Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος συνδέει την ψυχική υγεία με την κοινωνία και παρεμβαίνει σε επίπεδο κοινότητας;
Ο Ψυχολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνική Ψυχιατρική ασχολείται με τη μελέτη και την αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών μέσα στο κοινωνικό τους πλαίσιο. Δεν εστιάζει μόνο στο άτομο, αλλά εξετάζει πώς κοινωνικοί, οικονομικοί και πολιτισμικοί παράγοντες επηρεάζουν την ψυχική υγεία και σχεδιάζει παρεμβάσεις σε επίπεδο ομάδας ή κοινότητας.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Αξιολογεί ψυχοπαθολογικές συμπεριφορές σε ενήλικες ή ανηλίκους.
Διερευνά τα κοινωνικά αίτια ψυχικών διαταραχών.
Σχεδιάζει και εφαρμόζει προγράμματα πρόληψης και κοινωνικής παρέμβασης.
Συμμετέχει σε θεραπευτικές παρεμβάσεις σε ομαδικό ή κοινοτικό επίπεδο.
Ασχολείται με θέματα όπως κατάθλιψη, διπολικές διαταραχές, ψυχώσεις, διαταραχές προσωπικότητας.
Συνεργάζεται με ψυχιάτρους, κοινωνικούς λειτουργούς, παιδαγωγούς και δημόσιους φορείς.
Συμβάλλει στη διαμόρφωση πολιτικών ψυχικής υγείας.
Συνθήκες Εργασίας
Οι συνθήκες εργασίας εξαρτώνται από τον φορέα απασχόλησης.
Σε νοσοκομεία και ψυχιατρικές κλινικές αντιμετωπίζει συχνά αυξημένο φόρτο εργασίας.
Ως ελεύθερος επαγγελματίας εργάζεται με ραντεβού.
Συμμετέχει σε ερευνητικά προγράμματα και συνέδρια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Το έργο του είναι απαιτητικό και συνδυάζει κλινική και κοινωνική παρέμβαση.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Ψυχολόγου με ειδίκευση στην Κοινωνική Ψυχιατρική ταιριάζει σε νέους που ενδιαφέρονται για τη σχέση κοινωνίας και ψυχικής υγείας,
διαθέτουν ενσυναίσθηση και κοινωνική ευαισθησία,
έχουν κριτική σκέψη και συνθετική ικανότητα,
μπορούν να συνεργάζονται σε διεπιστημονικές ομάδες,
σέβονται τη διαφορετικότητα και τον κώδικα δεοντολογίας,
επιδιώκουν συνεχή επιστημονική ενημέρωση.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν περιορίζεται σε ατομική ψυχοθεραπεία.
Δεν είναι αποκλειστικά ιατρική ειδικότητα.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους αποφεύγουν τη συνεργασία με δημόσιους και κοινωνικούς φορείς.
Δεν αποτελεί απλή θεωρητική ενασχόληση χωρίς πρακτική παρέμβαση.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Ψυχολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνική Ψυχιατρική;
Σπουδές πραγματοποιούνται στα Τμήματα Ψυχολογίας των Πανεπιστημίων.
Απαιτείται άδεια άσκησης επαγγέλματος ψυχολόγου.
Ακολουθούν μεταπτυχιακές σπουδές στην Κοινωνική Ψυχιατρική ή συναφή πεδία ψυχικής υγείας.
Η εξειδίκευση περιλαμβάνει κλινική εμπειρία και γνώση κοινωνικών πολιτικών ψυχικής υγείας.
Η συνεχής επιμόρφωση αποτελεί βασική προϋπόθεση επαγγελματικής εξέλιξης.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
Σε ψυχιατρικά νοσοκομεία και κλινικές.
Σε κέντρα ψυχικής υγείας και θεραπευτήρια.
Σε ιδρύματα κοινωνικής πρόνοιας.
Σε ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια.
Στο Υπουργείο Υγείας ή σε φορείς δημόσιας υγείας.
Ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Η Κοινωνική Ψυχιατρική συνδέει την κλινική πράξη με την κοινωνική δράση, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση πολιτικών και παρεμβάσεων που ενισχύουν την ψυχική υγεία σε επίπεδο κοινότητας.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει πώς οι κοινωνικές συνθήκες επηρεάζουν την ψυχική υγεία;
Μπορείς να εργάζεσαι τόσο σε κλινικό όσο και σε κοινοτικό πλαίσιο;
Σου αρέσει να σχεδιάζεις προγράμματα πρόληψης;
Έχεις διάθεση συνεργασίας με δημόσιους και κοινωνικούς φορείς;
Θα ήθελες να συμβάλεις στη διαμόρφωση πολιτικών ψυχικής υγείας;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η μελέτη ψυχοπαθολογικών συμπεριφορών που παρατηρούνται σε ομάδες ενηλίκων ή ανηλίκων, καθώς και ο εντοπισμός και η εφαρμογή κατάλληλων μέτρων, προγραμμάτων και αγωγής για την πρόληψη και την αντιμετώπισή τους.
