Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος δημιουργεί ψηφιακούς κόσμους μέσα στους οποίους ο χρήστης μπορεί να «μπει» και να αλληλεπιδράσει σαν να βρίσκονται γύρω του;
Ο Σχεδιαστής Προγραμμάτων Εικονικής Πραγματικότητας είναι ο επαγγελματίας που αναπτύσσει εφαρμογές οι οποίες δημιουργούν τρισδιάστατα, διαδραστικά περιβάλλοντα σε ηλεκτρονικό υπολογιστή. Με τη βοήθεια εξειδικευμένου λογισμικού και τεχνικών εικονικής πρωτοτυποποίησης, σχεδιάζει εμπειρίες όπου ο χρήστης βλέπει, κινείται και αλληλεπιδρά με ψηφιακά αντικείμενα με φυσικό και ενστικτώδη τρόπο.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη:
καθορίζει το σενάριο και τους στόχους της εικονικής εφαρμογής,
σχεδιάζει το τρισδιάστατο περιβάλλον και τα γραφικά του,
προγραμματίζει τη λειτουργία και την αλληλεπίδραση χρήστη–συστήματος,
ψηφιοποιεί και ενσωματώνει πολυμεσικό υλικό,
δοκιμάζει, διορθώνει και τεκμηριώνει το πρόγραμμα,
συντάσσει προδιαγραφές σύμφωνα με τεχνικά πρότυπα.
Οι εφαρμογές μπορεί να προβάλλονται σε οθόνες υπολογιστή, με ειδικά γυαλιά ή μέσω οπτικών κρανών (head-mounted displays), επιτρέποντας στερεοσκοπική όραση και αίσθηση αλληλεπίδρασης.
Χρησιμοποιεί εξειδικευμένα λογισμικά τρισδιάστατης απεικόνισης, εργαλεία ανάπτυξης VR, γλώσσες προγραμματισμού (π.χ. VRML) και συστήματα οπτικοποίησης.
Συνθήκες Εργασίας
Εργάζεται σε εξειδικευμένο γραφείο ή εργαστήριο, σε άνετο και φωτεινό περιβάλλον.
Η πολύωρη εργασία μπροστά σε οθόνες μπορεί να προκαλέσει κόπωση στα μάτια, πόνους στην πλάτη και στα χέρια. Για τον λόγο αυτό απαιτούνται συχνά διαλείμματα και τήρηση κανόνων υγιεινής και ασφάλειας.
Η συνεχής επιμόρφωση είναι απαραίτητη, καθώς ο τομέας εξελίσσεται ταχύτατα.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Σχεδιαστή Προγραμμάτων Εικονικής Πραγματικότητας ταιριάζει σε νέους που:
έχουν έντονη φαντασία και δημιουργικότητα,
αγαπούν την τεχνολογία και τον προγραμματισμό,
διαθέτουν προσοχή στη λεπτομέρεια,
ενδιαφέρονται για τρισδιάστατη απεικόνιση και διαδραστικά περιβάλλοντα,
μπορούν να συνδυάζουν τεχνική σκέψη και αισθητική,
τηρούν κανόνες δεοντολογίας και πνευματικής ιδιοκτησίας,
παρακολουθούν συστηματικά τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή δημιουργία γραφικών χωρίς προγραμματισμό.
Δεν περιορίζεται σε παιχνίδια ή ψυχαγωγία.
