Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος άνθρωπος χρησιμοποιεί υπολογιστές και προγράμματα για να καταλάβει πώς λειτουργεί η ζωή σε επίπεδο γενετικού υλικού, κυττάρων και βιολογικών συστημάτων;
Ο βιολόγος με ειδίκευση στη βιοπληροφορική είναι ο επιστήμονας που συνδυάζει τις γνώσεις της βιολογίας με τις δεξιότητες των υπολογιστών για να αναλύει τεράστιες ποσότητες βιολογικών δεδομένων, όπως γενετικές αλληλουχίες, πρωτεϊνικές δομές και λειτουργικά δεδομένα κυττάρων. Χρησιμοποιεί υπολογιστικά εργαλεία για να κατανοήσει περίπλοκα βιολογικά φαινόμενα και να εκμαιεύσει χρήσιμες πληροφορίες από σύνολα δεδομένων.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην καθημερινή του εργασία ο βιολόγος βιοπληροφορικής συλλέγει και επεξεργάζεται δεδομένα από πειράματα, χρησιμοποιεί λογισμικά ανάλυσης, γράφει αλγορίθμους και μοντέλα για να ερμηνεύσει γενετικά και μοριακά δεδομένα, και συνεργάζεται με βιολόγους, γενετιστές και προγραμματιστές. Εργάζεται σε εργαστήρια βιοτεχνολογίας, ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, εταιρείες τεχνολογίας, φαρμακευτικές εταιρείες και οργανισμούς που ασχολούνται με την ανάλυση δεδομένων υγείας.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του βιολόγου με ειδίκευση στη βιοπληροφορική ταιριάζει σε νέους που τους ενδιαφέρει τόσο η ζωή όσο και η τεχνολογία, και έχουν αγάπη για τους υπολογιστές, τις στατιστικές και τα βιολογικά δεδομένα.
Απευθύνεται σε όσους έχουν αναλυτική σκέψη, ικανότητα να εργάζονται με σύγχρονα λογισμικά εργαλεία και επιθυμία να ενώνουν τη βιολογία με την επιστήμη των δεδομένων.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλώς η χρήση υπολογιστή για γενικές εργασίες. Δεν είναι αποκλειστικά «πειράματα με μικροσκόπια» χωρίς υπολογιστική ανάλυση. Δεν είναι κατάλληλο για όσους δεν έχουν ενδιαφέρον για μαθηματικά, προγραμματισμό ή ανάλυση δεδομένων.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Βιολόγος με ειδίκευση στη Βιοπληροφορική;
Για να ακολουθήσει κάποιος αυτό το επάγγελμα πρέπει να σπουδάσει βιολογία, βιοτεχνολογία, βιοπληροφορική ή συναφή επιστημονικά πεδία σε πανεπιστημιακό επίπεδο. Η εξειδίκευση στη βιοπληροφορική περιλαμβάνει μαθήματα προγραμματισμού, ανάλυσης δεδομένων, γενετικής, μοριακής βιολογίας και μαθηματικών. Συχνά απαιτείται και μεταπτυχιακή εκπαίδευση ή πρακτική σε υπολογιστικά εργαστήρια.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά τις σπουδές;
Ο βιολόγος με ειδίκευση στη βιοπληροφορική μπορεί να εργαστεί σε ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, εταιρείες λογισμικού για βιοεπιστήμες, φαρμακευτικές βιομηχανίες, οργανισμούς υγείας που αναλύουν γενετικά δεδομένα, και εταιρείες τεχνολογίας που εφαρμόζουν τεχνικές μηχανικής μάθησης σε βιολογικά σύνολα δεδομένων.
