Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος συνεχίζει την έρευνα και μετά το διδακτορικό, παράγοντας νέα γνώση σε ένα εξειδικευμένο επιστημονικό πεδίο;
Ο Μεταδιδακτορικός Ερευνητής είναι ο επιστήμονας που, μετά την ολοκλήρωση του διδακτορικού του, ασχολείται με προχωρημένη και συστηματική έρευνα, συμβάλλοντας στην εξέλιξη της επιστήμης και στην παραγωγή νέων δεδομένων.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Ο μεταδιδακτορικός ερευνητής:
μελετά εκτενώς τη διεθνή βιβλιογραφία,
διαμορφώνει ερευνητικά ερωτήματα και υποθέσεις,
σχεδιάζει και υλοποιεί ερευνητικά πρωτόκολλα,
συλλέγει και αναλύει δεδομένα,
χρησιμοποιεί εξειδικευμένα εργαστηριακά όργανα ή λογισμικά,
δημοσιεύει επιστημονικά άρθρα και παρουσιάζει αποτελέσματα σε συνέδρια,
συνεργάζεται με ερευνητικές ομάδες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Ανάλογα με το αντικείμενο, μπορεί να εργάζεται σε εργαστήριο, σε πεδίο (ύπαιθρο), σε νοσοκομειακό περιβάλλον ή σε γραφείο ανάλυσης δεδομένων.
Συνθήκες εργασίας
Οι συνθήκες διαφοροποιούνται ανάλογα με τον επιστημονικό κλάδο.
Συνήθως:
δεν υπάρχει αυστηρά καθορισμένο ωράριο,
απαιτείται υπερωριακή απασχόληση σε φάσεις έντονης έρευνας,
υπάρχουν συχνές μετακινήσεις για συνέδρια και συνεργασίες,
η εργασία περιλαμβάνει τόσο πρακτική έρευνα όσο και συγγραφή.
Πρόκειται για απαιτητικό αλλά δημιουργικό επαγγελματικό ρόλο.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν την επιστημονική έρευνα,
έχουν αναλυτική και κριτική σκέψη,
διαθέτουν επιμονή και υπομονή,
μπορούν να εργάζονται μεθοδικά και οργανωμένα,
ενημερώνονται συνεχώς για τις εξελίξεις στον κλάδο τους,
αντέχουν την αβεβαιότητα που συχνά συνοδεύει την ερευνητική πορεία.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι διοικητική ή καθαρά διδακτική θέση.
Δεν έχει πάντα σταθερή επαγγελματική ασφάλεια ή μόνιμη σύμβαση.
Δεν περιορίζεται σε θεωρητική μελέτη – απαιτεί εφαρμογή επιστημονικής μεθοδολογίας και παραγωγή πρωτότυπων αποτελεσμάτων.
Σπουδές
Για να εργαστεί κάποιος ως μεταδιδακτορικός ερευνητής απαιτείται:
προπτυχιακός τίτλος σπουδών,
μεταπτυχιακό δίπλωμα,
διδακτορικό (PhD) σε συναφές γνωστικό αντικείμενο.
Απαραίτητες είναι:
καλή γνώση στατιστικής,
πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών (κυρίως αγγλικών),
ικανότητα χρήσης εξειδικευμένων λογισμικών ή εργαστηριακού εξοπλισμού.
Πού μπορεί να εργαστεί
Ο μεταδιδακτορικός ερευνητής μπορεί να απασχοληθεί:
σε πανεπιστήμια,
σε ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα,
σε δημόσιους ή ιδιωτικούς ερευνητικούς φορείς,
σε διεθνείς οργανισμούς,
σε εταιρείες που αναπτύσσουν καινοτομία και τεχνολογία.
Μπορεί επίσης να αναλαμβάνει μελέτες ως εξωτερικός συνεργάτης.
Λίγες ερωτήσεις για να το σκεφτείς
Σε ενθουσιάζει η αναζήτηση νέας γνώσης;
Μπορείς να επιμείνεις σε ένα ερευνητικό πρόβλημα για μεγάλο χρονικό διάστημα;
Θα σε ενδιέφερε μια διεθνής επιστημονική πορεία με συνεχή επιμόρφωση;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του αποτελεί η μακρόχρονη και συστηματική έρευνα σε συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο. Ειδικότερα, ο μεταδιδακτορικός ερευνητής ασχολείται με τη βιβλιογραφική μελέτη και έρευνα σε κάποια γνωστική περιοχή, την επιστημονική προσέγγιση, τη συλλογή πληροφοριακού υλικού, την υλοποίηση καινοτόμων ερευνών και την εξαγωγή αξιόπιστων, βάσιμων και αξιοποιήσιμων συμπερασμάτων για την καλλιέργεια και την προαγωγή της επιστημονικής γνώσης στο συγκεκριμένο γνωστικό πεδίο.
Στηριζόμενος σε πολύπλοκες ερευνητικές διαδικασίες και σε επιστημονικές μεθόδους, χρησιμοποιώντας εξειδικευμένα όργανα και συσκευές ακριβείας, συλλέγει και επεξεργάζεται ερευνητικά δεδομένα υπό ελεγχόμενες και μη συνθήκες, συγκρίνει τιμές, αναλύει αποτελέσματα και εξάγει πολύτιμα συμπεράσματα συμβάλλοντας στην πρόοδο της επιστήμης του. Ο τρόπος και η μεθοδολογία της δουλειάς του εξαρτώνται από τη φύση του αντικειμένου ή του φαινομένου που μελετά, τα μέσα και τις μεθόδους που έχει επιλέξει και τη θεωρητική προσέγγιση που ακολουθεί και η οποία ανταποκρίνεται καλύτερα στον έλεγχο των ερευνητικών του υποθέσεων.
Για τη διευκόλυνση του έργου συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες, έρχεται σε επαφή με ειδικούς στο αντικείμενο που ερευνά και μερικές φορές χρειάζεται να επαναπροσδιορίσει, να τροποποιήσει και να επαναξιολογήσει τη μεθοδολογία της ερευνητικής του προσέγγισης.
Συνθήκες Εργασίας:
Ανάλογα με την επιστήμη του, το φορέα και το πλαίσιο εργασίας, δουλεύει τόσο σε ειδικά εξοπλισμένα εργαστήρια όσο και στην ύπαιθρο. Συνήθως, το ωράριό του δεν είναι συγκεκριμένο, καθώς οι ανάγκες της έρευνας ή του πειράματος που βρίσκεται σε εξέλιξη απαιτούν υπερωριακή απασχόληση. Συχνά απαιτείται να μετακινείται στο εξωτερικό για την παρακολούθηση επιστημονικών συνεδρίων, τη βιβλιογραφική έρευνα και τη συνεργασία με άλλους επιστήμονες.
Όταν εργάζεται σε γραφείο, επεξεργάζεται στατιστικά τα ερευνητικά του δεδομένα, συντάσσει τις μελέτες του, γράφει αναφορές, αρθρογραφεί ή μελετά τη σύγχρονη βιβλιογραφία. Το επάγγελμα αυτό πολλές φορές απαιτεί μετακινήσεις και ταξίδια τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, για συμμετοχή σε διεθνή συνέδρια ή για συλλογή και επεξεργασία στοιχείων σε διάφορες μελέτες και έρευνες.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτείται να είναι μεθοδικός, οργανωτικός, προσεκτικός, υπεύθυνος και συνεπής. Επίσης, πρέπει να αγαπά την έρευνα, να έχει ευαισθησία και ενδιαφέρον για τα θέματα που σχετίζονται με την επιστήμη του και να ενημερώνεται συνεχώς για τις εξελίξεις στο αντικείμενο των δραστηριοτήτων του.
Χρειάζεται να διαθέτει ικανότητα στα μαθηματικά, πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών και δεξιότητα στη χρήση εξειδικευμένων συσκευών εργαστηρίου και ειδικών προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η ανάγκη για συνεργασία με άλλους επιστήμονες και η συμμετοχή σε επιστημονικά συνέδρια και μελέτες προϋποθέτουν ιδιαίτερη ευελιξία, επικοινωνιακές δεξιότητες, καινοτόμες ιδέες και συνεχή αναζήτηση νέων δεδομένων στον επιστημονικό του χώρο.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται σε όλα τα αναγνωρισμένα πανεπιστήμια τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, εφόσον το γνωστικό του αντικείμενο ανήκει σε κάποια αναγνωρισμένη επιστημονική περιοχή. Για να θεωρηθεί μεταδιδακτορικός ερευνητής απαιτείται να έχει ολοκληρώσει προπτυχιακές, μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές σε ένα ή περισσότερα συναφή γνωστικά πεδία και να έχει αφιερώσει αρκετά χρόνια στη μακρόχρονη επιστημονική έρευνα για την παραγωγή νέας γνώσης και δεδομένων που είναι δυνατόν να προάγουν τις επιστήμες και να βρουν εφαρμογή σε άλλους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Ακόμη, απαιτείται να γνωρίζει επαρκώς τουλάχιστον μία ξένη γλώσσα και να έχει μελετήσει βασικές έννοιες της στατιστικής επιστήμης.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί ως ακαδημαϊκός διδάκτορας σε Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, ως ερευνητικός συνεργάτης σε ινστιτούτα και κέντρα ερευνών, σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, σε διεθνείς οργανισμούς και εταιρείες διεξαγωγής ερευνών. Τέλος, μπορεί να εργαστεί και ως ελεύθερος επαγγελματίας αναλαμβάνοντας την πραγματοποίηση μελετών για λογαριασμό δημόσιων ή ιδιωτικών φορέων.