ΔΠΜΣ: Προστασία Μνημείων

το άρθρο ενημερώθηκε στις 03.10.2026

Σε ποιον ταιριάζει το ΠΜΣ Προστασία Μνημείων;

Το Διιδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Προστασία Μνημείων» απευθύνεται σε αποφοίτους που επιθυμούν να αποκτήσουν εις βάθος επιστημονική κατάρτιση στη θεωρία και την πράξη της προστασίας, αποκατάστασης και ανάδειξης της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Το πρόγραμμα συγκροτεί ένα απαιτητικό και διεπιστημονικό ακαδημαϊκό πλαίσιο, στο οποίο συνδυάζονται η αρχιτεκτονική, η μηχανική, η ιστορία της τέχνης, η αρχαιολογία, η συντήρηση υλικών και οι σύγχρονες τεχνολογίες τεκμηρίωσης και αποκατάστασης μνημείων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θεωρητική τεκμηρίωση, στη μεθοδολογική αυστηρότητα και στη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με την επαγγελματική πρακτική.

Ταιριάζει ιδιαίτερα σε υποψηφίους που:

ενδιαφέρονται ουσιαστικά για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος τις αρχές, τις θεωρίες και τις μεθοδολογίες αποκατάστασης και διαχείρισης μνημείων,

επιδιώκουν να αποκτήσουν επιστημονικά τεκμηριωμένες γνώσεις σχετικά με τα ιστορικά δομικά συστήματα, τα υλικά κατασκευής, τις παθολογίες μνημείων και τις σύγχρονες τεχνικές επεμβάσεων,

διαθέτουν βασικό υπόβαθρο σε αρχιτεκτονικές, πολυτεχνικές, αρχαιολογικές ή συναφείς σπουδές και θέλουν να το εξελίξουν σε εξειδικευμένο επαγγελματικό και ερευνητικό προφίλ,

θέλουν να αναπτύξουν δεξιότητες τεκμηρίωσης, ανάλυσης και αξιολόγησης μνημείων, αξιοποιώντας σύγχρονα εργαλεία αποτύπωσης, ψηφιακής τεκμηρίωσης και επιστημονικής ανάλυσης,

έχουν διάθεση να εργαστούν σε σύνθετα και απαιτητικά έργα αποκατάστασης, σε συνεργασία με διεπιστημονικές ομάδες ειδικών,

στοχεύουν σε επαγγελματική απασχόληση σε μελετητικά γραφεία, δημόσιους φορείς, υπηρεσίες πολιτισμού, οργανισμούς προστασίας μνημείων ή σε διεθνή έργα πολιτιστικής διαχείρισης,

διαθέτουν ερευνητικό ενδιαφέρον και εξετάζουν το ενδεχόμενο ακαδημαϊκής ή διδακτορικής συνέχειας σε αντικείμενα που σχετίζονται με την αρχιτεκτονική κληρονομιά και τη συντήρηση μνημείων.

Συνολικά, το ΠΜΣ «Προστασία Μνημείων» απευθύνεται σε υποψηφίους με υψηλή αίσθηση ευθύνης απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά, επιστημονική πειθαρχία και διάθεση συστηματικής μελέτης. Αν επιθυμείς να συνδέσεις την επιστημονική σου πορεία με την ουσιαστική διαφύλαξη και ανάδειξη των μνημείων, μέσα από ένα πρόγραμμα υψηλού κύρους και διεθνούς αναγνώρισης, τότε το συγκεκριμένο ΔΠΜΣ ανταποκρίνεται απολύτως σε αυτόν τον στόχο.

Συνεργαζόμενες Σχολές:

Σχολή Αρχιτεκτόνων του Ε.Μ.Π.

Σχολή Χημικών Μηχανικών του Ε.Μ.Π.

Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Ε.Μ.Π.

Σχολή Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών του Ε.Μ.Π.

ΔΠΜΣ: Προστασία Μνημείων

Έδρα:

Διεύθυνση – Πόλη διεξαγωγής: Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Συγκρότημα Πατησίων, Πατησίων 42, 10682 Αθήνα, Ισόγειο Κτ. Τοσίτσα,

Τηλέφωνο: 210 772 3396 Fax : 210 772 3329 E-mail: postgrad-secr@arch.ntua.gr

Γνωστικό Αντικείμενο – Σκοπός :

Αντικείμενο του ΔΠΜΣ είναι η εκπαίδευση και ειδίκευση στο πεδίο «Προστασία Μνημείων», στις κατευθύνσεις (α) «Συντήρηση και Αποκατάσταση Ιστορικών Κτιρίων και Συνόλων» και (β) «Υλικά και Επεμβάσεις Συντήρησης».

Σκοποί του ΔΠΜΣ είναι:

α) η διεπιστημονική εμβάθυνση και ειδίκευση διπλωματούχων Μηχανικών ή και άλλων πτυχιούχων ΑΕΙ της χώρας, ή ισοτίμων της αλλοδαπής και άλλων Ελλήνων και αλλοδαπών επιστημόνων, στις μεθόδους και τεχνικές ολοκληρωμένης διεπιστημονικής προσέγγισης, έρευνας, συνεργασίας και αντιμετώπισης των αντικειμενικά πολυδιάστατων προβλημάτων της «Προστασίας Μνημείων», ώστε να καλύψουν με επάρκεια τις ανάγκες του Δημοσίου, του Κοινωνικού και Ιδιωτικού Τομέα,

β) η εις βάθος κατάρτιση και ανάπτυξη ερευνητικών ικανοτήτων μηχανικών και άλλων επιστημόνων, ώστε αυτοί να καθίστανται ικανοί για την παραγωγή νέας γνώσης.

