Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος μελετά το έγκλημα όχι μόνο ως πράξη, αλλά ως κοινωνικό φαινόμενο;
Ο Κοινωνιολόγος με Ειδίκευση στην Εγκληματολογία είναι ο επιστήμονας που διερευνά τις αιτίες, τις μορφές και τις συνέπειες της σύγχρονης εγκληματικότητας. Μελετά πώς και γιατί εμφανίζονται νέα εγκληματικά φαινόμενα, πώς επηρεάζουν την κοινωνία και με ποιους τρόπους μπορεί να οργανωθεί μια αποτελεσματική αντεγκληματική πολιτική.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη:
ερευνά ποιοτικές και ποσοτικές μεταβολές της εγκληματικότητας,
μελετά φαινόμενα όπως το οργανωμένο έγκλημα, η διακίνηση ναρκωτικών, η εμπορία ανθρώπων, το οικονομικό και πληροφοριακό έγκλημα, τα εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος,
αναλύει τον φόβο του εγκλήματος και την αίσθηση ασφάλειας των πολιτών,
συλλέγει και επεξεργάζεται δεδομένα μέσω ερευνών, στατιστικών αναλύσεων και μελέτης φακέλων υποθέσεων,
συμβάλλει στον σχεδιασμό πολιτικών πρόληψης και αντιμετώπισης της εγκληματικότητας,
συνεργάζεται με ψυχολόγους, νομικούς, κοινωνικούς ανθρωπολόγους, στατιστικολόγους και στελέχη των σωφρονιστικών και αστυνομικών αρχών.
Οι συνθήκες εργασίας διαφέρουν ανάλογα με τον ρόλο του. Μπορεί να εργάζεται σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και κοινωνικές υπηρεσίες, αλλά και να πραγματοποιεί επιτόπιες έρευνες σε σωφρονιστικά καταστήματα ή άλλες δομές. Συχνά απαιτούνται μετακινήσεις, υπερωρίες και ατομική εργασία σε γραφείο για ανάλυση δεδομένων. Ως εκπαιδευτικός, ακολουθεί το αντίστοιχο ωράριο σχολείου ή πανεπιστημίου.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται για τα κοινωνικά αίτια του εγκλήματος και τη λειτουργία των θεσμών δικαιοσύνης,
έχουν κριτική σκέψη και αναλυτική ικανότητα,
διαθέτουν ερευνητικό πνεύμα και μεθοδικότητα,
αντέχουν την επαφή με δύσκολα και σύνθετα κοινωνικά προβλήματα,
μπορούν να συνεργάζονται με επιστήμονες διαφορετικών ειδικοτήτων και να λειτουργούν με επιστημονικό ήθος και υπευθυνότητα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι επάγγελμα αστυνομικού ή δικηγόρου, αν και συνεργάζεται με αυτούς.
Δεν περιορίζεται στην απλή καταγραφή εγκλημάτων, αλλά εστιάζει στην κοινωνική τους ερμηνεία.
Δεν αφορά μόνο τη θεωρία· συνδέεται άμεσα με τη χάραξη πολιτικής και την κοινωνική παρέμβαση.
Σπουδές
Σπουδές Κοινωνιολογίας παρέχονται στα Τμήματα:
του Παντείου Πανεπιστημίου,
του Πανεπιστημίου Κρήτης,
του Πανεπιστημίου Αιγαίου,
του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο προσφέρονται Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη γνωστική περιοχή της σύγχρονης εγκληματικότητας και της αντεγκληματικής πολιτικής.
