Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί πώς μελετάται η εξέλιξη του ανθρώπου όχι μόνο μέσα από οστά και πολιτισμούς, αλλά σε επίπεδο DNA, κυττάρων και μορίων;
Με απλά λόγια, ο Ειδικός Μοριακής Ανθρωπολογίας είναι ο επιστήμονας που μελετά τη βιολογική συμπεριφορά του ανθρώπου και την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους αξιοποιώντας εργαλεία της μοριακής βιολογίας, της γενετικής και των βιοϊατρικών επιστημών. Στόχος του είναι να κατανοήσει πώς ο άνθρωπος προσαρμόζεται στο περιβάλλον του, πώς εξελίσσεται βιολογικά μέσα στον χρόνο και πώς περιβαλλοντικοί και γενετικοί παράγοντες επηρεάζουν τη φυσιολογία και τη συμπεριφορά του.
Τι κάνει στην πράξη ο Ειδικός Μοριακής Ανθρωπολογίας;
Μελετά τις διαδικασίες της ζωής σε επίπεδο μοριακό, κυτταρικό, ιστολογικό και οργανικό. Χρησιμοποιεί σύγχρονες ερευνητικές μεθόδους για να καταγράψει φυσιολογικές αντιδράσεις του ανθρώπινου οργανισμού σε διαφορετικά ερεθίσματα και περιβάλλοντα, όπως για παράδειγμα τη βιολογική προσαρμογή στην εγκυμοσύνη ή την επίδραση περιβαλλοντικών παραγόντων στην κυτταρική λειτουργία.
Αναλύει μεταβολές του γενετικού υλικού στον χρόνο και διερευνά πώς αυτές συνδέονται με την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους. Τα αποτελέσματα της έρευνάς του αξιοποιούνται για ερευνητικούς, διαγνωστικούς ή εφαρμοσμένους επιστημονικούς σκοπούς. Επειδή χειρίζεται ευαίσθητα δεδομένα που αφορούν τον άνθρωπο και την εξέλιξή του, εργάζεται πάντοτε με αυστηρή τήρηση επιστημονικής και ηθικής δεοντολογίας.
Πού εργάζεται και σε ποιες συνθήκες;
Εργάζεται κυρίως σε εξειδικευμένα βιολογικά και μοριακά εργαστήρια, αλλά και σε γραφείο για την ανάλυση, επεξεργασία και τεκμηρίωση των ερευνητικών δεδομένων. Συνήθως συμμετέχει σε διεπιστημονικές ερευνητικές ομάδες που συνδυάζουν τη βιολογία με την ιατρική, την ψυχολογία, την κοινωνική ανθρωπολογία και άλλες επιστήμες. Το ωράριό του είναι ευέλικτο αλλά συχνά απαιτητικό, με υπερωρίες και αυξημένες ερευνητικές υποχρεώσεις. Συχνά ταξιδεύει στην Ελλάδα και το εξωτερικό για συμμετοχή σε επιστημονικά συνέδρια και ερευνητικές συνεργασίες.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
έχεις έντονο ενδιαφέρον για την επιστημονική έρευνα και τη βιολογία,
σε ελκύει η μελέτη της ανθρώπινης εξέλιξης και της γενετικής,
σου αρέσει η αναλυτική σκέψη και η συστηματική εργασία,
μπορείς να εργάζεσαι με ακρίβεια και υπομονή σε εργαστηριακό περιβάλλον,
αποδέχεσαι την ανάγκη για ηθική ευθύνη και επιστημονική δεοντολογία.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι επάγγελμα άμεσης πρακτικής εφαρμογής ή γρήγορων αποτελεσμάτων.
Δεν απευθύνεται σε άτομα που δεν αντέχουν τη μακροχρόνια έρευνα, τη θεωρητική εμβάθυνση ή τη συνεχή επιστημονική μελέτη.
Δεν είναι επίσης κατάλληλο για όσους αποφεύγουν την εργαστηριακή εργασία ή τη χρήση εξειδικευμένων τεχνολογιών.
Τι σπουδές χρειάζονται;
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Βιολογίας, Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής, καθώς και Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών των Α.Ε.Ι. Σε μεταπτυχιακό επίπεδο απαιτείται εξειδίκευση σε Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Μοριακή Βιολογία, τη Βιοϊατρική ή συναφή γνωστικά αντικείμενα. Η συνεχής επιμόρφωση και η παρακολούθηση των επιστημονικών εξελίξεων είναι αναπόσπαστο μέρος της επαγγελματικής πορείας.
