Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος μελετά τα απολιθώματα και «διαβάζει» την ιστορία της ζωής στη Γη;
Ο Παλαιοντολόγος είναι ο επιστήμονας που μελετά τα απολιθώματα φυτών και ζώων που διατηρούνται μέσα σε πετρώματα προηγούμενων γεωλογικών εποχών. Μέσα από τα ευρήματα αυτά ερευνά την προέλευση, την εξέλιξη και την εξαφάνιση μορφών ζωής, αλλά και τη γεωλογική ιστορία του πλανήτη.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην επαγγελματική του δραστηριότητα:
εντοπίζει και συλλέγει απολιθώματα στην ύπαιθρο,
μελετά λείψανα οργανισμών, ίχνη και αποτυπώματα,
καθορίζει τη γεωλογική ηλικία πετρωμάτων,
αναλύει βιολογικά και εξελικτικά δεδομένα,
ταξινομεί και τεκμηριώνει ευρήματα σε εργαστήριο.
Η εργασία του συνδυάζει επιτόπια έρευνα σε σπήλαια, βουνοπλαγιές, φαράγγια ή βραχώδεις εκτάσεις με εργαστηριακή ανάλυση, δημιουργία γεωλογικών χαρτών και επεξεργασία φωτογραφικού και επιστημονικού υλικού.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα αυτό ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται για τη γεωλογική ιστορία της Γης,
διαθέτουν παρατηρητικότητα και αναλυτική σκέψη,
έχουν αντοχή σε υπαίθρια εργασία και φυσικές δυσκολίες,
αγαπούν την έρευνα και τη συστηματική μελέτη,
μπορούν να συνεργάζονται σε επιστημονικές ομάδες.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν περιορίζεται στη «συλλογή απολιθωμάτων».
Δεν είναι μόνο εργασία σε μουσείο ή γραφείο.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους αποφεύγουν τη σωματική καταπόνηση και την εργασία σε δύσβατα περιβάλλοντα.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Παλαιοντολόγος;
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος των Πανεπιστημίων.
Οι βασικές θεματικές περιλαμβάνουν:
Ιστορική Γεωλογία και Παλαιοντολογία,
Παλαιοντολογία Σπονδυλωτών και Ασπονδύλων,
Μικροπαλαιοντολογία,
Παλαιοβοτανική.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο προσφέρονται εξειδικευμένα προγράμματα, όπως η κατεύθυνση Στρωματογραφίας – Παλαιοντολογίας στο Τμήμα Γεωλογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Συναφή μαθήματα προσφέρονται επίσης στα Τμήματα Γεωγραφίας, με αντικείμενα όπως Παλαιοκλιματολογία, Παλαιοζωολογία και Βιογεωγραφία.
Συνθήκες εργασίας
Η εργασία στην ύπαιθρο χαρακτηρίζεται από ορθοστασία, μετακινήσεις και έκθεση σε καιρικές συνθήκες. Δεν υπάρχει πάντα σταθερό ωράριο. Στο εργαστήριο απαιτείται ακρίβεια, μεθοδικότητα και χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού και ψηφιακών εργαλείων.
Συχνά απαιτούνται μετακινήσεις στο εσωτερικό και το εξωτερικό για έρευνα και συνέδρια.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Μπορεί να απασχοληθεί:
σε ερευνητικά ινστιτούτα και οργανισμούς,
σε πανεπιστήμια και στη μέση εκπαίδευση (με παιδαγωγική επάρκεια),
σε γεωλογικές και γεωφυσικές εταιρείες,
σε μουσεία φυσικής ιστορίας και πλανητάρια,
σε υπηρεσίες υπουργείων και οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
σε εκδοτικούς οίκους και μέσα ενημέρωσης ως επιστημονικός συνεργάτης.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε συναρπάζει η ιδέα να μελετάς μορφές ζωής εκατομμυρίων ετών;
Αντέχεις την εργασία σε φυσικά απαιτητικά περιβάλλοντα;
Σου αρέσει η ταξινόμηση και ανάλυση επιστημονικών δεδομένων;
Θα ήθελες να συμβάλεις στην κατανόηση της εξέλιξης της ζωής στη Γη;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Η μελέτη του οργανικού κόσμου, που περιλαμβάνει τα απολιθώματα φυτών και ζώων μέσα σε πετρώματα που ανήκουν σε προηγούμενες γεωλογικές εποχές είναι το αντικείμενο της εργασίας του. Ο παλαιοντολόγος ερευνά όχι μόνον τα λείψανα των οργανισμών αυτών, αλλά και τα ίχνη ή τα αποτυπώματά τους, καθώς και οποιαδήποτε άλλη ένδειξη για την ύπαρξή τους.
Τα απολιθώματα τον βοηθούν σημαντικά στον καθορισμό της γεωλογικής ηλικίας των πετρωμάτων και κυρίως στον προσδιορισμό σημαντικών βιολογικών προβλημάτων που έχουν σχέση με την προέλευση, την εξέλιξη, αλλά και την εξαφάνιση διάφορων μορφών ζωής στη Γη.
