορωδία του, σε διάφορες πόλεις του εσωτερικού ή εξωτερικού για να δώσει παραστάσεις. Ο ειδικός μουσικής επιστήμης και τέχνης μπορεί επίσης να εργάζεται στο εργαστήριό του ή στο σπίτι του παράγοντας μουσική κάτω από καλές συνθήκες εργασίας, ενώ η συνεχής ενασχόληση με την παραγωγή μουσικής μέσω Η/Υ, είναι πιθανόν να δημιουργήσουν προβλήματα στην όραση ή στην ακοή του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η ενασχόληση με το επάγγελμα του ειδικού μουσικής επιστήμης και τέχνης, προϋποθέτει όπως άλλωστε σε όλα τα καλλιτεχνικά επαγγέλματα εκτός από το υψηλό μουσικοθεωρητικό επίπεδο και τις αντίστοιχες υψηλές καλλιτεχνικές δεξιότητες, ταλέντο και αγάπη για τη μουσική.
Παράλληλα δε, το «μουσικό αυτί», η ικανότητα δηλαδή να ξεχωρίζει τις νότες, η κριτική και αναλυτική σκέψη, η φαντασία, η ευαισθησία, η δεξιοτεχνία, η επιμονή και η υπομονή, η δημιουργικότητα και ευρηματικότητα, η ευελιξία, η ψυχραιμία και η συγκροτημένη σκέψη για την αντιμετώπιση των απρόοπτων συμβάντων στην εργασία του, η διάθεση για συνεργασία, η καλή ακοή, η υποκριτική ικανότητα, συνιστούν διακριτά προσωπικά στοιχεία της προσωπικότητας του Ειδικού Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης, ενώ αποτελούν εγγύηση επιτυχίας στον επαγγελματικό του τομέα.
Η συνεχής ενημέρωσή του για τις νέες μουσικές τάσεις και τα μηχανήματα που κυκλοφορούν στην αγορά και η μελέτη μουσικών ή άλλων κειμένων, συμβάλλουν στην καλύτερη εκτέλεση των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων.
Σπουδές:
Σπουδές στην Μουσική Επιστήμη και Τέχνη, μπορούν να γίνουν στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Συναφείς θεωρητικές μουσικές σπουδές μπορούν να γίνουν και στα άλλα Τμήματα Μουσικών Σπουδών των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα. Τα τμήματα αυτά, έχουν ως σκοπό να μεταδώσουν στους φοιτητές τους τις απαραίτητες γνώσεις μουσικολογίας και μουσικής παιδαγωγικής για να μπορέσουν να ασχοληθούν με τη μουσικολογική έρευνα και να προωθήσουν τη μουσική εκπαίδευση στη χώρα μας, επίσης περιλαμβάνουν προγράμματα εφαρμοσμένων μουσικών σπουδών στα πρότυπα των Ανωτάτων Μουσικών Ακαδημιών
Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι σχετικές θεωρητικές και πρακτικές μουσικές σπουδές στο Εθνικό Ωδείο, Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, σε Δημοτικές Μουσικές Σχολές και Ωδεία και Ιδιωτικές Μουσικές Σχολές και Ωδεία. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Τομείς Απασχόλησης:
Ο ειδικός μουσικής επιστήμης και τέχνης μπορεί να απασχοληθεί:
ως καθηγητής στη Δημόσια και Ιδιωτική μουσική εκπαίδευση (Ωδεία, Σχολές Βυζαντινής Μουσικής κ.λπ.)
σε πολιτιστικούς φορείς, βιβλιοθήκες, μουσεία, θέατρα, studio ήχου και εικόνας,
σε ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα, οργανισμούς,
εργαστήρια κατασκευής μουσικών οργάνων,
σε ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς ενημέρωσης και επικοινωνίας,
σε μουσικούς εκδοτικούς οίκους,
σε Συμφωνικές Ορχήστρες, Λυρική Σκηνή, χορωδίες, Ιερούς Ναούς.