το άρθρο ενημερώθηκε στις 29.09.2026
Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Κλινικές Παρεμβάσεις στις Εξαρτήσεις;
Το ΔΠΜΣ «Κλινικές Παρεμβάσεις στις Εξαρτήσεις» απευθύνεται σε πτυχιούχους ψυχολογίας, κοινωνικής εργασίας, ιατρικής, νοσηλευτικής, παιδαγωγικών, κοινωνικών επιστημών και συναφών κλάδων που επιθυμούν να εμβαθύνουν επιστημονικά και κλινικά στη μελέτη και αντιμετώπιση των εξαρτήσεων. Το πρόγραμμα εστιάζει στις βιοψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εξαρτητικών συμπεριφορών, στις σύγχρονες θεωρίες εξάρτησης, στη διάγνωση και στις τεκμηριωμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις, συνδέοντας θεωρητική γνώση με εποπτευόμενη κλινική πρακτική σε εξειδικευμένα πλαίσια. Μέσα από διεπιστημονική προσέγγιση και αυστηρά δεοντολογικά πρότυπα, προετοιμάζει τους φοιτητές για υπεύθυνη και αποτελεσματική κλινική παρέμβαση.
Ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους:
ενδιαφέρονται για τη σε βάθος κατανόηση των εξαρτήσεων και των ψυχοκοινωνικών τους μηχανισμών,
επιδιώκουν να κατανοήσουν τη σχέση ψυχικής υγείας, κοινωνικών παραγόντων και εξαρτητικών συμπεριφορών,
διαθέτουν βασικό υπόβαθρο στις επιστήμες ψυχικής υγείας ή στις κοινωνικές επιστήμες,
θέλουν να αναπτύξουν κλινικές δεξιότητες αξιολόγησης, θεραπευτικής παρέμβασης και συμβουλευτικής,
έχουν διάθεση να εργαστούν με άτομα και οικογένειες σε απαιτητικά και ευαίσθητα κλινικά πλαίσια,
στοχεύουν σε ρόλους όπως κλινικός/ή επαγγελματίας εξαρτήσεων, σύμβουλος, θεραπευτής/τρια ή στέλεχος δομών απεξάρτησης,
διαθέτουν ενδιαφέρον για την πρόληψη, τη θεραπεία και την κοινωνική επανένταξη ατόμων με εξαρτήσεις.
Το ΔΠΜΣ αποτελεί ιδανική επιλογή για όσους επιθυμούν βαθιά, τεκμηριωμένη και κλινικά προσανατολισμένη εξειδίκευση στις εξαρτήσεις, ενισχύοντας ουσιαστικά το επιστημονικό και επαγγελματικό τους προφίλ σε έναν τομέα με ιδιαίτερα αυξημένη κοινωνική και υγειονομική σημασία.
Πανεπιστήμιο Κρήτης
Σχολή Κοινωνικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών
Τμήμα Ψυχολογίας .
ΔΠΜΣ: «Κλινικές Παρεμβάσεις στις Εξαρτήσεις»
Έδρα:
Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Γραμματεία Τμήματος Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης ΤΚ 71003 Περιοχή Βουτών, Ηράκλειο, Κρήτη
Τηλέφωνα: 28310 77522 Fax : 28310 77578 E-mail : postgradpsy@uoc.gr
Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :
Αντικείμενο του Προγράμματος είναι οι «Κλινικές Παρεμβάσεις στις Εξαρτήσεις». Σκοπός του Προγράμματος είναι να παρέχει εφαρμοσμένες κλινικές γνώσεις στον τομέα της χρήσης, κατάχρησης και εξάρτησης ουσιών. Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές/τριες θα αποκτήσουν τις κλινικές γνώσεις και δεξιότητες που απαιτούνται ώστε να μπορούν να εργαστούν σε κέντρα πρόληψης, σε προγράμματα απεξάρτησης και σε δομές και οργανισμούς όπου εφαρμόζονται παρεμβάσεις που αφορούν στη χρήση/κατάχρηση ουσιών και την εξάρτηση από αυτές.
Πιο αναλυτικά Ο σκοπός του Προγράμματος είναι να παρέχει εφαρμοσμένες κλινικές γνώσεις στον τομέα της χρήσης, κατάχρησης και εξάρτησης ουσιών. Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές/τριες που θα ολοκληρώσουν το διετές αυτό πρόγραμμα θα αποκτήσουν εκπαίδευση και ιδιαίτερα τις κλινικές γνώσεις και δεξιότητες που απαιτούνται ώστε να μπορούν να εργαστούν σε κέντρα πρόληψης, σε προγράμματα απεξάρτησης και σε δομές και οργανισμούς όπου εφαρμόζονται παρεμβάσεις που αφορούν τη χρήση/κατάχρηση ουσιών και την εξάρτηση σε αυτές.
