Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος βγαίνει στη θάλασσα για να φέρει στο τραπέζι μας ψάρια και θαλασσινά;
Ο Ψαράς είναι ο επαγγελματίας που ασχολείται με την αλιεία και την εμπορία ψαριών, μαλακίων και οστρακοειδών. Χρησιμοποιεί βάρκα ή ειδικά εξοπλισμένο αλιευτικό σκάφος και διάφορα αλιευτικά εργαλεία, όπως δίχτυα, παραγάδια και μηχανισμούς συλλογής, για να εντοπίσει, να αλιεύσει και να διαχειριστεί τα αλιεύματα.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Προετοιμάζει το σκάφος και τον εξοπλισμό πριν από τον απόπλου.
Εντοπίζει κατάλληλους ψαρότοπους με εμπειρικές γνώσεις ή με τεχνολογικά μέσα (ναυτικοί χάρτες, sonar).
Ρίχνει και μαζεύει δίχτυα ή άλλα αλιευτικά εργαλεία.
Διαχωρίζει τα αλιεύματα ανά είδος και μέγεθος.
Επεξεργάζεται τα ψάρια (καθαρισμός, αφαίρεση εντοσθίων) και τα αποθηκεύει σε ψυγεία.
Επιστρέφει στη στεριά για την πώληση ή διάθεση των προϊόντων.
Μπορεί να συμμετέχει σε πολυήμερα ταξίδια σε ανοιχτές θάλασσες.
Συνθήκες Εργασίας
Εργάζεται σε θάλασσες, λίμνες ή ποτάμια, κυρίως σε νησιωτικές και παραθαλάσσιες περιοχές.
Αντιμετωπίζει δύσκολες καιρικές συνθήκες, κρύο, υγρασία και έντονη ηλιοφάνεια.
Η εργασία γίνεται συχνά νυχτερινές ώρες.
Απαιτείται σωματική δύναμη για την ανέλκυση διχτυών και τη διαχείριση των αλιευμάτων.
Σε μεγάλα αλιευτικά ταξίδια, το πλήρωμα απουσιάζει για μεγάλο χρονικό διάστημα από το σπίτι.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Ψαρά ταιριάζει σε νέους που αγαπούν τη θάλασσα και τη φύση,
διαθέτουν σωματική αντοχή και δύναμη,
έχουν πρακτική σκέψη και χειρωνακτική επιδεξιότητα,
αντέχουν τις δύσκολες καιρικές συνθήκες,
ενδιαφέρονται για την παραδοσιακή ναυτική γνώση και εμπειρία,
μπορούν να συνεργάζονται αρμονικά ως μέλη πληρώματος.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι εργασία γραφείου με σταθερό ωράριο.
Δεν προσφέρει προβλέψιμες συνθήκες εργασίας.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους φοβούνται τη θάλασσα ή τις κακουχίες.
Δεν περιορίζεται σε ρομαντική εικόνα ζωής στη θάλασσα, αλλά απαιτεί σκληρή καθημερινή εργασία.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Ψαράς;
Δεν απαιτούνται τυπικές σπουδές.
Η εκπαίδευση γίνεται συνήθως μέσω μαθητείας κοντά σε έμπειρο επαγγελματία.
Η εμπειρία και η γνώση των ψαρότοπων, των εποχών και των ειδών αλιείας είναι καθοριστικής σημασίας.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
Ως μέλος πληρώματος σε αλιευτικό σκάφος.
Ως καπετάνιος σε ιδιόκτητο αλιευτικό.
Σε οργανωμένες αλιευτικές επιχειρήσεις.
Ως αυτοαπασχολούμενος που εμπορεύεται τα δικά του αλιεύματα.
Ο Ψαράς αποτελεί βασικό κρίκο της αλυσίδας διατροφής, συνδυάζοντας παραδοσιακή γνώση, ναυτική εμπειρία και σωματική αντοχή σε ένα απαιτητικό φυσικό περιβάλλον.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Αγαπάς τη ζωή στη θάλασσα;
Αντέχεις τη σωματική κόπωση και τις δύσκολες συνθήκες;
Σου αρέσει η πρακτική και χειρωνακτική εργασία;
Μπορείς να συνεργαστείς αποτελεσματικά σε πλήρωμα;
Θα ήθελες να δραστηριοποιηθείς σε ένα παραδοσιακό αλλά απαιτητικό επάγγελμα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Ο επαγγελματίας ψαράς ασχολείται με την αλιεία και την πώληση ψαριών, μαλακίων ή οστρακοειδών, χρησιμοποιώντας τη βάρκα του ή το ειδικά εξοπλισμένο σκάφος του και διάφορα αλιευτικά σύνεργα (δίχτυα, γρίπο, γρι-γρι, αφρόδικτα, κ.λπ). Το ψάρεμα των ψαριών, μαλακίων ή οστρακοειδών, αποτελεί μία επαγγελματική ή ερασιτεχνική δραστηριότητα που λαμβάνει χώρα σε νησιωτικές και παραθαλάσσιες περιοχές, σε λίμνες και σε ποτάμια, ενώ για ορισμένα είδη ψαρέματος συγκροτούνται οργανωμένες και πολύ κερδοφόρες επιχειρήσεις, για το ψάρεμα τόνου ή αστακού.
