Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις σκεφτεί ποιος σχεδιάζει ένα αιολικό πάρκο, ένα μικρό υδροηλεκτρικό έργο ή ένα σύστημα διαχείρισης νερού ώστε να είναι αποδοτικό, βιώσιμο και φιλικό προς το περιβάλλον;
Ο Πολιτικός Μηχανικός Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Περιβαλλοντικών Συστημάτων είναι ο μηχανικός που συνδυάζει τεχνολογία, ενέργεια, περιβάλλον και διοίκηση. Σχεδιάζει και διαχειρίζεται συστήματα παραγωγής ενέργειας, βιομηχανικές διαδικασίες και περιβαλλοντικά έργα με στόχο τη βιωσιμότητα, την αποδοτικότητα και την ορθολογική αξιοποίηση των πόρων.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Αναλύει τη δομή ενεργειακών συστημάτων (ηλεκτρικής και άλλων μορφών ενέργειας) και εκπονεί τεχνικές μελέτες για την ανάπτυξη ενεργειακών έργων. Προσδιορίζει τα τεχνικά χαρακτηριστικά εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αξιολογεί τη βιωσιμότητα επενδύσεων με βάση τεχνικά και οικονομικά δεδομένα και χρησιμοποιεί μαθηματικά μοντέλα και εργαλεία προσομοίωσης για τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό συστημάτων.
Ασχολείται με τη διαχείριση υδατικών πόρων, τον σχεδιασμό λεκανών απορροής, τη λειτουργία αρδευτικών συστημάτων, την παρακολούθηση της ποιότητας επιφανειακών και υπόγειων υδάτων και την επεξεργασία υγρών και στερεών αποβλήτων. Παράλληλα, μπορεί να σχεδιάζει παραγωγικές διαδικασίες, να οργανώνει βιομηχανικά συστήματα, να διαχειρίζεται επιχειρησιακούς πόρους και να αξιολογεί την παραγωγικότητα.
Χρησιμοποιεί Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS), βάσεις δεδομένων και τεχνικές προσομοίωσης για την ανάλυση και τη διαχείριση σύνθετων περιβαλλοντικών και ενεργειακών συστημάτων. Η εργασία του μοιράζεται ανάμεσα σε γραφείο, βιομηχανικούς χώρους και υπαίθριες εγκαταστάσεις, όπου συλλέγει δεδομένα και επιβλέπει έργα.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Πολιτικού Μηχανικού Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Περιβαλλοντικών Συστημάτων ταιριάζει σε νέους:
που ενδιαφέρονται για την ενέργεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος,
έχουν ισχυρό υπόβαθρο στα μαθηματικά και στη φυσική,
τους αρέσει η ανάλυση δεδομένων και η χρήση τεχνολογικών εργαλείων,
μπορούν να συνδυάζουν τεχνική γνώση με οικονομική και διοικητική σκέψη,
ενδιαφέρονται για καινοτόμες εφαρμογές σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
και διαθέτουν υπευθυνότητα και προσοχή στους κανόνες ασφάλειας και νομοθεσίας.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι αποκλειστικά «περιβαλλοντική ευαισθησία» χωρίς τεχνική τεκμηρίωση.
Δεν είναι μόνο θεωρητική ενασχόληση με την ενέργεια ή το περιβάλλον· απαιτεί υπολογισμούς, μελέτες και πρακτική εφαρμογή.
Δεν είναι επάγγελμα χωρίς ευθύνη, καθώς τα έργα επηρεάζουν φυσικούς πόρους και τοπικές κοινωνίες.
