Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος άνθρωπος φροντίζει να διατηρούνται και να διασώζονται τα ιστορικά κτίρια, τα μνημεία και οι πολιτιστικοί χώροι, ώστε να μην χάνουν την ιστορία τους;
Ο αρχιτέκτονας μηχανικός προστασίας μνημείων είναι ο επαγγελματίας που μελετά, σχεδιάζει και εφαρμόζει τρόπους για να διατηρούνται, να αναστηλώνονται και να προστατεύονται τα μνημεία, οι ιστορικές κατασκευές και τα αξιόλογα αρχιτεκτονικά σύνολα. Συνδυάζει τη γνώση της αρχιτεκτονικής με ειδικές τεχνικές προστασίας και συντήρησης του δομημένου πολιτιστικού πλούτου.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην καθημερινή του εργασία ο αρχιτέκτονας μηχανικός προστασίας μνημείων αξιολογεί την κατάσταση των ιστορικών κτισμάτων, σχεδιάζει εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης, επιλέγει κατάλληλα υλικά και τεχνικές που σέβονται την αυθεντικότητα των μνημείων και παρακολουθεί την υλοποίηση των έργων. Συνεργάζεται με ειδικούς όπως συντηρητές, αρχαιολόγους, πολιτικούς μηχανικούς και φορείς πολιτισμού για να διασφαλίσει ότι το έργο προστασίας είναι τεχνικά σωστό και πολιτισμικά ευαίσθητο. Εργάζεται σε γραφεία μελετών, δημόσιες υπηρεσίες πολιτισμού, ιδιωτικές εταιρείες μελετών ή ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του αρχιτέκτονα μηχανικού προστασίας μνημείων ταιριάζει σε νέους που αγαπούν την ιστορία, την αρχιτεκτονική, την πολιτιστική κληρονομιά και έχουν δημιουργική και αναλυτική σκέψη.
Απευθύνεται σε όσους ενδιαφέρονται να διασώζουν και να προστατεύουν σημαντικά κτίρια και μνημεία, με σεβασμό στην ιστορία και στην αυθεντικότητα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλώς αρχιτεκτονική σχεδίαση χωρίς σεβασμό στην ιστορία.
Δεν αφορά γενική συντήρηση χωρίς ειδικές μεθόδους και τεχνικές.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δεν ενδιαφέρονται για τον πολιτιστικό πλούτο, την ιστορία ή για εργασία που συνδυάζει τεχνική, αισθητική και έρευνα.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Αρχιτέκτονας Μηχανικός Προστασίας Μνημείων;
Για να ακολουθήσει κάποιος αυτό το επάγγελμα, πρέπει να σπουδάσει αρχιτεκτονική μηχανική ή συναφές γνωστικό αντικείμενο σε πανεπιστημιακό επίπεδο, και στη συνέχεια να εξειδικευτεί σε θέματα συντήρησης και προστασίας μνημείων και ιστορικών δομών. Η εκπαίδευση περιλαμβάνει μαθήματα αρχιτεκτονικής, ιστορίας της τέχνης και τεχνικές συντήρησης και αποκατάστασης.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά τις σπουδές;
Ο αρχιτέκτονας μηχανικός προστασίας μνημείων μπορεί να εργαστεί σε δημόσιες υπηρεσίες πολιτισμού, οργανισμούς προστασίας μνημείων, αρχαιολογικές υπηρεσίες, γραφεία μελετών, εταιρείες συντήρησης και αποκατάστασης ή ως ελεύθερος επαγγελματίας. Το έργο του συνδέεται με την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μικρές ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει η ιστορία και η αρχιτεκτονική;
Σε ενδιαφέρει να εργάζεσαι με σεβασμό σε παλιά κτίρια και μνημεία;
Έχεις δημιουργική και αναλυτική σκέψη;
Σου αρέσει να βρίσκεις λύσεις που συνδυάζουν τεχνική και πολιτιστικό περιεχόμενο;
Θα σε ενδιέφερε ένα επάγγελμα που προστατεύει το παρελθόν για τις επόμενες γενιές;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη χωρίς άγχος, όχι για να αποφασίσεις, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η μελέτη, η προστασία, η συντήρηση, η αποκατάσταση και η ανάδειξη της σημασίας των αρχιτεκτονικών μνημείων και των ιστορικών συνόλων της χώρας. Ειδικότερα, ο αρχιτέκτονας προστασίας μνημείων ασχολείται με τη μελέτη των υλικών των ιστορικών κατασκευών, εξετάζει ζητήματα παθολογίας και εφαρμόζει τεχνικές στερέωσης, συντήρησης και αποκατάστασης.
Ακόμη, αναλύει, τεκμηριώνει, καταγράφει και αποτυπώνει με τοπογραφικές μεθόδους μνημεία, ιστορικά σύνολα και έργα τέχνης. Επίσης, μελετά την ιστορία της αρχιτεκτονικής και της εξέλιξης των οικισμών και των πόλεων, επεξεργάζεται τη μηχανική της τοιχοποιίας και την τεχνολογία των οικοδομικών υλικών, εξετάζει τη στατική και τη σεισμική συμπεριφορά ιστορικών κατασκευών, παρακολουθεί διαχρονικά τις παραμορφώσεις ιστορικών κατασκευών και του περιβάλλοντα χώρου, και τη γενικότερη παθολογία που οφείλεται στο έδαφος και τις θεμελιώσεις.
