το άρθρο ενημερώθηκε στις 22.09.2026
Σε ποιον ταιριάζει το ΔΠΜΣ Περιβαλλοντική Βιολογία;
Το ΔΠΜΣ «Περιβαλλοντική Βιολογία» απευθύνεται σε πτυχιούχους βιολογίας, περιβαλλοντικών επιστημών, γεωπονίας, οικολογίας και συναφών επιστημών ζωής που επιθυμούν να εμβαθύνουν στη μελέτη των βιολογικών διεργασιών που διέπουν τη λειτουργία των οικοσυστημάτων και τη σχέση οργανισμών–περιβάλλοντος. Το πρόγραμμα εστιάζει στη βιοποικιλότητα, τη δομή και λειτουργία οικοσυστημάτων, τη βιολογία πληθυσμών και κοινοτήτων, καθώς και στις επιπτώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας και της κλιματικής αλλαγής στο φυσικό περιβάλλον. Μέσα από διεπιστημονική προσέγγιση και σύγχρονες ερευνητικές μεθοδολογίες, προετοιμάζει τους φοιτητές για επιστημονική και επαγγελματική ενασχόληση με κρίσιμα περιβαλλοντικά ζητήματα.
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:
ενδιαφέρονται για τη σε βάθος κατανόηση των οικολογικών και περιβαλλοντικών διεργασιών,
επιδιώκουν να κατανοήσουν πώς οι βιολογικοί οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον,
διαθέτουν βασικό υπόβαθρο στη βιολογία, την οικολογία ή τις περιβαλλοντικές επιστήμες,
θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες έρευνας πεδίου, εργαστηριακής ανάλυσης και περιβαλλοντικής αξιολόγησης,
έχουν διάθεση να ασχοληθούν με θέματα προστασίας βιοποικιλότητας και διαχείρισης οικοσυστημάτων,
στοχεύουν σε επαγγελματικούς ρόλους όπως περιβαλλοντικός βιολόγος, ερευνητής, σύμβουλος περιβάλλοντος ή στέλεχος περιβαλλοντικών φορέων,
διαθέτουν ενδιαφέρον για την εφαρμογή της βιολογικής γνώσης στη βιώσιμη ανάπτυξη και την περιβαλλοντική πολιτική.
Το ΔΠΜΣ αποτελεί ιδανική επιλογή για όσους επιθυμούν βαθιά, τεκμηριωμένη και κοινωνικά κρίσιμη εξειδίκευση στην περιβαλλοντική βιολογία, ενισχύοντας ουσιαστικά το επιστημονικό και επαγγελματικό τους προφίλ σε έναν τομέα κομβικό για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και το μέλλον του πλανήτη.
Συνεργαζόμενα τμήματα – φορείς:
Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης
Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε)
.
ΔΠΜΣ: «Περιβαλλοντική Βιολογία»
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Γραμματεία Τμήματος Βιολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Πανεπιστημιούπολη Βουτών 700 13 Ηράκλειο Κρήτης.
Τηλέφωνα: 2810 394402 Fax: 2810 394404, E-mail : bio-grads@uoc.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Αντικείμενο του Δ.Π.Μ.Σ. είναι η προαγωγή της γνώσης και της έρευνας στους τομείς αιχμής, που περιλαμβάνονται στο ευρύτερο φάσμα της Δομής και λειτουργίας των Θαλάσσιων, Παράκτιων και Χερσαίων Οικοσυστημάτων, της Εφαρμοσμένης Οικολογίας, της Αλιείας, των Υδατοκαλλιεργειών, της Εξελικτικής Βιολογίας, της Βιοποικιλότητας καθώς και της Μαθηματικής Βιολογίας.
Σκοπός του Δ.Π.Μ.Σ. είναι η κατάρτιση άριστα εκπαιδευμένων επιστημόνων, με γνώση της τρέχουσας επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου (cutting-edge), των σύγχρονων ερευνητικών τεχνικών και προσεγγίσεων και με ικανότητα υλοποίησης έρευνας σε κρίσιμα σύγχρονα θέματα που αφορούν στα οικοσυστήματα, στη βιοποικιλότητα και στους βιολογικούς πόρους, τόσο στο θαλάσσιο όσο και στο χερσαίο περιβάλλον. Το Δ.Π.Μ.Σ. αποσκοπεί επίσης στην προετοιμασία ικανών και άρτια εκπαιδευμένων επιστημόνων για τη στελέχωση των ακαδημαϊκών κι ερευνητικών ιδρυμάτων καθώς και σχετικών μονάδων παραγωγής στη χώρα μας και διεθνώς, επενδύοντας στο ανθρώπινο δυναμικό, στην αριστεία και στην καινοτομία
Τίτλος Σπουδών: Το Δ.Π.Μ.Σ. απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) στην «Περιβαλλοντική Βιολογία» (Master’s Degree, MSc in Environmental Βιοlogy).
Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών
Το Διϊδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Περιβαλλοντική Βιολογία» οργανώνεται από το Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, ως επισπεύδον Τμήμα, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.). Το Πρόγραμμα προάγει τη γνώση και την έρευνα σε σύγχρονα πεδία της Περιβαλλοντικής Βιολογίας, καλύπτοντας τη δομή και λειτουργία χερσαίων, παράκτιων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων, την Εφαρμοσμένη Οικολογία, τη Βιοποικιλότητα, την Εξελικτική Βιολογία, την Αλιευτική Βιολογία, τις Υδατοκαλλιέργειες και την ποσοτική ανάλυση βιολογικών δεδομένων. Η εκπαίδευση συνδυάζει θεωρητική εμβάθυνση, εργαστηριακές ασκήσεις και δεξιότητες, βιβλιογραφική έρευνα, εκπόνηση ερευνητικού σχεδίου και αυτοδύναμη Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία, με έμφαση στη μελέτη οικοσυστημάτων, βιοποικιλότητας και βιολογικών πόρων στο θαλάσσιο και χερσαίο περιβάλλον. Η κανονική διάρκεια φοίτησης είναι τρία ακαδημαϊκά εξάμηνα και αντιστοιχεί σε 90 ECTS: 30 ECTS από μαθήματα, 30 ECTS από εργαστηριακές ασκήσεις και δεξιότητες, ερευνητικό έργο και βιβλιογραφική έρευνα και 30 ECTS από τη συγγραφή και παρουσίαση της Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας. Το Πρόγραμμα οδηγεί σε ενιαίο Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην «Περιβαλλοντική Βιολογία» και δεν προβλέπει διακριτές θεσμοθετημένες κατευθύνσεις ή ειδικεύσεις.
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:
Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Επιστήμες του περιβάλλοντος
Γνώσεις
- να αναλύει τη δομή και λειτουργία χερσαίων, παράκτιων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων και τις διεργασίες που καθορίζουν τη δυναμική τους,
- να συσχετίζει πρότυπα βιοποικιλότητας με οικολογικές, εξελικτικές, γεωγραφικές και περιβαλλοντικές διεργασίες,
- να αποσαφηνίζει τους μηχανισμούς εξέλιξης και προσαρμογής οργανισμών και πληθυσμών σε μεταβαλλόμενες περιβαλλοντικές συνθήκες,
- να διακρίνει τα επίπεδα οργάνωσης της βιοποικιλότητας και να συνδέει τη γενετική, ειδική και οικοσυστημική ποικιλότητα με τη λειτουργία των οικοσυστημάτων,
- να αναλύει τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ οργανισμών, πληθυσμών, κοινοτήτων και αβιοτικού περιβάλλοντος σε διαφορετικές χωρικές και χρονικές κλίμακες,
- να συσχετίζει την οικολογική θεωρία με σύγχρονα ζητήματα διατήρησης και διαχείρισης βιοποικιλότητας και βιολογικών πόρων,
- να περιγράφει τις βιολογικές και οικολογικές αρχές που διέπουν τα συστήματα υδατοκαλλιέργειας και την αλιευτική παραγωγή,
- να αναγνωρίζει τους παράγοντες που επηρεάζουν τη δυναμική των αλιευτικών αποθεμάτων και τη βιώσιμη εκμετάλλευση θαλάσσιων βιολογικών πόρων,
- να τεκμηριώνει τη σημασία της οικοσυστημικής προσέγγισης για τη διαχείριση φυσικών πόρων, αλιείας και υδατοκαλλιεργειών,
- να αναλύει τις επιπτώσεις ανθρωπογενών πιέσεων, μεταβολών χρήσεων γης και θάλασσας και κλιματικής αλλαγής στα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα,
- να διακρίνει τις βασικές αρχές σχεδιασμού δειγματοληψίας και παρακολούθησης οικολογικών και περιβαλλοντικών μεταβλητών,
- να συσχετίζει διαφορετικούς τύπους βιολογικών δεδομένων με κατάλληλες στατιστικές και υπολογιστικές προσεγγίσεις ανάλυσης,
- να αξιολογεί τις δυνατότητες και τους περιορισμούς μοντέλων και ποσοτικών μεθόδων στη μελέτη οικολογικών και εξελικτικών διεργασιών,
- να συνθέτει γνώσεις Οικολογίας, Εξελικτικής Βιολογίας, Βιοποικιλότητας, Αλιευτικής Βιολογίας και Μαθηματικής Βιολογίας για τη διερεύνηση σύνθετων περιβαλλοντικών προβλημάτων,
- να τεκμηριώνει τον ρόλο της σύγχρονης Περιβαλλοντικής Βιολογίας στην προστασία οικοσυστημάτων, στη βιώσιμη χρήση βιολογικών πόρων και στη λήψη επιστημονικά υποστηριζόμενων αποφάσεων,
- να αξιολογεί κριτικά τη διεθνή βιβλιογραφία και τις σύγχρονες επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις στην Περιβαλλοντική Βιολογία.
