Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος βοηθά παιδιά προσχολικής ηλικίας με ειδικές ανάγκες να αναπτυχθούν και να ενταχθούν ομαλά στο σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον;
Ο Ψυχοπαιδαγωγός Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας με Ειδικές Ανάγκες είναι ο επιστήμονας που μελετά, σχεδιάζει και εφαρμόζει εξειδικευμένα προγράμματα αγωγής και εκπαίδευσης για μικρά παιδιά που παρουσιάζουν αναπτυξιακές δυσκολίες ή ειδικές διαταραχές. Στόχος του είναι να ενισχύσει τη μάθηση, την αυτονομία και την κοινωνική τους προσαρμογή από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Διαγιγνώσκει και αξιολογεί αναπτυξιακές δυσκολίες σε παιδιά προσχολικής ηλικίας.
Σχεδιάζει εξατομικευμένα προγράμματα αγωγής και παρέμβασης.
Υλοποιεί ψυχοπαιδαγωγικές δραστηριότητες μέσα στην τάξη ή σε ειδικά πλαίσια.
Συμβουλεύει εκπαιδευτικούς για τη διαχείριση ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών.
Υποστηρίζει γονείς στην κατανόηση και αντιμετώπιση δυσκολιών του παιδιού.
Συμμετέχει σε προγράμματα πρόληψης και προαγωγής ψυχικής υγείας.
Συνεργάζεται με παιδοψυχολόγους, παιδίατρους, λογοθεραπευτές και άλλους ειδικούς.
Συνθήκες Εργασίας
Οι συνθήκες εργασίας εξαρτώνται από τον φορέα απασχόλησης.
Στη δημόσια ή ιδιωτική εκπαίδευση το ωράριο είναι συγκεκριμένο.
Σε ερευνητικούς φορείς ή σε ιδιωτικό γραφείο μπορεί να καθορίζει ο ίδιος το πρόγραμμά του.
Η εργασία απαιτεί συνεργασία με διεπιστημονικές ομάδες.
Συχνά συμμετέχει σε επιμορφωτικά σεμινάρια και συνέδρια.
Απαιτείται διαρκής ενημέρωση για σύγχρονες παιδαγωγικές και τεχνολογικές εξελίξεις.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Ψυχοπαιδαγωγού Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας με Ειδικές Ανάγκες ταιριάζει σε νέους που αγαπούν τα παιδιά και σέβονται τη διαφορετικότητα,
διαθέτουν υπομονή και επιμονή,
έχουν παρατηρητικότητα και οργανωτικότητα,
μπορούν να συνεργάζονται με γονείς και εκπαιδευτικούς,
διαθέτουν υπευθυνότητα και επαγγελματικό ήθος,
ενδιαφέρονται για την έρευνα και τη συνεχή επιμόρφωση.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν περιορίζεται σε απλή φύλαξη παιδιών.
Δεν αφορά μόνο τη διδασκαλία χωρίς εξειδικευμένη αξιολόγηση.
Δεν αντικαθιστά άλλες ειδικότητες (π.χ. ιατρούς ή θεραπευτές).
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δυσκολεύονται να συνεργάζονται σε ομάδα.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Ψυχοπαιδαγωγός Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας με Ειδικές Ανάγκες;
Σπουδές πραγματοποιούνται στα Τμήματα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία των Πανεπιστημίων.
Χρήσιμες είναι οι σπουδές στην Ψυχολογία ή στην Ειδική Αγωγή.
Ακολουθούν μεταπτυχιακές σπουδές στην Ψυχοπαιδαγωγική της Ένταξης ή στις Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες.
Η πρακτική άσκηση σε νηπιαγωγεία και δομές ειδικής αγωγής είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Η συνεχής επιμόρφωση αποτελεί βασική προϋπόθεση επαγγελματικής εξέλιξης.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
Σε δημόσια και ιδιωτικά νηπιαγωγεία.
Σε παιδικούς σταθμούς.
Σε ιδρύματα φροντίδας παιδιών με ειδικές ανάγκες.
Σε νοσοκομεία παίδων.
Σε διαγνωστικά και συμβουλευτικά κέντρα.
Σε ερευνητικά ινστιτούτα και πανεπιστήμια.
Σε ιδρύματα κοινωνικής πρόνοιας.
Ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Ο Ψυχοπαιδαγωγός προσχολικής ηλικίας με ειδικές ανάγκες διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στα πρώτα και πιο κρίσιμα στάδια της ανάπτυξης του παιδιού, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη δημιουργία ενός σχολείου και μιας κοινωνίας για όλους.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να εργάζεσαι με μικρά παιδιά;
Έχεις υπομονή για να υποστηρίξεις παιδιά με διαφορετικό ρυθμό ανάπτυξης;
Μπορείς να συνεργάζεσαι στενά με γονείς και ειδικούς;
Σε ενδιαφέρει η ένταξη και η ισότιμη συμμετοχή όλων των παιδιών;
Θα ήθελες να συμβάλεις ουσιαστικά στα πρώτα βήματα της ζωής ενός παιδιού;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η μελέτη, ο σχεδιασμός, η εφαρμογή και η αξιολόγηση σύγχρονων προγραμμάτων και συστημάτων ανάπτυξης και εκπαίδευσης παιδιών προσχολικής ηλικίας με ειδικές ανάγκες. Ειδικότερα, ο ψυχολόγος αυτός ασχολείται με τη διάγνωση, την πρόληψη και την ψυχοπαιδαγωγική αντιμετώπιση αναπτυξιακών δυσκολιών και ειδικών διαταραχών που παρουσιάζουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας με ειδικές ανάγκες.