Δευτερεύοντες σκοποί του ΔΠΜΣ είναι:

α) η ανάπτυξη διεπιστημονικών διαδικασιών ΔΠΜΣ στο επίπεδο της συνεργασίας Τομέων, Τμημάτων, Σχολών και Πανεπιστημίων,

β) η στελέχωση της δημόσιας διοίκησης και της ελεύθερης αγοράς με επιστήμονες ειδικούς στη συντήρηση και αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και του περιβάλλοντός της,

γ) η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας,

δ) η συμβολή στην αναπτυξιακή διαδικασία με καινοτόμες τεχνικές και τεχνολογίες προστασίας, ανάδειξης και αξιοποίησης του αρχιτεκτονικού, πολιτιστικού πλούτου της χώρας.

Το ΔΠΜΣ «Αρχιτεκτονική – Σχεδιασμός του Χώρου» απονέμει, μετά από επιτυχή παρακολούθηση των σπουδών, Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (ΜΔΕ) του ΕΜΠ «Αρχιτεκτονική – Σχεδιασμός του Χώρου» στις Κατευθύνσεις:

Κατεύθυνση Α: Έρευνα στην Αρχιτεκτονική: Σχεδιασμός – Χώρος – Πολιτισμός

Κατεύθυνση Β: Πολεοδομία Χωροταξία

Οι μεταπτυχιακές σπουδές στην κατεύθυνση ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ – ΧΩΡΟΣ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ έχουν ως σκοπό τη συνολική ανάπτυξη της έρευνας στο ευρύ και ενιαίο αντικείμενο της αρχιτεκτονικής θεωρίας και πρακτικής. Όλα τα μαθήματα της κατεύθυνσης, διατηρώντας την εκπαιδευτική αυτονομία τους, αναπτύσσονται σε αυτό το κοινό πλαίσιο, συμβάλλοντας στον εμπλουτισμό των εννοιολογικών εργαλείων για την πολλαπλή ανάλυση του αντικειμένου της αρχιτεκτονικής και τη συστηματική νοηματοδότηση του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού.

Τα μαθήματα της κατεύθυνσης, υποχρεωτικά και κατ’ επιλογή, οργανώνονται με στόχο τη συστηματική προσέγγιση των δύο ειδικεύσεων Α1. «Γνωσιολογία της Αρχιτεκτονικής» και Α2. «Προωθημένα Ζητήματα Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού» παρέχοντας ταυτόχρονα ένα ευρύ φάσμα ειδικών γνώσεων. Μετά την πολυετή λειτουργία της κατεύθυνσης και τις σταδιακές συγκλίσεις των διδασκόντων, αυτό που χαρακτηρίζει το κάθε κατ’ επιλογή μάθημα είναι ότι αφενός παρέχει εννοιολογικά εργαλεία για τη σύνταξη της αρχιτεκτονικής και αφετέρου, ανάλογα με το συγκεκριμένο παράδειγμα στο οποίο αναφέρεται, παρέχει λογικές για τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, όλα τα μαθήματα συμβάλλουν ‘στον εμπλουτισμό των εννοιολογικών εργαλείων για την πολλαπλή ανάλυση του αντικειμένου της αρχιτεκτονικής’, μέσα από εξειδικευμένες αναφορές σε συγκεκριμένα παραδείγματα.

Και η ουσιαστική διαφορά μεταξύ των δύο ειδικεύσεων συνίσταται στο ότι

στην ειδίκευση Α1. «Γνωσιολογία της Αρχιτεκτονικής» τα συγκεκριμένα παραδείγματα προέρχονται από την Ιστορία, Θεωρία της Αρχιτεκτονικής και την Περιγραφή των αποτελεσμάτων του Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού, ενώ

στην ειδίκευση Α2. «Προωθημένα Ζητήματα Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού» τα συγκεκριμένα παραδείγματα προέρχονται από Πειραματικές Διαδικασίες Σχεδιασμού που εκπονούν οι σπουδαστές κατά τη διάρκεια των μαθημάτων.

Ο χαρακτήρας αυτός των μαθημάτων έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα πρόσφορος για την ανάπτυξη και υποστήριξη των ερευνητικών υποθέσεων του/της κάθε σπουδαστή/-τριας ανάλογα με το προσωπικό του/της πρόγραμμα επιλογής μαθημάτων. Η περαιτέρω οργάνωση των μαθημάτων σε ενότητες στοχεύει να βοηθήσει τους/τις σπουδαστές/-τριες σε κατάλληλες επιλογές μαθημάτων ως προς τις προσωπικές τους υποθέσεις έρευνας, και ταυτόχρονα να τους επιτρέπει να συνειδητοποιούν τη θέση τους στο ευρύτερο πλαίσιο της αρχιτεκτονικής έρευνας.

