Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος στηρίζει ανθρώπους που δυσκολεύονται να σταθούν μόνοι τους απέναντι σε σοβαρά κοινωνικά προβλήματα;
Ο Κοινωνικός Λειτουργός είναι ο επαγγελματίας που προσφέρει οργανωμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη υποστήριξη σε άτομα, οικογένειες και ομάδες που βιώνουν κοινωνικές δυσκολίες ή απειλούνται από κοινωνικό αποκλεισμό. Στόχος του είναι η πρόληψη και η αντιμετώπιση ανθρώπινων αναγκών, με έμφαση στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Το έργο του περιλαμβάνει:
συμβουλευτική υποστήριξη ατόμων που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες,
συνεργασία με δημόσιους φορείς κοινωνικής πρόνοιας και οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης για θέματα επιδομάτων, περίθαλψης και κοινωνικής στήριξης,
παρέμβαση σε περιπτώσεις φτώχειας, ανεργίας, αναπηρίας, εξάρτησης, αποφυλάκισης ή κοινωνικού αποκλεισμού,
συνεργασία με νοσοκομεία, κέντρα αποτοξίνωσης, σωφρονιστικά καταστήματα και ιδρύματα κοινωνικής φροντίδας,
προώθηση της κοινωνικοποίησης και της αποϊδρυματοποίησης ευάλωτων ατόμων.
Η κοινωνική εργασία είναι εφαρμοσμένη επιστήμη και διέπεται από σαφείς επιστημονικές αρχές και επαγγελματική δεοντολογία. Ο Κοινωνικός Λειτουργός μελετά κάθε περίπτωση ξεχωριστά, αξιολογεί τις ανάγκες, σχεδιάζει παρεμβάσεις και συνεργάζεται με άλλους επαγγελματίες (ψυχολόγους, ιατρούς, νομικούς, εκπαιδευτικούς).
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται ουσιαστικά για τα κοινωνικά προβλήματα και την ανθρώπινη ευημερία,
έχουν ενσυναίσθηση και μπορούν να κατανοούν βαθύτερα τις δυσκολίες των άλλων,
διαθέτουν υπομονή, ψυχραιμία και αντοχή σε συναισθηματικά φορτισμένες καταστάσεις,
λειτουργούν με αίσθημα δικαιοσύνης και χωρίς προκαταλήψεις,
θέλουν να προσφέρουν κοινωνικά χρήσιμο έργο με υπευθυνότητα και συνέπεια.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή φιλανθρωπία ή εθελοντισμός.
Δεν περιορίζεται σε γραφειοκρατικές διαδικασίες ή διεκπεραιώσεις εγγράφων.
Δεν είναι επάγγελμα χωρίς επιστημονική βάση ή επαγγελματική ευθύνη.
Σπουδές
Σπουδές Κοινωνικής Εργασίας παρέχονται στα Τμήματα Κοινωνικής Εργασίας των Α.Ε.Ι.
Για την άσκηση του επαγγέλματος απαιτείται άδεια άσκησης επαγγέλματος, η οποία χορηγείται από τις αρμόδιες περιφέρειες μετά την αποφοίτηση.
Στα Ι.Ε.Κ. παρέχεται κατάρτιση για βοηθούς κοινωνικών λειτουργών.
Η συνεχής επιμόρφωση σε θέματα κοινωνικής πολιτικής, νομοθεσίας και συμβουλευτικής θεωρείται απαραίτητη για τη σύγχρονη επαγγελματική πρακτική.
Τομείς Απασχόλησης
Ο Κοινωνικός Λειτουργός μπορεί να εργαστεί:
σε οργανισμούς κοινωνικής πρόνοιας και ασφάλισης,
σε νοσοκομεία και μονάδες υγείας,
σε κέντρα πρόληψης και αποτοξίνωσης,
σε σωφρονιστικά καταστήματα,
σε ιδρύματα προστασίας ανηλίκων, ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία,
σε προγράμματα καταπολέμησης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
Εκπροσωπείται συλλογικά από τον Σύνδεσμο Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Μπορείς να διαχειρίζεσαι δύσκολες ανθρώπινες καταστάσεις χωρίς να χάνεις την ψυχραιμία σου;
Αντέχεις συναισθηματική πίεση και απαιτητικές κοινωνικές παρεμβάσεις;
Σε γεμίζει η ιδέα ότι συμβάλλεις ουσιαστικά στη βελτίωση της ζωής κάποιου άλλου;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Ορισμός:
Ο κοινωνικός λειτουργός προσφέρει υποστηρικτικές υπηρεσίες με σκοπό την πρόληψη ή την αντιμετώπιση ανθρώπινων αναγκών και κοινωνικών προβλημάτων. Οι υπηρεσίες του προσφέρονται κυρίως στα μέλη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Περιγραφή: Το κύριο έργο του κοινωνικού λειτουργού αφορά:
στη συμβουλευτική υποστήριξη κυρίως ατόμων που ανήκουν στα “ευπαθή” κοινωνικά στρώματα και βιώνουν ή απειλούνται από κοινωνικό αποκλεισμό,
στη συνεργασία με δημόσιους φορείς κοινωνικής πρόνοιας και οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης με σκοπό την ενημέρωση και υποστήριξη σε ζητήματα περίθαλψης ή χορήγησης επιδομάτων για απόρους, άτομα με αναπηρίες ή άλλες ειδικές ανάγκες, ηλικιωμένους, παλιννοστούντες, αποφυλακισμένους, ανέργους,
στη συνεργασία με ιδρύματα κοινωνικής φροντίδας, νοσοκομεία, κέντρα αποτοξίνωσης και σωφρονιστικά καταστήματα, με σκοπό την κοινωνικοποίηση και την αποϊδρυματοποίηση των ατόμων που βρίσκονται σε αυτά.