Μικρές ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει η βιολογία και ταυτόχρονα η τεχνολογία;
Σου αρέσει να εργάζεσαι με υπολογιστές και δεδομένα;
Έχεις υπομονή για ανάλυση πολύπλοκων παρατηρήσεων;
Σε συναρπάζει η ιδέα να εξηγείς βιολογικά φαινόμενα μέσα από μαθηματικά και λογισμικό;
Θα σου άρεσε ένα επάγγελμα που συνδυάζει επιστήμη ζωής και επιστήμη υπολογιστών;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη χωρίς άγχος, όχι για να αποφασίσεις, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η πραγματοποίηση συστηματικών ερευνών και η προαγωγή της επιστημονικής γνώσης στους τομείς της Βιοπληροφορικής και των εφαρμογών της σε βιολογικά δεδομένα. Συνδυάζοντας τη Βιολογία με την Πληροφορική, τη Στατιστική και τα Μαθηματικά ερευνά νέους τρόπους για την προσέγγιση των βιολογικών προβλημάτων, καθώς και την αντίληψη βασικών αρχών της Βιολογίας.
Ειδικότερα, χρησιμοποιεί μεθόδους βιοπληροφορικής και τεχνολογικές εφαρμογές για τη μελέτη του γονιδιώματος φυτικών, ζωικών και μικροβιακών οργανισμών και τη σταδιακή αποκωδικοποίηση της γενετικής πληροφορίας. Άλλωστε, οι σημαντικές αλλαγές που συντελέστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες στο πεδίο της Μοριακής Βιολογίας (κλασικής και δομικής), σε συνδυασμό με την εξέλιξη της τεχνολογίας της γονιδιωματικής, αλλά και στη μελέτη της βιοποικιλότητας και της διατήρησης της φύσης, οδήγησαν σε εκθετική αύξηση των πληροφοριών που παράγονται από τη βιολογική κοινότητα.
Το γεγονός αυτό κατέστησε απόλυτα αναγκαία τη διαχείριση, τον έλεγχο και την ανάλυση όλων αυτών των δεδομένων με τελικό σκοπό την αξιοποίησή τους για την εξαγωγή σημαντικών βιολογικών συμπερασμάτων. Άμεση συνέπεια, ήταν η ανάγκη για την ανάπτυξη εξειδικευμένων υπολογιστικών εργαλείων (λογισμικού), αλλά και την προσαρμογή ήδη υπαρχόντων δοκιμασμένων συστημάτων για την αποθήκευση, οπτικοποίηση και ανάλυση των δεδομένων, δίνοντας το έναυσμα για τη μεγάλη ανάπτυξη που παρατηρείται στις μέρες μας στο πεδίο της Βιοπληροφορικής.
Συνεπώς, ο Βιολόγος με ειδίκευση στη Βιοπληροφορική εφαρμόζει τις αρχές και τη μεθοδολογία της σύγχρονης Βιοπληροφορικής για να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις στην έρευνα και την παραγωγή. Έτσι, είναι δυνατόν να ασχολείται με το δομικό σχεδιασμό φαρμάκων για την αντιμετώπιση διαφόρων μολυσματικών ασθενειών μέσα από μακρόχρονες βιολογικές έρευνες, τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων στον επιστημονικό τύπο και την πραγματοποίηση ανακοινώσεων σε επιστημονικά συνέδρια. Επίσης, είναι σε θέση να σχεδιάζει βάσεις βιολογικών δεδομένων και αρχιτεκτονικές εφαρμογές στο διαδίκτυο για την ηλεκτρονική διακίνηση εργαλείων και ειδικών εφαρμογών σε συστήματα Βιοπληροφορικής.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται σε σύγχρονο και κατάλληλα εξοπλισμένο εργαστήριο, όπου πραγματοποιεί βιολογικές έρευνες. Επίσης, χρησιμοποιεί ειδικά λογισμικά στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, όπου χρειάζεται να αφιερώνει αρκετές ώρες εργασίας. Η δουλειά του είναι ιδιαίτερα επίπονη, και οι υπερωρίες αποτελούν συχνό φαινόμενο ιδιαίτερα σε περιόδους εκπόνησης ερευνητικών προγραμμάτων.
