Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς συνδέεται ο εγκέφαλος, το σώμα και το περιβάλλον με τη συμπεριφορά;
Ο Ψυχοβιολόγος είναι ο επιστήμονας που μελετά τη σχέση ανάμεσα στις βιολογικές διεργασίες (εγκέφαλος, νευρικό σύστημα, ορμόνες, γονίδια) και την ανθρώπινη ή ζωική συμπεριφορά. Ερευνά πώς οι βιολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν τη σκέψη, το συναίσθημα και τη λειτουργικότητα του οργανισμού, με στόχο την κατανόηση, την πρόληψη και την αποκατάσταση δυσλειτουργιών.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Σχεδιάζει και υλοποιεί πειραματικές έρευνες σε ανθρώπους ή ζώα.
Διατυπώνει ερευνητικές υποθέσεις και τις ελέγχει με επιστημονικές μεθόδους.
Χρησιμοποιεί τεχνικές παρατήρησης, καταγραφής και ανάλυσης συμπεριφοράς.
Συνδυάζει γνώσεις από ιατρική, ψυχιατρική, ψυχολογία και βιολογία.
Αναλύει βιολογικές παραμέτρους που σχετίζονται με ψυχικές και συναισθηματικές καταστάσεις.
Συντάσσει ερευνητικές αναφορές και δημοσιεύει επιστημονικά άρθρα.
Συμμετέχει σε διεπιστημονικές ερευνητικές ομάδες.
Συνθήκες Εργασίας
Εργάζεται σε εργαστήρια, ερευνητικά κέντρα ή πανεπιστήμια.
Αφιερώνει σημαντικό χρόνο σε γραφειακή εργασία για ανάλυση δεδομένων και συγγραφή.
Το ωράριο προσαρμόζεται στις ανάγκες των πειραμάτων και συχνά περιλαμβάνει υπερωρίες.
Μπορεί να απαιτούνται μετακινήσεις και συμμετοχή σε συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η εργασία του διέπεται από αυστηρούς κανόνες επιστημονικής δεοντολογίας.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Ψυχοβιολόγου ταιριάζει σε νέους που έχουν έντονο ενδιαφέρον για την έρευνα,
ενδιαφέρονται για τη σύνδεση βιολογίας και ψυχολογίας,
διαθέτουν αναλυτική και κριτική σκέψη,
έχουν υπομονή και μεθοδικότητα,
σέβονται τους κανόνες δεοντολογίας στην έρευνα,
επιθυμούν να εργάζονται σε διεπιστημονικά περιβάλλοντα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή κλινική πρακτική χωρίς ερευνητική διάσταση.
Δεν περιορίζεται στη θεωρητική μελέτη χωρίς πειραματική τεκμηρίωση.
Δεν προσφέρει άμεσα αποτελέσματα χωρίς μακροχρόνια έρευνα.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους αποφεύγουν τη στατιστική ανάλυση και τη συστηματική μελέτη.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Ψυχοβιολόγος;
Δεν προσφέρονται αποκλειστικές σπουδές ψυχοβιολογίας στην Ελλάδα.
Απαιτούνται διεπιστημονικές γνώσεις από ιατρική, ψυχιατρική, ψυχολογία ή βιολογία.
Σπουδές Ιατρικής παρέχονται στα Τμήματα Ιατρικής των Πανεπιστημίων.
Σπουδές Ψυχολογίας παρέχονται στα Τμήματα Ψυχολογίας.
Σπουδές Βιολογίας παρέχονται στα Τμήματα Βιολογίας, Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής, Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών ή Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας.
Η συνέχιση σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο είναι συνήθως απαραίτητη για ερευνητική σταδιοδρομία.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
Σε πανεπιστημιακά εργαστήρια και ερευνητικά ινστιτούτα.
Σε νοσοκομεία και ερευνητικά κέντρα.
Σε δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς που διεξάγουν επιστημονικές μελέτες.
Σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς.
Στα ΜΜΕ ή σε εκδοτικούς οίκους ως επιστημονικός συνεργάτης.
Ο Ψυχοβιολόγος κινείται στο πεδίο της σύγχρονης επιστημονικής έρευνας, επιχειρώντας να γεφυρώσει τη βιολογία με τη συμπεριφορά και να συμβάλει στην κατανόηση πολύπλοκων ψυχοσωματικών φαινομένων.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει η έρευνα γύρω από τον εγκέφαλο και τη συμπεριφορά;
Σου αρέσει να συνδυάζεις γνώσεις από διαφορετικά επιστημονικά πεδία;
Έχεις υπομονή για μακροχρόνιες μελέτες;
Μπορείς να εργάζεσαι με στατιστικά δεδομένα και πειραματικά πρωτόκολλα;
Θα ήθελες να συμβάλεις στην κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε βιολογικό επίπεδο;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Ασχολείται κυρίως με ερευνητικό έργο. Ανάλογα με το θεωρητικό του υπόβαθρο, λαμβάνει μέρος σε μακροχρόνιες έρευνες σε ανθρώπους και ζώα με στόχο τη μελέτη των βιολογικών παραμέτρων και την επίδραση του περιβάλλοντος στην ψυχοσωματική τους λειτουργία και συμπεριφορά.