Δεξιότητες
- να σχεδιάζει δειγματοληψίες πεδίου για τη μελέτη χερσαίων, παράκτιων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων,
- να επιλέγει κατάλληλες μεθόδους καταγραφής οργανισμών, πληθυσμών, κοινοτήτων και περιβαλλοντικών παραμέτρων,
- να εφαρμόζει σύγχρονες εργαστηριακές και πεδικές τεχνικές για τη συλλογή αξιόπιστων οικολογικών και βιολογικών δεδομένων,
- να οργανώνει και να διαχειρίζεται δεδομένα βιοποικιλότητας και περιβαλλοντικών παρατηρήσεων με συστηματικό και αναπαραγώγιμο τρόπο,
- να εφαρμόζει κατάλληλες στατιστικές μεθόδους για την περιγραφή, διερεύνηση και έλεγχο υποθέσεων σε βιολογικά δεδομένα,
- να επιλέγει και να χρησιμοποιεί ποσοτικές προσεγγίσεις ανάλογα με τη δομή των δεδομένων και το οικολογικό ερώτημα,
- να ερμηνεύει αποτελέσματα στατιστικών αναλύσεων και να αξιολογεί την αβεβαιότητα και τους περιορισμούς τους,
- να αναλύει πρότυπα βιοποικιλότητας και να διερευνά τους οικολογικούς και εξελικτικούς παράγοντες που τα διαμορφώνουν,
- να συγκρίνει οικοσυστήματα και βιοκοινότητες σε διαφορετικές χωρικές και χρονικές κλίμακες,
- να αξιολογεί την κατάσταση πληθυσμών και βιολογικών πόρων με βάση κατάλληλα οικολογικά και δημογραφικά δεδομένα,
- να αναλύει δεδομένα αλιευτικής βιολογίας και να διερευνά παράγοντες που επηρεάζουν τη δυναμική των αποθεμάτων,
- να αξιολογεί βιολογικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους που επηρεάζουν την παραγωγή και τη βιωσιμότητα συστημάτων υδατοκαλλιέργειας,
- να συνδυάζει δεδομένα πεδίου, εργαστηριακές μετρήσεις και ποσοτικές αναλύσεις για την αξιολόγηση οικοσυστημάτων,
- να εντοπίζει ενδείξεις ανθρωπογενών πιέσεων και να διερευνά τις επιπτώσεις τους σε οργανισμούς, κοινότητες και οικοσυστημικές λειτουργίες,
- να αξιολογεί επιστημονικά δεδομένα για τις επιπτώσεις της κλιματικής και περιβαλλοντικής μεταβολής στη βιοποικιλότητα,
- να συγκρίνει εναλλακτικές προσεγγίσεις διατήρησης και διαχείρισης βιολογικών πόρων με βάση τεκμηριωμένα οικολογικά κριτήρια,
- να πραγματοποιεί συστηματική βιβλιογραφική αναζήτηση σε σύγχρονα θέματα Περιβαλλοντικής Βιολογίας,
- να αναλύει κριτικά επιστημονικές εργασίες ως προς το ερευνητικό ερώτημα, τον σχεδιασμό, τις μεθόδους, τα δεδομένα και τα συμπεράσματα,
- να διατυπώνει σαφές ερευνητικό ερώτημα και ελέγξιμη υπόθεση για ένα οικολογικό, εξελικτικό ή διαχειριστικό πρόβλημα,
- να εκπονεί τεκμηριωμένο ερευνητικό σχέδιο που συνδέει στόχους, δειγματοληψία, μεθοδολογία, ανάλυση και αναμενόμενα αποτελέσματα,
- να εφαρμόζει στην πράξη εξειδικευμένες εργαστηριακές, πεδικές και αναλυτικές δεξιότητες σε αντικείμενα του Προγράμματος,
- να προσαρμόζει τεκμηριωμένα τη μεθοδολογία όταν οι συνθήκες πεδίου, τα δεδομένα ή οι ερευνητικοί περιορισμοί το απαιτούν,
- να παρουσιάζει και να συγγράφει ερευνητικά αποτελέσματα με σαφήνεια, ακριβή επιστημονική ορολογία και ορθή βιβλιογραφική τεκμηρίωση,
- να εκπονεί αυτοδύναμη Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία από τον σχεδιασμό και τη συλλογή δεδομένων έως την ανάλυση, κριτική ερμηνεία και παρουσίαση των αποτελεσμάτων.