Συχνά χρειάζεται να μετακινείται τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, ώστε να λαμβάνει μέρος σε επιστημονικά συνέδρια και επιμορφωτικά σεμινάρια και να παρακολουθήσει τις εξελίξεις και την προαγωγή της γνώσης στον τομέα του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτείται άρτια επαγγελματική κατάρτιση, ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την έρευνα και επαγγελματική ευσυνειδησία. Επίσης, χρειάζεται συνδυασμός γνώσεων από διάφορα γνωστικά αντικείμενα (Βιολογία, Πληροφορική, Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία κ.λπ.), με κοινό παρονομαστή τη χρήση μαθηματικών μεθόδων και υπολογιστικών τεχνικών για την περιγραφή και ανάλυση βιολογικών συστημάτων.
Απαιτείται, ακόμη, να γνωρίζει γλώσσες προγραμματισμού (JAVA, C++, SQL, PERL, BIOJAVA κ.ά.) και Εργαλεία Λογισμικού στη Βιοπληροφορική, Στατιστική και Μεθοδολογία Έρευνας, Τεχνικές Ευφυών Συστημάτων, Αρχιτεκτονική Εφαρμογών Διαδικτύου, και κυρίως οφείλει να τηρεί τη δεοντολογία και την ηθική στην επιστημονική έρευνα. Απαραίτητη είναι, τέλος, η γνώση ξένων γλωσσών.
Σπουδές:
Βασικές Σπουδές σε προπτυχιακό επίπεδο παρέχονται στα τμήματα Βιολογίας των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Όπου προσφέρονται συστηματικές γνώσεις στους τομείς της Ζωολογίας – Θαλάσσιας Βιολογίας, Φυσιολογίας Ζώων και Ανθρώπου, Οικολογίας και Ταξινομικής, Βιολογίας, Κυττάρου και Βιοφυσικής, Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας, Βοτανικής, Γενετικής και Βιοτεχνολογίας.
Απαραίτητες όμως είναι οι Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο στο γνωστικό αντικείμενο Βιοπληροφορικής.
Τομείς Απασχόλησης και Προοπτικές Αγοράς Εργασίας:
Μπορεί να εργαστεί ως εργαστηριακός βιολόγος – βιοπληροφορικός σε εργαστήρια πανεπιστημίων, σε ερευνητικά ινστιτούτα (π.χ., Ινστιτούτο Έρευνας και Τεχνολογίας Ελλάδας), σε εταιρείες επιστημονικών μελετών, σε βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων και φαρμακευτικών προϊόντων, αλλά και ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Επιπλέον, μπορεί να εργαστεί στα ΜΜΕ ή σε εκδοτικούς οίκους ως εξειδικευμένος επιστημονικός συνεργάτης και να ασχοληθεί συστηματικά με την αρθρογραφία σε επιστημονικά περιοδικά. Ακόμη, μπορεί να απασχοληθεί και ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση, μετά από παρακολούθηση παιδαγωγικών μαθημάτων. Ο κλάδος της Βιοπληροφορικής θεωρείται σήμερα παγκόσμια ένας από τους πλέον αναπτυσσόμενους κλάδους, ενώ ήδη έχει επιδείξει σημαντικά επιτεύγματα και έχει συγκεντρώσει ιδιαίτερα σημαντικές επενδύσεις.
Με δεδομένη την έκρηξη η οποία συντελείται τόσο σε ακαδημαϊκό – ερευνητικό όσο και σε εφαρμοσμένο επίπεδο, στο πεδίο του ευρύτερου βιομηχανικού κλάδου που σχετίζεται σχετιζόμενου με τη Βιοτεχνολογία, (Φαρμακογονιδιωματική, Μοριακή Ιατρική κ.λπ.), ο βιολόγος – βιοπληροφορικός μπορεί να απορροφηθεί σε διάφορους χώρους που αφορούν στις τεχνολογίες της βιοπληροφορικής. Επομένως, έχει πολλές δυνατότητες απασχόλησης είτε στον ακαδημαϊκό τομέα είτε στον τομέα της βιομηχανίας φαρμάκων και χημικών, της ιατρικής, της προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς και στον τομέα της πληροφορικής.
Τέλος, καλές προοπτικές απασχόλησης υπάρχουν στον τομέα της επιστημονικής έρευνας αναφορικά με τη γονιδιακή θεραπεία μορφών καρκίνου, καθώς και διάφορων κληρονομικών νευρολογικών διαταραχών.