Ειδικότερα, ο κοινωνικός ψυχολόγος παρατηρεί, καταγράφει και αξιολογεί το είδος της ψυχικής διαταραχής, αναζητά τα πιθανά αίτια εκδήλωσης αυτής της δυσλειτουργικής συμπεριφοράς, και κυρίως σχεδιάζει και εφαρμόζει την κατάλληλη παρέμβαση προκειμένου να μειώσει τα αρνητικά της χαρακτηριστικά, να οργανώσει ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για τον πάσχοντα και να βελτιώσει την καθημερινή του ζωή.
Μπορεί να είναι εξειδικευμένος σε μια συγκεκριμένη γνωστική περιοχή, όπως είναι η κατάθλιψη ή οι τάσεις αυτοκτονίας αλλά και σε συγκεκριμένες ομάδες (παιδιά ή υπερήλικες). Στα επαγγελματικά και ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται θεματικές, όπως οι συναισθηματικές – διπολικές διαταραχές, η ψυχοφαρμακολογία, διάφορες μορφές ψύχωσης, οι νευρώσεις, οι διαταραχές διάθεσης, οι μαθησιακές δυσκολίες, η επιθετικότητα σε οριακούς ασθενείς, οι διαταραχές προσωπικότητας, ποικίλα θέματα πρωτογενούς πρόληψης στην ψυχική υγεία κ.ά.
Σκοπός του είναι να σχεδιάσει πολιτικές και προγράμματα κοινωνικής παρέμβασης σε διαφορετικά πλαίσια και προς διαφορετικές κατευθύνσεις προκειμένου να επιτύχει την ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου σε ζητήματα κοινωνικής ψυχιατρικής, να εφαρμόσει θεραπευτικές πρακτικές και να εκπαιδεύσει το κοινό σε βασικά θέματα διασφάλισης της ψυχικής υγείας. Για καλύτερα αποτελέσματα συνεργάζεται με ψυχιάτρους, νευρολόγους, παιδαγωγούς, κοινωνικούς λειτουργούς, πολιτειακούς παράγοντες κ.ά.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας σχετίζονται άμεσα με το φορέα απασχόλησής του. Όταν απασχολείται σε ιδρύματα, ψυχιατρικές κλινικές και νοσοκομεία συνήθως αντιμετωπίζει φόρτο εργασίας, ενώ είναι συχνές και οι υπερωρίες. Σε περίπτωση που είναι ελεύθερος επαγγελματίας καθορίζει ο ίδιος το ωράριό του, καθώς εργάζεται με ραντεβού.
Πολλές φορές χρειάζεται να μετακινείται στο εξωτερικό προκειμένου να συμμετέχει σε συνέδρια και να ενημερώνεται για τα αποτελέσματα σύγχρονων κοινωνικών ερευνών στο αντικείμενο των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτούνται αγάπη για τον άνθρωπο, επαγγελματική ευσυνειδησία και διάθεση προσφοράς, ενδιαφέρον για την έρευνα, υψηλό αίσθημα ευθύνης, συνέπεια και ήθος. Επίσης πρέπει να εμπνέει σεβασμό και εμπιστοσύνη, και να είναι ευγενικός, διακριτικός, πρόθυμος και εχέμυθος.
Τέλος, η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας, η δυνατότητα για πραγματοποίηση επαγγελματικών ταξιδιών και η συνεχής ενημέρωση για τις εξελίξεις στον τομέα του θεωρούνται απαραίτητες προϋποθέσεις για την άσκηση του συγκεκριμένου επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές Ψυχολογίας μπορούν να γίνουν στα τμήματα Ψυχολογίας των Πανεπιστημίων. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο παρέχονται σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, όπως για παράδειγμα αυτό του τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με τίτλο «Κοινωνική Ψυχιατρική Παιδοψυχιατρική» στις κατευθύνσεις κλάδων Ψυχικής Υγείας: Ιατρών, Ψυχολόγων, Νοσηλευτών, Κοινωνικών Λειτουργών, Κοινωνιολόγων, Εκπαιδευτικών και λοιπών ειδικοτήτων.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, σε κλινικές, σε κέντρα ψυχικής υγείας, σε θεραπευτήρια ψυχικών παθήσεων, σε Ιδρύματα Κοινωνικής Πρόνοιας, ή ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Ακόμη, μπορεί να εργαστεί σε ερευνητικά κέντρα, σε Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, στο υπουργείο Υγείας, σε ιδιωτικά κέντρα αντιμετώπισης διατροφικών κι άλλων διαταραχών κ.λπ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, η έρευνα σχετικά με τις στρατηγικές προσέγγισης των ψυχικών διαταραχών σε συνδυασμό με τη νέα θεραπευτική τεχνολογία δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας για εξειδικευμένους επαγγελματίες.