Πιο συγκεκριμένα, ο ψαράς ρίχνει στη θάλασσα τα δίχτυα του, με τέτοιο τρόπο ώστε να μη μπερδευτούν, ενώ πριν ξημερώσει τα μαζεύει με τα χέρια του, εάν πρόκειται για ερασιτέχνη, ή με μηχανήματα συλλογής, (βίντσια) των αλιευτικών εργαλείων, εάν πρόκειται για επαγγελματία ψαρά, κάνει τη διαλογή των ψαριών ανάλογα με το είδος τους και επιστρέφει στη στεριά, όπου πουλάει το εμπόρευμά του.
Το ψάρεμα σε ψαρότοπους εκτός Ελλάδας, π.χ Μεσόγειος Θάλασσα, Ατλαντικός Ωκεανός και γενικότερα σε ανοιχτές θάλασσες με μεγάλα αλιευτικά σκάφη, προϋποθέτει κατάλληλες προετοιμασίες για πολυήμερο ταξίδι. Έτσι λοιπόν, ο επαγγελματίας ψαράς φροντίζει για τον εφοδιασμό του πλοίου με προμήθειες τροφίμων και καυσίμων και την επιθεώρηση των διχτυών και του σκάφους για να διαπιστώσει την καλή τους κατάσταση, εντοπίζει τον καλό ψαρότοπο ή τον πάγκο διά μέσου Ναυτικού Χάρτη ή με ειδικό ηχοβολιστικό μηχάνημα (Sonar) εντοπισμού κοπαδιού των ψαριών, απλώνει τα δίχτυα και την κατάλληλη στιγμή ο επικεφαλής δίνει εντολή για το μάζεμά τους.
Η ποσότητα των αλιευμάτων διαχωρίζεται σε είδη που καταψύχονται σε ειδικά ψυγεία επάνω στο πλοίο. Αρκετές φορές πρέπει, πριν την κατάψυξη, να γίνει ειδική επεξεργασία, όπως η αφαίρεση των εντοσθίων ή το κόψιμο του κεφαλιού, ενώ η εργασία αυτή πρέπει να γίνει γρήγορα από το πλήρωμα, γιατί τα ψάρια είναι πολύ ευπαθή. Στο ψάρεμα χρησιμοποιούνται διάφορα αλιευτικά σύνεργα, όπως δίχτυα για βάρκες ή μηχανότρατες, παραγάδια, καμάκια, απόχες, ψαροντούφεκα, καλάθια, πετονιές με αγκίστρια, λάμπες ασετυλίνης και άλλα.
Συνθήκες Εργασίας:
Ο επαγγελματίας ψαράς αντιμετωπίζει τους κινδύνους που ενέχει το υγρό στοιχείο και τις ιδιαίτερα κακές ή άστατες καιρικές συνθήκες, με το κρύο, την υγρασία και τον ήλιο να ταλαιπωρούν συχνά τους ψαράδες.
Ανάλογα με το είδος του ψαρέματος, οι συνθήκες εργασίας είναι μεταβλητές, εξαρτώμενες πάντα από το είδος του αλιεύματος, όπως για παράδειγμα, το ψάρεμα γαρίδας ή τόνου ή ακόμα και η αλιεία σφουγγαριών, γίνεται στην ανοιχτή θάλασσα και το πλήρωμα απουσιάζει για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα από το σπίτι του. Στις περισσότερες περιπτώσεις το ψάρεμα γίνεται κατά τις νυχτερινές ώρες, με επιστροφή τα ξημερώματα.
Ανεξάρτητα από τον τρόπο ψαρέματος, πολλές φορές απαιτείται σωματική δύναμη για την ανέλκυση των διχτυών, το καμάκιασμα των ψαριών ή τη διαλογή τους. Ακόμη, τις περισσότερες φορές ο ψαράς πρέπει να ανέχεται τη δυσοσμία που προέρχεται από τα ψάρια και γίνεται εντονότερη, όταν η επεξεργασία τους γίνεται επάνω στο πλοίο.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η αγάπη και ο σεβασμός προς τη θάλασσα και τη φύση, η γνώση των μυστικών και του πλούτου της θάλασσας, οι γνώσεις πλοήγησης, η επιδεξιότητα στο χειρισμό των αλιευτικών σκαφών, των ειδικών εργαλείων και των μηχανημάτων αλιείας, η χειρωνακτική επιδεξιότητα και η αντοχή στις δύσκολες συνθήκες και τη σκληρή δουλειά, αποτελούν ιδιαίτερα προσωπικά χαρακτηριστικά εκείνου που θέλει να ασχοληθεί με αυτό το επάγγελμα.
Επίσης, η πατροπαράδοτη εμπειρία είναι χρήσιμη, ώστε να γνωρίζει κάποιος τον κατάλληλο τρόπο, το χρόνο και το χώρο αλιείας κάθε είδους ψαριού, ενώ η ικανότητα αντίληψης χώρου για την επιλογή της κατάλληλης περιοχής, θεωρείται σημαντικό προσόν για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Το επάγγελμα του ψαρά, δεν απαιτεί ιδιαίτερες γνώσεις και συνήθως οι ψαράδες μαθαίνουν με το σύστημα της μαθητείας κοντά σε έμπειρο επαγγελματία.
Τομείς Απασχόλησης :
Ο επαγγελματίας ψαράς μπορεί να απασχοληθεί ως μέλος πληρώματος αλιευτικού σκάφους, ως καπετάνιος αλιευτικού αυτοαπασχολούμενος, εφόσον βέβαια το αλιευτικό είναι ιδιόκτητο, ενώ αρκετές φορές εμπορεύεται ο ίδιος τα αλιεύματα.