Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί πώς ο εγκέφαλος «μετατρέπει» τα ερεθίσματα σε σκέψεις, μνήμες και συναισθήματα;
Ο Συστημικός – Γνωσιακός Νευροεπιστήμων είναι ο επιστήμονας που μελετά σε βάθος τη λειτουργία του νευρικού συστήματος και του ανθρώπινου εγκεφάλου, προσπαθώντας να κατανοήσει πώς οι βιολογικές διεργασίες συνδέονται με τη γνώση, τη μάθηση, τη μνήμη, την αντίληψη και τη συμπεριφορά.
Εξετάζει το νευρικό σύστημα ως ένα ενιαίο, αλληλεπιδρών σύστημα, όπου οι νευρώνες, οι συνάψεις και τα εγκεφαλικά δίκτυα συνεργάζονται για να παράγουν τις ανώτερες νοητικές λειτουργίες.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη, ο συστημικός–γνωσιακός νευροεπιστήμων:
μελετά τη λειτουργική ανατομία του εγκεφάλου,
ερευνά τη συναπτική διαβίβαση και τη διεγερσιμότητα των νευρώνων,
αναλύει πώς λειτουργούν η αντίληψη, η κίνηση και τα αντανακλαστικά,
διερευνά τους μηχανισμούς της μάθησης και της μνήμης (βραχύχρονης και μακρόχρονης),
εξετάζει τον σχηματισμό εννοιών, τη σκέψη και τη λύση προβλημάτων,
μελετά την επίδραση φαρμακευτικών και χημικών ουσιών στο νευρικό σύστημα,
χρησιμοποιεί στατιστική ανάλυση, βάσεις βιολογικών δεδομένων και μοντέλα προσομοίωσης.
Αξιοποιεί σύγχρονα λογισμικά ανάλυσης δεδομένων και συνεργάζεται με επιστήμονες από διαφορετικά πεδία (ιατρούς, βιολόγους, ψυχολόγους, μηχανικούς υπολογιστών).
Εργάζεται κυρίως σε ερευνητικά εργαστήρια πανεπιστημίων, ερευνητικά ινστιτούτα και κέντρα υγείας.
Συνθήκες Εργασίας
Η εργασία είναι απαιτητική και ερευνητικά σύνθετη.
Συχνά συμμετέχει σε μακροχρόνια ερευνητικά προγράμματα με αυξημένο φόρτο εργασίας και υπερωρίες, ιδιαίτερα σε φάσεις συλλογής και ανάλυσης δεδομένων.
Απαιτείται συνεχής ενημέρωση για τις διεθνείς εξελίξεις και συμμετοχή σε επιστημονικά συνέδρια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Η συνεργασία σε διεπιστημονικές ομάδες είναι βασικό στοιχείο του επαγγέλματος.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Συστημικού – Γνωσιακού Νευροεπιστήμονα ταιριάζει σε νέους που:
έχουν έντονο ενδιαφέρον για τον ανθρώπινο εγκέφαλο και τη λειτουργία του,
αγαπούν την επιστημονική έρευνα και την ανάλυση δεδομένων,
διαθέτουν αναλυτική και συνθετική σκέψη,
ενδιαφέρονται για τη σύνδεση βιολογίας και συμπεριφοράς,
έχουν υπομονή για μακροχρόνια ερευνητική εργασία,
συνδυάζουν γνώσεις από διαφορετικά επιστημονικά πεδία,
θέλουν να συμβάλλουν στην κατανόηση των μηχανισμών της γνώσης.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι κλινική ιατρική πράξη με άμεση επαφή με ασθενείς (εκτός αν συνδυάζεται με ιατρική ειδικότητα).
Δεν είναι εργασία ρουτίνας με άμεσα ορατά αποτελέσματα.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους αποφεύγουν τη στατιστική ανάλυση και τα δεδομένα.
Δεν είναι επάγγελμα χωρίς συνεχή μελέτη και ερευνητική δραστηριότητα.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Συστημικός – Γνωσιακός Νευροεπιστήμων;
Σε προπτυχιακό επίπεδο μπορείς να σπουδάσεις:
Ιατρική,
Βιολογία,
Φαρμακευτική,
άλλες Επιστήμες Υγείας.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο, προσφέρονται εξειδικευμένα προγράμματα Νευροεπιστημών, όπως το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Νευροεπιστήμες που οργανώνεται από το Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Η ερευνητική πορεία συχνά συνεχίζεται με διδακτορικές σπουδές.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
Ο Συστημικός – Γνωσιακός Νευροεπιστήμων μπορεί να εργαστεί:
σε πανεπιστημιακά εργαστήρια,
σε ερευνητικά ινστιτούτα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό,
σε ιατρικά κέντρα και κλινικές,
σε κέντρα ψυχικής υγείας,
σε φορείς υγείας και δημόσιες υπηρεσίες,
σε εταιρείες επιστημονικών μελετών,
σε ΜΜΕ ή εκδοτικούς οίκους ως επιστημονικός συνεργάτης.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε συναρπάζει το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος;
Σου αρέσει η ανάλυση δεδομένων και η στατιστική;
Θέλεις να ερευνάς σε βάθος πολύπλοκα βιολογικά συστήματα;
Μπορείς να εργάζεσαι υπομονετικά σε μακροχρόνια ερευνητικά έργα;
Σε ελκύει η διεπιστημονική συνεργασία;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η συστηματική επιστημονική έρευνα αναφορικά με τις λειτουργίες του νευρικού συστήματος και του ανθρώπινου εγκεφάλου, προκειμένου να κατανοήσει τους ποικίλους βιολογικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη γνώση και τις ανώτερες εγκεφαλικές λειτουργίες.
