Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος μελετά πώς εξελίχθηκε η τέχνη από το Βυζάντιο έως τους μεταβυζαντινούς χρόνους και προσπαθεί να κατανοήσει τι εκφράζουν τα μνημεία, οι εικόνες, τα ψηφιδωτά και τα έργα μικροτεχνίας για την κοινωνία και τον πολιτισμό της εποχής τους;
Ο ειδικός βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης είναι ο επιστήμονας που ερευνά, αναλύει και ερμηνεύει την καλλιτεχνική παραγωγή του Βυζαντίου και των επόμενων αιώνων, συνδέοντας τα έργα τέχνης με το ιστορικό, κοινωνικό και πνευματικό τους πλαίσιο.
Τι κάνει στην πράξη και πώς εργάζεται;
Μελετά την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής, της μνημειακής γλυπτικής, της ζωγραφικής (τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, εικονογραφημένα χειρόγραφα) και της μικροτεχνίας, όπως έργα μεταλλοτεχνίας, σμάλτα και ελεφαντοστά. Εξετάζει τις προϋποθέσεις ανάπτυξης της τέχνης και την πορεία σημαντικών δημιουργών, αναλύοντας τις τεχνικές, τα μοτίβα και τις αισθητικές επιλογές κάθε περιόδου.
Παράλληλα, ασχολείται με ερευνητικό έργο, οργανώνει εκθέσεις, επιμελείται καταλόγους και συλλογές για μουσεία και ιδρύματα και συντάσσει άρθρα ή μονογραφίες για τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή τέχνη. Η εργασία του μοιράζεται ανάμεσα στο γραφείο, τις βιβλιοθήκες, τα αρχεία, τα μουσεία και τα ταξίδια για έρευνα και συνέδρια.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
ταιριάζει σε νέους που αγαπούν την ιστορία και τον πολιτισμό,
ενδιαφέρονται για την τέχνη όχι μόνο αισθητικά αλλά και ερμηνευτικά,
διαθέτουν υπομονή, μεθοδικότητα και ερευνητική διάθεση,
τους αρέσει η μελέτη, η ανάλυση και η συγγραφή κειμένων,
μπορούν να εργάζονται για μεγάλα διαστήματα με συγκέντρωση και πνευματική αντοχή.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι καλλιτεχνική δημιουργία με τη στενή έννοια της ζωγραφικής ή της γλυπτικής.
Δεν αφορά γρήγορα αποτελέσματα ή άμεση επαγγελματική αποκατάσταση.
Δεν περιορίζεται σε ένα σταθερό ωράριο γραφείου.
Δεν απευθύνεται σε όσους αποφεύγουν τη μελέτη και τη θεωρητική εργασία.
Τι χρειάζεται να σπουδάσεις ή να μάθεις;
Σπουδές παρέχονται στα τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας των Α.Ε.Ι., όπου διδάσκονται η ιστορία της τέχνης, η αρχαιολογία και οι μέθοδοι ιστορικής και αισθητικής ανάλυσης. Η εξειδίκευση στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή τέχνη ενισχύεται μέσω μεταπτυχιακών σπουδών, ερευνητικών προγραμμάτων και συνεχούς μελέτης της διεθνούς βιβλιογραφίας.
Πού μπορεί να σε οδηγήσει επαγγελματικά;
Μπορεί να εργαστεί ως ερευνητής, ιστορικός και κριτικός τέχνης, επιμελητής εκθέσεων ή επιστημονικός συνεργάτης σε μουσεία, βιβλιοθήκες, πολιτιστικά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα. Υπάρχουν δυνατότητες απασχόλησης στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, στο υπουργείο Πολιτισμού, σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, καθώς και στην εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες.
Μερικές ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ελκύει η τέχνη ως ιστορικό και πολιτισμικό τεκμήριο;
Απολαμβάνεις τη μελέτη και την ανάλυση πολύπλοκων θεμάτων;
Θα σε ικανοποιούσε η έρευνα και η συγγραφή ως βασικό κομμάτι της δουλειάς σου;
Αντέχεις πνευματικά απαιτητικές συνθήκες και πίεση χρόνου;
Σε ενδιαφέρει να συμβάλεις στη διατήρηση και κατανόηση της πολιτιστικής κληρονομιάς;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η μελέτη της εξέλιξης της αρχιτεκτονικής, της μνημειακής γλυπτικής, της ζωγραφικής (τοιχογραφίες – ψηφιδωτά, εικονογραφημένα χειρόγραφα) και της μικροτεχνίας (ελεφαντοστά, σμάλτα, στεατίτες, έργα μεταλλοτεχνίας), κατά τη διάρκεια της βυζαντινής, μεσοβυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου.
