Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποτέ ποιος είναι ο τελικός κριτής σε έναν αγώνα και φροντίζει να τηρούνται οι κανόνες του παιχνιδιού;
Ο Διαιτητής είναι ο επαγγελματίας που εφαρμόζει και επιβλέπει τους κανονισμούς ενός αθλήματος, διασφαλίζοντας τη δίκαιη και ομαλή διεξαγωγή του αγώνα. Ανάλογα με το άθλημα (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, τένις, στίβος κ.ά.), παρακολουθεί τη ροή του παιχνιδιού, λαμβάνει αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο και αποτελεί τον τελικό κριτή για κάθε φάση.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Η εργασία του μοιράζεται ανάμεσα:
στον αγωνιστικό χώρο, όπου επιβλέπει την εξέλιξη του αγώνα, εφαρμόζει τους κανονισμούς, επιβάλλει κυρώσεις και φροντίζει για την ασφάλεια των αθλητών,
στη συνεργασία και τον συντονισμό, όπου συνεργάζεται με βοηθούς διαιτητές, κριτές, επόπτες και παρατηρητές για τη σωστή διεξαγωγή του αγωνίσματος.
Εργάζεται σε κλειστούς ή ανοιχτούς αθλητικούς χώρους, συχνά υπό δύσκολες συνθήκες, ενώ μπορεί να μετακινείται στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό για αγώνες και σεμινάρια.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Διαιτητή ταιριάζει σε μαθητές που:
γνωρίζουν και σέβονται τους κανόνες,
έχουν καλή φυσική κατάσταση και αντοχή,
διαθέτουν ψυχραιμία και αυτοσυγκέντρωση,
μπορούν να παίρνουν γρήγορες και δίκαιες αποφάσεις,
αντέχουν την πίεση και τις αντιδράσεις παικτών ή θεατών.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή παρουσία σε έναν αγώνα.
Δεν είναι ρόλος χωρίς ευθύνη ή κριτική σκέψη.
Δεν είναι εργασία χωρίς σωματική και ψυχική καταπόνηση.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δυσκολεύονται να επιβάλουν κανόνες με αμεροληψία.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Διαιτητής;
Για να ασκήσει κάποιος το επάγγελμα, μπορεί να φοιτήσει σε σχολές Διαιτησίας και να συμμετάσχει σε γραπτές και προφορικές εξετάσεις που αφορούν τους κανονισμούς του αθλήματος. Απαιτούνται ιατρικές εξετάσεις, καλή γνώση ξένων γλωσσών – ιδιαίτερα για διεθνή καριέρα – και συνεχής επιμόρφωση μέσω σεμιναρίων.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά τις σπουδές;
Οι διαιτητές απασχολούνται σε αθλητικούς χώρους, επιτροπές διαιτησίας, αθλητικές ομοσπονδίες και στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού. Μπορούν επίσης να συνεργάζονται με ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς ή αθλητικά έντυπα, αξιοποιώντας την εμπειρία και τη γνώση τους.
Μικρές ερωτήσεις για να σκεφτείς
Μπορείς να παίρνεις αποφάσεις γρήγορα και δίκαια;
Αντέχεις την πίεση και την κριτική σε δημόσιο χώρο;
Έχεις καλή φυσική κατάσταση και παρατηρητικότητα;
Σου ταιριάζει η αυστηρή εφαρμογή κανόνων;
Μπορείς να παραμένεις αμερόληπτος σε δύσκολες στιγμές;
Θα σου άρεσε να συμβάλλεις στη δίκαιη διεξαγωγή ενός αγώνα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη χωρίς άγχος, όχι για να αποφασίσεις, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Είναι ο επαγγελματίας που προσφέρει υπηρεσίες σε ένα αθλητικό αγώνισμα και εφαρμόζει τους κανόνες του παιχνιδιού σε σχέση με αυτό. Πιο συγκεκριμένα, ο διαιτητής που διευθύνει ένα άθλημα αποτελεί τον τελικό κριτή και φροντίζει για την σωστή χρήση των κανόνων που το διέπουν. Ανάλογα με το άθλημα που διευθύνει (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, πόλο, πάλη, τένις, στίβος κ.ά.), επιβλέπει τη ροή και την εξέλιξη του παιχνιδιού (αγωνίσματος), κάνει παρατηρήσεις στους αθλητές και δίνει σημασία και στην παραμικρή λεπτομέρεια προκειμένου να διευκολύνεται η ομαλή διεξαγωγή του αγωνίσματος.