Πιο συγκεκριμένα, το Πρόγραμμα παρέχει μεταπτυχιακή εκπαίδευση στον εθισμό, με έμφαση στην ερευνητικά τεκμηριωμένη (evidence-based) γνώση και πρακτική στις βιολογικές, ψυχολογικές και κοινωνικο-περιβαλλοντικές προσεγγίσεις των περίπλοκων προβλημάτων της εξάρτησης από ουσίες καθώς και την αποτελεσματική πρόληψη. Κατά την φοίτησή τους οι μεταπτυχιακοί φοιτητές/τριες θα προετοιμαστούν μέσω εξειδικευμένων σεμιναρίων και εργαστηρίων αλλά και από κλινική εμπειρία μέσω πρακτικής άσκησης σε ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων για την βελτίωση των ψυχολογικών και κοινωνικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν άτομα σε δομές απεξάρτησης.
Για παράδειγμα, οι απόφοιτοι του Προγράμματος θα είναι επαρκείς στην ατομική και ομαδική συμβουλευτική παρέμβαση με άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ουσιοεξαρτήσεων (π.χ. αλκοόλ) αλλά και στην ενδυνάμωση του οικογενειακού συστήματος των ατόμων αυτών. Επιπλέον, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές και φοιτήτριες θα αποκτήσουν επάρκεια στην δημιουργία, εφαρμογή και αξιολόγηση προληπτικών προγραμμάτων σε σχολεία και κοινότητες. Οι φοιτητές/τριες θα εκπαιδευτούν στην εφαρμογή καλών πρακτικών και δεοντολογικά ενημερωμένης κλινικής πράξης. Τέλος, θα αποκτήσουν γνώση και εμπειρία στην έρευνα στο εξειδικευμένο αντικείμενο των εξαρτήσεων.
Τίτλος Σπουδών: Το Πρόγραμμα απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) με τίτλο «Κλινικές Παρεμβάσεις στις Εξαρτήσεις».
Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών
Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Κλινικές Παρεμβάσεις στις Εξαρτήσεις» του Τμήματος Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ), παρέχει εξειδίκευση επιπέδου 7 στην κατανόηση, πρόληψη, αξιολόγηση και θεραπευτική αντιμετώπιση της χρήσης, κατάχρησης και εξάρτησης από ψυχοτρόπες ουσίες, καθώς και των συμπεριφορικών εξαρτήσεων. Το Πρόγραμμα συνδυάζει ψυχολογικές, βιολογικές, κοινωνικές και οικολογικές προσεγγίσεις με εφαρμοσμένη κλινική εκπαίδευση σε πεδία όπως η πρόληψη και προαγωγή της υγείας, η γνωσιακή-συμπεριφορική προσέγγιση, η ψυχοδιαγνωστική διατύπωση περίπτωσης, η Συνέντευξη Κινητοποίησης, οι οικογενειακές και ομαδικές παρεμβάσεις και οι ψηφιακές παρεμβάσεις στις συμπεριφορικές εξαρτήσεις. Η εκτεταμένη εποπτευόμενη πρακτική άσκηση σε εξειδικευμένες δομές, σε συνδυασμό με την ποσοτική και ποιοτική ερευνητική κατάρτιση και την εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας, ενισχύει τη σύνδεση τεκμηριωμένης γνώσης, κλινικής πράξης και έρευνας.