Ικανότητες
- να συνθέτει οικολογικές, εξελικτικές και ποσοτικές γνώσεις για την αντιμετώπιση σύνθετων προβλημάτων Περιβαλλοντικής Βιολογίας,
- να επιλέγει αυτοδύναμα κατάλληλες μεθόδους πεδίου, εργαστηρίου και ανάλυσης ανάλογα με το ερευνητικό ή διαχειριστικό ερώτημα,
- να αξιολογεί κριτικά την ποιότητα, την αντιπροσωπευτικότητα, την αβεβαιότητα και τα όρια οικολογικών και περιβαλλοντικών δεδομένων,
- να διακρίνει μεταξύ παρατήρησης, στατιστικής συσχέτισης και τεκμηριωμένης αιτιώδους ερμηνείας σε σύνθετα οικολογικά συστήματα,
- να αναλαμβάνει ευθύνη για τον σχεδιασμό, την οργάνωση και την ολοκλήρωση απαιτητικής έρευνας πεδίου ή εργαστηρίου,
- να εφαρμόζει αρχές ερευνητικής δεοντολογίας, ακαδημαϊκής ακεραιότητας, βιοασφάλειας και υπεύθυνης διαχείρισης ερευνητικών δεδομένων,
- να συνεργάζεται αποτελεσματικά σε διεπιστημονικές ομάδες που μελετούν οικοσυστήματα, βιοποικιλότητα και βιολογικούς πόρους,
- να επικοινωνεί σύνθετα οικολογικά δεδομένα, αναλύσεις και συμπεράσματα με επιστημονική ακρίβεια σε εξειδικευμένο ακροατήριο,
- να αναθεωρεί ερευνητικές υποθέσεις και μεθοδολογικές επιλογές όταν νέα δεδομένα ή περιορισμοί το επιβάλλουν,
- να τεκμηριώνει προτάσεις διατήρησης και διαχείρισης χωρίς να υπερβαίνει την ισχύ και τα όρια των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων,
- να συνεκτιμά οικολογικές, παραγωγικές και κοινωνικές παραμέτρους κατά την αξιολόγηση της βιώσιμης χρήσης βιολογικών πόρων,
- να συνδέει τη βασική οικολογική και εξελικτική έρευνα με εφαρμογές στην προστασία της φύσης, την αλιεία, τις υδατοκαλλιέργειες και τη διαχείριση περιβάλλοντος,
- να παρακολουθεί αυτοδύναμα τις εξελίξεις στην Περιβαλλοντική Βιολογία και να ενσωματώνει νέες ερευνητικές και ποσοτικές προσεγγίσεις στην πρακτική του,
- να παράγει νέα ή συνθετική γνώση μέσω πρωτότυπης έρευνας και κριτικής ερμηνείας δεδομένων από φυσικά συστήματα,
- να συνεχίζει αυτοδύναμα την επιστημονική του ανάπτυξη και να προετοιμάζεται για διδακτορική έρευνα ή εξειδικευμένους ρόλους στην έρευνα, τη διαχείριση περιβάλλοντος, την προστασία βιοποικιλότητας και τη βιώσιμη αξιοποίηση βιολογικών πόρων.
Σημείωση τεκμηρίωσης:
Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.
Διάρκεια σπουδών : Η χρονική διάρκεια σπουδών για την απονομή του Δ.Μ.Σ. ορίζεται σε τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα.
Γλώσσα Διδασκαλίας: Η διδασκαλία των μαθημάτων μπορεί να γίνεται στην ελληνική ή στην αγγλική γλώσσα. Γλώσσα εκπόνησης και συγγραφής της διπλωματικής εργασίας μπορεί να είναι η ελληνική ή η αγγλική.