Ακόμη, καθορίζει την έναρξη, τα διαλείμματα (ημίχρονο), το τέλος ή τη διακοπή ενός αγωνίσματος, επιβάλλει κυρώσεις όταν κάποιος παίκτης παραβεί τους κανονισμούς διακόπτει προσωρινά, το παιχνίδι σε περιπτώσεις τραυματισμού κάποιου αθλητή και κρατάει την ώρα μέχρι να συμπληρωθεί ο πραγματικός χρόνος του παιχνιδιού. Συνεργάζεται με τους υπόλοιπους συντελεστές του αγώνα διεξαγωγής ενός αγωνίσματος (βοηθούς διαιτητές, επόπτες, κριτές, παρατηρητές κ.α.), αλλά και με τους αθλητές προκειμένου να επιτυγχάνεται η δίκαιη και ισότιμη μεταχείριση των αθλητών.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται, ανάλογα με το άθλημα που διευθύνει, σε ανοιχτούς ή κλειστούς χώρους και το ωράριό του συνήθως διαρκεί όσο και η διεξαγωγή του αγωνίσματος. Η δουλειά του είναι αρκετά κουραστική, αλλά και επικίνδυνη, αφού πολλές φορές αντιμετωπίζει την εχθρότητα και τις επιθέσεις των παικτών, των αθλητών ή των θεατών, που διαμαρτύρονται, δικαίως ή αδίκως, για τις αποφάσεις του.
Όταν διαιτητεύει αθλήματα σε ανοιχτούς χώρους, είναι εκτεθειμένος στις καιρικές συνθήκες (ζέστη, κρύο, βροχή, υγρασία κ.ά.). Συχνά απαιτείται να μετακινείται στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό προκειμένου να διευθύνει τους αγώνες τους οποίους κληρώνεται, αλλά και να συμμετέχει σε σεμινάρια και σε διαλέξεις για να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις στο άθλημα που ασχολείται.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Ο διαιτητής πρέπει να είναι άριστος γνώστης των κανονισμών του αθλήματος που διευθύνει, να εμπνέει εμπιστοσύνη στους παίκτες, να διαθέτει ευθυκρισία, δυναμισμό, υπομονή και αποφασιστικότητα κατά την εκτέλεση του έργου του.
Πρόκειται για μια επαγγελματική δραστηριότητα που απαιτεί άριστη φυσική κατάσταση, καλή υγεία και όραση, σωματική και ψυχική αντοχή, μεγάλη αυτοσυγκέντρωση και παρατηρητικότητα. Η επαγγελματική ευσυνειδησία, η εντιμότητα, η αμεροληψία και η προσήλωση στο καθήκον βοηθούν στην ομαλή διεξαγωγή του αθλήματος.
Τέλος, η γνώση ξένων γλωσσών είναι απαραίτητη για την επαγγελματική εξέλιξη και την κατάταξή του στους διεθνείς διαιτητές.
Σπουδές:
Μπορεί να φοιτήσει σε σχολές Διαιτησίας. Όμως, οι διαιτητές, ανάλογα με τα αθλήματα, υποβάλλονται σε διάφορες γραπτές και προφορικές δοκιμασίες σχετικά με τους κανονισμούς του αγωνίσματος που διευθύνουν, την επαρκή γνώση ξένων γλωσσών, ιδιαίτερα όταν είναι διεθνείς διαιτητές, καθώς και σε ιατρικές και εργαστηριακές εξετάσεις κ.ά.
Τομείς Απασχόλησης:
Εργάζεται κυρίως σε αθλητικούς χώρους, σε επιτροπές διαιτησίας, αθλητικές ομοσπονδίες, στη Γ.Γ.Α., μπορεί επίσης να συνεργάζεται με ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς καθώς και διάφορα αθλητικά έντυπα.