Ολόκληρο το κείμενο της Ετήσιας Έκθεσης ΕΘΑΑΕ 2021
Το 2021, η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης συνέχισε με σταθερά βήματα αλλά και εντατικούς ρυθμούς να προωθεί τους στρατηγικούς της στόχους για την εκπλήρωση της αποστολής της και των βασικών της αρμοδιοτήτων για τη διασφάλιση υψηλής ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση.
Το έργο της πιστοποίησης των Εσωτερικών Συστημάτων Διασφάλισης Ποιότητας (ΕΣΔΠ) των ελληνικών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων ολοκληρώθηκε με επιτυχία με την πιστοποίηση καιμτων τελευταίων 3 συστημάτων και τα συμπεράσματα των εκθέσεων πιστοποίησης δείχνουν τη σημαντική βελτίωση που επέφερε στα Ιδρύματα η λειτουργία των ΕΣΔΠ. Η όλη διαδικασία ανέδειξε – και μένει να αποδείξει ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια- ότι οι προσπάθειες για τη συστηματική παρακολούθηση των ακαδημαϊκών λειτουργιών μέσω των θεσμοθετημένων διαδικασιών ποιότητας αποδίδουν καρπούς και σημαντικά οφέλη για τα ΑΕΙ. Εξίσου σημαντικό είναι και το γεγονός ότι αποδεικνύεται ότι έχει πλέον αναπτυχθεί κουλτούρα ποιότητας στα Ιδρύματα και ότι η ακαδημαϊκή κοινότητα έχει, στη συντριπτική της πλειονότητα, αποδεχθεί τις διαδικασίες εξωτερικής αξιολόγησης των Ιδρυμάτων και των μονάδων τους από τους εμπειρογνώμονες. Με το θετικό αυτό πρόσημο γίνονται, πλέον, ουσιαστικές προσπάθειες περαιτέρω οργάνωσης και βελτίωσης της εσωτερικής επικοινωνίας μεταξύ ΜΟΔΙΠ και ακαδημαϊκών μονάδων σε κάθε Ίδρυμα για τη βέλτιστη λειτουργία.
Η πιστοποίηση των Προγραμμάτων Προπτυχιακών Σπουδών (ΠΠΣ) συνεχίστηκε απρόσκοπτα καθόλη τη διάρκεια του έτους και συνολικά πιστοποιήθηκαν 100 ΠΠΣ, μεταξύ των οποίων και ένα Ξενόγλωσσο. Οι εκθέσεις πιστοποίησης των ΠΠΣ καταγράφουν βελτίωση της ποιότητας των σπουδών, σημαντικές προσπάθειες των Ιδρυμάτων να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των προτύπων ποιότητας της ΕΘΑΑΕ, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα και την απόσταση που πρέπει να διανυθεί για την αντιμετώπιση χρόνιων, κυρίως, αδυναμιών, όπως ο μικρός αριθμός διδασκόντων και ο μεγάλος φόρτος εργασίας τους, το έλλειμμα αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών, η μειωμένη χρηματοδότηση και το ζήτημα της διασύνδεσης με την αγορά εργασίας.
Μετά από την επιτυχή έκβαση που είχαν, κατά το προηγούμενο έτος, οι προτάσεις της Αρχής για αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου για τη διασφάλιση της συμμετοχής φοιτητή στις Επιτροπές Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΕΕΑΠ) κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα, η ΕΘΑΑΕ προχώρησε γρήγορα και αποτελεσματικά στην υλοποίηση των σχετικών διατάξεων με τη δημιουργία Μητρώου Φοιτητών. Στο πλαίσιο αυτό, και μετά από έκδοση δημόσιας πρόσκλησης ενδιαφέροντος, η Αρχή έλαβε περισσότερες από εκατό αιτήσεις φοιτητών/τριών και ενέταξε τους επιλέξιμους υποψηφίους στο Μητρώο, μετά από την έγκριση των αιτήσεών τους από το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης.
