Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος άνθρωπος μελετά τα φυτά, πώς ζουν, πώς αναπτύσσονται και πώς μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε με ασφαλή και ωφέλιμο τρόπο για τον άνθρωπο και το περιβάλλον;
Ο βοτανολόγος είναι ο επιστήμονας που ασχολείται με τη μελέτη των φυτών σε όλα τα επίπεδα: από την ανατομία και τη φυσιολογία τους έως τη χρήση τους στην ιατρική, στη γεωργία, στην παραγωγή τροφίμων, στην περιβαλλοντική προστασία και στη βιομηχανία βιοενέργειας. Ερευνά τη ζωή των φυτών, τον τρόπο που ανταποκρίνονται στις αλλαγές του περιβάλλοντος, και πώς μπορούν να αξιοποιηθούν ωφέλιμα.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην καθημερινή του εργασία ο βοτανολόγος παρατηρεί και καταγράφει φυτικό υλικό στο εργαστήριο ή στη φύση, συλλέγει δείγματα, εκτελεί πειράματα, αναλύει δεδομένα, συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες και εφαρμόζει τις γνώσεις του σε πρακτικά προβλήματα. Μπορεί να διερευνά νέα είδη φυτών, να μελετά τη βιοχημεία των φυτικών ουσιών, να συμβάλλει σε έργα περιβαλλοντικής προστασίας, να συνεργάζεται με γεωργούς για βελτίωση καλλιεργειών ή να υποστηρίζει την παραγωγή φυσικών προϊόντων όπως αρωματικά φυτά και φαρμακευτικά βότανα. Μπορεί να εργάζεται σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, φυτολογικά εργαστήρια, μουσεία φυσικής ιστορίας, οργανισμούς περιβάλλοντος ή σε εταιρείες που παράγουν βιολογικά και φυτικά προϊόντα.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του βοτανολόγου ταιριάζει σε νέους που έχουν μεγάλο ενδιαφέρον για τη φύση, τα φυτά και τον τρόπο που αυτά συνδέονται με την υγεία, το περιβάλλον και την καθημερινή ζωή.
Απευθύνεται σε όσους έχουν περιέργεια για το φυσικό κόσμο, οργανωτική ικανότητα, υπομονή για παρατήρηση και έρευνα, και αγάπη για επιστημονική εργασία που συνδέει θεωρία και πράξη.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή «φροντίδα φυτών ως χόμπι» χωρίς επιστημονική βάση.
Δεν αφορά μόνο την «κήπου-συντήρηση» χωρίς σοβαρή γνώση.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δεν έχουν ενδιαφέρον για τη διερεύνηση της φύσης σε βάθος ή για την εφαρμογή των επιστημονικών αρχών στη βιολογική έρευνα.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Βοτανολόγος;
Για να ακολουθήσει κάποιος αυτό το επάγγελμα πρέπει να σπουδάσει βιολογία, βοτανική, οικολογία, οικογενειακή γεωργία, περιβαλλοντικές επιστήμες ή συναφείς επιστημονικούς κλάδους σε πανεπιστημιακό επίπεδο. Οι σπουδές περιλαμβάνουν μαθήματα όπως γενετική φυτών, φυσιολογία φυτών, οικολογία, οικοσύστημα και πρακτική έρευνα στο πεδίο, ώστε να κατανοήσει τόσο την θεωρία όσο και τις πρακτικές εφαρμογές.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά τις σπουδές;
Ο βοτανολόγος μπορεί να εργαστεί σε πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, οργανισμούς περιβάλλοντος, κρατικές υπηρεσίες προστασίας φύσης, βιομηχανίες παραγωγής φυτικών προϊόντων, φαρμακευτικές ή καλλυντικές εταιρείες που εκμεταλλεύονται φυτικά συστατικά, ζωολογικούς ή βοτανικούς κήπους, μουσεία φυσικής ιστορίας, αλλά και σε ομάδες που ασχολούνται με βιώσιμη γεωργία και προστασία βιοποικιλότητας.
Μικρές ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε συναρπάζουν τα φυτά και η ζωή τους;
Σου αρέσει να εργάζεσαι με τη φύση και να παρατηρείς λεπτομέρειες;
Έχεις υπομονή για έρευνα και ανάλυση δεδομένων;
Σε ενδιαφέρει η επίδραση των φυτών στην υγεία και στο περιβάλλον;
Θα σου άρεσε ένα επάγγελμα που συνδυάζει επιστήμη, φύση και εφαρμόσιμες λύσεις;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη χωρίς άγχος, όχι για να αποφασίσεις, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η επιστημονική μελέτη των φυτών. Ερευνά και καταγράφει τα βότανα, μελετά τις ιδιότητές τους, που μπορεί να είναι και θεραπευτικές, και τα ταξινομεί με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και τις χρήσεις τους σε τρόφιμα, καλλυντικά ή φάρμακα. Ο βοτανολόγος αναζητά σπάνια αλλά και συνηθισμένα βότανα, τα συλλέγει την κατάλληλη περίοδο, η οποία εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες, αποσπά το άρωμά τους, δημιουργεί μείγματα και προετοιμάζει θεραπείες που βασίζονται σε βότανα και αρώματα.