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:
Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Ψυχολογία
Γνώσεις
- να αναλύει τη χρήση, την κατάχρηση και την εξάρτηση από ψυχοτρόπες ουσίες καθώς και τις συμπεριφορικές εξαρτήσεις μέσα από σύγχρονες ψυχολογικές, βιολογικές, κοινωνικές και οικολογικές προσεγγίσεις,
- να ερμηνεύει τους νευροβιολογικούς, ψυχοφαρμακολογικούς και ψυχοκοινωνικούς μηχανισμούς που συνδέονται με την αιτιοπαθογένεια, τη διατήρηση και την υποτροπή των εξαρτήσεων,
- να αξιολογεί θεωρητικά μοντέλα και τεκμηριωμένες προσεγγίσεις πρόληψης, θεραπείας και προαγωγής της υγείας στο πεδίο των εξαρτήσεων,
- να συσχετίζει τις αρχές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης με την κλινική διατύπωση περίπτωσης και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων για προβλήματα εξάρτησης,
- να αναλύει τις αρχές και τις τεχνικές της Συνέντευξης Κινητοποίησης και να τις συνδέει με τη διεργασία αλλαγής και την ενίσχυση της θεραπευτικής εμπλοκής,
- να διακρίνει τις θεωρητικές βάσεις, τους στόχους και τις ενδείξεις ατομικών, ομαδικών και οικογενειακών παρεμβάσεων στις εξαρτήσεις,
- να αποτιμά τις δυνατότητες και τους περιορισμούς ψηφιακών παρεμβάσεων, ιδιαίτερα στο πεδίο των συμπεριφορικών εξαρτήσεων,
- να ερμηνεύει τις αρχές ποσοτικής και ποιοτικής μεθοδολογίας και να συσχετίζει διαφορετικούς ερευνητικούς σχεδιασμούς με ερωτήματα που αφορούν την πρόληψη και τη θεραπεία των εξαρτήσεων,
- να τεκμηριώνει τη σημασία της δεοντολογίας, της θεραπευτικής σχέσης, της εποπτείας και της αναστοχαστικής πρακτικής κατά την παροχή κλινικών υπηρεσιών σε άτομα και οικογένειες που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξάρτησης,
- να συνθέτει κλινικές, ερευνητικές και δημόσιας υγείας οπτικές για την κατανόηση των εξαρτήσεων και τον σχεδιασμό τεκμηριωμένων παρεμβάσεων σε άτομα, οικογένειες και κοινότητες.
Δεξιότητες
- να πραγματοποιεί συστηματική κλινική αξιολόγηση προβλημάτων χρήσης ουσιών και συμπεριφορικών εξαρτήσεων και να οργανώνει τα σχετικά δεδομένα σε τεκμηριωμένη ψυχοδιαγνωστική διατύπωση περίπτωσης,
- να εφαρμόζει τεχνικές Συνέντευξης Κινητοποίησης για την ενίσχυση της ετοιμότητας και της δέσμευσης του ατόμου στη διαδικασία αλλαγής,
- να εφαρμόζει αρχές και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης σε κλινικά προβλήματα που συνδέονται με τις εξαρτήσεις,
- να σχεδιάζει και να εφαρμόζει ατομικές, ομαδικές και οικογενειακές παρεμβάσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες, στους πόρους και στο πλαίσιο του ατόμου ή της οικογένειας,
- να σχεδιάζει, υλοποιεί και αξιολογεί παρεμβάσεις πρόληψης και προαγωγής της υγείας σε σχολεία, κοινότητες και άλλα οργανωμένα πλαίσια,
- να αξιοποιεί κατάλληλα ψηφιακά μέσα και τεκμηριωμένες ψηφιακές παρεμβάσεις για την πρόληψη ή αντιμετώπιση συμπεριφορικών εξαρτήσεων,
- να εφαρμόζει κλινικές δεξιότητες σε πραγματικές δομές πρόληψης και θεραπείας, αξιοποιώντας συστηματικά την εποπτεία και την ανατροφοδότηση,
- να συλλέγει, επεξεργάζεται και ερμηνεύει ποσοτικά και ποιοτικά ερευνητικά δεδομένα που σχετίζονται με τις εξαρτήσεις,
- να σχεδιάζει και να υλοποιεί αυτοτελή ερευνητική εργασία, από τη διατύπωση του ερευνητικού ερωτήματος και την επιλογή μεθοδολογίας έως την ανάλυση και παρουσίαση των αποτελεσμάτων,
- να επικοινωνεί με επιστημονική σαφήνεια κλινικές αξιολογήσεις, σχέδια παρέμβασης και ερευνητικά ευρήματα σε διεπιστημονικά επαγγελματικά και ακαδημαϊκά περιβάλλοντα.