Δεν είναι εργασία χωρίς τεχνικά πρότυπα και δοκιμές.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δεν αντέχουν τη συνεχή τεχνολογική εξέλιξη.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Σχεδιαστής Προγραμμάτων Εικονικής Πραγματικότητας;
Σπουδές παρέχονται:
στο Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων του Πανεπιστήμιο Αιγαίου (Σύρος),
σε Τμήματα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Α.Ε.Ι.,
σε μεταπτυχιακά προγράμματα, όπως αυτά του Τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Η συνεχής εξειδίκευση σε τεχνολογίες VR, τρισδιάστατη μοντελοποίηση και διαδραστικά συστήματα αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
Ο Σχεδιαστής Προγραμμάτων Εικονικής Πραγματικότητας μπορεί να απασχοληθεί:
σε εταιρείες ανάπτυξης λογισμικού VR,
σε διαφημιστικές και εκδοτικές εταιρείες,
σε τηλεοπτικά και κινηματογραφικά studio,
σε μουσεία και πολιτιστικούς οργανισμούς (π.χ. εικονικά μουσεία),
σε ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια,
σε επιχειρήσεις βιομηχανικού σχεδιασμού και προσομοιώσεων,
ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Υπάρχουν σημαντικές προοπτικές στην εφαρμοσμένη έρευνα για προσομοιώσεις, βιομηχανικό σχεδιασμό, πολιτιστική κληρονομιά και εκπαιδευτική τεχνολογία.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενθουσιάζει η ιδέα να δημιουργείς ψηφιακούς τρισδιάστατους κόσμους;
Σου αρέσει να συνδυάζεις προγραμματισμό και δημιουργικότητα;
Έχεις υπομονή για δοκιμές και διορθώσεις;
Θα ήθελες να δουλεύεις σε καινοτόμα τεχνολογικά έργα;
Σε ενδιαφέρει η εφαρμογή της τεχνολογίας στην εκπαίδευση, τον πολιτισμό ή τη βιομηχανία;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του αποτελεί ο σχεδιασμός εφαρμογών πολυμέσων που αναφέρονται σε ένα ιδεατό περιβάλλον κατασκευασμένο σε ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ειδικότερα, ο σχεδιαστής προγραμμάτων εικονικής πραγματικότητας δημιουργεί με τη βοήθεια εξειδικευμένου λογισμικού και της μεθόδου της εικονικής πρωτοτυποποίησης προγράμματα εικονικής πραγματικότητας που επιτρέπουν την αλληλεπίδραση μεταξύ ανθρώπου-χρήστη και υπολογιστή που βιώνεται από τον πρώτο με τρόπο φυσικό και ενστικτώδη.
Μερικές από τις δραστηριότητες του επαγγελματία είναι ο καθορισμός του σεναρίου και των στόχων της εικονικής εφαρμογής, ο σχεδιασμός και ο προγραμματισμός του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο θα παρουσιαστεί το υλικό, ο σχεδιασμός των γραφικών της εφαρμογής, η ψηφιοποίηση του υλικού και η προσθήκη στην εφαρμογή, καθώς και η τελική επεξεργασία του παραγόμενου έργου και η διόρθωση τυχόν σφαλμάτων.
Εφαρμόζει τις τεχνικές σχεδίασης και τελικής δοκιμής προγράμματος και είναι ικανός να τεκμηριώνει το παραγόμενο πρόγραμμα. Ακόμα, αναπτύσσει και συντάσσει προδιαγραφές προγραμμάτων, ακολουθώντας καθιερωμένες μεθόδους και πρότυπα. Το αποτέλεσμα της δουλειάς του μπορεί να απευθύνεται σε ειδικό κοινό ή σε μεγάλες κατηγορίες του πληθυσμού.
Συνήθως πρόκειται για παραγωγές με ενημερωτικό, ψυχαγωγικό ή εκπαιδευτικό περιεχόμενο, που παρουσιάζονται με ηλεκτρονικό τρόπο στους χρήστες, είτε σε μια απλή οθόνη υπολογιστή με ειδικά γυαλιά είτε με κάποιο οπτικό κράνος (head-mounted display) ή ακόμη σε μία ή περισσότερες μεγάλες οθόνες, διατεταγμένες με συγκεκριμένο τρόπο (κεκλιμένες, σε σχήμα δωματίου, ημικυκλικές, σε σχήμα θόλου κ.λπ.).
Ο χρήστης φορά ειδική κάσκα και γάντια και μέσω αυτών έχει την αίσθηση στερεοσκοπικής όρασης και αφής, που του επιτρέπουν να αντιλαμβάνεται τα αντικείμενα σαν να ήταν πραγματικά. Έχει δηλαδή τη δυνατότητα να «ψηλαφήσει» τα αντικείμενα, να τα δει από όλες τις πλευρές τους και να ελέγξει τη συναρμολογησιμότητά τους. Τέλος, για να δημιουργήσει τρισδιάστατα εργαλεία οπτικοποίησης ο σχεδιαστής χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό υπολογιστή, ειδικό λογισμικό, εξειδικευμένα προγράμματα, γλώσσες προγραμματισμού (VRML37 – Virtual Reality Markup Language) κ.λπ.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται σε εξειδικευμένο γραφείο, σε άνετο και φωτεινό περιβάλλον. Η πολύωρη εργασία μπροστά στην οθόνη του ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι δυνατόν να προκαλέσει κόπωση των οφθαλμών, πόνους στην πλάτη και προβλήματα στα χέρια και τους καρπούς.
