Επαγγελματικά Δικαιώματα
Ο όρος «επαγγελματικά δικαιώματα» αναφέρεται στο δικαίωμα πρόσβασης σε συγκεκριμένες νομοθετικά ρυθμιζόμενες επαγγελματικές δραστηριότητες. Η ουσία της έννοιας της νομοθετικά ρυθμιζόμενης επαγγελματικής δραστηριότητας αφορά αποκλειστικά στις δραστηριότητες εκείνες που εμπεριέχουν ανάληψη ευθύνης από τον επαγγελματία, έναντι δημόσιας αρχής.
Οι προϋποθέσεις για την πρόσβαση σε νομοθετικά ρυθμιζόμενη επαγγελματική δραστηριότητα καθορίζονται με Νόμους και Προεδρικά Διατάγματα. Στο πλαίσιο του καθορισμού των προϋποθέσεων για την άσκηση ενός επαγγέλματος καθορίζονται τα πεδία άσκησής του, οι βαθμίδες του επαγγέλματος (π.χ. βοηθός, τεχνίτης, αρχιτεχνίτης) και οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση των σχετικών επαγγελματικών αδειών ανά πεδίο επαγγελματικής δραστηριότητας.
Η απόδοση επαγγελματικών δικαιωμάτων προϋποθέτει τη νομοθετική κατοχύρωση ενός επαγγέλματος.
Ένα επάγγελμα θεωρείται νομοθετικώς κατοχυρωμένο εάν για την άσκησή του απαιτούνται η κατοχή συγκεκριμένων (ακαδημαϊκών ή μη) τίτλων σπουδών και σε αρκετές περιπτώσεις η ιδιότητα μέλους της αντίστοιχης επαγγελματικής ένωσης. Η άδεια άσκησης επαγγέλματος είναι απαραίτητη μόνο για νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα.
O καθορισμός των επαγγελματικών δικαιωμάτων των κατόχων προσόντων αφορά μόνο στα ήδη νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα. Σε κάθε άλλη περίπτωση, δεν υφίσταται θέμα ρύθμισης επαγγελματικών δικαιωμάτων, τη στιγμή που κάθε επαγγελματική δραστηριότητα ασκείται ελεύθερα, με την κατοχή, ή και όχι, αντίστοιχου τίτλου σπουδών.
Παραδείγματα – Ενδεικτικά επαγγέλματα:
Τεχνίτης, Αρχιτεχνίτης Ηλεκτρολόγος: Π.Δ. 108/2013 (ΦΕΚ 141 τ. Α’/ 12. 06.2013)
Ρύθμιση του επαγγέλματος του μηχανικού με καθορισμό των επαγγελματικών δικαιωμάτων για κάθε ειδικότητα: Π.Δ. 99 (ΦΕΚ 187 τ.Α΄/05.11.2018)
Καθορισμός Επαγγελματικών Δικαιωμάτων των τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας: ΠΔ 50 (ΦΕΚ 23 τ.Α’/26.01.1989)
Σύστημα Πιστοποίησης επάρκειας Προσόντων Συμβούλων Σταδιοδρομίας / Επαγγελματικού Προσανατολισμού: Κ.Υ.Α. Αριθμ. 13173/2022 (ΦΕΚ 617 τ.Β’/14.02.2022)
Επαγγελματική κατοχύρωση
Επαγγελματική κατοχύρωση των πτυχιούχων του τμήματος Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Πατρών: Π.Δ. 55/2004 (Φ.Ε.Κ. 46 τ. Α’/11.02.2004)
Επαγγελματική κατοχύρωση των πτυχιούχων: τμημάτων Επιστήμης των Υλικών του Πανεπιστημίου Πατρών και Τεχνολογίας και Επιστήμης των Υλικών του Πανεπιστημίου Κρήτης: Π.Δ. 45/2009 ΦΕΚ 58 τ.Α’/08.04.2009