Προτείνει, οργανώνει και υλοποιεί αναπτυξιακά προγράμματα αγωγής και εκπαίδευσης παιδιών που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα προβλήματα, επιχειρώντας να βελτιώσει την καθημερινότητά τους και να διευκολύνει τη διαδικασία μάθησης και προσαρμογής στο περιβάλλον. Παράλληλα, στα επαγγελματικά του καθήκοντα περιλαμβάνεται και η ψυχοπαιδαγωγική συμβουλευτική σε εκπαιδευτικούς, αλλά και η συμβουλευτική υποστήριξη των γονέων για την αντιμετώπιση επιμέρους δυσκολιών και προβλημάτων προσαρμογής του παιδιού στα πλαίσια της τάξης και της σχολικής ζωής γενικά.
Επίσης, ασχολείται με την έρευνα, το σχεδιασμό και την εφαρμογή προγραμμάτων πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης και προαγωγής της ψυχικής υγείας στο χώρο του σχολείου και της οικογένειας και αξιοποιεί τις δυνατότητες της νέας τεχνολογίας στη διαδικασία της αγωγής και της παιδαγωγικής της ενσωμάτωσης. Επιπλέον, συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες, όπως παιδοψυχολόγους, παιδίατρους, νευρολόγους, ειδικούς δυσλεξίας και λογοθεραπείας κ.ά. για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στη δουλειά του.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας ποικίλλουν και σχετίζονται άμεσα με το φορέα απασχόλησής του. Σε περίπτωση που απασχολείται στο χώρο της δημόσιας ή ιδιωτικής εκπαίδευσης, το ωράριο εργασίας είναι συγκεκριμένο και οι συνθήκες είναι καλές. Όταν εργάζεται σε ερευνητικό φορέα ή διατηρεί δικό του γραφείο, είναι δυνατό να καθορίζει ο ίδιος το ωράριό του.
Συχνά χρειάζεται να μετακινείται τόσο στην Ελλάδα όσο στο εξωτερικό προκειμένου να συμμετέχει σε συνέδρια και να ενημερώνεται για τα αποτελέσματα σύγχρονων ερευνών στο αντικείμενο των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων, αλλά και να παρακολουθεί επιμορφωτικά σεμινάρια.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτούνται αγάπη για τα παιδιά, σεβασμός στη διαφορετικότητα, επαγγελματική ευσυνειδησία, ευρύ πεδίο γνώσεων σε διάφορους θεματικούς τομείς και κυρίως διάθεση προσφοράς. Επίσης, χρειάζεται ενδιαφέρον για την έρευνα, υψηλό αίσθημα ευθύνης, συνέπεια και ήθος. Ακόμα πρέπει να εμπνέει σεβασμό και εμπιστοσύνη, να είναι ευγενικός, πρόθυμος, διακριτικός και εχέμυθος και να διαθέτει παρατηρητικότητα, επιμονή και υπομονή και επικοινωνιακές δεξιότητες.
Πρέπει ακόμα να έχει αντοχή στην πίεση που προκαλεί ο φόρτος εργασίας σε περιπτώσεις που εργάζεται σε πολύωρα συνέδρια και σεμινάρια. Τέλος, η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας, η γνώση χρήσης εξειδικευμένων προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή και η συνεχής ενημέρωση για τις εξελίξεις στον τομέα του θεωρούνται απαραίτητες προϋποθέσεις για την άσκηση του συγκεκριμένου επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές σε προπτυχιακό επίπεδο παρέχονται στα τμήματα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία των Πανεπιστημίων. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο παρέχονται σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, όπως για παράδειγμα αυτό του τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ., με τίτλο Ψυχοπαιδαγωγική της ένταξης: ένα σχολείο για όλους, και κατευθύνσεις: α) Ψυχοπαιδαγωγικές συνιστώσες των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών και β) Ψυχοπαιδαγωγικές συνιστώσες της πολυπολιτισμικότητας.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί στην ιδιωτική και δημόσια εκπαίδευση (νηπιαγωγεία), σε ιδρύματα φροντίδας και εκπαίδευσης παιδιών με ειδικές ανάγκες, σε νοσοκομεία παίδων, σε δημόσιους και ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς, σε διαγνωστικά – συμβουλευτικά κέντρα, σε ερευνητικά ινστιτούτα της Ελλάδας και του εξωτερικού, σε κέντρα κοινωνικών ερευνών, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, σε Ιδρύματα Κοινωνικής Πρόνοιας ή ως ελεύθερος επαγγελματίας.