Τίτλος Σπουδών: Απονέμονται τύπος Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ), Διατμηματικού ΕΜΠ.

Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών

Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Προστασία Μνημείων» εστιάζει στη διεπιστημονική εμβάθυνση στη θεωρία, στη μεθοδολογία, στις τεχνικές και στην τεχνολογία τεκμηρίωσης, προστασίας, συντήρησης, αποκατάστασης, επανάχρησης και διαχείρισης της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο κοινός επιστημονικός κορμός συνδέει τη θεωρία και ιστορία των αποκαταστάσεων με την παθολογία μνημείων και υλικών, το θεσμικό πλαίσιο και τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ η εκπαίδευση συμπληρώνεται από εργαστηριακές ασκήσεις, εργασίες πεδίου, τεχνικές επισκέψεις και αυτοδύναμη μεταπτυχιακή έρευνα. Η Κατεύθυνση «Συντήρηση και Αποκατάσταση Ιστορικών Κτιρίων και Συνόλων» εμβαθύνει στην ανάλυση και τεκμηρίωση ιστορικών κατασκευών, στις τεχνικές στερέωσης και αποκατάστασης, στον σχεδιασμό προστασίας ιστορικών κτιρίων, συνόλων και τοπίων, στη γεωμετρική και ψηφιακή τεκμηρίωση και σε ζητήματα επανάχρησης και ένταξης νέων χρήσεων ή κατασκευών στο ιστορικό περιβάλλον. Η Κατεύθυνση «Υλικά και Επεμβάσεις Συντήρησης» επικεντρώνεται στην επιστήμη και τεχνική των ιστορικών δομικών υλικών και των αρχιτεκτονικών επιφανειών, στη διάγνωση της φθοράς, στην επιλογή συμβατών υλικών και τεχνολογιών συντήρησης και αποκατάστασης, στην περιβαλλοντική διαχείριση, στις προηγμένες διαγνωστικές και επεμβατικές τεχνικές και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των επεμβάσεων. Η Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία ολοκληρώνει το πρόγραμμα, καλλιεργώντας την ικανότητα αυτοδύναμης διερεύνησης σύνθετων προβλημάτων προστασίας μνημείων και σύνθεσης αρχιτεκτονικών, ιστορικών, κατασκευαστικών, υλικών, περιβαλλοντικών και διαχειριστικών δεδομένων σε επιστημονικά τεκμηριωμένες προτάσεις.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:

Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Αρχιτεκτονική και πολεοδομία

Γνώσεις

να ερμηνεύει την ιστορική εξέλιξη των θεωριών, αρχών, ιδεολογιών και φιλοσοφιών αποκατάστασης και να συσχετίζει τις μεταβολές τους με τη διεύρυνση της έννοιας της προστασίας από το μεμονωμένο μνημείο στα ιστορικά σύνολα και το τοπίο.
να αναλύει διεθνείς συμβάσεις, χάρτες και διακηρύξεις για την πολιτιστική κληρονομιά και να διακρίνει τις θεωρητικές και δεοντολογικές αρχές που διέπουν σύγχρονες επεμβάσεις προστασίας και αποκατάστασης.
να εξετάζει το ελληνικό και διεθνές θεσμικό πλαίσιο προστασίας μνημείων και να προσδιορίζει τις αρμοδιότητες θεσμοθετημένων οργάνων, δημόσιων φορέων και διεθνών οργανισμών.
να διερευνά τα φυσικά, χημικά, μηχανικά, βιολογικά και περιβαλλοντικά αίτια φθοράς μνημείων και ιστορικών κατασκευών και να συσχετίζει τους μηχανισμούς φθοράς με τα χαρακτηριστικά των επιμέρους υλικών.
να ερμηνεύει τις ιδιότητες και τη συμπεριφορά ιστορικών δομικών υλικών και αρχιτεκτονικών επιφανειών και να αναγνωρίζει τις μεταβολές που προκαλούνται από γήρανση, περιβαλλοντικές δράσεις και ασύμβατες επεμβάσεις.
να αναλύει ιστορικά δομικά συστήματα και τεχνικές κατασκευής και να συνδέει τη μορφολογία, την υλικότητα και την κατασκευαστική λογική ενός μνημείου με την παθολογία και τη δομική του συμπεριφορά.
να χαρτογραφεί πηγές και μεθόδους ιστορικής, αρχιτεκτονικής, γεωμετρικής και κατασκευαστικής τεκμηρίωσης και να διακρίνει τη συμβολή συμβατικών, γεωδαιτικών, φωτογραμμετρικών και ψηφιακών τεχνικών.
να εξηγεί τη μεθοδολογική αλληλουχία από την αποτύπωση, την τεκμηρίωση και τη διάγνωση έως την αξιολόγηση και τον σχεδιασμό επέμβασης σε ιστορικό κτίριο ή μνημείο.
να εξετάζει μεθόδους στερέωσης, ενίσχυσης, συντήρησης και αποκατάστασης και να προσδιορίζει τα κριτήρια επιλογής τους με βάση την τεκμηρίωση, τη συμβατότητα, την ελάχιστη επέμβαση και τη διατήρηση των αξιών του μνημείου.
να ερμηνεύει τις ιστορικές, αρχιτεκτονικές, λειτουργικές, κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις των ιστορικών πόλεων και οικισμών και να αναγνωρίζει την ανάγκη ολοκληρωμένης και βιώσιμης προστασίας τους.
να διερευνά τις αρχές διαχείρισης πολιτιστικής κληρονομιάς και να συσχετίζει προστασία, ανάδειξη, χρήση, επανάχρηση, κοινωνική λειτουργία και βιώσιμη ανάπτυξη.
να αναλύει ζητήματα ένταξης νέων χρήσεων σε ιστορικά κελύφη και νέων κατασκευών σε ιστορικά περιβάλλοντα και να διακρίνει εναλλακτικές αρχιτεκτονικές στρατηγικές επέμβασης.
να εξετάζει ειδικές κατηγορίες πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως αρχαιολογικούς χώρους, βιομηχανική και σύγχρονη αρχιτεκτονική κληρονομιά, και να αναγνωρίζει τις ιδιαίτερες απαιτήσεις τεκμηρίωσης, προστασίας και επανάχρησής τους.
να αποτιμά τις περιβαλλοντικές παραμέτρους που επηρεάζουν τη διατήρηση μνημείων, ιστορικών συνόλων και μουσειακών εκθεμάτων και να συνδέει την περιβαλλοντική διαχείριση με προληπτικές στρατηγικές προστασίας.
να ερμηνεύει τη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας αρχιτεκτόνων, χημικών μηχανικών, πολιτικών μηχανικών, μηχανικών γεωπληροφορικής, αρχαιολόγων, ιστορικών και άλλων ειδικών στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
να συνθέτει θεωρητική, ιστορική, αρχιτεκτονική, κατασκευαστική, υλική, τεχνολογική και διαχειριστική γνώση για την ερμηνεία σύνθετων προβλημάτων προστασίας μνημείων.