Δεν περιορίζεται μόνο σε ένα πεδίο, αλλά απαιτεί διεπιστημονική σκέψη και συνεχή επιμόρφωση.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Πολιτικός Μηχανικός Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Περιβαλλοντικών Συστημάτων;
Οι σπουδές πραγματοποιούνται σε Πολυτεχνικά Τμήματα Πολιτικών Μηχανικών των Α.Ε.Ι., όπου αποκτάται ισχυρό υπόβαθρο στη μηχανική, στα ενεργειακά και περιβαλλοντικά συστήματα, στη διοίκηση έργων και στη χρήση τεχνολογικών εργαλείων ανάλυσης.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο προσφέρονται εξειδικεύσεις σε αντικείμενα όπως η οργάνωση και διοίκηση τεχνικών συστημάτων, η ενεργειακή τεχνολογία και η διαχείριση περιβαλλοντικών έργων.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά τις σπουδές;
Μπορεί να εργαστεί σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, σε ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια, σε υπουργεία και οργανισμούς που σχετίζονται με την ενέργεια και το περιβάλλον, σε εταιρείες μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, σε επιχειρήσεις σχεδιασμού και διαχείρισης ενεργειακών έργων, σε βιομηχανίες, σε εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ή ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμμετοχή σε έργα αιολικών πάρκων, μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών και γενικότερα σε έργα που προωθούν τη βιώσιμη ανάπτυξη και την πράσινη μετάβαση.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει η αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας;
Σου αρέσει να συνδυάζεις τεχνική ανάλυση με περιβαλλοντική ευθύνη;
Θα ήθελες να συμμετέχεις σε έργα που επηρεάζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη μιας περιοχής;
Μπορείς να διαχειρίζεσαι πολύπλοκα δεδομένα και να λαμβάνεις τεκμηριωμένες αποφάσεις;
Σε ελκύει η ιδέα να συμβάλλεις στην ενεργειακή και περιβαλλοντική μετάβαση της κοινωνίας;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η διεπιστημονική προσέγγιση και διαχείριση συστημάτων ενέργειας, η εφαρμογή μεθόδων για την αποτελεσματική διοίκηση περιβαλλοντικών συστημάτων και ο σχεδιασμός συστημάτων παραγωγής. Ειδικότερα, ασχολείται με την εξέταση της δομής των συστημάτων ηλεκτρικής και άλλων μορφών ενέργειας και συντάσσει τεχνικές μελέτες για την ανάπτυξη ενεργειακών έργων.
Προσδιορίζει τεχνικά χαρακτηριστικά για την εγκατάσταση συστημάτων εκμετάλλευσης ήπιων μορφών ενέργειας και αναλύει στατιστικά στοιχεία για τον υπολογισμό οικονομικών παραμέτρων αναφορικά με τη βιωσιμότητα ή μη της συγκεκριμένης επένδυσης. Ακόμη, χρησιμοποιεί προχωρημένες θεωρίες μαθηματικού προγραμματισμού και ελέγχου με εφαρμογές στον ολοκληρωμένο σχεδιασμό και τη λειτουργία συστημάτων υδατικών πόρων.
Έτσι, αναπτύσσει μεθόδους για το σχεδιασμό λεκανών απορροής ποταμών, τη διαχείριση αρδευτικών συστημάτων και τον προγραμματισμό αρδεύσεων, τη διαχείριση ποιότητας επιφανειακών και υπόγειων νερών, την επεξεργασία των υγρών και στερεών αποβλήτων κ.ά. Παράλληλα, είναι δυνατόν να ασχολείται με το σχεδιασμό της παραγωγικής διαδικασίας και τον προσδιορισμό της δυναμικότητας του συστήματος παραγωγής. Επίσης, διαχειρίζεται επιχειρησιακούς πόρους, σχεδιάζει καινοτομικά προϊόντα, μετρά την παραγωγικότητα και εισάγει τεχνολογικά εργαλεία για την ικανοποιητική διαχείριση των συστημάτων παραγωγής.