Η διατήρησή τους εξαρτάται από το είδος και τη χρήση τους. Κάποια φυτά αποξηραίνονται σε σκιερό μέρος και αποθηκεύονται σε βαζάκια, για άλλα απαιτείται βράσιμο σε κατάλληλη θερμοκρασία και άλλα πολτοποιούνται με παραδοσιακές μεθόδους για τη δημιουργία αλοιφών και άλλων παρασκευασμάτων με ιαματικές ιδιότητες. Τα αποτελέσματα της βοτανολογικής έρευνας χρησιμοποιούνται για την παρασκευή και τη βελτίωση φαρμάκων, τροφίμων φυτικών ινών κ.α. Ακόμη, η γνώση των βοτανολόγων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διαχείριση πάρκων και δασών καθώς και προβλημάτων ρύπανσης.
Συνθήκες Εργασίας:
Μπορεί να εργάζεται στην ύπαιθρο όπου συλλέγει ή καλλιεργεί βότανα. Όταν ασχολείται και με την πώληση, ακολουθεί ωράριο των καταστημάτων. Τέλος, όταν απασχολείται σε ερευνητικό κέντρο, εργάζεται σε ειδικά διαμορφωμένα εργαστήρια, όπου κάνει πειράματα σχετικά με τις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων. Δουλεύει μόνος του ή σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες (βιολόγους, χημικούς, φαρμακοποιούς κ.α).
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Πρέπει να γνωρίζει τα είδη και τις ιδιότητες των φυτών, τις τεχνικές και τις μεθόδους της καλλιέργειας και τις περιοχές και τις συνθήκες στις οποίες. Ακόμη, είναι απαραίτητο να έχει γνώσεις χημείας και φαρμακευτικής και να γνωρίζει τη νομοθεσία που σχετίζεται με τα φαρμακευτικά είδη και τα φάρμακα από βότανα.
Επίσης, σε περίπτωση που διατηρεί δικό του κατάστημα, πρέπει να διαθέτει επικοινωνιακές δεξιότητες να είναι ευγενικός με τους πελάτες και να τους δίνει συμβουλές και πληροφορίες σχετικά με τις θεραπευτικές ιδιότητες των φυτών και τις χρήσεις τους στον τομέα των καλλυντικών, τροφίμων και των συμπληρωμάτων διατροφής. Η χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή, αλλά και η πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών διευκολύνουν την εργασία του.
Τέλος, οφείλει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός και έμπειρος στη χρησιμοποίηση των βοτάνων, καθώς δεν είναι όλα τα φυτά κατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Τέλος η αγάπη για τα ταξίδια, το ενδιαφέρον για την έρευνα και η διάθεση προσφοράς στον άνθρωπο και την επιστήμη είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Για να ασχοληθεί κανείς με το επάγγελμα του βοτανολόγου μπορεί να σπουδάσει στα τμήματα Βιολογίας του των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα. Τα προγράμματα σπουδών περιέχουν και μαθήματα όπως Εισαγωγή στη Βοτανική, Φυσιολογία Φυτών, Γενική Μικροβιολογία, Βιολογία Φυτικού Κυττάρου, Ανατομία Φυτών, Μορφογένεση Φυτών, Μεταβολισμός Φυτών, Αναπτυξιακή Φυσιολογία Φυτών, Οικοφυσιολογία Φυτών, Ειδικά θέματα Μοριακής και Εφαρμοσμένης Μικροβιολογίας.
Επίσης, μπορεί να σπουδάσει στο τμήματα Γεωπονίας των Πανεπιστημίων στην κατεύθυνση Φυτικής Παραγωγής. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Επιπλέον, μπορεί να σπουδάσει Ιατρική Βοτανολογία, Εθνοβοτανολογία και Φυτοθεραπεία σε αναγνωρισμένα πανεπιστήμια του εξωτερικού, καθώς πρόκειται για έναν κλάδο που υπόσχεται να προσφέρει πολλά όσον αφορά την πρόληψη και τη θεραπεία διάφορων ασθενειών.
Τομείς Απασχόλησης:
Ανάλογα με το επίπεδο σπουδών του, μπορεί να απασχοληθεί σε ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα εναλλακτικών θεραπειών, σε βιομηχανίες και εργαστήρια καλλυντικών και φαρμακευτικών προϊόντων ή να δραστηριοποιηθεί ως ελεύθερος επαγγελματίας διατηρώντας δικό του κατάστημα πώλησης βοτάνων.
Επίσης, μπορεί να εργαστεί ως επιστημονικός σύμβουλος στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, Βιομηχανίας και άλλους δημόσιους οργανισμούς ή ως ειδικός συνεργάτης σε εξειδικευμένα επιστημονικά περιοδικά. Τέλος, μπορεί να εργαστεί σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης ως καθηγητής.