Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος μελετά τη θάλασσα σε βάθος, από την επιφάνεια μέχρι τον βυθό;
Ο Ωκεανογράφος είναι ο επιστήμονας που ερευνά τους ωκεανούς και τις θάλασσες, εξετάζοντας τις φυσικές, χημικές, βιολογικές και γεωλογικές διεργασίες που διαμορφώνουν το θαλάσσιο περιβάλλον. Μελετά τη θαλάσσια κυκλοφορία, τα ρεύματα, τις παλίρροιες, τη μορφολογία των ακτών, τον βυθό, αλλά και τη σχέση της θάλασσας με την ατμόσφαιρα και το κλίμα.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Συλλέγει και αναλύει δείγματα θαλασσινού νερού και ιζημάτων.
Μετρά θερμοκρασίες, ρεύματα, κυματισμούς και παλίρροιες.
Μελετά τη θαλάσσια ρύπανση και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Ερευνά τη μορφοδυναμική των ακτών και τον υποθαλάσσιο χώρο.
Συμμετέχει σε αποστολές με ωκεανογραφικά πλοία και ειδικό εξοπλισμό.
Αξιοποιεί όργανα όπως ρευματόμετρα, παλιρροιογράφους και φασματοφωτόμετρα.
Συμβάλλει σε μελέτες για ενεργειακούς και φυσικούς πόρους.
Συνθήκες Εργασίας
Μπορεί να εργάζεται σε εργαστήριο, γραφείο ή πανεπιστημιακή αίθουσα.
Συμμετέχει σε ερευνητικές αποστολές στη θάλασσα.
Το ωράριο συχνά είναι ευέλικτο αλλά απαιτητικό, με υπερωρίες.
Εργάζεται υπό δύσκολες καιρικές συνθήκες σε θαλάσσιο περιβάλλον.
Απαιτούνται μετακινήσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για έρευνες και συνέδρια.
Η εργασία του είναι συχνά διεπιστημονική και συνεργατική.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Ωκεανογράφου ταιριάζει σε νέους που αγαπούν τη θάλασσα και το φυσικό περιβάλλον,
διαθέτουν παρατηρητικότητα και ερευνητική διάθεση,
έχουν υπομονή και επιμονή στην ανάλυση δεδομένων,
αντέχουν σε απαιτητικές κλιματολογικές συνθήκες,
μπορούν να συνεργάζονται σε επιστημονικές ομάδες,
ενδιαφέρονται για τη συνεχή επιστημονική εξέλιξη.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν περιορίζεται σε απλή ναυτική δραστηριότητα.
Δεν αφορά μόνο τη θαλάσσια βιολογία.
Δεν είναι αποκλειστικά εργασία γραφείου.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους αποφεύγουν την έρευνα πεδίου.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Ωκεανογράφος;
Σπουδές πραγματοποιούνται στο Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Σχετικές σπουδές προσφέρονται σε Τμήματα Φυσικής, Χημείας, Βιολογίας και Γεωλογίας.
Ακολουθούν μεταπτυχιακές σπουδές σε τομείς όπως Φυσική, Χημική, Γεωλογική ή Βιολογική Ωκεανογραφία.
Η ερευνητική εμπειρία και η εξοικείωση με εξειδικευμένο εξοπλισμό είναι απαραίτητες.
Η καλή γνώση ξένων γλωσσών διευκολύνει τη διεθνή συνεργασία.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
Σε ερευνητικά ιδρύματα και ινστιτούτα θαλάσσιων ερευνών.
Σε πανεπιστήμια και ακαδημαϊκά ιδρύματα.
Σε δημόσιες υπηρεσίες που σχετίζονται με το περιβάλλον και τη ναυτιλία.
Σε εταιρείες υδατοκαλλιεργειών και περιβαλλοντικών μελετών.
Σε τεχνικές εταιρείες και γραφεία γεωλογικών ερευνών.
Σε διεθνείς οργανισμούς περιβάλλοντος και κλιματικής έρευνας.
Ως εκπαιδευτικός στη Δευτεροβάθμια ή Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Ο Ωκεανογράφος συμβάλλει ουσιαστικά στην κατανόηση και προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, σε μια εποχή όπου η κλιματική αλλαγή και η θαλάσσια ρύπανση καθιστούν τη γνώση των ωκεανών πιο σημαντική από ποτέ.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε συναρπάζει η θάλασσα και τα φυσικά φαινόμενα;
Σου αρέσει η έρευνα και η ανάλυση επιστημονικών δεδομένων;
Μπορείς να εργάζεσαι σε πλοίο ή σε δύσκολες καιρικές συνθήκες;
Σε ενδιαφέρει η προστασία του περιβάλλοντος;
Θα ήθελες να συμβάλεις στη βιώσιμη διαχείριση του θαλάσσιου πλούτου;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η μελέτη των ωκεανών και των θαλασσών. Ειδικότερα, ερευνά και καταγράφει τις φυσικές, χημικές, βιολογικές και γεωλογικές συνθήκες που επικρατούν στο θαλάσσιο οικοσύστημα και στα φυσικά του όρια με την ατμόσφαιρα, το βυθό και την ακτή. Ασχολείται με την ανεύρεση αβιοτικών πλουτοπαραγωγικών πηγών (όπως το πετρέλαιο), την κατανομή των υδάτων, τη μέτρηση των κυματισμών, τις παλίρροιες, τη θαλάσσια κυκλοφορία, τα παγόβουνα, τον υδρολογικό κύκλο κ.ά., αλλά και με τις διεργασίες και την προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος.