Πού μπορεί να σε οδηγήσει αυτό το επάγγελμα;
Μπορείς να εργαστείς στην Ελληνική Ανθρωπολογική Εταιρεία, σε πανεπιστημιακά εργαστήρια και ερευνητικά ιδρύματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό, σε ερευνητικά προγράμματα δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών που δραστηριοποιούνται στη μοριακή ανθρωπολογία, τη γενετική και τις βιοεπιστήμες. Υπάρχουν επίσης δυνατότητες απασχόλησης σε δημόσια ή ιδιωτικά ιατρικά κέντρα και διαγνωστικά εργαστήρια, στην εκπαίδευση (μέση και ανώτατη), καθώς και σε επιτροπές βιοηθικής, υπουργεία ή οργανισμούς ως επιστημονικός σύμβουλος.
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Μελετά τη βιολογική συμπεριφορά του ανθρώπου με σκοπό να κατανοήσει τη συνεχιζόμενη εξέλιξη του είδους και τις ανθρώπινες προσαρμογές σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα, όπως για παράδειγμα η μητρική φυσιολογική αντίδραση στην εγκυμοσύνη.
Χρησιμοποιεί διάφορες ερευνητικές μεθόδους, καταγράφει τον τρόπο ζωής και τις φυσιολογικές αντιδράσεις των οργανισμών σε ποικίλα ερεθίσματα, επιχειρώντας να μελετήσει τις διαδικασίες της ζωής σε επίπεδο μοριακό, κυτταρικό, ιστολογικό, οργανικό κ.ά. Τα συμπεράσματα που προκύπτουν χρησιμοποιούνται για ερευνητικούς ή διαγνωστικούς σκοπούς.
Τέλος, ασχολείται και με τη διερεύνηση των επιπτώσεων περιβαλλοντικών παραγόντων στην κυτταρική φυσιολογία και μελετά τις αλλαγές που υφίσταται το γενετικό υλικό στην πορεία του χρόνου. Καθώς, λοιπόν, χειρίζεται ευαίσθητα ζητήματα γύρω από την εξέλιξη των ειδών, πρέπει να ακολουθεί έναν συγκεκριμένο κώδικα ηθικής δεοντολογίας στο έργο του.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται τόσο σε εξειδικευμένο βιολογικό εργαστήριο όσο και σε γραφείο, όπου καταγράφει τα αποτελέσματα των ερευνών του. Συνήθως αποτελεί μέλος διεπιστημονικής ομάδας που αναλαμβάνει τη διεξαγωγή ερευνών λαμβάνοντας υπόψη διάφορες βιολογικές, ιατρικές, ψυχολογικές, κοινωνικές και άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν τη συμπεριφορά και την εξέλιξη του ανθρώπου.
Το ωράριό του προσαρμόζεται στις ανάγκες της δουλειάς του, η οποία απαιτεί πολλές υπερωρίες. Πολλές φορές χρειάζεται να ταξιδεύει στην Ελλάδα και στο εξωτερικό προκειμένου να συμμετέχει σε συνέδρια σχετικά με το αντικείμενο του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτείται έντονο ενδιαφέρον για την έρευνα, αγάπη για τον άνθρωπο, παρατηρητικότητα και μεθοδικότητα. Είναι ανάγκη, επίσης, να διακρίνεται από συνέπεια, κριτική ικανότητα, υπευθυνότητα και υψηλό αίσθημα ευθύνης.
Η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας και η συνεχής ενημέρωση για τις εξελίξεις στον τομέα του θεωρούνται απαραίτητες προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος. Τέλος, απαραίτητη είναι η πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών και εξειδικευμένων προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Βιολογίας, Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής, Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο γνωστικό αντικείμενο της «Μοριακής Βιολογίας – Βιοϊατρικής».
Τομείς Απασχόλησης :
Μπορεί να απασχοληθεί στην Ελληνική Ανθρωπολογική Εταιρεία, σε εργαστήρια πανεπιστημιακών ιδρυμάτων (όπως στο Εργαστήριο Βιολογικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Εργαστήριο Ανθρωπολογίας του Τμήματος Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής του Πανεπιστημίου Θράκης, στο Εργαστήριο Μοριακής Γενετικής του Ανθρώπου του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης).
Σε σχετικά ερευνητικά προγράμματα σε ινστιτούτα και οργανισμούς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που δραστηριοποιούνται σε ζητήματα μοριακής ανθρωπολογίας, εφαρμοσμένης γενετικής και μοριακών βιοεπιστημών (π.χ. Ινστιτούτο Βιοτεχνολογίας Κρήτης, Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ανθρωπογενετικής του Πανεπιστημίου του Μονάχου).
Επίσης μπορεί να απασχοληθεί σε δημόσια ή ιδιωτικά ιατρικά κέντρα και διαγνωστικά εργαστήρια. Ακόμη, μπορεί να εργαστεί ως εκπαιδευτικός στη μέση και ανώτατη εκπαίδευση. Επιπλέον, μπορεί να απασχοληθεί στην Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής ή ως επιστημονικός σύμβουλος σε υπουργεία, οργανισμούς και ιδιωτικές επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό της ειδικότητάς του.