Ικανότητες
- να συνθέτει βιολογικά, ψυχολογικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά δεδομένα για τη διαμόρφωση ολοκληρωμένης κλινικής κατανόησης σύνθετων προβλημάτων εξάρτησης,
- να επιλέγει και να προσαρμόζει τεκμηριωμένες παρεμβάσεις με βάση την κλινική αξιολόγηση, τα χαρακτηριστικά του ατόμου, το οικογενειακό και κοινωνικό πλαίσιο και τους διαθέσιμους πόρους,
- να διαμορφώνει υπεύθυνες κλινικές κρίσεις σε σύνθετες περιπτώσεις, αναγνωρίζοντας την αβεβαιότητα, τα όρια της επαγγελματικής αρμοδιότητας και την ανάγκη διεπιστημονικής συνεργασίας ή παραπομπής,
- να λειτουργεί με επαγγελματική αυτονομία και δεοντολογική υπευθυνότητα σε δομές πρόληψης, θεραπείας και κοινωνικής ή υγειονομικής φροντίδας που δραστηριοποιούνται στο πεδίο των εξαρτήσεων,
- να αξιοποιεί την εποπτεία, την αναστοχαστική πρακτική και την ανατροφοδότηση για τη συνεχή αξιολόγηση και βελτίωση της κλινικής του παρέμβασης,
- να συνεργάζεται αποτελεσματικά σε διεπιστημονικές ομάδες και δίκτυα υπηρεσιών, συμβάλλοντας στον συντονισμό της φροντίδας και στη συνέχεια των παρεμβάσεων,
- να αξιολογεί κριτικά την αποτελεσματικότητα προγραμμάτων πρόληψης και θεραπείας και να εισηγείται τεκμηριωμένες προσαρμογές με βάση ερευνητικά και κλινικά δεδομένα,
- να παράγει και να αξιοποιεί νέα γνώση μέσω αυτοδύναμης έρευνας, εφαρμόζοντας αρχές επιστημονικής ακεραιότητας και ερευνητικής δεοντολογίας στο πεδίο των εξαρτήσεων,
- να παρακολουθεί κριτικά τις εξελίξεις στην επιστήμη των εξαρτήσεων, στις κλινικές και ψηφιακές παρεμβάσεις και στις πολιτικές δημόσιας υγείας και να συνεχίζει αυτόνομα την επιστημονική και επαγγελματική του ανάπτυξη.
Σημείωση τεκμηρίωσης:
Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.
Διάρκεια σπουδών : Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) ορίζεται σε τέσσερα (4) εξάμηνα.
Γλώσσα Διδασκαλίας: Ως γλώσσα του Προγράμματος και συγγραφής της διπλωματικής εργασίας ορίζεται η Ελληνική ή η Αγγλική.
Δίδακτρα: Δεν προβλέπονται τέλη φοίτησης.
Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:
Στο Πρόγραμμα γίνονται δεκτοί κάτοχοι τίτλου πρώτου κύκλου σπουδών Α.Ε.Ι. Ψυχολογίας, Ιατρικής και Κοινωνικής Εργασίας της ημεδαπής ή ομοταγών ιδρυμάτων της αλλοδαπής.
Ο αριθμός εισακτέων στο Δ.Π.Μ.Σ. ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο σε δώδεκα (12) φοιτητές ανά διετία.
Διαδικασία επιλογής:
Η διαδικασία επιλογής πραγματοποιείται από Επιτροπή Επιλογής και χωρίζεται σε δύο φάσεις:
Α’ φάση: Κριτήρια επιλογής:
α) βαθμός πτυχίου ή Μ.Ο. βαθμολογίας για τους τελειόφοιτους (10%)
β) συνάφεια και βαθμός πτυχιακής εργασίας (10%)
γ) τυχόν ερευνητική και επαγγελματική εμπειρία (10%)
δ) επίδοση σε γραπτή εξέταση (30%). Στην περίπτωση αδυναμίας πραγματοποίησης γραπτών εξετάσεων με φυσική παρουσία στο χώρο του πανεπιστημίου, η ΕΔΕ του ΔΠΜΣ θα αποφασίσει για άλλο πρόσφορο τρόπο εξέτασης (γραπτό ή προφορικό) και θα ακολουθήσει σχετική ενημέρωση των υποψηφίων.
Η γραπτή εξέταση αφορά στις θεματικές περιοχές των μεθόδων έρευνας στις εξαρτήσεις και στις κλινικές εφαρμογές που προκύπτουν από εμπειρικές μελέτες και θα βασίζεταιστην κριτική ανασκόπηση δημοσιευμένου επιστημονικού άρθρου από αγγλόφωνο περιοδικό.
Διαδικασία: Πραγματοποιείται μοριοδότηση σύμφωνα με τα κριτήρια α, β, γ και δ. Η επιτυχία στη γραπτή εξέταση είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμετοχή στην επόμενη φάση.