Επιπλέον, σχεδιάζει δίκτυα συλλογής παρατηρήσεων και αξιοποιεί εφαρμογές Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών και βάσεων δεδομένων από ειδικούς συνεργάτες, προκειμένου να πραγματοποιεί προσομοιώσεις και να διαχειρίζεται περιβαλλοντικά συστήματα. Τέλος, αναλαμβάνει τη διοίκηση και τον οργανωτικό προγραμματισμό των μηχανικών έργων, πραγματοποιεί ελέγχους ποιότητας και χρησιμοποιεί δείκτες αξιολόγησης της βιωσιμότητας των έργων.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι εργασιακές του συνθήκες διαμορφώνονται σε συνάρτηση με το φορέα απασχόλησής του και τη φύση του έργου που έχει αναλάβει να υλοποιήσει. Εργάζεται τόσο σε γραφείο, όπου εκπονεί τεχνικές μελέτες, όσο και στην ύπαιθρο και σε βιομηχανικούς χώρους, όπου συλλέγει στοιχεία για τις έρευνές του και επιβλέπει την πορεία των έργων που έχει σχεδιάσει.
Το ωράριό του καθορίζεται με βάση τις απαιτήσεις του έργου που έχει αναλάβει και τη γενικότερη πολιτική του φορέα απασχόλησής του, ενώ οι υπερωρίες είναι πιθανές στην περίπτωση φόρτου εργασίας ή προθεσμιών παράδοσης μελετών. Μπορεί να εργάζεται μόνος του, αλλά συνήθως συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες για την εκτέλεση ενός συγκεκριμένου έργου.
Πολλές φορές απαιτεί μετακινήσεις και ταξίδια τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, για συμμετοχή σε διεθνή συνέδρια και για παρακολούθηση επιμορφωτικών σεμιναρίων στο αντικείμενο των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτείται άρτια επιστημονική εξειδίκευση, συνδυασμός γνώσεων από τα πεδία της μηχανικής, της οικονομίας, του περιβάλλοντος, της διοίκησης, της πληροφορικής κ.ά., και ενδιαφέρον για την έρευνα.
Ακόμη, χρειάζεται γνώση της σχετικής νομοθεσίας σε τοπικό και κοινοτικό επίπεδο, άριστη γνώση ξένων γλωσσών, εξοικείωση με σχεδιαστικά προγράμματα, συστήματα πληροφοριών χώρου και βάσεων δεδομένων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Επίσης, πρέπει να τηρεί με ιδιαίτερη προσοχή τους κανόνες ασφαλείας.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα πολυτεχνικά τμήματα Πολιτικών Μηχανικών των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο προσφέρονται σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, όπως για παράδειγμα του τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Δ.Π.Θ. στο γνωστικό αντικείμενο «Οργάνωση και Διοίκηση Τεχνικών Συστημάτων».
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να εργαστεί σε φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, σε ερευνητικά κέντρα, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, στο Ινστιτούτο Βιομηχανικών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πάτρας, στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, σε υπουργεία (ΥΠΕΧΩΔΕ, υπουργείο Ανάπτυξης), στη Νομαρχιακή και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε κατασκευαστικές βιομηχανίες, σε εταιρείες παραγωγής εξειδικευμένου λογισμικού για τεχνικά έργα, σε εταιρείες τεχνικών μελετών, σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα του σχεδιασμού, της υλοποίησης και της διαχείρισης συστημάτων ενέργειας και της εκμετάλλευσης ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων, στη ΔΕΗ Α.Ε., στη ΔΕΠΑ Α.Ε., στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, σε εταιρείες πραγματοποίησης μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, αλλά και ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Ακόμη, μπορεί να εργαστεί και ως καθηγητής στην εκπαίδευση και κατάρτιση, αφού φοιτήσει στην Παιδαγωγική Σχολή της ΑΣΠΑΙΤΕ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενασχόληση με την ενεργειακή τεχνολογία και την εφαρμογή ευέλικτων διαχειριστικών συστημάτων στην κατασκευή αιολικών πάρκων και μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών στα πλαίσια της βιώσιμης ανάπτυξης.