Τομείς Απασχόλησης
Μπορεί να εργαστεί:
σε ερευνητικά κέντρα και επιστημονικούς φορείς,
σε υπουργεία (Δικαιοσύνης, Δημόσιας Τάξης, Εσωτερικών, Παιδείας κ.ά.),
σε σωφρονιστικά καταστήματα και υπηρεσίες επιμελητών ανηλίκων ή κοινωνικής αρωγής,
σε συμβούλια πρόληψης της εγκληματικότητας,
σε δομές υποστήριξης κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων ή θυμάτων εγκλημάτων,
ως εκπαιδευτικός ή καθηγητής εγκληματολογίας (π.χ. σε αστυνομικές σχολές),
ως αρθρογράφος ή ερευνητής σε επιστημονικά περιοδικά.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει να κατανοήσεις γιατί εμφανίζονται νέες μορφές εγκληματικότητας;
Θα ήθελες να συμβάλεις στον σχεδιασμό πολιτικών πρόληψης;
Μπορείς να διαχειριστείς σύνθετα κοινωνικά δεδομένα με ψυχραιμία και αντικειμενικότητα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η διερεύνηση και η καταγραφή της σύγχρονης εγκληματικότητας και της αντιμετώπισής της. Ειδικότερα, ο κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην εγκληματολογία ασχολείται με τα κοινωνικά προβλήματα που προκύπτουν από την ποιοτική και ποσοτική αλλαγή της εγκληματικότητας, εφόσον συνδυάζει πολυεπίπεδη παρέμβαση σε τομείς επιστημονικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής.
Μέσω της συστηματικής μελέτης της κοινωνίας, της κοινωνικής συμπεριφοράς στις ατομικές και συλλογικές της μορφές, των κοινωνικών θεσμών, της διαδικασίας συγκρότησης και μεταβολής της δομής της ανθρώπινης κοινωνίας, των ανησυχιών και αγωνιών που αντιμετωπίζει ο σημερινός άνθρωπος κ.ά., επιχειρεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες της κοινωνίας για την επίλυση προβλημάτων, όπως οργανωμένο έγκλημα, παράνομη διακίνηση τοξικοεξαρτησιογόνων ουσιών, παράνομη διακίνηση προσώπων, διακίνηση πορνογραφικού υλικού, εγκληματικότητα που σχετίζεται με τις βιοτεχνολογίες και τις νέες τεχνολογίες, οικονομική εγκληματικότητα, πληροφοριακό έγκλημα, σύγχρονες μορφές διαφθοράς σε βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος, κ.λπ. καθώς και προβλημάτων τοπικής προτεραιότητας, όπως πρόληψη μικρής εγκληματικότητας, εμπέδωση αισθήματος ασφαλείας, περιορισμός φόβου του εγκλήματος, κ.λπ.
Με την κριτική θεώρηση και την εμπειρική έρευνα του σύγχρονου εγκληματικού φαινομένου είναι δυνατόν να συμβάλει στο σχεδιασμό της αντεγκληματικής πολιτικής, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο τόσο των συγχρόνων επιστημονικών ενδιαφερόντων όσο και της εθνικής και ευρωπαϊκής πολιτικής. Για τη διεκπεραίωση του έργου του συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες, όπως κοινωνικούς ανθρωπολόγους, ψυχολόγους, φιλοσόφους, πολιτικούς ερευνητές, στατιστικολόγους κ.ά.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας ποικίλλουν ανάλογα με τον τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται. Όταν ασχολείται με ερευνητικό συγγραφικό έργο, συνεργάζεται με πανεπιστήμια, ερευνητικούς φορείς και ιδρύματα, κοινωνικές υπηρεσίες, και μελετά τη σύγχρονη βιβλιογραφία.
Όταν πραγματοποιεί επιτόπιες έρευνες σε σωφρονιστικά καταστήματα, έρχεται σε επαφή με κρατουμένους και υπαλλήλους των φυλακών, μελετά φακέλους υποθέσεων και συνεργάζεται με ανώτερα στελέχη της αστυνομίας, δικηγόρους, μη κυβερνητικούς οργανισμούς και φορείς υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Είναι αναγκασμένος να μετακινείται συχνά και να εργάζεται υπερωριακά προκειμένου να συλλέξει υλικό για τις έρευνές του. Συχνά, χρειάζεται να εργάζεται μόνος του σε γραφείο, προκειμένου να επεξεργαστεί τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του και να συμβάλει στην ανάπτυξη της γνώσης σχετικά με τα κοινωνικά προβλήματα που προκύπτουν από τις σύγχρονες μορφές της εγκληματικότητας.