Δεξιότητες

να οργανώνει ολοκληρωμένη έρευνα ιστορικού κτιρίου, μνημείου ή συνόλου, συνδυάζοντας βιβλιογραφικές και αρχειακές πηγές, επιτόπια παρατήρηση, αποτύπωση, καταγραφή υλικών και τεκμηρίωση της κατάστασης διατήρησης.
να αποτυπώνει και να τεκμηριώνει γεωμετρικά μνημεία και ιστορικές κατασκευές, αξιοποιώντας κατά περίπτωση συμβατικές, τοπογραφικές, φωτογραμμετρικές και σύγχρονες ψηφιακές τεχνικές.
να καταγράφει και να χαρτογραφεί μορφές φθοράς και παθολογίας και να οργανώνει τα ευρήματα σε συνεκτικό διαγνωστικό υπόβαθρο για τον σχεδιασμό επεμβάσεων.
να αναλύει δομικά συστήματα και ιστορικές τεχνικές κατασκευής και να εντοπίζει κρίσιμους μηχανισμούς βλάβης και ευπάθειας.
να επιλέγει κατάλληλες διαγνωστικές μεθόδους, ελέγχους και εργαστηριακές ή επιτόπιες τεχνικές και να ερμηνεύει τα αποτελέσματά τους σε συνδυασμό με την ιστορική και κατασκευαστική τεκμηρίωση.
να διαμορφώνει προτάσεις στερέωσης, ενίσχυσης, συντήρησης και αποκατάστασης που ανταποκρίνονται στην ιδιαίτερη φυσιογνωμία, στις αξίες, στην παθολογία και στις τεχνικές απαιτήσεις κάθε μνημείου.
να αξιολογεί τη συμβατότητα υλικών και επεμβάσεων και να τεκμηριώνει την επιλογή υλικών αποκατάστασης με επιστημονικά, τεχνικά και δεοντολογικά κριτήρια.
να σχεδιάζει ολοκληρωμένες προτάσεις προστασίας και διαχείρισης ιστορικών κτιρίων, συνόλων και τοπίων, συνδυάζοντας διατήρηση, λειτουργική ένταξη, κοινωνικές ανάγκες και βιώσιμη ανάπτυξη.
να επεξεργάζεται προτάσεις επανάχρησης ιστορικών κελυφών και ένταξης νέων κατασκευών σε ιστορικό περιβάλλον, αιτιολογώντας τη σχέση της νέας επέμβασης με το υφιστάμενο πολιτιστικό απόθεμα.
να εφαρμόζει αρχές και τεχνικές προστασίας σε αρχαιολογικά, βιομηχανικά, νεότερα και σύγχρονα μνημεία, προσαρμόζοντας τη μεθοδολογία στις ιδιαίτερες αξίες και υλικότητές τους.
να οργανώνει και να αξιολογεί πιλοτικές εφαρμογές συντήρησης και να χρησιμοποιεί τα αποτελέσματά τους για τη βελτιστοποίηση της τελικής επέμβασης.
να χρησιμοποιεί περιβαλλοντικά δεδομένα και παραμέτρους μικροκλίματος για την αξιολόγηση κινδύνων φθοράς και τον σχεδιασμό μέτρων προληπτικής προστασίας.
να συντάσσει επιστημονικά τεκμηριωμένες μελέτες προστασίας μνημείων και να παρουσιάζει με σαφήνεια δεδομένα, διαγνωστικά ευρήματα, εναλλακτικές λύσεις και τελικές προτάσεις επέμβασης.
να συνεργάζεται σε διεπιστημονικές ομάδες και να συνθέτει αποτελέσματα διαφορετικών ειδικοτήτων σε ενιαίο πλαίσιο τεκμηρίωσης, διάγνωσης, σχεδιασμού και διαχείρισης.
να αξιοποιεί εργασίες πεδίου, τεχνικές επισκέψεις και πραγματικές περιπτώσεις μνημείων για να ελέγχει κριτικά θεωρητικές αρχές και τεχνικές λύσεις υπό πραγματικές συνθήκες.
να εκπονεί αυτοδύναμη Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία, διατυπώνοντας σαφές ερευνητικό ή μελετητικό πρόβλημα, εφαρμόζοντας κατάλληλη μεθοδολογία και τεκμηριώνοντας επιστημονικά τα συμπεράσματα ή τις προτεινόμενες επεμβάσεις.

