Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς μετατρέπεται ένα άθλημα αντοχής και ταχύτητας σε επαγγελματική σταδιοδρομία;
Ο επαγγελματίας ποδηλάτης είναι αθλητής που έχει υπογράψει συμβόλαιο με αθλητικό σωματείο και αμείβεται για την αγωνιστική του δραστηριότητα, σύμφωνα με τους κανονισμούς της Διεθνής Ομοσπονδία Ποδηλασίας (Union Cycliste Internationale – UCI) και της Ελληνική Ομοσπονδία Ποδηλασίας. Συμμετέχει συστηματικά σε προπονήσεις και αγώνες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, εκπροσωπώντας το σωματείο ή τη χώρα του.
Η επαγγελματική ποδηλασία περιλαμβάνει διαφορετικά αγωνίσματα, με κυριότερα την ποδηλασία δρόμου, την ποδηλασία πίστας και την ορεινή ποδηλασία, ενώ αναγνωρίζονται και άλλες μορφές όπως BMX, Trials και Cyclo-cross.
Τι κάνει στην πράξη;
Στην καθημερινότητά του:
ακολουθεί αυστηρό πρόγραμμα προπονήσεων υψηλής έντασης,
συμμετέχει σε επίσημους και φιλικούς αγώνες,
τηρεί αθλητικούς και πειθαρχικούς κανονισμούς,
συνεργάζεται με προπονητές, διατροφολόγους και τεχνικό επιτελείο,
φροντίζει τον εξοπλισμό και την τεχνική κατάσταση του ποδηλάτου του.
Στην ποδηλασία δρόμου καλύπτει μεγάλες αποστάσεις αντοχής (έως 250 χλμ. στους άνδρες), διαχειριζόμενος σωστά τις δυνάμεις του και ακολουθώντας αγωνιστική τακτική. Στην ποδηλασία πίστας η ταχύτητα και η στρατηγική παίζουν καθοριστικό ρόλο, ενώ στην ορεινή ποδηλασία απαιτείται τεχνική δεξιότητα σε ανώμαλο έδαφος.
Συνθήκες εργασίας
Οι συνθήκες διαφοροποιούνται ανάλογα με το αγώνισμα και το πρόγραμμα της ομάδας.
Οι προπονήσεις και οι αγώνες διεξάγονται σε ανοιχτούς ή κλειστούς χώρους, συχνά υπό δύσκολες καιρικές συνθήκες. Το ωράριο δεν είναι σταθερό και προσαρμόζεται στις αγωνιστικές υποχρεώσεις. Απαιτούνται συχνά ταξίδια στο εξωτερικό.
Πρόκειται για απαιτητικό επάγγελμα, με ένταση, άγχος και αυστηρή πειθαρχία στον τρόπο ζωής. Δεν επιτρέπονται καταχρήσεις, ενώ η σωστή διατροφή και η αποκατάσταση αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα αυτό ταιριάζει σε νέους που:
διαθέτουν άριστη φυσική κατάσταση και αντοχή,
αγαπούν τον ανταγωνισμό και την πρόκληση,
έχουν πειθαρχία και αυτοέλεγχο,
αντέχουν τη συστηματική και σκληρή προπόνηση,
μπορούν να λειτουργούν ομαδικά και να ακολουθούν στρατηγική.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή ενασχόληση με την ποδηλασία για χόμπι.
Δεν προσφέρει σταθερό ωράριο ή εύκολη επαγγελματική πορεία.
Δεν επιτρέπει χαλαρή προετοιμασία ή έλλειψη πειθαρχίας.
Τι σπουδάζεις;
Για να γίνει κάποιος επαγγελματίας ποδηλάτης δεν απαιτείται συγκεκριμένο πανεπιστημιακό πτυχίο, όμως:
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ), που προσφέρουν επιστημονική γνώση γύρω από την προπονητική, τη φυσιολογία της άσκησης και την αθλητική απόδοση.
Η επαγγελματική εκπαίδευση πραγματοποιείται κυρίως μέσω αθλητικών σωματείων, σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ποδηλασίας.
Μετά την αγωνιστική καριέρα, ο ποδηλάτης μπορεί να εξελιχθεί σε προπονητή, εκπαιδευτικό φυσικής αγωγής ή στέλεχος αθλητικών οργανισμών.
Πού μπορείς να εξελιχθείς;
Μπορεί να απασχοληθεί:
σε επαγγελματικά αθλητικά σωματεία,
σε εθνικές και διεθνείς διοργανώσεις,
ως προπονητής ή τεχνικός σύμβουλος,
σε αθλητικούς συλλόγους, γυμναστήρια ή κατασκηνώσεις,
σε εταιρείες αθλητικού εξοπλισμού,
ως εκπαιδευτικός φυσικής αγωγής.
