Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος «σώζει» ένα αρχαίο αγγείο, μια τοιχογραφία ή έναν πίνακα ζωγραφικής από τη φθορά του χρόνου;
Ο Συντηρητής Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης είναι ο ειδικός που φροντίζει, προστατεύει και αποκαθιστά αντικείμενα πολιτιστικής και ιστορικής αξίας. Σε συνεργασία με αρχαιολόγους και ιστορικούς τέχνης, αναλαμβάνει τον καθαρισμό, τη στερέωση, την αποκατάσταση και τη διατήρηση έργων τέχνης και αρχαιολογικών ευρημάτων, ώστε να παραδοθούν ακέραια στις επόμενες γενιές.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη, ο συντηρητής:
καθαρίζει επιφάνειες από ρύπους, σκουριά, άλατα ή παλαιότερες επεμβάσεις,
σταθεροποιεί φθαρμένα ή εύθραυστα τμήματα,
αποκαθιστά αλλοιωμένα χρώματα,
αντιμετωπίζει προβλήματα υγρασίας και περιβαλλοντικών φθορών,
μεριμνά για τη σωστή θερμοκρασία και υγρασία σε μουσεία και αποθήκες,
οργανώνει μεταφορές και εκθέσεις έργων τέχνης με ασφάλεια.
Το επάγγελμα περιλαμβάνει επιμέρους ειδικότητες, όπως συντήρηση ζωγραφικών έργων, τοιχογραφιών, ψηφιδωτών, λίθου και μαρμάρου, κεραμικών, μετάλλων, χαρτιού, υφασμάτων κ.ά.
Μπορεί να εργάζεται σε μουσεία, εργαστήρια συντήρησης, αρχαιολογικούς χώρους, ναούς ή υπαίθριες ανασκαφές.
Συνθήκες Εργασίας
Ανάλογα με το αντικείμενο, μπορεί να εργάζεται:
σε κλειστούς χώρους (μουσεία, εργαστήρια),
σε υπαίθριους αρχαιολογικούς χώρους,
σε σκαλωσιές (π.χ. σε τοιχογραφίες),
σε στάσεις που προκαλούν σωματική κόπωση.
Υπάρχει πιθανή έκθεση σε χημικές ουσίες, σκόνη ή κακό εξαερισμό, γι’ αυτό απαιτείται αυστηρή τήρηση κανόνων ασφάλειας. Παράλληλα, χρειάζεται συνεχή ενημέρωση για νέες τεχνικές, υλικά και τεχνολογικά εργαλεία.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Συντηρητή Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν την τέχνη και την πολιτιστική κληρονομιά,
έχουν επιδεξιότητα και ακρίβεια στις κινήσεις των χεριών,
διαθέτουν υπομονή και επιμονή στη λεπτομέρεια,
έχουν καλή όραση και αντίληψη χρωμάτων και μορφών,
συνδυάζουν επιστημονική σκέψη με καλλιτεχνική ευαισθησία,
μπορούν να εργάζονται συγκεντρωμένα για πολλές ώρες,
αισθάνονται υπευθυνότητα απέναντι στην ιστορική μνήμη.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή «επισκευή» αντικειμένων.
Δεν είναι καθαρά καλλιτεχνικό επάγγελμα χωρίς επιστημονική γνώση.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους βιάζονται ή δεν προσέχουν τη λεπτομέρεια.
Δεν είναι εργασία χωρίς φυσικές απαιτήσεις.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Συντηρητής Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης;
Σπουδές παρέχονται στο Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής.