Ικανότητες

να διαμορφώνει αυτόνομες και τεκμηριωμένες κρίσεις για σύνθετα προβλήματα προστασίας μνημείων, ακόμη και όταν τα ιστορικά δεδομένα, η κατάσταση διατήρησης ή οι απαιτήσεις χρήσης δημιουργούν αντικρουόμενες παραμέτρους.
να συνδυάζει ιστορική ερμηνεία, αρχιτεκτονική ανάλυση, διάγνωση υλικών και κατασκευών, τεχνολογική γνώση και διαχειριστική στρατηγική σε ολοκληρωμένες προσεγγίσεις προστασίας.
να σταθμίζει αυθεντικότητα, ιστορικές και κοινωνικές αξίες, ασφάλεια, συμβατότητα υλικών, αναστρεψιμότητα ή επανεπεμβασιμότητα, λειτουργικές ανάγκες και βιωσιμότητα κατά τη λήψη αποφάσεων.
να κρίνει την καταλληλότητα διαφορετικών τεχνικών και τεχνολογιών επέμβασης και να αποφεύγει λύσεις που δεν προκύπτουν από επαρκή τεκμηρίωση και διάγνωση.
να μεταφέρει αρχές και μεθοδολογίες προστασίας σε διαφορετικές κατηγορίες και κλίμακες πολιτιστικής κληρονομιάς, από το μεμονωμένο υλικό και κτίριο έως το ιστορικό σύνολο και το πολιτιστικό τοπίο.
να αναθεωρεί προτάσεις επέμβασης όταν νέα ιστορικά στοιχεία, διαγνωστικά δεδομένα, εργαστηριακά αποτελέσματα ή παρατηρήσεις πεδίου διαφοροποιούν τις αρχικές παραδοχές.
να αναπτύσσει καινοτόμες αλλά επιστημονικά ελεγχόμενες λύσεις προστασίας, συντήρησης και ανάδειξης που σέβονται τις αξίες και την υλική υπόσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
να ενσωματώνει τη βιώσιμη ανάπτυξη και την περιβαλλοντική ευθύνη στον σχεδιασμό προστασίας και διαχείρισης μνημείων, ιστορικών συνόλων και τοπίων.
να αναλαμβάνει ευθύνη για αυτοδύναμη μελέτη και έρευνα με ακαδημαϊκή ακεραιότητα, επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμό στις αρχές δεοντολογίας της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
να συντονίζει και να υποστηρίζει διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ διαφορετικών επιστημονικών και τεχνικών ειδικοτήτων, αναγνωρίζοντας τα όρια και τη συμβολή καθεμιάς.
να επικοινωνεί σύνθετα προβλήματα και προτάσεις προστασίας σε επιστημονικό, τεχνικό, διοικητικό και ευρύτερο κοινό με σαφήνεια, τεκμηρίωση και κατάλληλη οπτική και τεχνική αναπαράσταση.
να ανανεώνει αυτόνομα το επιστημονικό και τεχνολογικό του υπόβαθρο και να παρακολουθεί κριτικά τις εξελίξεις στη θεωρία αποκατάστασης, στις διαγνωστικές τεχνικές, στα υλικά συντήρησης και στις ψηφιακές μεθόδους τεκμηρίωσης.