Η επαγγελματική καριέρα έχει χρονικούς περιορισμούς, όμως μπορεί να αποτελέσει βάση για μετέπειτα ενασχόληση με την προπονητική, τη διοίκηση αθλητισμού ή την επιστημονική υποστήριξη αθλητών.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Αντέχεις τη συστηματική και καθημερινή έντονη προπόνηση;
Μπορείς να λειτουργείς κάτω από πίεση για αγωνιστικό αποτέλεσμα;
Είσαι διατεθειμένος να ακολουθήσεις πειθαρχημένο τρόπο ζωής;
Σε ελκύει η ιδέα διεθνών αγώνων και συνεχών μετακινήσεων;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Επαγγελματίας ποδηλάτης είναι αυτός που έχει γραπτό συμβόλαιο με ένα αθλητικό σωματείο και αμείβεται με ποσό μεγαλύτερο από τις πραγματικές δαπάνες του σε ανταπόδοση της αγωνιστικής του δραστηριότητας, σύμφωνα με τους κανονισμούς της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ποδηλασίας. Ειδικότερα, ο επαγγελματίας ποδηλάτης είναι υποχρεωμένος να τηρεί τις διατάξεις τεχνικού, αθλητικού και πειθαρχικού χαρακτήρα, που κοινοποιούνται από την Ελληνική Ομοσπονδία Ποδηλασίας.
Καθήκον του είναι να συμμετέχει σε όλες τις προπονήσεις σε ώρες και τόπους που ορίζονται από το σωματείο στο οποίο ανήκει, καθώς και σε όλους τους αγώνες (επίσημους ή φιλικούς) ανεξάρτητα από τον τόπο στον οποίο διεξάγονται (στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό), με εξαίρεση τις περιπτώσεις ασθένειας ή ατυχήματος, που πιστοποιούνται από τον αρμόδιο γιατρό του σωματείου. Η ποδηλασία σε διεθνείς αγωνιστικές διοργανώσεις, όπως και στους Ολυμπιακούς Αγώνες, περιλαμβάνει τρία αγωνίσματα: την ποδηλασία δρόμου, την ποδηλασία πίστας και την ορεινή ποδηλασία.
Η ποδηλασία δρόμου είναι το κορυφαίο αγώνισμα ποδηλασίας. Διεξάγεται σε δημόσιους δρόμους και οι διαδρομές περιλαμβάνουν ανωφέρειες, κατωφέρειες, ευθείες, καθώς και τεχνικά κομμάτια με στροφές. Συνήθως περιλαμβάνει αγώνα δρόμου αντοχής και αγώνα ατομικής χρονομέτρησης. Στον αγώνα αντοχής, οι άνδρες διανύουν απόσταση 230-250 χιλιομέτρων, ενώ οι γυναίκες αθλήτριες καλούνται να καλύψουν απόσταση 100-140 χιλιομέτρων.
Λόγω της μεγάλης διάρκειας του αγωνίσματος, οι αθλητές επιτρέπεται να λαμβάνουν τροφή και υγρά κατά τη διάρκεια του αγώνα. Η τροφοδοσία αυτή γίνεται ή σε συγκεκριμένα σημεία της διαδρομής, τα λεγόμενα boxes των ομάδων, ή από το αυτοκίνητο της ομάδας του αθλητή, που τον ακολουθεί στη διαδρομή. Με τον ίδιο τρόπο προσφέρεται βοήθεια και σε περίπτωση τεχνικού προβλήματος. Η ποδηλασία πίστας είναι πιο εξειδικευμένη και πιο σύνθετη από τα υπόλοιπα αγωνίσματα και περιλαμβάνει αγωνίσματα μικρών, μεσαίων αλλά και μεγάλων αποστάσεων, όπου η ταχύτητα, η αντοχή και η τακτική είναι σημαντικοί παράγοντες για την κατάκτηση της νίκης.
Tο αγώνισμα της oρεινής ποδηλασίας ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας 1970 στην Αμερική (Καλιφόρνια), ως είδος διασκέδασης και αναψυχής. Σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μετατράπηκε σε ένα από τα συναρπαστικότερα αγωνίσματα παγκοσμίως, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν επαγγελματικές ομάδες. Το αγώνισμα αυτό εντάχθηκε για πρώτη φορά στο πρόγραμμα των Ολυμπιακών Αγώνων το 1996, στην Ατλάντα.