Με βάση την ανωτέρω μοριοδότηση και ανάλογα με τον αριθμό των αιτήσεων, στην επόμενη φάση θα κληθεί τουλάχιστον ο διπλάσιος αριθμός υποψηφίων (24) από τον αριθμό ΜΦ που μπορούν να εισαχθούν στο πρόγραμμα.
Β’ φάση:
ε) ατομική συνέντευξη (40%)
Η συνέντευξη καλύπτει θέματα επιστημονικού ενδιαφέροντος, δεξιοτήτων και ικανοτήτων και αποβλέπει στη διαπίστωση της γενικής κατάρτισης των υποψηφίων και της ικανότητάς τους να ανταποκρίνονται στις ουσιαστικές απαιτήσεις του Προγράμματος, συνεκτιμώντας το κίνητρο και το ενδιαφέρον αλλά και την επιστημονική επάρκειά τους σε σχέση με την ουσιοεξάρτηση.
Η τελική βαθμολογία και κατάταξη των υποψηφίων (επιτυχόντων και επιλαχόντων) προκύπτει από τα μόρια των α, β, γ και δ και ε. Η Επιτροπή Επιλογής μετά την αξιολόγηση που προαναφέρθηκε, συντάσσει τον τελικό πίνακα κατάταξης των υποψηφίων, τον οποίο και ανακοινώνει.
Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECΤS)
Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (ECTS) που απαιτούνται για την απόκτηση του Δ.Μ.Σ. ανέρχονται σε 120.
Το ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών έχει ως εξής:
Α’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
-
- Νευροβιολογία, ψυχοφαρμακολογία και αιτιοπαθογένεια της εξάρτησης
- Ψυχοδιαγνωστική διατύπωση περιπτώσεων ουσιοεξάρτησης: κλινική αξιολόγηση, διαφοροδιάγνωση και κλινική κατανόηση της προσωπικότητας
- Σύγχρονες ατομικές παρεμβάσεις
- Οικογένεια και εξαρτήσεις: Μεταμοντέρνες συστημικές προσεγγίσεις στη χρήση και κατάχρηση ουσιών
- Εργαστήριο: Συνέντευξη Κινητοποίησης
Β’ εξάμηνο:
Υποχρεωτικά μαθήματα
-
- Επεξεργασία ποσοτικών δεδομένων: μέθοδοι και τεχνικές ανάλυσης
- Ποιοτική μεθοδολογία στην μελέτη των εξαρτήσεων
- Πρόληψη και προαγωγή υγείας
- Εργαστήριο: Παρέμβαση σε οικογένειες που αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της ουσιοεξάρτησης
- Εργαστήριο: Ομαδικές παρεμβάσεις στις εξαρτήσεις
Γ’ εξάμηνο:
-
- Πρακτική Άσκηση σε δομές (600 ώρες)
- Ερευνητική Διπλωματική Εργασία
Δ’ εξάμηνο:
-
- Πρακτική Άσκηση σε δομές (600 ώρες)
- Ερευνητική Διπλωματική Εργασία.
Τροποποίηση του ενδεικτικού προγράμματος μαθημάτων και ανακατανομή μεταξύ των εξαμήνων μπορεί να επέλθει με αποφάσεις της ΕΔΕ και αναφέρονται στην ιστοσελίδα του Π.Μ.Σ.
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Χρήσιμα Έντυπα:
- Προκήρυξη : Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (ακαδ. έτος 2026-2027)
- ΦΕΚ ίδρυσης (ή επανίδρυσης) : ΦΕΚ 1527 τ.Β’/04.05.2018 & ΦΕΚ 2160 τ.Β’/31.03.2023 & ΦΕΚ 1052 τ.Β’/13.02.2024
- Κανονισμός Σπουδών: ΦΕΚ 1867 τ.Β’/24.05.2018 και ΦΕΚ 2070 τ.Β’/27.11.2022 & ΦΕΚ 1052 τ.Β’/13.02.2024
Περισσότερα στοιχεία :
-
- Ηλεκτρονική διεύθυνση ΠΜΣ: “Κλινικές Παρεμβάσεις στις Εξαρτήσεις”
Διάρκεια Λειτουργίας
Το Πρόγραμμα θα λειτουργήσει από το ακαδημαϊκό έτος 2024-2025 μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2029-2030. Ανά πενταετία η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Κρήτης θα αποφασίζει για τη συνέχιση του, με την επιφύλαξη τον οριζόμενων στο άρθρο 87 του ν. 4957/2022.