Εφαρμόζει σύγχρονες μεθόδους, όπως η φωτογραμμετρία, τα πληροφορικά συστήματα χώρου, η φωτοερμηνεία και η τηλεπισκόπηση για τη μελέτη των ιστορικών κατασκευών και την τεκμηρίωση του μνημειακού πλούτου. Ακόμη, μπορεί να είναι εξειδικευμένος σε συγκεκριμένα οικοδομικά υλικά, όπως η πέτρα, το ξύλο, ο ασβέστης κ.ά., και σε αντίστοιχες τεχνικές συντήρησης ή σε διαφορετικά δομικά συστήματα, όπως το γοτθικό, η οχυρωματική αρχιτεκτονική ή η παραδοσιακή αρχιτεκτονική των ελληνικών μνημείων κ.α.
Επιπλέον, μελετά το δίκαιο, τη νομοθεσία και επιχειρεί να αντιμετωπίσει με αποτελεσματικό τρόπο τα ποικίλα θεσμικά προβλήματα για την προστασία και τη συντήρηση μνημείων και έργων τέχνης σε αρχαιολογικούς, μουσειακούς και άλλους χώρους. Τέλος, συμμετέχει ενεργά στην οργάνωση, υλοποίηση και αξιολόγηση πολιτισμικών προγραμμάτων για την αξιοποίηση και την προβολή μνημείων πολιτισμού με χρήση πολυμέσων και νέων τεχνολογιών.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται σε γραφείο, όπου δημιουργεί αρχιτεκτονικά σχέδια και μελέτες για την προστασία μνημείων. Επίσης, πραγματοποιεί επιτόπιες επισκέψεις σε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικά μνημεία, προγραμματίζει φωτογραμμετρικές λήψεις και γεωδαιτικές μετρήσεις στο ύπαιθρο και επιβλέπει την υλοποίηση των διαδικασιών συντήρησης και αποκατάστασης που έχει σχεδιάσει.
Εργάζεται μόνος του, αλλά μπορεί να συνεργάζεται και με άλλους επιστήμονες, όπως αρχαιολόγους, ιστορικούς τέχνης, εφόρους αρχαιοτήτων, χημικούς, μηχανικούς περιβάλλοντος κ.ά. Συχνά χρειάζεται να παρακολουθεί επιμορφωτικά σεμινάρια και επιστημονικά συνέδρια και να πραγματοποιεί επαγγελματικά ταξίδια για την προστασία και αποκατάσταση ιστορικών κέντρων, παραδοσιακών οικισμών και έργων τέχνης.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτείται ικανότητα στο σχέδιο, καλλιτεχνική ευαισθησία, δημιουργικότητα, παρατηρητικότητα, και γνώση μεθόδων στατικής και δυναμικής ανάλυσης των ιστορικών κατασκευών. Επίσης, χρειάζεται ευαισθησία και ενδιαφέρον για θέματα που σχετίζονται με το περιβάλλον και την προστασία του.
Ακόμα, απαιτείται πολύ καλή γνώση των υλικών και των τεχνολογιών συντήρησης, γνώσεις πυροπροστασίας τω ιστορικών κτιρίων και συνόλων, γνώση της νομοθεσίας και συνέπεια στην τήρηση των κανόνων ασφαλείας. Απαραίτητη, ακόμα, είναι η δεξιότητα στη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή που αποτελεί χρήσιμο εργαλείο στη δουλειά του, καθώς και η πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών.
Σπουδές:
Βασικές Σπουδές στο επάγγελμα του Αρχιτέκτονα Μηχανικού προσφέρονται στα αντίστοιχα πολυτεχνικά τμήματα των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Η μελέτη, η προστασία, η συντήρηση, η αποκατάσταση και η ανάδειξη της σημασίας των αρχιτεκτονικών μνημείων και των ιστορικών συνόλων αποτελεί ειδίκευση των Αρχιτεκτόνων Μηχανικών μέσα από αντίστοιχα προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, σε υπουργεία, σε οργανισμούς, σε τεχνικές εταιρείες ή ως ελεύθερος επαγγελματίας. Ακόμη, μπορεί να εργαστεί στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και κατάρτιση. Οι προοπτικές απασχόλησης για τους αρχιτέκτονες μηχανικούς δεν είναι ιδιαίτερα θετικές, ενώ η μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην προστασία μνημείων δημιουργεί εναλλακτικές επαγγελματικές διεξόδους, ιδιαίτερα στον τομέα της εφαρμογής των νέων τεχνολογιών στο σχεδιασμό μελετών, τη συντήρηση και την αποκατάσταση ιστορικών μνημείων και την παραγωγή νέας γνώσης.