Συνθήκες Εργασίας:
Ο παλαιοντολόγος μπορεί να εργάζεται τόσο στην ύπαιθρο όσο και σε γραφείο, μόνος του ή σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες. Όταν βρίσκεται στην ύπαιθρο, εργάζεται σε σπήλαια, απόκρημνες βουνοπλαγιές, δύσβατα φαράγγια, βραχώδεις εκτάσεις, ρήγματα κ.λπ., αντιμετωπίζοντας πολλές φορές άσχημες καιρικές συνθήκες, χωρίς συγκεκριμένο ωράριο.
Η ορθοστασία και η έντονη σωματική κόπωση χαρακτηρίζουν την εργασία του. Όταν εργάζεται σε εργαστήριο, εξετάζει και ταξινομεί τα δείγματα σε κατηγορίες με βάση την ηλικία τους, επεξεργάζεται το φωτογραφικό υλικό που έχει συλλέξει και δημιουργεί γεωλογικούς χάρτες.
Συχνά απαιτείται να μετακινείται στην Ελλάδα ή το εξωτερικό προκειμένου να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα του και να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και έρευνες.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Πρέπει να διαθέτει ευρύ πνεύμα, παρατηρητικότητα, μεθοδικότητα και γνώση των μεθόδων και συστημάτων χρονολόγησης και ταξινόμησης των ευρημάτων. Η οργάνωση, ο προγραμματισμός και η υπευθυνότητα και το ομαδικό πνεύμα είναι απαραίτητα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος.
Τέλος, απαραίτητη ακόμα είναι η δεξιότητα στη χρήση τεχνικού και εργαστηριακού εξοπλισμού και ηλεκτρονικού υπολογιστή (προγράμματα, επεξεργασίας κειμένων, πινάκων, γεωλογικών μετρήσεων, αρχειοθέτηση δεδομένων και ψηφιοποίηση χαρτών), καθώς και η πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα τμήματα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος των Πανεπιστημίων. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Τα προγράμματα σπουδών παρέχουν επιστημονικές γνώσεις, μεταξύ άλλων, στις εξής περιοχές: Ιστορική Γεωλογία και Παλαιοντολογία, Παλαιοντολογία Σπονδυλωτών, Παλαιοντολογία Ασπόνδυλων, Ειδικά Κεφάλαια Παλαιοντολογίας (Μικροπαλαιοντολογία) και Παλαιοβοτανικής.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, όπως για παράδειγμα αυτό του Τμήματος Γεωλογίας του Ε.Κ.Π.Α. που λειτουργεί η κατεύθυνση της Στρωματογραφίας – Παλαιοντολογίας, ενώ στο ισόγειο του κτιρίου του τμήματος Γεωλογίας υπάρχει Μουσείο Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας με πολύτιμες συλλογές που αναφέρονται σε σπονδυλωτά και ασπόνδυλα ζώα, φυτικά απολιθώματα, αναπαραστάσεις παλαιοπεριβαλλόντων, μικροπαλαιοντολογικές συλλογές, στρωματογραφικές συλλογές, τμήμα αρχείου με απολιθώματα όλων των ηλικιών από όλη την Ελλάδα.
Τέλος, στα προγράμματα σπουδών των Τμημάτων Γεωγραφίας του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Αιγαίου περιλαμβάνονται μαθήματα που αφορούν στη γνωστική περιοχή της Παλαιοντολογίας, Παλαιοβοτανικής, Παλαιοζωολογίας, Παλαιοκλιματολογίας, Βιογεωγραφίας και Γεωγραφίας των παλαιοντολογικών και παλαιοβοτανικών ευρημάτων στο χώρο του Αιγαίου.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση, μετά από παρακολούθηση παιδαγωγικών μαθημάτων. Ακόμη, μπορεί να εργαστεί σε ερευνητικά ινστιτούτα, όπως το ΙΓΜΕ (Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών), στο ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, στο ΕΛΠΕ, στη ΔΕΦΑ, στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφικών και Αλιευτικών Ερευνών, σε εταιρείες παλαιοντολογικών μελετών, σε υπηρεσίες υπουργείων, οργανισμών και φορέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σε ιδιωτικές επιχειρήσεις που ασχολούνται με γεωγραφικές, ιστορικές και πολιτισμικές μελέτες σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, των Βαλκανίων και της Ευρώπης.
Τέλος, μπορεί να απασχοληθεί σε γραφεία γεωλογικών και γεωφυσικών ερευνών, σε πλανητάρια, σε μουσεία φυσικής ιστορίας και απολιθωμένων δασών, στα ΜΜΕ, σε εκδοτικούς οίκους ως εξειδικευμένος επιστημονικός συνεργάτης, αλλά και σε προστατευμένους χώρους όπου διατηρούνται απολιθώματα ζωικών και φυτικών οργανισμών.