Δίδακτρα: Το Δ.Π.Μ.Σ. “Περιβαλλοντική Βιολογία “δεν έχει δίδακτρα. Οι δαπάνες για την εκτέλεση της διεξαγόμενης έρευνας στα πλαίσια της Μεταπτυχιακής Διατριβής καλύπτονται από τον τακτικό προϋπολογισμό και από ανταγωνιστικά προγράμματα Έρευνας και Τεχνολογίας που διεκδικούν και υλοποιούν τα μέλη Δ.Ε.Π. και οι Ερευνητές που συμμετέχουν στο Δ.Π.Μ.Σ..
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Στο Δ.Π.Μ.Σ. γίνονται δεκτοί κάτοχοι πτυχίου Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή ισότιμου πτυχίου Α.Ε.Ι. της αλλοδαπής προερχόμενοι από πανεπιστημιακά Τμήματα: Βιολογικών, Χημικών, Ιατρικών και συναφών Επιστημών, απόφοιτοι Φαρμακευτικών, Κτηνιατρικών και Γεωπονικών Σχολών, καθώς και πτυχιούχοι Τ.Ε.Ι. συναφών ειδικοτήτων.
Ο αριθμός εισακτέων στο Δ.Π.Μ.Σ. ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο στους είκοσι (20) φοιτητές ετησίως.
Διαδικασία επιλογής:
Η επιλογή γίνεται με βάση τα ακόλουθα κριτήρια:
Βαθμός Πτυχίου ή βεβαίωση αναλυτικής βαθμολογίας για τους τελειόφοιτους.
Επίδοση σε προπτυχιακά μαθήματα σχετικά με την ειδίκευση.
Αποδεδειγμένη επάρκεια της Αγγλικής γλώσσας.
Αξιολόγηση συστατικών επιστολών.
Προσωπική συνέντευξη και συνέντευξη σε 9μελή επιτροπή του ΠΜΣ.
Κάθε άλλο στοιχείο σχετικό με τα προσόντα του/της υποψηφίου/ας που αποδεικνύεται από τα δικαιολογητικά που κατατίθενται.
Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECΤS)
Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (ECTS) που απαιτούνται για την απόκτηση του Δ.Μ.Σ. ανέρχονται σε ενενήντα (90). Το πρότυπο πρόγραμμα διαμορφώνεται ως εξής:
Α’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
-
- Χερσαία και Θαλάσσια Οικοσυστήματα
- Βιοποικιλότητα, Εξέλιξη και Προσαρμογές
- Ανάλυση Βιολογικών Δεδομένων
- Υδατοκαλλιέργειες και Αλιευτική Βιολογία
Β’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
-
- Εργαστηριακές Ασκήσεις και Δεξιότητες
- Βιβλιογραφική Έρευνα
- Εκπόνηση Ερευνητικού Σχεδίου
Γ’ εξάμηνο:
-
- Εκπόνηση, συγγραφή και παρουσίαση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας.
Ο μεταπτυχιακός φοιτητής πρέπει να συγκεντρώσει: (α) τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες από την επιτυχή παρακολούθηση μαθημάτων, (β) τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες από την επιτυχή συμμετοχή του σε εργαστηριακές ασκήσεις και δεξιότητες κατά το δεύτερο εξάμηνο σπουδών, καθώς και από την επιτυχή εκπόνηση του ερευνητικού του έργου και της βιβλιογραφικής έρευνας, και (γ) τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες από τη συγγραφή και παρουσίαση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας.
Τροποποίηση του προγράμματος μαθημάτων μπορεί να επέλθει με αποφάσεις οργάνων και με αναφορά στον κανονισμό μεταπτυχιακών σπουδών.
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
- Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2026-2027)
- ΦΕΚ ίδρυσης (ή επανίδρυσης) : ΦΕΚ 1789 τ.Β’/21.05.2018 & ΦΕΚ 3388 τ.Β’/13.06.2024
- Κανονισμός Σπουδών: ΦΕΚ 3388 τ.Β’/13.06.2024
Περισσότερα στοιχεία :
- Ηλεκτρονική διεύθυνση ΠΜΣ: http://envbio.biology.uoc.gr/
Διάρκεια Λειτουργίας
Το Δ.Π.Μ.Σ. θα λειτουργήσει μέχρι το ακαδημαϊκό έτος 2034-2035, με δυνατότητα παράτασης, με την επιφύλαξη της μη πιστοποίησης.