Στο πλαίσιο της γνωμοδοτικής της αρμοδιότητας, η ΕΘΑΑΕ πραγματοποίησε το 2021, για πρώτη φορά, μελέτη για τον καθορισμό των κριτηρίων για την κατανομή του 20% της ετήσιας δημόσιας χρηματοδότησης από το ΥΠΑΙΘ στα ΑΕΙ, βάσει ποιοτικών δεικτών και των επιτευγμάτων των ΑΕΙ. Τον Ιούλιο του 2021, δημοσιοποιήθηκε η εισήγηση του Ανώτατου Συμβουλίου προς το ΥΠΑΙΘ για τον αλγόριθμο κατανομής της ετήσιας συνολικής δημόσιας χρηματοδότησης του Υπουργείου στα ΑΕΙ, που περιλαμβάνει i) τον τρόπο κατανομής του 80% της ετήσιας τακτικής επιχορήγησης του ΥΠΑΙΘ στα ΑΕΙ με αντικειμενικά κριτήρια και ii) τον τρόπο κατανομής του 20% της ετήσιας τακτικής επιχορήγησης του ΥΠΑΙΘ προς τα ΑΕΙ με ποιοτικά κριτήρια. Η εισήγηση αυτή αποτέλεσε προϊόν εντατικής εργασίας και διαρκούς συνεργασίας μεταξύ των μελών του Ανώτατου Συμβουλίου, με συνεχείς βελτιώσεις και προσαρμογές, ως αποτέλεσμα της διαβούλευσης με τα Ιδρύματα και των σχετικών συζητήσεων σε αλλεπάλληλες Συνόδους Πρυτάνεων. Η εισήγηση του ΑΣΥ έγινε δεκτή από το ΥΠΑΙΘ και μνημονεύεται στην ΥΑ 154781/Ζ1/30-11-2021 (ΦΕΚ 5629/2-12-2021/τ.Β), βάσει της οποίας τα Ιδρύματα κατέθεσαν Ετήσια Έκθεση ΕΘΑΑΕ για πρώτη φορά τις ετήσιες εκθέσεις επιδόσεών τους στην ΕΘΑΑΕ, στη βάση πραγματικών ποσοτικών στοιχείων και δεδομένων ποιότητας, αναδεικνύοντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, στα εξωτερικά συνεργαζόμενα μέρη, πτυχές του ακαδημαϊκού και ερευνητικού προφίλ τους. Όπως σε κάθε πρώτη υλοποίηση μιας νέας διαδικασίας, έτσι και στην περίπτωση της υποβολής στην ΕΘΑΑΕ των εκθέσεων επιδόσεων από τα ΑΕΙ και της εφαρμογής του αλγορίθμου κατανομής από την ΕΘΑΑΕ, εντοπίστηκαν σημεία που χρήζουν βελτίωσης ώστε να γίνουν οι απαραίτητες προσαρμογές και το σύστημα να λειτουργεί κάθε χρόνο και πιο αντιπροσωπευτικά και αποτελεσματικά, πάντοτε προς όφελος του συνόλου της ακαδημαϊκής κοινότητας και ευρύτερα της κοινωνίας.
Αξίζει, ακόμη, να υπογραμμιστεί ότι η ΕΘΑΑΕ, εστιάζοντας στο θέμα της σύνδεσης των σπουδών με την αγορά εργασίας, πραγματοποίησε, το 2021, σχετική μελέτη με στόχο την ανάδειξη των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών προοπτικών των αποφοίτων των υφιστάμενων Τμημάτων, μετά τις συγχωνεύσεις Ιδρυμάτων του τεχνολογικού και πανεπιστημιακού τομέα την περίοδο 2018-2019. Τα συμπεράσματα της μελέτης αυτής για τον ακαδημαϊκό χάρτη και τις προοπτικές απασχόλησης των αποφοίτων παρουσιάζονται στο Γ’ μέρος της Έκθεσης.
Όπως κάθε χρόνο, η Αρχή πραγματοποίησε συναντήσεις εργασίας με τα ενδιαφερόμενα μέρη (ΑΕΙ, ΥΠΑΙΘ, επιμελητήρια και επαγγελματικές ενώσεις), οργάνωσε πληθώρα ενημερωτικών τηλεδιασκέψεων για τα θέματα διασφάλισης ποιότητας τόσο με τα ΑΕΙ όσο και με μέλη των ΕΕΑΠ στο πλαίσιο εκπαίδευσής τους, ενώ συνεργάστηκε με φορείς (ΕΛΣΤΑΤ, ΕΚΤ, κ.ά.) για θέματα συγκέντρωσης δεδομένων της Ανώτατης Εκπαίδευσης και υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με το Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας και Ανθρωπίνου Δυναμικού (ΕΙΕΑΔ) με αντικείμενο την απασχόληση των αποφοίτων.
Τέλος, αξίζει να τονιστεί διακριτά και το εύρος και η ποιότητα της εργασίας του προσωπικού της Αρχής, το οποίο αν και αριθμητικά περιορισμένο, κατάφερε με συστηματικότητα και ακούραστη προσπάθεια, υπό την καθοδήγηση της Διοίκησης και με τήρηση των εσωτερικών διαδικασιών ποιότητας και ελέγχου, να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του έργου της ΕΘΑΑΕ.
Η έκθεση συντάχθηκε από ομάδα εργασίας και εγκρίθηκε ομόφωνα στη συνεδρίαση με αριθμό 41/30-11-2022 του Ανώτατου Συμβουλίου της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης. Υποβάλλεται στη Βουλή των Ελλήνων και την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
Ο Πρόεδρος
Καθηγητής Περικλής Α. Μήτκας
Ολόκληρο το κείμενο της Ετήσιας Έκθεσης ΕΘΑΑΕ 2021
.
Το επίσημο site της ΕΘΑΑΕ: https://www.ethaae.gr/