Οι σπουδές συνδυάζουν:
θεωρητικά μαθήματα (ιστορία τέχνης, αρχαιολογία, χημεία),
εργαστηριακή εξάσκηση σε πραγματικά αντικείμενα,
εκπαίδευση σε τεχνικές και σύγχρονα μέσα συντήρησης.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
Ο Συντηρητής μπορεί να εργαστεί:
στο Υπουργείο Πολιτισμού,
σε δημόσια ή ιδιωτικά μουσεία και πινακοθήκες,
σε εργαστήρια συντήρησης έργων τέχνης,
σε αρχαιολογικές υπηρεσίες και ερευνητικά προγράμματα,
ως ελεύθερος επαγγελματίας συνεργαζόμενος με φορείς πολιτισμού.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε συναρπάζει η ιδέα ότι συμβάλλεις στη διάσωση της ιστορίας;
Σου αρέσει η λεπτομερής, προσεκτική εργασία;
Έχεις καλή αντίληψη χρωμάτων και σχημάτων;
Μπορείς να συνδυάσεις επιστήμη και τέχνη;
Σε ελκύει η εργασία σε μουσεία ή αρχαιολογικούς χώρους;
Αντιμετωπίζεις με υπευθυνότητα αντικείμενα μεγάλης αξίας;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Με τη συνεργασία του αρχαιολόγου και του ιστορικού τέχνης συντηρεί αρχαιολογικά ευρήματα, αντικείμενα ιστορικής αξίας και έργα τέχνης. Είναι υπεύθυνος για τον καθαρισμό των επιφανειών, την καταπολέμηση της υγρασίας και της σκουριάς, την αφαίρεση χρωστικών ή άλλων επικαλύψεων και την επισκευή των φθαρμένων ή έτοιμων να διαλυθούν τμημάτων.
Αποκαθιστά τα αλλοιωμένα χρώματα και φροντίζει να μεταφερθούν με ασφάλεια σε μουσεία ζωγραφικά έργα, τοιχογραφίες και μωσαϊκά, όταν αυτά δεν μπορούν να συντηρηθούν και να διατηρηθούν στο χώρο όπου βρίσκονται λόγω δυσμενών εξωτερικών συνθηκών. Ρυθμίζει και παρακολουθεί τη σωστή θερμοκρασία και υγρασία που πρέπει να επικρατεί στους εσωτερικούς χώρους των μουσείων και οργανώνει εκθέσεις και ανταλλαγές εκθεμάτων.
Το επάγγελμα έχει επιμέρους ειδικότητες, οι οποίες είναι: συντηρητής εικόνων και ζωγραφικών πινάκων, τοιχογραφιών, ψηφιδωτών, πέτρας και μαρμάρων, κεραμικών και γυαλιού, ξύλων και ξυλόγλυπτων, μεταλλικών αντικειμένων, χαρτιού, παπύρων-περγαμηνών, υφασμάτων-ταπήτων, αντιγράφων και αποτυπώσεων.
Συνθήκες Εργασίας:
Ανάλογα με την ειδικότητά του και το έργο που συντηρεί μπορεί να εργάζεται στην ύπαιθρο, σε κλειστό χώρο, όπως είναι τα μουσεία και οι ναοί. Δουλεύει χωρίς να μετακινείται και μένει για αρκετή ώρα όρθιος ή σε διάφορες στάσεις που του προκαλούν ιδιαίτερη κούραση.
Οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει και που μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στην υγεία του είναι ο κακός εξαερισμός του χώρου όπου εργάζεται, οι ουσίες που χρησιμοποιεί, οι ασταθείς σκαλωσιές και οι ετοιμόρροποι τοίχοι. Οφείλει τέλος να ενημερώνεται για τα νέα μηχανήματα και όργανα, καθώς και για τις νέες τεχνικές και μεθόδους που διευκολύνουν το έργο του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η ακρίβεια και η επιδεξιότητα στις κινήσεις των δαχτύλων, η καλή όραση, η υπομονή και επιμονή είναι απαραίτητα προσόντα για να ασκήσει κάποιος αυτό το επάγγελμα. Θα πρέπει επίσης να διαθέτει καλή σωματική υγεία, αντίληψη των μορφών, του χώρου και των χρωμάτων και οπωσδήποτε καλλιτεχνική ευαισθησία.
Σπουδές:
Σπουδές μπορούν να γίνουν στο τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να εργαστεί ως υπάλληλος στο υπουργείο Πολιτισμού, σε πινακοθήκες, μουσεία και εργαστήρια συντήρησης έργων τέχνης.