Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις φανταστεί πώς κατασκευάζονταν παλιά τα ξύλινα καΐκια που ταξίδευαν στο Αιγαίο;
Ο Καραβομαραγκός είναι ο τεχνίτης που σχεδιάζει, κατασκευάζει, επισκευάζει και συντηρεί μικρά κυρίως ξύλινα σκάφη, όπως καΐκια και βάρκες. Πρόκειται για ένα παραδοσιακό ναυπηγικό επάγγελμα, που συνδυάζει τεχνική γνώση, εμπειρία και μεράκι.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Ο καραβομαραγκός:
παραλαμβάνει την παραγγελία και σχεδιάζει το σχήμα και το μέγεθος του σκάφους,
επιλέγει τα κατάλληλα ξύλα για κάθε τμήμα,
κόβει, πλανίζει και προετοιμάζει τα κομμάτια ξυλείας,
κατασκευάζει πρώτα την καρένα (το βασικό σκαρί) και στη συνέχεια συναρμολογεί τα υπόλοιπα μέρη,
στερεώνει εξαρτήματα όπως το τιμόνι,
φροντίζει για τη σωστή ένωση των ξύλων με κατάλληλα υλικά (π.χ. γαλβανισμένα καρφιά),
προστατεύει το ξύλο με βαφές και βερνίκια ώστε να αντέχει στο θαλασσινό νερό.
Εργάζεται σε καρνάγια (ταρσανάδες), σε χώρους κατασκευής και επισκευής ξύλινων σκαφών, συνεργαζόμενος με άλλους τεχνίτες.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Καραβομαραγκού ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν τη θάλασσα και τα ξύλινα σκάφη,
έχουν επιδεξιότητα στα χέρια και καλή αντίληψη χώρου και μορφής,
διαθέτουν υπομονή και επιμονή,
δείχνουν προσοχή στη λεπτομέρεια,
έχουν μεράκι και δημιουργική φαντασία.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι εργασία γραφείου.
Δεν είναι δουλειά χωρίς σωματική καταπόνηση.
Δεν είναι επάγγελμα με σταθερό και προβλέψιμο ωράριο.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους αποφεύγουν τη χειρωνακτική εργασία.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Καραβομαραγκός;
Δεν απαιτούνται τυπικές σπουδές.
Η μαθητεία κοντά σε έμπειρο καραβομαραγκό και η πρακτική εξάσκηση αποτελούν τη βασική προϋπόθεση για την απόκτηση της τέχνης.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Μπορεί να εργαστεί:
σε καρνάγια και ταρσανάδες,
σε χώρους ναυπήγησης και επισκευής μικρών ξύλινων σκαφών,
ως ελεύθερος επαγγελματίας με δικό του εργαστήριο.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να δημιουργείς αντικείμενα με τα χέρια σου;
Αντέχεις πολύωρη ορθοστασία και χειρωνακτική εργασία;
Σε ενδιαφέρει η παραδοσιακή ναυπηγική τέχνη;
Έχεις υπομονή για δουλειές που απαιτούν ακρίβεια και λεπτομέρεια;
Θα σε ενδιέφερε να συνεχίσεις μια παραδοσιακή τεχνική που τείνει να εκλείψει;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Η σχεδίαση, η κατασκευή, η επισκευή και η συντήρηση μικρών κυρίως ξύλινων καϊκιών και βαρκών (μπρατσέρες, μαούνες, ανεμότρατες, τρεχαντήρια, μπλίσκο κ.ά.) σε καρνάγια (γνωστά ως ταρσανάδες) είναι το αντικείμενο της εργασίας του. Πιο συγκεκριμένα, ο καραβομαραγκός παραλαμβάνει την παραγγελία κατασκευής του σκάφους και κατόπιν σχεδιάζει το σχήμα και το μέγεθος που θα έχει καθώς και τον εξοπλισμό που θα το συνοδεύει.
Στη συνέχεια, έρχεται σε επικοινωνία με τους προμηθευτές του απ’ όπου επιλέγει τα ξύλα που ταιριάζουν καλύτερα στο κάθε τμήμα του σκάφους που πρόκειται να κατασκευάσει. Ακολούθως, προσδιορίζει μια σειρά από ενέργειες που χρειάζεται να γίνουν, όπως η κοπή, το ροκάνισμα, το πλάνεμα και η προετοιμασία γενικότερα των επιφανειών των κομματιών του ξύλου προκειμένου να χρησιμοποιηθούν αργότερα για τη συναρμολόγηση του καϊκιού.
Φτιάχνει πρώτα την καρένα (σκαρί), που αποτελεί τη σπονδυλική στήλη του σκάφους και μετά, με τη βοήθεια κατάλληλων εργαλείων, στερεώνει τα υπόλοιπα ξύλα και τα άλλα εξαρτήματα (τιμόνι κ.ά.). Προσέχει, ακόμη, τα καρφιά που θα χρησιμοποιηθούν για την ένωση των διαφόρων κομματιών ξύλου να είναι γαλβανισμένα για να μη σκουριάζουν στο θαλασσινό νερό και φροντίζει να περιποιείται το ξύλο (βάψιμο) για να προστατεύεται από το αλάτι της θάλασσας.
Για την εργασία του συνεργάζεται με άλλους τεχνίτες και εργάτες στους ταρσανάδες και χρησιμοποιεί διάφορα χειροποίητα εργαλεία, όπως σκεπάρνι, κορδέλα, ροκάνι κ.ά. Στις μέρες μας το συγκεκριμένο επάγγελμα έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί επειδή η παραγωγή έχει βιομηχανοποιηθεί και τα υλικά κατασκευής (λαμαρίνες, πλαστικά κ.ά.) που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των σκαφών έχουν αντικαταστήσει το ξύλο.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται σε ταρσανάδες κάτω από σκληρές συνθήκες και επαγγελματική ανασφάλεια, λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας και της αντικατάστασης της παραδοσιακής αυτής ναυπηγικής τέχνης με τη σύγχρονη βιομηχανική παραγωγή πλοίων. Εργάζεται, με ακανόνιστο ωράριο, ανάλογα με τον όγκο των παραγγελιών και τις προθεσμίες παράδοσης.
Η δουλειά του είναι χειρωνακτική και απαιτεί πολύωρη ορθοστασία. Ακόμα, εκτίθεται συνεχώς στη σκόνη, στα πριονίδια, στις διάφορες μυρωδιές από τα ξύλα ή τα βερνίκια, καθώς και στο θόρυβο που προκαλούν τα εργαλεία που χρησιμοποιεί, με αποτέλεσμα πολλές φορές να επιβαρύνεται η υγεία του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Ο καραβομαραγκός πρέπει να είναι επιδέξιος, υπομονετικός, παρατηρητικός και να έχει καλή γνώση των διαφόρων ποιοτήτων ξυλείας και άλλων σχετικών υλικών που χρησιμοποιεί. Ακόμη, απαιτείται να διαθέτει δημιουργικότητα, μεράκι, φαντασία, υπευθυνότητα και συνέπεια κατά την άσκηση της εργασίας του.
Επίσης, οφείλει να είναι προσεκτικός και να ακολουθεί τους κανόνες ασφαλείας στο χειρισμό των εργαλείων και μηχανημάτων που χρησιμοποιεί.
Σπουδές:
Δεν απαιτούνται ειδικές σπουδές για την άσκηση του συγκεκριμένου επαγγέλματος. Η απόκτηση, όμως, εμπειρίας κοντά σε ένα έμπειρο τεχνίτη είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την άσκησή του συγκεκριμένου επαγγέλματος.
Τομείς Απασχόλησης:
Εργάζεται ως υπάλληλος σε χώρους κατασκευής και επισκευής μικρών ξύλινων καϊκιών, σε καρνάγια και σε χώρους ναυπήγησης μικρών σκαφών. Τα νέα υλικά που χρησιμοποιούνται πλέον στην κατασκευή σκαφών έχουν περιορίσει κατά κάποιο τρόπο τις επαγγελματικές δυνατότητες του καραβομαραγκού.