Εξετάζει λεπτομερώς τη μορφοδυναμική των ακτών, τη δομή του υποθαλάσσιου χώρου και, με τη βοήθεια υποθαλάσσιων σεισμογράφων, μπορεί να προβαίνει σε εκτιμήσεις σεισμικών δονήσεων από τα παλιρροϊκά κύματα που προκαλούν.
Τέλος, χρησιμοποιεί προηγμένα όργανα και συσκευές, όπως είναι οι βαθυθερμoγράφοι, οι θερμoγράφoι, τα ρευματόμετρα, οι ρευματoγράφοι, οι παλιρροιογράφοι, οι κυματογράφοι, τα αυτογραφικά και τα ηλεκτρονικά ανεμόμετρα, τα φασματοφωτόμετρα, οι χρωματογράφοι, οι δειγματoλήπτες επιφαvειακώv ιζημάτωv και θαλάσσιων οργανισμών, τα μαγνητόμετρα, αλλά και ειδικά εξοπλισμένα ωκεανογραφικά πλοία, βαθυσκάφη, εξέδρες κ.λπ.
Συνθήκες Εργασίας:
Ο ωκεανογράφος, ανάλογα με τον τομέα των δραστηριοτήτων του, μπορεί να εργάζεται σε γραφείο και σχολική τάξη, όταν απασχολείται ως εκπαιδευτικός, με ωράριο δημοσίου υπαλλήλου, ή σε εργαστήριο, όταν απασχολείται ως επιστημονικός ερευνητής του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ακολουθώντας ελεύθερο ωράριο με αρκετές υπερωρίες και φόρτο εργασίας.
Συχνά απαιτείται να μετακινείται στην Ελλάδα ή το εξωτερικό προκειμένου να ενημερώνεται για τις εξελίξεις στον τομέα του, να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια, διαλέξεις και έρευνες και να συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες για την εκτέλεση μιας συγκεκριμένης εργασίας.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Ο ωκεανογράφος χρειάζεται να έχει αυξημένη παρατηρητικότητα, να διαθέτει υπομονή, επιμονή, και να λαμβάνει πρωτοβουλίες όταν διεξάγει προγραμματισμένες ωκεανογραφικές έρευνες. Επίσης, πρέπει να αγαπά τη φύση και ιδιαίτερα τη θάλασσα και απαιτείται να έχει φυσική αντοχή, γιατί κάποιες φορές εργάζεται κάτω από δύσκολες κλιματολογικές και φυσικές συνθήκες.
Η ανάγκη για συνεργασία με άλλους επιστήμονες και η συμμετοχή σε επιστημονικά συνέδρια και μελέτες προϋποθέτουν πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών, επικοινωνιακές δεξιότητες και συνεχή ενημέρωση για τις σύγχρονες εξελίξεις στο αντικείμενο των δραστηριοτήτων του.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχει το τμήμα Ωκενογραφίας και Θαλασίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Καθώς επίσης σε σχολές θετικών επιστημών (Φυσικής, Χημείας, Βιολογίας και Γεωλογίας).
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο παρέχονται σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, όπως για παράδειγμα αυτό του Ε.Κ.Π.Α. στους εξής τομείς: Βιολογική Ωκεανογραφία, Γεωλογική Ωκεανογραφία, Φυσική Ωκεανογραφία και Χημική Ωκεανογραφία.
Τομείς Απασχόλησης:
Ο ωκεανογράφος απασχολείται σε ερευνητικά ιδρύματα, όπως το Ινστιτούτο Ωκεανογραφικών και Αλιευτικών Ερευνών, το Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΚΘΕ), το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ), το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας Κρήτης (ΙΘΑΒΙΚ), το Ιχθυοκαλλιεργητικό Κέντρο Αχελώου (ΙΧΘΥΚΑ), το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ), αλλά και σε πανεπιστημιακά ιδρύματα.
Στο δημόσιο τομέα, μπορεί να εργαστεί στη Δημόσια Επιχείρηση Πετρελαίου (ΔΕΠ), στο ΥΠΕΧΩΔΕ, στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, στο υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας (Υδρογραφική Υπηρεσία). Η στελέχωση με ειδικούς επιστήμονες των διαφόρων υπηρεσιών είναι αναγκαία κυρίως σε παράκτιες και νησιωτικές περιοχές, ώστε να προωθηθούν η εκπόνηση ερευνητικών προγραμμάτων, ο έλεγχος της θαλάσσιας ρύπανσης και η σωστή διαχείριση του θαλάσσιου πλούτου.
Επίσης, μπορεί να απασχοληθεί σε εταιρείες του ιδιωτικού τομέα με αντικείμενο τη μελέτη, αλλά και την εκμετάλλευση του θαλάσσιου πλούτου, σε γραφεία γεωλογικών και γεωφυσικών ερευνών, σε τεχνικές εταιρείες, στα ΜΜΕ, αλλά και σε εκδοτικούς οίκους, σε θέματα που σχετίζονται με την επιστήμη του.
Μπορεί, επιπλέον, να απασχοληθεί σε (διεθνείς) ερευνητικούς φορείς και οργανισμούς, αλλά και να εργαστεί ως καθηγητής στη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και κατάρτιση, μετά την παρακολούθηση παιδαγωγικών μαθημάτων.
Προοπτικές απασχόλησης υπάρχουν επίσης στον ταχύτατα αναπτυσσόμενο κλάδο των υδατοκαλλιεργειών (παραγωγή, εμπορία, μεταποίηση). Άλλωστε, η αξιοποίηση ειδικών επιστημόνων σε δραστηριότητες που σχετίζονται με το θαλάσσιο περιβάλλον, όπως λιμενικά έργα, μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και διαχειριστικών σχεδίων, είναι απαραίτητη ώστε να διασφαλίζεται η σωστή και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν κάθε φορά.