Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος φροντίζει ώστε ένα βιβλίο ή ένα έντυπο να είναι σωστό, κατανοητό και καλαίσθητο πριν φτάσει στα χέρια του αναγνώστη;
Ο επιμελητής εκδόσεων είναι ο επαγγελματίας που ελέγχει, διορθώνει και οργανώνει το κείμενο και τη μορφή μιας έκδοσης, ώστε να παρουσιαστεί με τον αρτιότερο δυνατό τρόπο σε έντυπη ή ψηφιακή μορφή.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Ο επιμελητής εκδόσεων επιβλέπει χειρόγραφα ή δακτυλογραφημένα κείμενα και ελέγχει τα γλωσσικά, πραγματολογικά και τυπογραφικά τους στοιχεία. Εξακριβώνει πληροφορίες με βάση επίσημες πηγές, παρεμβαίνει φραστικά στο κείμενο κατόπιν συνεννόησης με τον συγγραφέα ή τον μεταφραστή και δημιουργεί παραπομπές ή επεξηγήσεις όπου αυτό είναι αναγκαίο.
Παράλληλα, γνωρίζει σε βάθος τη διαδικασία έκδοσης ενός εντύπου, από την προετοιμασία του κειμένου για το τυπογραφείο έως τη σελιδοποίηση, τις τυπογραφικές διορθώσεις, την εκτύπωση και τη βιβλιοδεσία. Μπορεί να αναλαμβάνει ο ίδιος όλα τα στάδια ή να συντονίζει διορθωτές, επιστημονικούς και καλλιτεχνικούς επιμελητές, έχοντας πάντα την ευθύνη του τελικού αποτελέσματος.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Ταιριάζει σε εσένα αν αγαπάς βαθιά το βιβλίο και τη γλώσσα.
Αν έχεις υπομονή και επιμονή στη λεπτομέρεια.
Αν μπορείς να εργάζεσαι με ακρίβεια και υπευθυνότητα κάτω από πίεση χρόνου.
Αν σου αρέσει να συντονίζεις ανθρώπους και διαδικασίες γύρω από ένα κοινό εκδοτικό αποτέλεσμα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι δουλειά χωρίς άγχος ή προθεσμίες.
Δεν είναι επάγγελμα για όσους αποφεύγουν τη λεπτομέρεια.
Δεν είναι ρόλος χωρίς ευθύνη για το τελικό αποτέλεσμα.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δεν αγαπούν τη γλώσσα και το διάβασμα.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις επιμελητής εκδόσεων;
Δεν απαιτούνται συγκεκριμένες τυπικές σπουδές. Η γνώση του αντικειμένου αποκτάται συχνά μέσω μαθητείας και εκπαίδευσης στον χώρο εργασίας. Παρ’ όλα αυτά, η αποφοίτηση από τμήματα Φιλολογίας ή η γενικότερη πανεπιστημιακή μόρφωση μπορεί να αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς η άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας και η ευρύτητα γνώσεων είναι απαραίτητα στοιχεία για την άσκηση του επαγγέλματος.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Ο επιμελητής εκδόσεων μπορεί να εργαστεί σε εκδοτικούς οίκους, εφημερίδες, περιοδικά, στον ηλεκτρονικό τύπο ή γενικότερα στον χώρο των εντύπων. Μπορεί να απασχοληθεί είτε ως μισθωτός είτε ως ελεύθερος επαγγελματίας, υπογράφοντας συμβάσεις έργου με εκδότες και συνεργαζόμενος ανά έκδοση.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Απολαμβάνεις να δουλεύεις με κείμενα και λεπτομέρειες;
Μπορείς να διορθώνεις χωρίς να αλλοιώνεις το ύφος του συγγραφέα;
Σε ικανοποιεί η ευθύνη για την ποιότητα ενός βιβλίου;
Αντέχεις την πίεση και τις προθεσμίες;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της επαγγελματικής του δραστηριότητας είναι η γενική επισκόπηση και επιμέλεια χειρόγραφων ή δακτυλογραφημένων κειμένων, με σκοπό την παράδοση τους σε έντυπη μορφή κατά τον αρτιότερο τρόπο.
Στις αρμοδιότητες του εντάσσεται ο έλεγχος των γλωσσικών, πραγματολογικών και τυπογραφικών στοιχείων, η εξακρίβωση των πληροφοριών που δίνονται άμεσα ή έμμεσα με βάση επίσημες πηγές, η φραστική παρέμβαση στο κείμενο κατόπιν συνεννόησης με το συγγραφέα ή το μεταφραστή και η δημιουργία παραπομπών που επεξηγούν λέξεις ή προτάσεις του κειμένου, όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Για την εξακρίβωση των πληροφοριών πολλές φορές είναι απαραίτητη η αναζήτηση στοιχείων στο internet και η συνεργασία με βιβλιοθήκες, ομίλους, συλλόγους ή ειδικούς εμπειρογνώμονες. Ο επιμελητής θα πρέπει να γνωρίζει διεξοδικά τη διαδικασία έκδοσης ενός εντύπου, η οποία περιλαμβάνει δύο στάδια. Το πρώτο στάδιο αφορά στην προετοιμασία του κειμένου για το τυπογραφείο και περιλαμβάνει τη γλωσσική επιμέλεια ή και την επιστημονική επιμέλεια της ύλης.