Εφαρμόζει πειραματικές μεθόδους για την πρόληψη, διάγνωση και αποκατάσταση ποικίλων δυσλειτουργιών και ασθενειών ψυχικής, νοητικής και συναισθηματικής φύσης τροποποιώντας τις φυσικές και κοινωνικές συνθήκες. Σκοπός του είναι η διαφύλαξη της υγείας των ζώντων οργανισμών και η αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων που εμποδίζουν τη λειτουργικότητά τους σε καθημερινή βάση.
Στην εργασία του χρησιμοποιεί τις τεχνικές της παρατήρησης, της καταγραφής, της μελέτης και της ερμηνείας μορφών συμπεριφοράς, δανείζεται μεθοδολογίες από τις επιστήμες της ιατρικής, της ψυχιατρικής, της ψυχολογίας και της βιολογίας και διατυπώνει ερευνητικές υποθέσεις τις οποίες καλείται να αποδείξει ή να απορρίψει μετά από πειραματικές μελέτες πάνω σε βιολογικές συνιστώσες και ψυχοσωματικά φαινόμενα.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται τόσο σε εργαστήριο όσο και σε γραφείο, όπου συντάσσει τα αποτελέσματα των ερευνών του. Ανάλογα με την επιστημονική του ιδιότητα και το φορέα απασχόλησής του καθορίζονται και οι συνθήκες εργασίας του. Συνήθως αποτελεί μέλος διεπιστημονικής ομάδας που αναλαμβάνει τη διεξαγωγή ερευνών λαμβάνοντας υπόψη διάφορες βιολογικές, ιατρικές, ψυχολογικές, κοινωνικές και άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν την εξέλιξη και την υγεία διαφόρων οργανισμών.
Το ωράριό του προσαρμόζεται στις ανάγκες των πειραμάτων, περιλαμβάνει πολλές υπερωρίες και την ανάγκη μετακινήσεων στους χώρους πραγματοποίησης των σχετικών ερευνών. Πολλές φορές χρειάζεται να ταξιδεύει στο εξωτερικό προκειμένου να συμμετέχει σε συνέδρια και να ενημερώνεται για τα αποτελέσματα σύγχρονων ερευνών στο αντικείμενο των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτείται ενδιαφέρον για την έρευνα, υπομονή, παρατηρητικότητα, μεθοδικότητα και κριτική ικανότητα. Ακόμη, η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας και η συνεχής ενημέρωση για τις εξελίξεις στον τομέα του καθώς και η πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών και εξειδικευμένων προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή είναι απαραιτήτες προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές αποκλειστικά στο αντικείμενο της ψυχοβιολογίας δεν προσφέρονται στη χώρα μας.
Απαιτούνται όμως διεπιστημονικές γνώσεις από τον κλάδο της ιατρικής, της ψυχιατρικής, της ψυχολογίας, της βιολογίας κ.ά.
Σπουδές ιατρικής και ψυχιατρικής παρέχονται στα τμήματα Ιατρικής των Πανεπιστημίων. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σπουδές ψυχολογίας παρέχονται στο τμήμα Ψυχολογίας των Πανεπιστημίων. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σπουδές βιολογίας παρέχονται στα Τμήματα Βιολογίας ή Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ή Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών Ιωαννίνων ή Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας Θεσσαλίας. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Τομείς Απασχόλησης:
Το εργασιακό του περιβάλλον σχετίζεται άμεσα με το επίπεδο και το αντικείμενο των βασικών του σπουδών. Ο ψυχοβιολόγος μπορεί να εργαστεί ως ερευνητής και επιστημονικός συνεργάτης σε εργαστήρια πανεπιστημίων, σε ερευνητικά ινστιτούτα (όπως στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Παστέρ κ.λπ.), σε νοσοκομεία, σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, σε ιδιωτικές εταιρείες που πραγματοποιούν συναφείς έρευνες κ.α.
Επιπλέον, μπορεί να εργαστεί στα ΜΜΕ, σε εκδοτικούς οίκους ως εξειδικευμένος επιστημονικός συνεργάτης και να ασχοληθεί με την αρθρογραφία σε επιστημονικά περιοδικά. Επίσης, οι πτυχιούχοι των τμημάτων Ιατρικής μπορούν να απασχοληθούν τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, σε νοσοκομεία, σε κλινικές, σε κέντρα υγείας, ή να ανοίξουν δικό τους ιατρείο και παράλληλα να κατέχουν και μια έμμισθη θέση, που μπορεί να είναι στο δημόσιο ή στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, σε πανεπιστήμια, σε δήμους, σε κοινωφελή ιδρύματα, τράπεζες, ασφαλιστικούς οργανισμούς (ΙΚΑ, Ο.Α.Ε., κ.ά.), ή ως γιατροί σε διεθνείς μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς (UNICEF, Γιατροί χωρίς σύνορα κ.ά.).
Οι πτυχιούχοι των Τμημάτων Ψυχολογίας μπορούν να απασχοληθούν τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, σε κλινικές, σε κέντρα υγείας, σε θεραπευτήρια ψυχικών παθήσεων, σε Ιδρύματα Κοινωνικής Πρόνοιας, ή σε δικό τους ιατρείο.
Οι απόφοιτοι των τμημάτων Βιολογίας μπορούν να απασχοληθούν τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, αλλά και ως εκπαιδευτικοί στη μέση μετά από παρακολούθηση παιδαγωγικών μαθημάτων. Ακόμη, μπορούν να εργαστούν σε μικροβιολογικά εργαστήρια, διαγνωστικά κέντρα, νοσοκομεία, βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών, σε οικολογικές οργανώσεις κ.ά.