Η ορεινή ποδηλασία περιλαμβάνει αγώνα επί ανωμάλου εδάφους ανδρών και γυναικών και διεξάγεται σε κυκλική διαδρομή μήκους 6-9 χιλιομέτρων και για τις δύο κατηγορίες. Η διαδρομή περιλαμβάνει δασικούς και αγροτικούς δρόμους, με τεχνικές δυσκολίες, ανωφέρειες και κατωφέρειες. Τέλος, άλλα αγωνίσματα αναγνωρισμένα από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ποδηλασίας (Union Cycliste Internationale) είναι το BMX, τα Trials, το Cyclo-cross, η ποδηλασία κλειστού χώρου κ.ά.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας ποικίλουν ανάλογα με τις ανάγκες της προπόνησης και της αθλητικής δραστηριότητας, που διεξάγονται τόσο σε κλειστούς, όσο και σε ανοιχτούς χώρους. Το ωράριο προσαρμόζεται στις ανάγκες των προπονήσεων και των αγωνιστικών υποχρεώσεων του σωματείου.
Επίσης, απαιτούνται μετακινήσεις στο εξωτερικό, ανάλογα με το αγωνιστικό του πρόγραμμα. Σε γενικές γραμμές πρόκειται για ένα ιδιαίτερα απαιτητικό επάγγελμα, που δεν επιτρέπει καταχρήσεις, ενώ παράλληλα προκαλεί άγχος, ένταση και κούραση εξαιτίας της συνεχούς προσπάθειας για το καλύτερο αγωνιστικό αποτέλεσμα και τιμητικές διακρίσεις.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η καλή σωματική και ψυχική υγεία, το άριστο καρδιοαναπνευστικό σύστημα, η δύναμη στα χέρια και τα πόδια, η αντοχή στη σκληρή προπόνηση, η επιμονή και η αγωνιστικότητα είναι βασικά προσόντα του ποδηλάτη. Επίσης πρέπει να γνωρίζει καλά τις δυνατότητες του ποδήλατου που χρησιμοποιεί και να διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις προκειμένου να διορθώνει τυχόν βλάβες του.
Ακόμη η ικανότητα να ακολουθεί ορθή αγωνιστική τακτική, να υπολογίζει και να κατανέμει σωστά τις δυνάμεις του είναι προσόντα που τον διακρίνουν. Τέλος η συνέπεια, το ήθος, η καλή διατροφή και ο υγιεινός τρόπος ζωής, συμπληρώνουν τα χαρακτηριστικά του γνωρίσματα.
Σπουδές:
Σπουδές ανώτερου επιπέδου παρέχονται στα Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού των Πανεπιστημίων. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σπουδές παρέχονται και σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, με την προϋπόθεση όμως ότι οι τίτλοι που χορηγούν αναγνωρίζονται από το ελληνικό κράτος για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών δικαιωμάτων. Επίσης, τα αθλητικά σωματεία αναλαμβάνουν την επαγγελματική εκπαίδευση των αθλητών, με βάση τους κανονισμούς της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ποδηλασίας.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί σε αθλητικά σωματεία παίρνοντας μέρος σε αγωνιστικές διοργανώσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Επίσης, ανάλογα με το επίπεδο των σπουδών του μπορεί να απασχοληθεί σε αθλητικούς συλλόγους, στα υπουργεία Υγείας και Αθλητισμού, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, σε ερευνητικά κέντρα της Ελλάδας και του εξωτερικού, σε δημοτικά ή ιδιωτικά γυμναστήρια, σε χώρους αθλητικών εγκαταστάσεων, σε ιδιωτικές σχολές εκμάθησης αθλημάτων, σε βιομηχανίες και εταιρείες αθλητικών ειδών κ.λπ.
Μπορεί, επίσης, να εργαστεί ως εκπαιδευτικός στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ή να ανοίξει δικό του γυμναστήριο. Επίσης, όταν ολοκληρώσει την καριέρα του ως επαγγελματίας ποδηλάτης, μπορεί να ασχοληθεί με την προπόνηση άλλων αθλητών.
Παράλληλα, μπορεί να εργαστεί ως στέλεχος σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, κοινωνικούς φορείς ή οργανώσεις που έχουν αντικείμενο τα προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης και αναψυχής για παιδιά, σε διάφορες εκπαιδευτικές ή αθλητικές κατασκηνώσεις ή ακόμη να ασχοληθεί με τη φυσική αγωγή για άτομα με ειδικές ικανότητες.