Η κοινωνική εργασία είναι μια εφαρμοσμένη επιστήμη που ακολουθεί συγκεκριμένες επιστημονικές αρχές και επαγγελματική δεοντολογία. Οι επαγγελματίες κοινωνικοί λειτουργοί διεκδικούν τις τελευταίες δεκαετίες ποιοτική αναβάθμιση στον κλάδο τους, προσπαθώντας να τον αποσπάσουν από το πνεύμα εθελοντισμού και τον προνοιακό χαρακτήρα που το χαρακτήριζε παλιότερα.
Προϋποθέσεις άσκησης:
Για να ασκήσει κάποιος το επάγγελμα του κοινωνικού λειτουργού, χρειάζεται άδεια από το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας που χορηγείται από τις περιφέρειες της χώρας μετά την αποφοίτησή του από τα Τμήματα Κοινωνικής Εργασίας.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Πρέπει να είναι υπεύθυνος, παρατηρητικός και διακριτικός. Επειδή η εργασία του έχει να κάνει με την εξυπηρέτηση ανθρώπων που συνήθως αντιμετωπίζουν προβλήματα, πρέπει να έχει υπομονή, θέληση και κατανόηση.
Η διάθεση για επικοινωνία και το ενδιαφέρον για τα ανθρώπινα προβλήματα είναι στοιχεία απαραίτητα και πρέπει να λειτουργεί με βάση τους κανόνες της ηθικής και της δικαιοσύνης. Τέλος, πρέπει να διαθέτει σωματική και ψυχική αντοχή.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα τμήματα Κοινωνικής Εργασίας των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Επίσης στα Σ.Α.Ε.Κ. παρέχεται ειδική κατάρτιση που αποβλέπει σε βοηθούς κοινωνικών λειτουργών.
Σπουδαιότητα:
Ο κοινωνικός λειτουργός πρέπει να διακρίνεται από υπευθυνότητα, ευσυνειδησία και αγάπη για τον άνθρωπο. Χρειάζεται να μπορεί να κατανοεί το πρόβλημα του ατόμου-πελάτη και να είναι σε θέση να κρίνει και να ενεργεί χωρίς προκατάληψη. Η απόκτηση δεξιοτήτων συμβουλευτικής και η διαρκής ενημέρωση σε θέματα κοινωνικής πολιτικής, όπως και σε νομικά ζητήματα, θεωρούνται απαραίτητα εφόδια για τον επαγγελματία κοινωνικό λειτουργό.
Περιβάλλον ενασχόλησης:
Οι χώροι όπου μπορούν να εργαστούν οι κοινωνικοί λειτουργοί, είναι κυρίως οι οργανισμοί κοινωνικής πρόνοιας και ασφάλισης, τα νοσοκομεία, τα κέντρα πρόληψης ή αποτοξίνωσης, τα σωφρονιστικά καταστήματα και γενικότερα τα ιδρύματα προστασίας ανηλίκων, των ατόμων τρίτης ηλικίας, των ατόμων με ειδικές ανάγκες (Α.μ.Ε.Α.), καθώς και οι νεοσύστατοι φορείς ή τα προγράμματα που ασχολούνται με την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
Επαγγελματικές συνθήκες:
Οι συνθήκες εργασίας στο επάγγελμα του κοινωνικού λειτουργού παρουσιάζουν κάποια δυσκολία, κυρίως λόγω της φύσης της απασχόλησης. Κατά την άσκηση του επαγγέλματος ασχολείται με προβληματικές καταστάσεις των ατόμων που παρακολουθεί. Σήμερα, αρχίζει να καθιερώνεται η στήριξη των ασθενών στο χώρο του σπιτιού τους, όμως αυτό μπορεί και να γίνει στο ίδρυμα όπου εργάζεται ο κοινωνικός λειτουργός.
Συχνά, αντιμετωπίζει εχθρική στάση από άτομα που αρνούνται να δεχθούν τις παρεμβάσεις του. Παρόλα αυτά, το συναίσθημα της εσωτερικής ικανοποίησης που έχουν όταν καταφέρνουν να ξεπεράσουν τα εμπόδια και να ασκήσουν το κοινωνικά χρήσιμο έργο τους, μειώνει την βαρύτητα των προηγούμενων δυσκολιών.
Επαγγελματικές οργανώσεις:
Ο Σύνδεσμος των Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας εκπροσωπεί συλλογικά τους επαγγελματίες του κλάδου.
Γενικά σχόλια:
Ο κοινωνικός λειτουργός έρχεται σε άμεση επαφή με τον άνθρωπο, μελετά το πρόβλημά του, εντοπίζει λύσεις αντιμετώπισης, παρεμβαίνει προς τους αρμόδιους φορείς, τον συμβουλεύει και του παρέχει ηθική υποστήριξη καθ’ όλη τη διάρκεια που διεκδικεί την επίλυση του προβλήματός του.
Απαραίτητα χαρακτηριστικά που πρέπει να διαθέτει ο κοινωνικός λειτουργός είναι η αγάπη για τον άνθρωπο, ευαισθησία και ενδιαφέρον για τα κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει, κατανόηση, υπομονή, επιμονή και να λειτουργεί χωρίς προκαταλήψεις, εμπάθειες ή προτιμήσεις.