Κατεύθυνση: Συντήρηση και Αποκατάσταση Ιστορικών Κτιρίων και Συνόλων

να τεκμηριώνει την ιστορική, αρχιτεκτονική, μορφολογική, κατασκευαστική και λειτουργική υπόσταση ιστορικών κτιρίων και συνόλων και να συνθέτει τα επιμέρους δεδομένα σε ολοκληρωμένη ερμηνεία.
να αναλύει ιστορικές τεχνικές δομής και δομικά συστήματα και να συσχετίζει τη γεωμετρία, τα υλικά και τον τρόπο κατασκευής με τη μηχανική συμπεριφορά και την παθολογία.
να εφαρμόζει μεθόδους αποτύπωσης και γεωμετρικής τεκμηρίωσης και να αξιοποιεί γεωδαιτικές, φωτογραμμετρικές και ψηφιακές καταγραφές για την ακριβή αναπαράσταση μνημείων.
να διαμορφώνει τεκμηριωμένες προτάσεις στερέωσης, ενίσχυσης και αποκατάστασης ιστορικών κατασκευών, επιλέγοντας μεθόδους επέμβασης ανάλογες με το δομικό σύστημα, τις βλάβες και τις αξίες του μνημείου.
να σχεδιάζει την προστασία ιστορικών πόλεων, οικισμών και συνόλων με ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδέει αρχιτεκτονική κληρονομιά, φυσικό περιβάλλον, κοινωνική ζωή και βιώσιμη ανάπτυξη.
να αξιολογεί εναλλακτικές στρατηγικές επανάχρησης ιστορικών κτιρίων και να εντάσσει νέες λειτουργίες με τρόπο συμβατό με τον χαρακτήρα, την τυπολογία και την ιστορική τους σημασία.
να σχεδιάζει νέα αρχιτεκτονική επέμβαση σε ιστορικό περιβάλλον, τεκμηριώνοντας κριτικά τη σχέση μορφής, κλίμακας, υλικότητας και σύγχρονης έκφρασης με το υφιστάμενο σύνολο.
να αντιμετωπίζει ειδικά ζητήματα αρχαιολογικών χώρων, βιομηχανικής κληρονομιάς και μοντέρνας ή σύγχρονης αρχιτεκτονικής, προσαρμόζοντας τα κριτήρια προστασίας στις ιδιαιτερότητες κάθε κατηγορίας.
να συνδυάζει αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, τεχνική τεκμηρίωση και διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς σε συνεκτικές μελέτες αποκατάστασης και ανάδειξης.
να αναπτύσσει αυτοδύναμη έρευνα ή μελέτη αποκατάστασης που συμβάλλει στην επιστημονικά τεκμηριωμένη προστασία ιστορικών κτιρίων, συνόλων και τοπίων.

Κατεύθυνση: Υλικά και Επεμβάσεις Συντήρησης

να χαρακτηρίζει ιστορικά δομικά υλικά και υλικά αρχιτεκτονικών επιφανειών και να συσχετίζει τη σύσταση, τη μικροδομή και τις φυσικοχημικές και μηχανικές ιδιότητές τους με τη συμπεριφορά και την ανθεκτικότητά τους.
να διαγιγνώσκει μηχανισμούς φθοράς λίθων, κονιαμάτων, επιχρισμάτων, μετάλλων, ξύλου και άλλων υλικών πολιτιστικής κληρονομιάς, συνδυάζοντας επιτόπιες παρατηρήσεις, αναλυτικές τεχνικές και εργαστηριακά δεδομένα.
να επιλέγει υλικά και τεχνικές συντήρησης, αποκατάστασης και προστασίας με βάση κριτήρια συμβατότητας, αποτελεσματικότητας, ανθεκτικότητας και ελάχιστης επιβάρυνσης του ιστορικού υλικού.
να σχεδιάζει και να αξιολογεί επεμβάσεις σε ιστορικά κονιάματα και επιχρίσματα, μεταλλικά και ξύλινα στοιχεία και άλλες κατηγορίες υλικών, τεκμηριώνοντας τις ιδιότητες και τη συμπεριφορά των προτεινόμενων λύσεων.
να διερευνά τη σεισμική συμπεριφορά ιστορικών κατασκευών και να συνδέει την επιλογή υλικών και τεχνικών επέμβασης με τις απαιτήσεις αντισεισμικής προστασίας και τη διατήρηση της ιστορικής κατασκευής.
να οργανώνει πιλοτικές εφαρμογές επεμβάσεων συντήρησης σε μνημεία και να αξιολογεί τα αποτελέσματά τους πριν από την ευρύτερη εφαρμογή μιας τεχνικής ή ενός υλικού.
να χρησιμοποιεί σύγχρονες διαγνωστικές και επεμβατικές τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων προηγμένων τεχνικών καθαρισμού και χαρακτηρισμού, με τεκμηριωμένα κριτήρια καταλληλότητας και ασφάλειας.
να αξιολογεί την επίδραση ατμοσφαιρικών, θαλάσσιων και μικροκλιματικών παραμέτρων στη φθορά μνημείων και να σχεδιάζει στρατηγικές περιβαλλοντικής και προληπτικής διαχείρισης.
να συνδέει τη διεπιστημονική τεκμηρίωση, τη διάγνωση και την επιλογή επεμβάσεων με την ανάδειξη και αειφόρο διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
να αναπτύσσει αυτοδύναμη εργαστηριακή ή εφαρμοσμένη έρευνα σε υλικά και τεχνολογίες συντήρησης και να τεκμηριώνει την αποτελεσματικότητα, τη συμβατότητα και τα όρια των προτεινόμενων επεμβάσεων.

Σημείωση τεκμηρίωσης:
Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Κανονισμό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.

Διάρκεια σπουδών : Η ελάχιστη διάρκεια σπουδών για την απονομή του ΔΜΣ είναι τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Η μέγιστη διάρκεια φοίτησης είναι τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα.

Γλώσσα Διδασκαλίας: Γλώσσα διδασκαλίας είναι κυρίως η ελληνική και για το λόγο αυτό προωθείται η ταχύρρυθμη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στους αλλοδαπούς μεταπτυχιακούς φοιτητές. Επιτρέπεται η διδασκαλία μέρους ή συνόλου του ΠΜΣ στην αγγλική γλώσσα, στο πλαίσιο πάντα των διαδικασιών σύνταξης, έγκρισης και αξιολόγησης των αναλυτικών ΠΜΣ που προβλέπονται στον παρόντα Κανονισμό.

Επιπλέον να σημειωθεί ότι το ΔΠΜΣ μπορεί να παρέχεται και στην αγγλική γλώσσα. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η δυνατότητα λειτουργίας αγγλικής ροής του προγράμματος ή/και της εξ’ αποστάσεως Εκπαίδευσης (distance learning), η οποία θα απευθύνεται σε φοιτητές εντός και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών του ΔΠΜΣ θα αποτελεί τη βάση για το αναλυτικό πρόγραμμά της Αγγλικής Ροής ή/και της εξ’ αποστάσεως Εκπαίδευσης (distance learning).

Δίδακτρα: Χωρίς τέλη φοίτησης.

Κατηγορίες και αριθμός εισακτέων:

Στο πρόγραμμα μπορούν να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής και να γίνουν δεκτοί: Διπλωματούχοι των Σχολών Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Χημικών Μηχανικών, Πολιτικών Μηχανικών, Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών, κατά προτεραιότητα, άλλοι διπλωματούχοι Μηχανικοί Πολυτεχνείων, Πολυτεχνικών Σχολών, ή Τμημάτων Μηχανικών, καθώς και πτυχιούχοι Τμημάτων ΑΕΙ της ημεδαπής και ομοταγών αναγνωρισμένων ιδρυμάτων της αλλοδαπής, συναφούς γνωστικού αντικειμένου.

Ο αριθμός εισακτέων ημεδαπών μεταπτυχιακών φοιτητών στο πρόγραμμα ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο στους (40) σαράντα μεταπτυχιακούς φοιτητές ανά κύκλο σπουδών. Εξ αυτών οι (24) είκοσι τέσσερις κατ’ ανώτατο όριο επιλέγονται για την Α΄ κατεύθυνση και οι (16) δεκαέξι κατ’ ανώτατο όριο, για την Β΄ κατεύθυνση.

Διαδικασία επιλογής και εγγραφή επιτυχόντων

Οι υποψήφιοι που πληρούν τα παραπάνω τυπικά προσόντα θα μετάσχουν σε 3ωρη γραπτή εξέταση, όπου θα τους ζητηθεί να απαντήσουν σε θέματα οικοδομικής ιστορικών κατασκευών και ιστορίας αρχιτεκτονικής, θεωρίας, κριτικής και τεχνικής της προστασίας των μνημείων (ανάλογα με την κάθε ειδικότητα). Οι υποψήφιοι της Β’ Κατεύθυνσης, ανεξαρτήτως ειδικότητας, θα κληθούν να απαντήσουν και σε θέματα υλικών και επεμβάσεων συντήρησης. Στη συνέχεια οι επιτυχόντες στις γραπτές εξετάσεις
καλούνται σε συνέντευξη στην οποία προσκομίζουν φάκελο με ενδεικτικά στοιχεία εργασιών τους θεωρητικών, σχεδιασμένων και εφαρμοσμένων (portfolio).

Γενική προϋπόθεση εγγραφής των υποψηφίων για την απόκτηση Μ.Δ.Ε. είναι η κατοχή γνώσης ενός ελάχιστου επιστημονικού υπόβαθρου. Το υπόβαθρο αυτό καθορίζεται από την Ε.Δ.Ε., περιέχει δε ένα σύνολο προαπαιτούμενων Προπτυχιακών Μαθημάτων, τα οποία καλύπτουν τις θεμελιώδεις γνώσεις στο ευρύτερο διεπιστημονικό αντικείμενο των Σχολών που οργανώνουν το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα και χορηγούν το Μ.Δ.Ε..

Τα αποδεικτικά γνώσης του παραπάνω υπόβαθρου καλύπτονται είτε με τα αναλυτικά περιεχόμενα των προηγούμενων σπουδών και υπόμνημα σταδιοδρομίας, είτε με την παρακολούθηση και επιτυχή εξέταση σε μαθήματα των πενταετούς διάρκειας σπουδών του Ε.Μ.Π., που καθορίζει η Ε.Δ.Ε..
Ως συμπληρωματικά κριτήρια λαμβάνονται υπόψη τα παρακάτω, καθώς και αυτά του αρ. 7 του κανονισμού ΦΕΚ 3461 τ.Β’/21.08.2018:

- - Ο γενικός βαθμός διπλώματος ή πτυχίου.
  - Η συναφής με το πρόγραμμα επαγγελματική και ερευνητική δραστηριότητα και το αρχιτεκτονικό έργο.
  - Η ικανότητα του υποψηφίου όπως προκύπτει από τις συστατικές επιστολές.
  - Οι βασικές γνώσεις γραμμικού σχεδίου για όσους δεν είναι Αρχιτέκτονες.
  - Η γνώση ξένων γλωσσών.
  - Εφόσον ο υποψήφιος είναι υπάλληλος, οι ανάγκες και προοπτικές του φορέα από τον οποίο προέρχεται.