Ειδικότερα, ερευνά το νευρωνικό δίκτυο, τη συναπτική διαβίβαση, τη διεγερσιμότητα των νευρώνων και γενικότερα τη λειτουργική ανατομία του ανθρώπινου εγκεφάλου και των συστημάτων του, επιχειρώντας να κατανοήσει και να καταγράψει τον τρόπο λειτουργίας των αντανακλαστικών, της κίνησης, των αισθήσεων και της αντίληψης, των συναισθημάτων, της μάθησης και της μνήμης, που οδηγούν στην ανθρώπινη γνώση.
Εξετάζει το νευρικό σύστημα σφαιρικά, θεωρώντας ότι υπάρχει συσχέτιση και άμεση αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων πολύπλοκων νευρολογικών διαδικασιών, γεγονός που επηρεάζει το νευρωνικό υπόστρωμα της συμπεριφοράς και τις γνωστικές λειτουργίες του ανθρώπου.
Δίνει έμφαση κυρίως στις φυσιολογικές αναπτυξιακές νευροβιολογικές διαδικασίες, και όχι τόσο στη βιολογική βάση ποικίλων νευρολογικών και ψυχιατρικών νόσων, ερευνώντας τις λειτουργίες της αντίληψης και τον τρόπο με τον οποίο αποκωδικοποιούνται οι πληροφορίες που προσλαμβάνονται διαμέσου των αισθήσεων, τους παράγοντες που επηρεάζουν την ικανότητα ενεργητικής πρόσληψης πληροφοριών και την ανάκληση πληροφοριών σε σχέση με τις λειτουργίες της βραχύχρονης και της μακρόχρονης μνήμης.
Επίσης, δείχνει ενδιαφέρον για τη μελέτη της σκέψης και των νοητικών ικανοτήτων που αφορούν στη λύση προβλημάτων, τις μορφές νοητικής αναπαράστασης πληροφοριών, το σχηματισμό εννοιών και τους γνωστικούς χάρτες που δημιουργεί ο άνθρωπος για την αποθήκευση των πληροφοριών με τη μορφή σημάτων στη μνήμη του.
Επιπλέον, μελετά την αντίδραση του νευρικού συστήματος σε διάφορες χημικές και φαρμακευτικές ουσίες και με τη βοήθεια της στατιστικής επιστήμης καταλήγει σε ασφαλή συμπεράσματα για τον τρόπο της συμπεριφοράς του.
Τέλος, στην προσπάθειά του να συλλάβει και να εξηγήσει τις λειτουργίες του νευρικού συστήματος χρησιμοποιεί λογισμικά εργαλεία ανάλυσης δεδομένων υγείας, διαχειρίζεται βάσεις βιολογικών δεδομένων και αξιοποιεί μοντέλα προσομοίωσης διεργασιών αναφορικά με τη δομή και τη λειτουργία των νευρώνων, την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος και την εξέλιξη των ανώτερων εγκεφαλικών λειτουργιών.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας σχετίζονται με το φορέα απασχόλησής του. Είναι δυνατόν να εργάζεται μόνος του, αλλά συνήθως συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες για την υλοποίηση μακροχρόνιων ερευνών. Η δουλειά του είναι ιδιαίτερα σύνθετη και επίπονη, ενώ οι υπερωρίες αποτελούν συχνό φαινόμενο ιδιαίτερα σε περιόδους εκπόνησης ερευνητικών προγραμμάτων.
Πολλές φορές χρειάζεται να μετακινείται τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, για να συμμετέχει επιστημονικά συνέδρια και επιμορφωτικά σεμινάρια και να παρακολουθεί τις εξελίξεις στον τομέα του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτείται υψηλή επαγγελματική κατάρτιση, ενδιαφέρον για την έρευνα και αναλυτική και συνθετική σκέψη. Επιπλέον, πρέπει να συνδυάζει γνώσεις από διάφορα πεδία (Νευρολογία, Ιατρική, Ψυχιατρική, Μοριακή Βιολογία, Βιοχημεία, Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών κ.λ.π.).
Τέλος, η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας, η γνώση ξένων γλωσσών και χρήσης ηλεκτρονικού υπολογιστή, καθώς και η συνεχής ενημέρωση για τις εξελίξεις στον τομέα του θεωρούνται απαραίτητα στοιχεία για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές σε προπτυχιακό επίπεδο παρέχονται στα τμήματα Ιατρικής, Βιολογίας, Φαρμακευτικής και των υπολοίπων Επιστημών Υγείας των πανεπιστημίων της χώρας.
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο παρέχονται στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, το οποίο οργανώνει και λειτουργεί Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Νευροεπιστήμες.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί σε εργαστήρια πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, σε ερευνητικά ινστιτούτα της Ελλάδας και του εξωτερικού, σε ιατρικά κέντρα και κλινικές, σε κέντρα ψυχικής υγείας, σε Ιδρύματα Κοινωνικής Πρόνοιας, στο Υπουργείο Υγείας, σε εταιρείες επιστημονικών μελετών, αλλά και ως ελεύθερος επαγγελματίας. Επιπλέον, μπορεί να εργαστεί στα ΜΜΕ ή σε εκδοτικούς οίκους ως εξειδικευμένος επιστημονικός συνεργάτης και να ασχοληθεί με την αρθρογραφία σε επιστημονικά περιοδικά.
(πηγή: Ο.Α.Ε.Δ.)