Το δεύτερο στάδιο αναφέρεται στο σχεδιασμό και τη φροντίδα της τυπογραφικής μορφής του εντύπου και περιλαμβάνει τις τυπογραφικές διορθώσεις, τη σελιδοποίηση, την εκτύπωση και τη βιβλιοδεσία. Ο επιμελητής εκδόσεων μπορεί να διεκπεραιώνει ο ίδιος όλα τα παραπάνω στάδια ή να συνεργάζεται με τον διορθωτή ο οποίος κάνει τις τυπογραφικές διορθώσεις, τον επιμελητή κειμένου ο οποίος ασχολείται με τη γλωσσική επιμέλεια πριν από τη στοιχειοθεσία, τον επιστημονικό επιμελητή ο οποίος αναλαμβάνει την επιστημονική επιμέλεια της ύλης και τον καλλιτεχνικό επιμελητή ο οποίος σχεδιάζει την έκδοση όταν υπάρχει εικονογράφηση.
Ωστόσο ο επιμελητής εκδόσεων ανεξαρτήτως αν διεκπεραιώνει ο ίδιος όλα τα στάδια ή συνεργάζεται με άλλους επαγγελματίες, θα πρέπει να είναι σε θέση να ελέγχει και να κατευθύνει όλες τις σχετικές εργασίες.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας τους εξαρτώνται από την υποδομή του εκάστοτε χώρου στον οποίο προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Όσοι ασκούν ελεύθερο επάγγελμα έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν μόνοι τους το ωράριο τους.
Συνήθως όμως εργάζονται σε συνθήκες πίεσης και άγχους, εξαιτίας του μεγάλου φόρτου εργασίας και των υψηλών απαιτήσεων του επαγγέλματος. Το ύψος της αμοιβής είναι θέμα συμφωνίας και εξαρτάται από τις απαιτήσεις της εργασίας και τις ικανότητες του επιμελητή.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η πολύ μεγάλη αγάπη για το βιβλίο και συνεχής ενασχόληση με αυτό από νεαρή ηλικία, όχι μόνον ως ανάγνωσμα αλλά και ως αισθητικό αντικείμενο, είναι απαραίτητη προϋπόθεση, ώστε να εξασφαλίσει ο ενδιαφερόμενος ένα μεγάλο απόθεμα γνώσεων και εικόνων.
Επίσης, για την ενασχόληση με το συγκεκριμένο επάγγελμα απαιτείται η άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας και επιπλέον υψηλού επιπέδου γνώση ξένων γλωσσών, δεδομένου ότι μεγάλο μέρος της ύλης ενός επιμελητή προέρχεται μεταφράσεις.
Οι ευρείς εγκυκλοπαιδικές γνώσεις και η δυνατή μνήμη είναι ένα απαραίτητο προσόν για την ανάγκη ελέγχου των πραγματολογικών στοιχείων και εξακρίβωσης των πληροφοριών. Η δυνατότητα φραστικής παρέμβασης στο κείμενο προϋποθέτει μεγάλες δυνατότητες φραστικής ακρίβειας και χειρισμού της γλώσσας.
Τέλος ικανότητες οργάνωσης, συντονισμού και συνεργασίας είναι επίσης εξίσου απαραίτητες για την αποτελεσματικότητα της εργασίας του, καθώς ο επιμελητής έχει συντονιστικό ρόλο ανάμεσα στα στελέχη που συμμετέχουν στην εκδοτική διαδικασία και έρχεται σε επαφή με εκείνους τα κείμενα των οποίων επιμελείται.
Σπουδές:
Δεν απαιτούνται συγκεκριμένες σπουδές για το επάγγελμα του επιμελητή κειμένων. Το επαγγελματικό αντικείμενο μπορεί να το γνωρίσει ο ενδιαφερόμενος με το σύστημα της μαθητείας και την εκπαίδευση στο χώρο εργασίας.
Ορισμένοι εκδοτικοί οίκοι πραγματοποιούν ενδοεπιχειρησιακά σεμινάρια για τα στελέχη τους.
Η αποφοίτηση από τα τμήματα Φιλολογίας των Α.Ε.Ι., χωρίς να είναι απαραίτητο προαπαιτούμενο θα διευκόλυνε τον όποιο ενδιαφερόμενο, καθώς η άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να ανταποκριθεί κανείς στις συγκεκριμένες επαγγελματικές απαιτήσεις.
Επίσης επιθυμητή είναι οποιουδήποτε είδους πανεπιστημιακή μόρφωση στα πλαίσια της ευρύτητας των γνώσεων που απαιτεί η ενασχόληση με το συγκεκριμένο αντικείμενο.
Τομείς Απασχόλησης:
Ο επιμελητής κειμένων μπορεί να εργαστεί σε εφημερίδες, εκδοτικούς οίκους, περιοδικά, στον ηλεκτρονικό τύπο και στον τύπο γενικότερα. Συνήθως εργάζεται για λογαριασμό εκδοτών, είτε ως μισθωτός είτε ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Ως ελεύθερος επαγγελματίας υπογράφει σύμβαση έργου, στην οποία προβλέπεται ο χρόνος της ολοκλήρωσης του έργου και η αμοιβή του συνήθως συμφωνείται ανά τυπογραφικό δεκαεξασέλιδο της σχεδιαζόμενης έκδοσης.