Ακόμη, μελετά τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της τέχνης και εξετάζει την πορεία των κυριότερων δημιουργών της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου. Επίσης, διερευνά τους παράγοντες διαμόρφωσης και εξέλιξης των καλλιτεχνικών μεθόδων, τεχνικών και μοτίβων μέσα από την κριτική αναζήτηση και μελέτη πτυχών του πολιτισμού και της κοινωνίας του Βυζαντίου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενασχόληση με τον προσδιορισμό και την εξέταση των κυριοτέρων τύπων που επιβιώνουν στην τέχνη της ύστερης βυζαντινής περιόδου με τις παραλλαγές τους καθώς και των νέων τύπων που εμφανίζονται κατά τον 13ο αιώνα.
Ο ειδικός βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης μπορεί επίσης να ασχοληθεί με ερευνητικό έργο ή να αναλάβει την οργάνωση εκθέσεων έργων τέχνης, εικαστικών εκδηλώσεων με πλούσιο αρχειακό υλικό, χειρόγραφα, βιβλία, φωτογραφίες ή να συντάξει καταλόγους και συλλογές για λογαριασμό μουσείων, γκαλερί, ιδρυμάτων, ινστιτούτων. Ακόμη, μπορεί να επιμελείται άρθρα και κείμενα για την αισθητική, τη φιλοσοφία και την ιστορία της βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης σε διεθνή εικαστικά περιοδικά, να συντάσσει μονογραφίες καλλιτεχνών, να πραγματοποιεί ομιλίες και να δίνει διαλέξεις σε μουσεία και σε πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο.
Επίσης, οφείλει να μελετά τη βιβλιογραφία, να ενημερώνεται ανάλογα με τον τομέα ενδιαφέροντός του, να ερευνά και να συλλέγει πληροφοριακό υλικό για την πολύπλευρη εξέταση του θέματός του μέσα από βιβλιοθήκες και αρχεία υπηρεσιών, οργανισμών και μουσείων.
Συνθήκες Εργασίας:
Μπορεί να δουλεύει μόνος του, αλλά και να συνεργάζεται με καλλιτέχνες, ιστορικούς τέχνης, αρχαιολόγους, αρχιτέκτονες, φωτογράφους, γλύπτες, ζωγράφους, επιμελητές και κριτικούς τέχνης, διευθυντές γκαλερί ή άλλων χώρων οργάνωσης συναφών δραστηριοτήτων κ.λπ. ανάλογα με την εργασία που έχει αναλάβει.
Χρειάζεται να ταξιδεύει αρκετά συχνά για να κάνει έρευνες, να συλλέγει πληροφοριακό υλικό, να επισκέπτεται καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, πινακοθήκες, μουσεία και εκθέσεις, και να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια προκειμένου να ενημερώνεται σχετικά με τη δουλειά του τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Όταν συγγράφει τις επιστημονικές του μελέτες ή προετοιμάζει τα άρθρα του ή επιμελείται την έκδοση καταλόγων, εργάζεται σε γραφείο, με κατάλληλη ατμόσφαιρα και χωρίς θορύβους. Πολλές φορές, αν υπάρχει πίεση χρόνου, μπορεί να δουλεύει πολλές ώρες, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετη πνευματική και σωματική κόπωση.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Διακρίνεται για την αγάπη του για την ιστορία και τον πολιτισμό, την ερευνητική και την αναλυτική του σκέψη, τη μεθοδικότητα, την υπομονή και την επιμονή του. Διαθέτει υψηλά αισθητικά κριτήρια, καλλιτεχνική παιδεία και ευαισθησία.
Επίσης, πρέπει να διαθέτει κριτική σκέψη, καλή μνήμη, δημιουργική φαντασία, ευρύ πνεύμα και παρατηρητικότητα. Ακόμα, απαιτούνται κοινωνικές δεξιότητες, καλή γνώση ξένων γλωσσών, επιδεξιότητα στο χειρισμό βασικών προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή και δυνατότητα πρόσβασης σε αξιόπιστες πηγές πληροφόρησης.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί ως ιστορικός μελετητής, επιμελητής και κριτικός τέχνης, ερευνητής σε βιβλιοθήκες, κέντρα μελετών, πνευματικά ιδρύματα, οργανισμούς και ινστιτούτα. Ακόμη, μπορεί να εργαστεί ως υπάλληλος στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, στο υπουργείο Πολιτισμού και σε άλλους φορείς και υπηρεσίες του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Επίσης, μπορεί να εργαστεί ως καθηγητής σε όλες τις βαθμίδες της δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης.