Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος μελετά σε βάθος τον κόσμο των ζώων και προσπαθεί να κατανοήσει πώς ζουν, εξελίσσονται και αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους;
Ο Ζωολόγος είναι ο επιστήμονας που ερευνά τη ζωή των ζώων σε όλα τα επίπεδα: από το μόριο και το κύτταρο μέχρι το οικοσύστημα. Μελετά την προέλευση, τη δομή, τη λειτουργία, τη συμπεριφορά και την εξέλιξή τους, καθώς και τις σχέσεις τους με το φυσικό περιβάλλον.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Ανάλογα με την ειδίκευσή του, μπορεί να ασχολείται με:
τη ζωική ανατομία και φυσιολογία
τη μοριακή και κυτταρική βιολογία
τη ζωική οικολογία και τη συμπεριφορά
την εξέλιξη των ειδών
Μελετά έντομα, ψάρια, ερπετά, θηλαστικά ή άλλες ζωικές ομάδες. Συλλέγει δείγματα, παρατηρεί πληθυσμούς στη φύση, καταγράφει δεδομένα, χρησιμοποιεί σύγχρονα όργανα (μικροσκόπια, φυγόκεντρους, αναλυτές, ηλεκτρονικά συστήματα καταγραφής) και επεξεργάζεται τα αποτελέσματα στον υπολογιστή.
Η εργασία του μοιράζεται ανάμεσα:
στο εργαστήριο (ανάλυση ιστών, επεξεργασία δεδομένων, συγγραφή μελετών)
στην ύπαιθρο (παρατήρηση και καταγραφή ζώων στο φυσικό τους περιβάλλον)Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μείνει για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε απομακρυσμένες περιοχές (π.χ. πολικές ζώνες, τροπικά οικοσυστήματα) για ερευνητικούς σκοπούς. Η εργασία στο εργαστήριο απαιτεί αυστηρή τήρηση κανόνων ασφαλείας λόγω χημικών και βιολογικών υλικών.
Τα αποτελέσματα της έρευνάς του αξιοποιούνται στη γεωργία, στην ιατρική, στη φαρμακολογία, στη διατήρηση της άγριας ζωής και στην προστασία του περιβάλλοντος.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Ταιριάζει σε εσένα αν αγαπάς βαθιά τα ζώα και τη φύση.
Αν έχεις περιέργεια να κατανοήσεις πώς λειτουργεί η ζωή σε όλα τα επίπεδα.
Αν μπορείς να εργάζεσαι με ακρίβεια, μεθοδικότητα και υπομονή.
Αν δεν σε αποθαρρύνουν οι δύσκολες συνθήκες πεδίου ή η πολύωρη εργαστηριακή εργασία.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλώς «δουλειά με ζώα» με ρομαντική διάσταση.
Δεν περιορίζεται σε ζωολογικούς κήπους ή φροντίδα ζώων.
Δεν είναι επάγγελμα χωρίς επιστημονική αυστηρότητα και συνεχή μελέτη.
Δεν ταιριάζει σε άτομα που αποφεύγουν την έρευνα και τη στατιστική ανάλυση δεδομένων.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Ζωολόγος;
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Βιολογίας των Α.Ε.Ι.
Ενδεικτικά, στην Ελλάδα μπορεί κανείς να σπουδάσει σε ιδρύματα όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στα Τμήματα Βιολογίας.
Κατά τη διάρκεια των σπουδών διδάσκονται αντικείμενα όπως:
Ζωολογία και Θαλάσσια Βιολογία
Φυσιολογία Ζώων και Ανθρώπου
Κυτταρική και Μοριακή Βιολογία
Γενετική και Βιοτεχνολογία
Οικολογία
Συχνά απαιτούνται μεταπτυχιακές σπουδές για εξειδίκευση (π.χ. στη θαλάσσια βιολογία, στην οικολογία άγριας ζωής, στη μοριακή βιολογία).
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Σε πανεπιστημιακά εργαστήρια και ερευνητικά ινστιτούτα, όπως:
Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος
Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ
Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών
Επίσης μπορεί να εργαστεί:
σε διαγνωστικά κέντρα και νοσοκομεία
σε βιομηχανίες τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών
σε υπηρεσίες υπουργείων και οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης
σε μουσεία φυσικής ιστορίας και κέντρα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης
στην εκπαίδευση (με παιδαγωγική επάρκεια)
ως επιστημονικός συνεργάτης σε ΜΜΕ ή εκδοτικούς οίκους
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Θα μπορούσες να αφιερώσεις ώρες παρατηρώντας τη συμπεριφορά ενός ζώου;
Σε ενδιαφέρει να συμβάλεις στην προστασία της βιοποικιλότητας;
Αντέχεις την αβεβαιότητα και τις δυσκολίες της επιστημονικής έρευνας;
Σε ελκύει περισσότερο η ανακάλυψη νέας γνώσης παρά η γρήγορη επαγγελματική αποκατάσταση;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η μελέτη των φαινομένων της ζωής σε επίπεδο μοριακό, κυτταρικό, ιστολογικό, οργανικό, κοινωνικό και οικολογικό. Ειδικότερα, ο ζωολόγος ερευνά την προέλευση των ζώων, τις συνήθειές τους και τον κύκλο της ζωής τους, τις ασθένειές τους και τα παράσιτα που ζουν πάνω ή μέσα στο σώμα τους.
Τα συμπεράσματα που προκύπτουν χρησιμοποιούνται για ερευνητικούς ή διαγνωστικούς σκοπούς. Ανάλογα με την ειδίκευσή του, αντικείμενο των δραστηριοτήτων του είναι η ανατομία (η δομή και μορφή των ζώων), η κυτταρική και μοριακή βιολογία, η εξέλιξη και η ζωική οικολογία (πώς τα ζώα προσαρμόζονται στο περιβάλλον τους).
Μπορεί, επίσης, να ασχοληθεί με τα έντομα, τα ψάρια, και τα ερπετά. Τα αποτελέσματα των ερευνών του είναι εξαιρετικά χρήσιμα για τη γεωργία, την ιατρική, τη φαρμακολογία, τη διατήρηση της άγριας ζωής και την προστασία του περιβάλλοντος.
Τα μέσα που χρησιμοποιεί είναι όργανα υψηλής τεχνολογίας, όπως ειδικοί αναλυτές, μικροσκόπια, φυγόκεντροι, συσκευές ηλεκτρόλυσης και σκεύη βιολογικού εργαστηρίου αλλά και ηλεκτρονικοί υπολογιστές και σύγχρονα όργανα παρατήρησης και καταγραφής των φαινομένων ζωής.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται μόνος του ή σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες στο εργαστήριο ή στην ύπαιθρο, όπου πολλές φορές αντιμετωπίζει αντίξοες συνθήκες. Συχνά, εγκαθίσταται για κάποιο χρονικό διάστημα στις περιοχές όπου αναπτύσσονται οι οργανισμοί που μελετά.
Ορισμένοι εξειδικευμένοι επιστήμονες μένουν για μήνες στην πολική ζώνη ή στον Ισημερινό, προκειμένου να παρακολουθήσουν και να καταγράψουν τον τρόπο ζωής και τη συμπεριφορά ενός συγκεκριμένου ζώου στο φυσικό του χώρο, ή να αναζητήσουν κάποιο είδος σε δύσβατες περιοχές. Επιπλέον, ο ζωολόγος μπορεί να παρακολουθεί ζώα σε ελεγχόμενες συνθήκες διαβίωσης, και να μελετά τη συμπεριφορά και την ανάπτυξη τους.
Η δουλειά του στο εργαστήριο είναι πολύπλοκη, καθώς εξετάζει δείγματα ζωικών ιστών, ταξινομεί και αξιολογεί τα αποτελέσματα και οδηγείται σε επιστημονικά συμπεράσματα. Επίσης, η εργασία στο εργαστήριο μπορεί να καταστεί επικίνδυνη από τα χημικά, βιολογικά και βιοχημικά υλικά που χρησιμοποιεί, αν δεν τηρούνται σχολαστικά οι κανόνες ασφαλείας.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η αγάπη για την έρευνα, η παρατηρητικότητα, μεθοδικότητα, η υπομονή και η επιμονή χαρακτηρίζουν την προσωπικότητα του. Ακόμη, πρέπει να είναι υγιής και να βρίσκεται σε καλή φυσική κατάσταση γιατί πολλές φορές εργάζεται σε αντίξοες συνθήκες.
Επίσης, είναι απαραίτητη η πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών και εξειδικευμένων προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Τέλος, επειδή συχνά χειρίζεται ευαίσθητα ζητήματα γύρω από την εξέλιξη των ειδών οφείλει να ακολουθεί τον κώδικα δεοντολογίας που διέπει το επάγγελμά του.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στο Τμήματα Βιολογίας των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Όπου μεταξύ άλλων, προσφέρονται γνώσεις στους τομείς της Ζωολογίας – Θαλάσσιας Βιολογίας, Φυσιολογίας Ζώων και Ανθρώπου, Βιολογίας, Κυττάρου και Βιοφυσικής, Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας, Βοτανικής, Γενετικής και Βιοτεχνολογίας. Σπουδές παρέχονται και σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού.
Τομείς Απασχόλησης και Προοπτικές Αγοράς Εργασίας:
Μπορεί να απασχοληθεί τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, αλλά και ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση, μετά από παρακολούθηση παιδαγωγικών μαθημάτων. Ακόμη, μπορεί να εργαστεί ως εργαστηριακός βιολόγος σε εργαστήρια πανεπιστημίων, σε ερευνητικά ινστιτούτα, όπως στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, στο ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Παστέρ, στο Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφικών και Αλιευτικών Ερευνών, σε εταιρείες παλαιοντολογικών μελετών, σε υπηρεσίες υπουργείων, οργανισμών και φορέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ακόμη, μπορεί να εργαστεί σε διαγνωστικά κέντρα, σε νοσοκομεία, βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών κ.ά. Επίσης, μπορεί να απασχοληθεί σε πλανητάρια, σε μουσεία ζωολογίας, φυσικής ιστορίας και απολιθωμένων δασών, αλλά και σε προστατευμένους χώρους όπου διατηρούνται, απολιθώματα ζωικών οργανισμών.
Επιπλέον, μπορεί να εργαστεί στα ΜΜΕ, σε εκδοτικούς οίκους ως εξειδικευμένος επιστημονικός συνεργάτης και να ασχοληθεί με την αρθρογραφία σε επιστημονικά περιοδικά.