Γι’ αυτό πρέπει να κάνει τακτικά διαλείμματα, να χρησιμοποιεί ειδικά φίλτρα στην οθόνη του υπολογιστή και να τηρεί όλους τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας. Τέλος, συχνά απαιτείται να παρακολουθεί σεμινάρια, προκειμένου να ενημερώνεται για τις σύγχρονες εξελίξεις στο επιστημονικό του πεδίο.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η φαντασία, η δημιουργικότητα και η εξαιρετική προσοχή στη λεπτομέρεια σε συνδυασμό με την άρτια επαγγελματική κατάρτιση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Χρειάζεται, επίσης, ιδιαίτερη προσοχή στην τήρηση του κώδικα δεοντολογίας, των νόμων περί πνευματικής ιδιοκτησίας και δυνατότητα παρακολούθησης των επιστημονικών εξελίξεων στο επιστημονικό του πεδίο ενδιαφέροντος.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στο τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου (Σύρος).
Ακόμη, σπουδές προσφέρονται στα τμήματα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών των A.E.I. (του Πανεπιστημιακού και Τεχνολογικού τομέα). Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών όπως για παράδειγμα αυτό του τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου λειτουργεί Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πολιτισμική Τεχνολογία και Επικοινωνία.
Τομείς Απασχόλησης:
Ο σχεδιαστής προγραμμάτων εικονικής πραγματικότητας με βάση τις εξειδικευμένες επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις που έχει αποκτήσει, μπορεί να εργαστεί στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, μόνος του ή σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες της πληροφορικής.
Ειδικότερα, μπορεί να απασχοληθεί σε διαφημιστικές εταιρείες, σε εκδοτικές εταιρείες, σε εταιρείες παροχής υπηρεσιών λογισμικού εφαρμογών εικονικής πραγματικότητας, ή ακόμα ως ελεύθερος επαγγελματίας διατηρώντας δική του επιχείρηση ανάπτυξης και παραγωγής ανάλογων εφαρμογών. Επίσης, μπορεί να εργαστεί σε τηλεοπτικούς σταθμούς, κινηματογραφικές εταιρείες και studio παραγωγής, ανεξάρτητες εταιρείες κατασκευής λογισμικού με πολυμέσα, σε εμπορικές, βιομηχανικές, ασφαλιστικές, τουριστικές, ναυτιλιακές επιχειρήσεις, βιοϊατρικές μονάδες διαχείρισης και συντήρησης απεικονιστικών ιατρικών μηχανημάτων κ.λπ.
Ακόμη, μπορεί να εργαστεί σε υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού που ασχολούνται με τη διαχείριση, οργάνωση και ανάδειξη πολιτισμικών και πολιτιστικών δρώμενων, σε φορείς που ασχολούνται με την οργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων και την προβολή πολιτισμικών δεδομένων (ΟΤΑ, περιφερειακές και νομαρχιακές υπηρεσίες), σε εταιρείες διαχείρισης μουσικών, κινηματογραφικών, εικαστικών και άλλων καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, σε βιβλιοθήκες και κέντρα αρχειοθέτησης και τεκμηρίωσης, σε μουσεία (διαχείριση εικονικών μουσείων) και πινακοθήκες (διεύθυνση, εμπλουτισμός συλλογών, εξ αποστάσεως εκπαίδευση, εκδόσεις, τηλεματική κ.ά.), οργανισμούς και φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αντικείμενο τη διαμόρφωση πολιτικών για την τεχνολογία και τον πολιτισμό, φορείς εκπαίδευσης και κατάρτισης στις νέες τεχνολογίες (εκπαιδευτική τεχνολογία).
Ακόμη, μπορεί να απασχοληθεί σε εργαστήρια ερευνητικών και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, όπως στο Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεματικής της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας του υπουργείου Ανάπτυξης, στο Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεματικής (ΙΠΤΗΛ) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, στο Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας Κρήτης, στο Ινστιτούτο Βιομηχανικών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πάτρας ή στο ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών Πάτρας, στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού κ.α. Επιπλέον, μπορεί να εργαστεί ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση, μετά από παρακολούθηση παιδαγωγικών μαθημάτων ή να ασχοληθεί με την αρθρογραφία σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά.
Προοπτικές απασχόλησης υπάρχουν στον τομέα της εφαρμοσμένης έρευνας για τη γραφική απεικόνιση, αλληλεπίδραση και προσομοίωση σύνθετων δεδομένων και διαδικασιών με χρήση τεχνολογίας εικονικής πραγματικότητας (πρότυπο VRML), που αφορούν στον προηγμένο βιομηχανικό σχεδιασμό, τη διατήρηση και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς και την εκπαίδευση ατόμων με ειδικές ανάγκες.