Όταν εργάζεται ως εκπαιδευτικός, ακολουθεί ωράριο δημοσίου υπαλλήλου και φυσικός του χώρος είναι η σχολική αίθουσα.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η υψηλή επιστημονική του κατάρτιση, το ενδιαφέρον για την έρευνα και η ικανότητα ανάλυσης και σύνθεσης χαρακτηρίζουν τον κοινωνιολόγο με ειδίκευση στην εγκληματολογία.
Επίσης, πρέπει να διαθέτει υψηλό πνευματικό επίπεδο, κριτική σκέψη, ευρύτητα πνεύματος, δημιουργικότητα, μεθοδικότητα και συνέπεια. Ακόμη, η ικανότητα για ανάληψη πρωτοβουλιών, η υπευθυνότητα, ο σεβασμός στη διαφορετικότητα και το επιστημονικό ήθος αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Τέλος, η δυνατότητα συχνών μετακινήσεων για τη διεξαγωγή των ερευνών του, οι επικοινωνιακές δεξιότητες, η γνώση ξένων γλωσσών και η επιδεξιότητα στη χρήση βασικών προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή διευκολύνουν την εργασία του.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Ε.Κ.Π.Α.
Επιπλέον, σε μεταπτυχιακό επίπεδο προσφέρονται Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, στη γνωστική περιοχή της σύγχρονης εγκληματικότητας και της αντιμετώπισης της.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί ως ερευνητής και επιστημονικός συνεργάτης σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς που ασχολούνται με προγράμματα κοινωνικής ανάπτυξης, κοινωνικής παρέμβασης, συμβουλευτικής, εφαρμογών κοινωνικής πολιτικής υγείας και πρόνοιας, ασφάλισης, στέγασης κ.ά.
Επίσης, μπορεί να εργαστεί στην Υπηρεσία Επιμελητών Κοινωνικής Αρωγής, στην Υπηρεσία Επιμελητών Ανηλίκων, σε διάφορες κοινωνικές υπηρεσίες (κρατικές, δημοτικές ή ιδιωτικές), σε διάφορα υπουργεία (Δικαιοσύνης, Δημόσιας Τάξης, Εσωτερικών, Παιδείας, Κοινωνικών Υπηρεσιών κ.λπ.), στα Συμβούλια Πρόληψης της Εγκληματικότητας, σε σωφρονιστικά καταστήματα, σε διάφορες υπηρεσίες κέντρων πρόληψης και αντιμετώπισης κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων (αποφυλακιζομένων, (απ)εξαρτημένων, μεταναστών, αστέγων, ανέργων κ.λπ.) ή θυμάτων εγκλημάτων (κακοποιημένες γυναίκες και παιδιά κ.λπ.).
Ακόμη μπορεί να εργαστεί ως εκπαιδευτικός στη μέση εκπαίδευση, αλλά και ως καθηγητής εγκληματολογίας στην Αστυνομική Ακαδημία (Σχολή Αστυφυλάκων – Σχολή Αξιωματικών – Σχολή Επιμόρφωσης και Μετεκπαίδευσης Επιτελών και Στελεχών – Σχολή Εθνικής Ασφάλειας). Επιπλέον, μπορεί να αρθρογραφεί σε εξειδικευμένα επιστημονικά περιοδικά, όπως η «Ελληνική Επιθεώρηση Εγκληματολογίας» της Ελληνικής Εταιρίας Εγκληματολογίας.
Επιπλέον, οι επιστήμονες που έχουν παρακολουθήσει το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών της Εγκληματολογίας μπορούν να κάνουν προτάσεις και να δίνουν λύσεις στα ζητήματα σύγχρονης εγκληματικότητας και αντεγκληματικής πολιτικής, καθώς έχουν εξειδικευτεί στην αντιμετώπιση τέτοιων προβλημάτων.