Πρόγραμμα Σπουδών (Μαθήματα – ECTS)

Το πρόγραμμα σπουδών διακρίνεται σε δύο κατευθύνσεις. Για την απόκτηση του ΔΜΣ και για τις δύο κατευθύνσεις απαιτείται η παρακολούθηση και η επιτυχής εξέταση συνολικά σε δέκα (10) μαθήματα (εκ των οποίων τρία (3) υποχρεωτικά μαθήματα κορμού κοινά για τις δύο κατευθύνσεις, τέσσερα (4) υποχρεωτικά μαθήματα διαφορετικά ανά κατεύθυνση, και τρία (3) κατ’ επιλογήν υποχρεωτικά μαθήματα της επιλογής του κάθε ΜΦ), η εκπόνηση των προβλεπόμενων εργαστηριακών ασκήσεων και θεμάτων, η συμμετοχή στις εργασίες πεδίου και στις τεχνικές επισκέψεις καθώς και η εκπόνηση και επιτυχής εξέταση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας.

Τα μαθήματα, οι πρακτικές ασκήσεις, οι εργασίες και κάθε άλλου είδους εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες, η επιτυχής παρακολούθηση των οποίων αποτελεί προϋπόθεση για την απονομή μεταπτυχιακού τίτλου έχουν υποχρεωτική παρακολούθηση και απαιτούν πλήρη απασχόληση.

Συγκεκριμένα, το ενδεικτικό Πρόγραμμα Σπουδών έχει ως εξής:

Α΄ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «Συντήρηση και Αποκατάσταση Ιστορικών Κτιρίων και Συνόλων»

Α΄ Εξάμηνο:

- - Θεωρία και ιστορία των αποκαταστάσεων
  - Εισαγωγή στην παθολογία και αποκατάσταση μνημείων και υλικών
  - Μεθοδολογία ανάλυσης και τεκμηρίωσης 15

Β΄ Εξάμηνο:

- - Τεχνικές στερέωσης και αποκατάστασης 15
  - Προστασία σχεδιασμός και διαχείριση ιστορικών κτιρίων και συνόλων (τμήμα Α)

Γ΄ Εξάμηνο:

- - Προστασία σχεδιασμός και διαχείριση ιστορικών κτιρίων και συνόλων (τμήμα Β)
  - Νομοθεσία θεσμοθετημένα όργανα και διαχείριση μνημείων 5
  - Μάθημα Επιλογής
  - Μάθημα Επιλογής
  - Μάθημα Επιλογής

Δ΄ Εξάμηνο:

- - ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α’ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

- - Ειδικά θέματα αρχαιολογικής έρευνας
  - Μνημεία και Μουσεία – Ζητήματα Μουσειολογίας
  - Βιομηχανική κληρονομιά – Προστασία και Επανάχρηση
  - Σύγχρονη Αρχιτεκτονική Κληρονομιά
  - Ειδικά θέματα γεωμετρικής τεκμηρίωσης Μνημείων
  - Μεθοδολογίες ψηφιακών καταγραφών για την τεκμηρίωση και ανάδειξη μνημείων
  - Θέματα τεχνικών εγκαταστάσεων και τεχνολογικών εφαρμογών
  - Ειδικές τεχνικές υλικών και επεμβάσεων συντήρησης και προστασίας μνημείων με έμφαση στην αντισεισμική προστασία μνημείων (Ειδικό μάθημα για Πολιτικούς μηχανικούς)

Β΄ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «Υλικά και Επεμβάσεις Συντήρησης»

Α΄ Εξάμηνο:

- - Θεωρία και ιστορία των αποκαταστάσεων
  - Εισαγωγή στην παθολογία και αποκατάσταση μνημείων και υλικών
  - Επιστήμη και τεχνική των δομικών υλικών και υλικών αρχιτεκτονικών επιφανειών
  - Επιστήμη και τεχνική των υλικών και επεμβάσεων συντήρησης – αποκατάστασης – προστασίας

Β΄ Εξάμηνο:

- - Διαχείριση περιβάλλοντος για την προστασία μνημείων
  - Μάθημα Επιλογής
  - Μάθημα Επιλογής
  - Μάθημα Επιλογής

Γ΄ Εξάμηνο:

- - Νομοθεσία, θεσμοθετημένα όργανα και διαχείριση μνημείων
  - Ενότητες εργαστηριακών ασκήσεων και εκπόνησης θεμάτων

Δ΄ Εξάμηνο:

- - ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ.

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Β’ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

- - Διάβρωση και συντήρηση μεταλλικών έργων και κατασκευών
  - Ειδικές τεχνικές υλικών και επεμβάσεων συντήρησης και προστασίας μνημείων με έμφαση στην αντισεισμική προστασία μνημείων
  - Πιλοτικές εφαρμογές επεμβάσεων συντήρησης σε μνημεία
  - Ειδικά θέματα διαχείρισης περιβάλλοντος για την προστασία μνημείων και συνόλων
  - Ειδικά θέματα περιβαλλοντικής διαχείρισης για την προστασία εκθεμάτων μουσείων
  - Ειδικές τεχνικές και τεχνολογίες συντήρησης και διατήρησης έργων της πολιτιστικής κληρονομιάς
  - Αρχαιομετρία και σύγχρονες μέθοδοι αποκάλυψης αρχαιοπεριβάλλοντος
  - Διεπιστημονική τεκμηρίωση, διάγνωση, ανάδειξη και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς στην κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης.